Giao tranh bùng nổ trở lại ở Trung Đông hôm 4/5 sau khoảng một tháng lắng dịu. Mỹ đã điều các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường đi qua eo biển Hormuz và hỗ trợ hai tàu treo cờ Mỹ rời khỏi đây nhằm phá vỡ thế kìm kẹp của Iran.
Đây là một phần trong sáng kiến mà Tổng thống Donald Trump công bố nhằm dẫn đường cho tàu hàng qua eo biển Hormuz. Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, cho biết các lực lượng trực thuộc sẽ bắt đầu triển khai kế hoạch “Dự án Tự do” theo chỉ đạo từ Tổng thống.
Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh CENTCOM, cho biết chiến dịch Dự án Tự do được triển khai sau khi lực lượng Mỹ sử dụng “công nghệ đặc biệt tinh vi” để mở thông một hành lang qua Hormuz trong vài tuần qua, rồi “dựng lên một chiếc ô bảo vệ bao trùm khu vực”.
Theo Cooper, hành lang này cuối cùng sẽ trở thành tuyến lưu thông hai chiều, thay vì chỉ được dùng để các tàu rời khỏi vịnh Ba Tư. Chiến dịch dự kiến huy động các tàu khu trục, hơn 100 máy bay và khoảng 15.000 binh sĩ.
“Dự án Tự do” được coi là cách Mỹ sử dụng ưu thế về công nghệ giám sát và các hệ thống quân sự hiện đại của mình để phá vỡ vòng phong tỏa của Iran, giúp các tàu hàng lưu thông trở lại qua Hormuz. Theo đó, Mỹ sẽ rà phá thủy lôi dưới mặt nước và sẵn sàng đánh chặn mọi tên lửa, drone của Iran để bảo vệ hành lang hàng hải này.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho rằng chiến dịch của Mỹ là hành động vi phạm lệnh ngừng bắn và đáp trả bằng cách phóng tên lửa hành trình, máy bay không người lái (UAV) và sử dụng xuồng cao tốc tấn công tàu bè đi qua Hormuz.
IRGC còn tập kích Fujairah, trung tâm dầu mỏ quan trọng của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), nơi nằm ngoài Hormuz và được Abu Dhabi sử dụng như một kênh xuất khẩu dầu thay thế nhằm đối phó tình trạng tắc nghẽn tại eo biển.
UAE, quốc gia vốn ủng hộ các biện pháp cứng rắn hơn với Iran, đã trở thành quốc gia vùng Vịnh đầu tiên hứng chịu tác động khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran leo thang trở lại ở eo biển Hormuz.
Giới chức UAE cho biết đã bắn hạ 15 tên lửa và 4 máy bay không người lái (UAV) được phóng lên từ lãnh thổ Iran. Lần đầu tiên trong gần một tháng, họ phải phát báo động phòng không, yêu cầu người dân xuống hầm trú ẩn, học sinh quay lại học trực tuyến, hàng loạt chuyến bay cũng bị hủy.
Ngoài khơi, các thủy thủ trên tàu thương mại đã chứng kiến một vụ tấn công bằng UAV nhắm trúng tàu chở dầu JV Innovation treo cờ quần đảo Marshall. Thuyền trưởng cho biết họ bị tập kích khi đang thả neo chờ băng qua eo biển. Thủy thủ trên các tàu lân cận nói rằng họ đã nhìn thấy một vật thể lao vào và ngọn lửa bùng lên trên boong tàu.
Trong bản ghi âm từ buồng lái của con tàu mà Wall Street Journal thu thập được, thuyền trưởng thông báo tàu bị tấn công và đang bốc cháy, đồng thời yêu cầu những tàu khác gần đó giữ khoảng cách an toàn.
Theo công ty an ninh hàng hải Vanguard, một con tàu khác là HMM Namu của Hàn Quốc tiếp tục bị tấn công vào cuối ngày 4/5. Phía UAE cho hay hai UAV Iran đã nhắm vào tàu chở dầu thứ ba thuộc tập đoàn dầu khí quốc gia Adnoc khi con tàu đang băng qua eo biển.
Đáp lại những hành động từ phía Iran, đô đốc Cooper cho biết các tàu chiến và máy bay của Washington đã “phản công” và đánh chìm 6 xuồng tấn công nhanh do Tehran điều động đang “quấy rối” tàu thuyền tại eo biển.
“Tổng thống khẳng định nếu tiến trình này bị cản trở, Mỹ sẽ phản ứng quyết liệt. Và thực tế là trong 12 giờ qua, phía Iran đã có hành động can thiệp”, Cooper nói, đề cập đến chiến dịch khai thông eo biển, thêm rằng Iran còn phóng tên lửa hành trình vào các tàu chiến Mỹ nhưng đều không trúng mục tiêu.
Những cuộc tấn công ăn miếng trả miếng khiến eo biển Hormuz một lần nữa dậy sóng, kể từ khi lệnh ngừng bắn được các bên thực thi ngày 8/4.
Rủi ro nghiêm trọng
Trong một tháng qua, dù tình hình trở nên yên tĩnh, việc Iran siết chặt eo biển cùng Mỹ phong tỏa các cảng của nước này đã khiến thị trường toàn cầu thiếu hụt hàng triệu thùng dầu, đẩy giá nhiên liệu tăng cao, đồng thời chồng chất áp lực lên nền kinh tế Iran.
Theo Bryan Clark, cựu quan chức cấp cao hải quân Mỹ, hiện là chuyên gia tại Viện Hudson, trụ sở ở Washington, mỗi bên đều có lý do để cố gắng chấm dứt tình trạng tê liệt hiện tại ở eo biển. Tuy nhiên, họ cũng đối mặt những rủi ro lớn nếu các cuộc đụng độ leo thang ngoài tầm kiểm soát. Đối với Iran, đó là tổn thất nặng nề hơn cho nền kinh tế và bộ máy lãnh đạo, còn với Tổng thống Trump là nguy cơ lún sâu vào một cuộc chiến vốn đang bị cử tri trong nước phản đối.
Clark cho rằng giai đoạn mới của cuộc xung đột nhiều khả năng sẽ diễn ra trên biển với một cuộc đối đầu tương tự Chiến tranh Tàu dầu giữa Iran và Iraq vào những năm 1980, cũng nhằm giành quyền kiểm soát Hormuz. Cục diện này mở đầu cho một cuộc đối đầu có thể kéo dài và âm ỉ, tuy ít khốc liệt hơn chiến dịch không kích diện rộng trong 5 tuần đầu xung đột, nhưng sẽ rất dễ leo thang nếu một trong hai bên tính toán sai lầm.
“Về cơ bản, phía Mỹ muốn gây sức ép buộc Iran phải đầu hàng và khôi phục hoạt động lưu thông tự do qua eo biển Hormuz”, Clark nhận định. “Nhưng do không thành công, giờ đây họ buộc phải tìm cách triển khai lực lượng quân sự hộ tống tàu bè của mình”.
Trả lời phỏng vấn kênh Fox News, ông Trump tiếp tục đưa ra cảnh báo cứng rắn khi tuyên bố Iran sẽ bị “xóa sổ khỏi mặt đất” nếu dám nhắm vào tàu Mỹ.
Truyền thông nhà nước Iran hôm 4/5 công bố bản đồ khu vực kiểm soát của IRGC tại eo biển, bao trùm cả Fujairah, điểm cuối của đường ống dẫn dầu mà UAE sử dụng để lách qua điểm tắc nghẽn tại Hormuz.
Jack Kennedy, chuyên gia phân tích rủi ro khu vực Trung Đông và Bắc Phi tại công ty tư vấn S&P Global Market Intelligence, nhận định Iran sẽ tiếp tục sử dụng các công cụ bất đối xứng như UAV và xuồng tấn công nhanh để tập kích tàu bè hoặc leo thang đối đầu với lực lượng Mỹ tại eo biển.
IRGC đã thách thức sáng kiến của ông Trump khi tuyên bố các tàu thuyền đi qua đây mà không được phép sẽ đối mặt nguy hiểm.
“Việc quản lý eo biển Hormuz không có gì thay đổi”, Sardar Mohebbi, người phát ngôn IRGC, phát biểu trên Tasnim, hãng thông tấn có liên hệ với lực lượng này. “Mọi hoạt động hàng hải đi ngược lại các nguyên tắc mà hải quân IRGC đã công bố sẽ chịu rủi ro nghiêm trọng. Những tàu vi phạm sẽ bị ngăn chặn”.
Các chủ tàu cho biết họ hiện không dám mạo hiểm băng qua eo biển khi luôn đối mặt mối đe dọa tấn công từ phía Iran. Mặt khác, họ cũng chưa hiểu rõ cách thức vận hành của chiến dịch “Dự án Tự do” được Mỹ khởi xướng nhằm khai thông tuyến đường thủy này. Chủ hai con tàu đang mắc kẹt tại vùng Vịnh tuyên bố sẽ chỉ di chuyển chúng khi xung đột kết thúc và một thỏa thuận hòa bình bền vững được thiết lập.
“Vài công ty vận tải biển có thể cân nhắc đề xuất từ Mỹ và chấp nhận rủi ro khi di chuyển qua Hormuz”, Lars Jensen, giám đốc điều hành công ty phân tích hàng hải Vespucci Maritime, trụ sở tại Đan Mạch, nhận định. “Nhưng đối với các đơn vị vận hành lớn, điều đó là không thực tế. Họ cần những đảm bảo an ninh thiết thực hơn”.
Các diễn biến leo thang tiếp tục khiến số phận của tuyến hàng hải năng lượng quan trọng nhất thế giới, lộ trình xuất khẩu của khoảng 1/5 lượng dầu mỏ toàn cầu, thêm bất định.
Hàng triệu thùng dầu đã bị chặn lại và hàng trăm con tàu cùng thủy thủ đoàn đang mắc kẹt tại vùng Vịnh. Mỹ đối phó bằng cách phong tỏa các cảng của Iran và chặn bắt những tàu bị trừng phạt thuộc đội “tàu bóng đêm” đang vận chuyển dầu cho nước này.
Giá dầu đã tăng vọt vào đầu ngày 4/5 trước khi thu hẹp đà tăng. Giá dầu thô Brent, thước đo chuẩn của thị trường quốc tế, hiện giao dịch ở mức khoảng 111 USD mỗi thùng.
Các tàu chiến Mỹ đã tiến vào eo biển Hormuz từ đầu tháng 4, lần đầu tiên kể từ khi xung đột nổ ra. Giới phân tích quân sự từng cảnh báo việc sử dụng tàu chiến để khai thông eo biển sẽ rất khó khăn và nguy hiểm, bởi họ chỉ có vài giây để phản ứng trước hỏa lực từ các lực lượng Iran đồn trú gần tuyến đường hẹp này.
Mỹ từng hộ tống các tàu tại vùng Vịnh trong Chiến tranh Tàu dầu. Theo tổ chức phi lợi nhuận Viện Hải quân Mỹ, thời điểm đó, hải quân Mỹ có hơn 500 tàu đang hoạt động, so với lực lượng tác chiến hiện nay chỉ khoảng 292 tàu.
Sau khi Tổng thống Trump thông báo về Chiến dịch Tự do, Mỹ đã liên hệ với hàng trăm tàu thương mại tại vùng Vịnh và khuyến khích họ thử băng qua eo biển.
Ngay cả khi một số tàu có thể vượt qua nhờ trợ giúp từ Mỹ, con số này chắc chắn vẫn sẽ thấp hơn nhiều so với mức khoảng 130 tàu mỗi ngày trước xung đột và có thể mất nhiều tháng mới giải tỏa hết hàng trăm con tàu vẫn mắc kẹt ở vùng Vịnh.
“Mọi thứ diễn ra hôm nay đều là chiến tranh”, Yoruk Isik, lãnh đạo công ty tư vấn hàng hải Bosphorus Observer, nhận xét. “Như thể chưa có lệnh ngừng bắn nào”.
Tàu hộ vệ tên lửa HMCS Charlottetown của hải quân Canada chở hơn 240 thủy thủ cập cảng Tiên Sa trưa 15/5, bắt đầu chuyến thăm hữu nghị thành phố Đà Nẵng trong 4 ngày.
Đây là hoạt động trọng tâm trong Chiến dịch Horizon và Chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Canada, nhằm thắt chặt quan hệ Đối tác toàn diện giữa hai nước.
Tàu hộ vệ tên lửa HMCS Charlottetown của hải quân Canada chở hơn 240 thủy thủ cập cảng Tiên Sa trưa 15/5, bắt đầu chuyến thăm hữu nghị thành phố Đà Nẵng trong 4 ngày.
Đây là hoạt động trọng tâm trong Chiến dịch Horizon và Chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Canada, nhằm thắt chặt quan hệ Đối tác toàn diện giữa hai nước.
HMCS Charlottetown là tàu hộ vệ tên lửa thuộc lớp Halifax, có lượng giãn nước 4.795 tấn, dài 134 m và có thể đạt tốc độ tối đa 55 km/h.
Tàu được khởi đóng cuối năm 1993 và hạ thủy sau đó một năm, đưa vào biên chế hải quân Canada từ tháng 9/1995. Chiến hạm trải qua đợt nâng cấp, hiện đại hóa quy mô lớn hồi năm 2013-2014, trong đó bổ sung nhiều khí tài hiện đại hơn so với thiết kế ban đầu.
HMCS Charlottetown là tàu hộ vệ tên lửa thuộc lớp Halifax, có lượng giãn nước 4.795 tấn, dài 134 m và có thể đạt tốc độ tối đa 55 km/h.
Tàu được khởi đóng cuối năm 1993 và hạ thủy sau đó một năm, đưa vào biên chế hải quân Canada từ tháng 9/1995. Chiến hạm trải qua đợt nâng cấp, hiện đại hóa quy mô lớn hồi năm 2013-2014, trong đó bổ sung nhiều khí tài hiện đại hơn so với thiết kế ban đầu.
Trên nóc khoang chỉ huy là radar cảnh giới ba tọa độ SMART-S Mk2 do tập đoàn Thales chế tạo, có khả năng phát hiện mục tiêu trên không ở khoảng cách 250 km và mục tiêu mặt biển trong tầm 40-80 km.
Tổ hợp này nằm trong gói hiện đại hóa lớp Halifax, thay thế radar cảnh giới đường không hai tọa độ SPS-49 đời cũ. Phía trước đài SMART-S Mk2 là một trong hai tổ hợp điều khiển hỏa lực Saab Ceros 200, được lắp đặt để thay đài radar dẫn bắn STIR 1.8 lạc hậu.
Cột ăng-ten phía sau là nơi bố trí radar định vị hàng hải, các hệ thống tác chiến điện tử và thiết bị nhận diện địch - ta.
Trên nóc khoang chỉ huy là radar cảnh giới ba tọa độ SMART-S Mk2 do tập đoàn Thales chế tạo, có khả năng phát hiện mục tiêu trên không ở khoảng cách 250 km và mục tiêu mặt biển trong tầm 40-80 km.
Tổ hợp này nằm trong gói hiện đại hóa lớp Halifax, thay thế radar cảnh giới đường không hai tọa độ SPS-49 đời cũ. Phía trước đài SMART-S Mk2 là một trong hai tổ hợp điều khiển hỏa lực Saab Ceros 200, được lắp đặt để thay đài radar dẫn bắn STIR 1.8 lạc hậu.
Cột ăng-ten phía sau là nơi bố trí radar định vị hàng hải, các hệ thống tác chiến điện tử và thiết bị nhận diện địch - ta.
Phía trước mũi tàu là hải pháo Bofors 57 mm Mk3, có tốc độ bắn 220 phát mỗi phút, tầm bắn hiệu quả 8.500 m và tầm bắn tối đa 17.000 m.
Phiên bản Mk3 được hãng Bofors ra mắt năm 1995, với tính năng nổi bật là sử dụng đạn pháo có thể lập trình để tăng hiệu quả diệt mục tiêu.
Phía trước mũi tàu là hải pháo Bofors 57 mm Mk3, có tốc độ bắn 220 phát mỗi phút, tầm bắn hiệu quả 8.500 m và tầm bắn tối đa 17.000 m.
Phiên bản Mk3 được hãng Bofors ra mắt năm 1995, với tính năng nổi bật là sử dụng đạn pháo có thể lập trình để tăng hiệu quả diệt mục tiêu.
Phía sau hải pháo là bức họa "Thánh Charlottetown" do kỹ thuật viên trên tàu vẽ với các biểu tượng: Vương miện (ban chỉ huy), áo choàng tím (kỹ thuật), tia chớp (tác chiến), màu xanh - trắng (đặc trưng của tàu) và hình tượng Thánh Barbara bảo hộ các pháo thủ.
Phía sau hải pháo là bức họa "Thánh Charlottetown" do kỹ thuật viên trên tàu vẽ với các biểu tượng: Vương miện (ban chỉ huy), áo choàng tím (kỹ thuật), tia chớp (tác chiến), màu xanh - trắng (đặc trưng của tàu) và hình tượng Thánh Barbara bảo hộ các pháo thủ.
Cụm 8 ống phóng tên lửa diệt hạm RGM-84 Harpoon Block II.
Tên lửa Harpoon Block II đạt tầm bắn trên 125 km và tốc độ hơn 865 km/h, là vũ khí tiến công chủ lực của HMCS Charlottetown. Phiên bản này được cải thiện khả năng kháng nhiễu và bám bắt mục tiêu so với thế hệ trước, cũng như bổ sung tổ hợp dẫn đường quán tính tương tự bom JDAM và thiết bị kết nối hệ thống định vị toàn cầu (GPS).
Cụm 8 ống phóng tên lửa diệt hạm RGM-84 Harpoon Block II.
Tên lửa Harpoon Block II đạt tầm bắn trên 125 km và tốc độ hơn 865 km/h, là vũ khí tiến công chủ lực của HMCS Charlottetown. Phiên bản này được cải thiện khả năng kháng nhiễu và bám bắt mục tiêu so với thế hệ trước, cũng như bổ sung tổ hợp dẫn đường quán tính tương tự bom JDAM và thiết bị kết nối hệ thống định vị toàn cầu (GPS).
16 ống phóng thẳng đứng Mark 48 dành cho tên lửa phòng không tầm trung RIM-162 ESSM Block 2 được bố trí hai bên mạn tàu. Cụm ống được lắp các tấm kim loại che chắn bên ngoài để bảo vệ và hạn chế diện tích phản xạ radar.
RIM-162 ESSM là phiên bản nâng cấp sâu của dòng RIM-7 Sea Sparrow, được thiết kế nhằm đánh chặn tên lửa hành trình diệt hạm có tốc độ siêu thanh và khả năng cơ động khi tiếp cận mục tiêu.
Phiên bản ESSM Block 2 sử dụng đầu dò kép gồm radar chủ động và bán chủ động. Mỗi quả ESSM có tầm bắn trên 50 km và chi phí sản xuất khoảng 1,8 triệu USD.
16 ống phóng thẳng đứng Mark 48 dành cho tên lửa phòng không tầm trung RIM-162 ESSM Block 2 được bố trí hai bên mạn tàu. Cụm ống được lắp các tấm kim loại che chắn bên ngoài để bảo vệ và hạn chế diện tích phản xạ radar.
RIM-162 ESSM là phiên bản nâng cấp sâu của dòng RIM-7 Sea Sparrow, được thiết kế nhằm đánh chặn tên lửa hành trình diệt hạm có tốc độ siêu thanh và khả năng cơ động khi tiếp cận mục tiêu.
Phiên bản ESSM Block 2 sử dụng đầu dò kép gồm radar chủ động và bán chủ động. Mỗi quả ESSM có tầm bắn trên 50 km và chi phí sản xuất khoảng 1,8 triệu USD.
Tổ hợp phòng thủ cực gần Phalanx Block 1B ở đuôi tàu. Phalanx ban đầu được thiết kế để đánh chặn máy bay không người lái, tên lửa và trực thăng. Biến thể 1B được phát triển để tấn công mục tiêu trên mặt biển như tàu pháo và xuồng tự sát.
Mỗi bệ Phalanx là một tổ hợp chiến đấu hoàn chỉnh, gồm pháo nòng xoay 20 mm có tốc độ bắn 4.500 phát mỗi phút, radar sục sạo và phát hiện mục tiêu, radar điều khiển hỏa lực và cảm biến hồng ngoại. Hệ thống có thể tự phát hiện và hạ mục tiêu trong tầm bắn hiệu quả 1.500 m mà không cần sự can thiệp từ thủy thủ đoàn.
Tổ hợp phòng thủ cực gần Phalanx Block 1B ở đuôi tàu. Phalanx ban đầu được thiết kế để đánh chặn máy bay không người lái, tên lửa và trực thăng. Biến thể 1B được phát triển để tấn công mục tiêu trên mặt biển như tàu pháo và xuồng tự sát.
Mỗi bệ Phalanx là một tổ hợp chiến đấu hoàn chỉnh, gồm pháo nòng xoay 20 mm có tốc độ bắn 4.500 phát mỗi phút, radar sục sạo và phát hiện mục tiêu, radar điều khiển hỏa lực và cảm biến hồng ngoại. Hệ thống có thể tự phát hiện và hạ mục tiêu trong tầm bắn hiệu quả 1.500 m mà không cần sự can thiệp từ thủy thủ đoàn.
Trực thăng đa dụng CH-148 với các phần cánh được gấp gọn để cất trong khoang chứa phía đuôi tàu.
Hệ thống ăng-ten kết nối vệ tinh và thiết bị thông tin liên lạc lắp đặt trên thượng tầng của HMCS Charlottetown.
Hệ thống ăng-ten kết nối vệ tinh và thiết bị thông tin liên lạc lắp đặt trên thượng tầng của HMCS Charlottetown.
Trên tàu bố trí xuồng cao tốc để phục vụ hoạt động đặc biệt, tiếp cận nhanh hoặc cứu hộ trên biển.
Trên tàu bố trí xuồng cao tốc để phục vụ hoạt động đặc biệt, tiếp cận nhanh hoặc cứu hộ trên biển.
Theo nghi thức ngoại giao khi cập cảng thăm hữu nghị, các bệ súng máy đều được bọc kín bằng bạt, trong khi pháo được bọc nòng hoặc bịt đầu nòng.
Theo nghi thức ngoại giao khi cập cảng thăm hữu nghị, các bệ súng máy đều được bọc kín bằng bạt, trong khi pháo được bọc nòng hoặc bịt đầu nòng.
Bãi đáp cho trực thăng CH-148 ở đuôi tàu.
Trong 4 ngày tại Đà Nẵng, nhóm chỉ huy sẽ chào xã giao lãnh đạo chính quyền thành phố, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 và Vùng 3 Hải quân. Các thủy thủ sẽ tham gia trao đổi chuyên môn, giao lưu thể thao và thăm Trung tâm Bảo trợ nạn nhân chất độc da cam tại địa phương.
Bãi đáp cho trực thăng CH-148 ở đuôi tàu.
Trong 4 ngày tại Đà Nẵng, nhóm chỉ huy sẽ chào xã giao lãnh đạo chính quyền thành phố, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 và Vùng 3 Hải quân. Các thủy thủ sẽ tham gia trao đổi chuyên môn, giao lưu thể thao và thăm Trung tâm Bảo trợ nạn nhân chất độc da cam tại địa phương.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 18-4, Úc và Nhật Bản đã ký các hợp đồng, chính thức khởi động thỏa thuận mang tính bước ngoặt trị giá 10 tỉ AUD (khoảng 7 tỉ USD) nhằm cung cấp tàu chiến cho Úc.
Đây được xem là thương vụ bán vũ khí quan trọng nhất của Tokyo kể từ khi dỡ bỏ lệnh cấm bán vũ khí ra nước ngoài năm 2014, và đồng thời là thương vụ xuất khẩu quốc phòng lớn nhất của nước này từ sau Thế chiến II.
Theo Bộ Quốc phòng Úc, hai Bộ trưởng Quốc phòng Richard Marles và Koizumi Shinjiro đã ký kết tại Melbourne, xác nhận cam kết chung trong việc triển khai chương trình đóng tàu hộ vệ đa năng cho Hải quân Hoàng gia Úc.
Theo kế hoạch, ba tàu đầu tiên sẽ do Tập đoàn Mitsubishi Heavy Industries đóng tại Nhật Bản và dự kiến bàn giao từ năm 2029, sau đó chuyển sang giai đoạn đóng tám tàu còn lại tại xưởng Henderson ở Tây Úc.
Thỏa thuận này nằm trong kế hoạch tăng cường năng lực quân sự quy mô lớn của Canberra, với mục tiêu mở rộng đội tàu chiến chủ lực từ 11 lên 26 chiếc trong thập kỷ tới.
Các tàu hộ vệ lớp Mogami cải tiến được thiết kế theo hướng tàng hình, có khả năng săn ngầm, tấn công tàu mặt nước và phòng không, phục vụ bảo vệ các tuyến hàng hải chiến lược và khu vực phía bắc của Úc tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Giới chức Úc cũng đánh giá đây là thương vụ mua sắm nhanh nhất của hải quân nước này trong thời bình, đồng thời nhấn mạnh các tàu mới thuộc nhóm hiện đại nhất thế giới trong phân khúc tàu hộ vệ đa năng.
Hợp đồng lần này cũng cho thấy sự hợp tác chặt chẽ giữa ngành công nghiệp quốc phòng hai nước.
Về phía Nhật Bản, thỏa thuận được xem là bước đi tiếp theo trong quá trình điều chỉnh chính sách an ninh, khi Tokyo ngày càng mở rộng hợp tác quốc phòng ngoài khuôn khổ liên minh với Mỹ. Việc xuất khẩu tàu chiến cho Úc cũng phản ánh nỗ lực tăng cường liên kết với các đối tác cùng chí hướng trong khu vực.
Hợp đồng này được Mitsubishi Heavy Industries giành được sau khi vượt qua đối thủ Đức Thyssenkrupp Marine Systems.
Úc và Nhật Bản đều là thành viên của cơ chế hợp tác an ninh "Bộ tứ" (Quad) cùng với Mỹ và Ấn Độ, trong bối cảnh khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương chứng kiến cạnh tranh chiến lược ngày càng gia tăng, đặc biệt khi sự hiện diện quân sự của Trung Quốc mở rộng.
Theo quan sát của các phóng viên Reuters, trước đó đã có hơn 10 quân nhân mặc quân phục rằn ri, trong đó một số mang theo súng trường tấn công, tiến vào tòa nhà Thượng viện.
Hiện chưa rõ diễn biến cụ thể cũng như danh tính của người nổ súng. Quan chức thượng viện Philippines nói rằng đến nay chưa ghi nhận thương vong sau vụ nổ súng.
Giới chức quân sự Philippines chưa đưa ra bình luận hay giải thích lý do quân đội hiện diện tại trụ sở thượng viện.
Tình trạng hỗn loạn bùng phát trong bối cảnh cơ quan chức năng tìm cách bắt thượng nghị sĩ Philippines Ronald Dela Rosa, người đang bị Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) truy nã. Ông này đã cố thủ tại văn phòng làm việc thượng viện từ ngày 11.5 và kêu gọi công chúng cản trở vụ bắt giữ. Ông cho biết lực lượng thực thi pháp luật đang trên đường tới bắt ông sau khi ICC ban hành lệnh.
Ông Dela Rosa được cho là nhân vật quan trọng phụ trách thi hành chiến dịch chống ma túy cứng rắn dưới thời cựu Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte. Cảnh sát công bố chiến dịch chống ma túy trên đã khiến hơn 6.000 người thiệt mạng.
ICC chính thức công bố lệnh bắt ông Dela Rosa vào ngày 11.5, với các cáo buộc về tội ác chống lại loài người. Ông Duterte bị bắt vào năm ngoái và cũng nhận cáo buộc tương tự.
Bộ trưởng Nội vụ Jonvic Remulla cũng đã đến hiện trường hỗ trợ xử lý vụ việc. Ông Remulla nhấn mạnh không đến đây để bắt ông Dela Rosa, mà để bảo vệ ông ấy.
Vào ngày 11.5, camera an ninh tại tòa nhà thượng viện Philippines ghi lại cảnh ông Ronald Dela Rosa vội vã chạy qua những cầu thang và hành lang để tránh mặt lực lượng thực thi pháp luật đang cố bắt ông.
