Hội nghị triển khai chương trình phòng, chống HIV/AIDS năm 2026 do Sở Y tế thành phố Huế tổ chức sáng nay 15.5 nhằm đánh giá kế hoạch thực hiện chiến lược quốc gia chấm dứt dịch AIDS giai đoạn 2021 – 2025, kế hoạch hoạt động phòng, chống HIV/AIDS năm 2026 và đẩy mạnh hoạt động điều trị viêm gan C cho các nhóm nguy cơ cao.
Báo cáo từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) thành phố Huế tại hội nghị cho biết, tình hình dịch bệnh trên địa bàn vẫn đang diễn biến phức tạp với 592 người nhiễm HIV đang được quản lý.
Đáng chú ý, đối tượng nhiễm HIV chủ yếu là nam giới, phương thức lây truyền chính là qua đường tình dục. Trong đó, nhóm đối tượng có hành vi nguy cơ cao nhiễm HIV đang chuyển dịch dần sang nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới.
Qua công tác tầm soát, trung bình mỗi năm địa phương thực hiện hơn 100.000 lượt xét nghiệm, phát hiện khoảng 100 trường hợp dương tính mới và đưa vào điều trị gần 60 bệnh nhân.
Để ứng phó với tình hình này, thành phố Huế đã duy trì 22 phòng xét nghiệm sàng lọc đạt chuẩn và đẩy mạnh các hoạt động chăm sóc, điều trị. Hiện nay, tỷ lệ người nhiễm tham gia điều trị ARV (Antiretroviral – là loại thuốc kháng virus được sử dụng để điều trị cho người nhiễm HIV) tại thành phố đạt trên 90%, góp phần kéo giảm tỷ lệ tử vong rõ rệt qua các năm.
Theo PGS-TS Trần Kiêm Hảo, Giám đốc Sở Y tế thành phố Huế, ngành y tế đang nỗ lực đa dạng hóa các hình thức xét nghiệm, từ cộng đồng đến tự xét nghiệm, đồng thời mở rộng điều trị dự phòng trước phơi nhiễm (PrEP) và nâng cao chất lượng điều trị ARV để thích ứng với mô hình lây nhiễm mới.
Dù đạt được nhiều kết quả khả quan, song công tác phòng chống HIV/AIDS vẫn đối mặt với thách thức lớn từ nguồn lực tài chính hạn chế và tình trạng kỳ thị đối với người nhiễm chưa được xóa bỏ hoàn toàn.
Giám đốc Sở Y tế thành phố Huế cho hay, năm 2026 ngành y tế sẽ tiếp tục củng cố và nâng cao năng lực hệ thống phòng, chống HIV/AIDS các tuyến; tăng cường giám sát, phát hiện sớm và quản lý hiệu quả người nhiễm HIV; duy trì, mở rộng các mô hình xét nghiệm linh hoạt, phù hợp với từng nhóm đối tượng và đặc thù địa phương.
Đồng thời, sẽ nâng cao chất lượng điều trị HIV/AIDS, đẩy mạnh xét nghiệm tải lượng virus HIV qua bảo hiểm y tế, tăng cường điều trị viêm gan C cho nhóm nguy cơ cao nhằm bảo đảm người bệnh được tiếp cận điều trị liên tục, bền vững.
8 tháng sau khi bé Cassian ra đời, vợ chồng chị Keishera Joubert ở bang Florida vẫn nguyên cảm giác biết ơn và hạnh phúc. Cậu bé đã chào đời "hai lần" sau khi trải qua ca phẫu thuật mang tính đột phá để điều trị một căn bệnh hiếm gặp và thường dẫn đến tử vong, theo ABC News ngày 5/5.
"Không có nhiều phụ nữ trải qua ca sinh mổ nhưng sau đó vẫn tiếp tục mang thai", Joubert chia sẻ.
Khi thai nhi được 19 tuần tuổi, gia đình Joubert được thông báo đứa con thứ hai của họ mắc một hội chứng hiếm gặp mang tên tắc nghẽn đường hô hấp trên bẩm sinh, còn được gọi là CHAOS. Theo Tổ chức Quốc gia về các Rối loạn Hiếm gặp (NORD), hội chứng tắc nghẽn đường hô hấp trên bẩm sinh là một tình trạng hiếm gặp, đặc trưng bởi sự tắc nghẽn đường thở, khiến dịch bị ứ đọng trong phổi của thai nhi.
Bác sĩ Emanuel Vlastos, Giám đốc Trung tâm Chăm sóc Thai nhi thuộc Viện Phụ sản Orlando Health tại Bệnh viện Phụ sản và Nhi khoa Winnie Palmer, cho biết tình trạng trên có nguy cơ tử vong cao. "Phổi của thai nhi sẽ to dần, căng cứng và gia tăng áp lực. Điều này bắt đầu chèn ép tim của bé. Hầu hết các bé mắc hội chứng trên đều không thể sống sót", ông giải thích.
Với vợ chồng chị Joubert, thông tin này là một cú sốc. Người phụ nữ nhớ lại: "Không ai muốn nghe rằng con mình có nguy cơ tử vong ngay trong bụng mẹ, thậm chí không thể chờ đến ngày chào đời".
Ban đầu, chị Joubert thực hiện một thủ thuật y khoa để điều trị cho Cassian nhưng không thành công. Anh Greg Joubert, chồng chị, kể: "Trước ca phẫu thuật đầu tiên, chúng tôi chỉ có khoảng 20 đến 25% hy vọng vào một kết quả khả quan".
Sau đó, bác sĩ Vlastos đã đề xuất một phương án phẫu thuật đột phá. Nếu thành công, Cassian sẽ ra khỏi tử cung không chỉ một mà là hai lần. Ở tuần thai thứ 25, ông đã đưa một phần cơ thể Cassian ra ngoài bằng cách rạch một đường qua bụng và tử cung, tương tự sinh mổ. Phần đầu và cổ của bé được đưa ra ngoài còn cơ thể vẫn nằm trong tử cung và kết nối với nhau thai, trong khi đội ngũ y tế đặt một ống tạm thời vào đường thở của bé.
"Theo hiểu biết của tôi, việc đặt ống thông bên dưới vị trí tắc nghẽn bằng cách đưa đầu và cổ thai nhi ra ngoài như vậy chưa từng được thực hiện trước đây", bác sĩ Vlastos cho hay. "Sau đó, chúng tôi đưa em bé trở lại tử cung, khâu lại và người mẹ tiếp tục lưu viện cho đến ngày sinh".
Trong ca phẫu thuật đó, các bác sĩ thậm chí đã chụp được một bức ảnh của Cassian. "Đó là một hình ảnh thoáng qua về tương lai, là khoảnh khắc về cậu bé mà cuối cùng tôi cũng có thể đón về nhà", chị Joubert nhớ lại.
Chị tiếp tục dưỡng thai tại bệnh viện đến tuần thứ 31 thì vỡ ối. Các bác sĩ đã thực hiện ca sinh mổ để đưa Cassian chào đời lần thứ hai. Sau 132 ngày điều trị tại khoa hồi sức tích cực sơ sinh (NICU), em bé hiện đã được về nhà. Dù con vẫn đang phải sử dụng máy thở, ống nuôi ăn và đối mặt với ít nhất hai ca phẫu thuật nữa, gia đình vẫn cảm thấy biết ơn phép màu đã giúp bé đi được đến tận bây giờ.
"Còn chiến thắng nào lớn lao hơn việc cuối cùng chúng tôi cũng có thể đưa con về nhà?", người mẹ nói. Chồng chị chia sẻ thêm: "Chúng tôi từng chuẩn bị tâm thế để vĩnh biệt con nhưng cuối cùng đã có thể chào đón con".
Chị Joubert cho biết gia đình dự định làm một bữa tiệc nhỏ vào ngày kỷ niệm ca phẫu thuật đã cứu sống con. Hôm sinh nhật chính thức, họ sẽ tổ chức tiệc lớn hơn để kỷ niệm tròn một năm con đến với thế giới.
Trước đây, mỗi lần đi khám ở một bệnh viện khác nhau, người dân thường phải cài ứng dụng riêng của từng bệnh viện. Nhiều người còn phải mang theo sổ khám bệnh giấy, dễ thất lạc.
Ngày 5/5, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết Sở Y tế cùng Công an TP HCM, Sở Khoa học và Công nghệ và Trung tâm Chuyển đổi số Thành phố đã thống nhất đưa toàn bộ Hồ sơ sức khỏe điện tử của người dân lên một nền tảng duy nhất là Ứng dụng Công dân số TP HCM.
Theo phương án này, mỗi công dân sẽ có một hồ sơ sức khỏe số duy nhất được gắn trực tiếp với mã định danh cá nhân. Khi đi khám ở trạm y tế, các bệnh viện lớn của thành phố, tham gia các chương trình tầm soát sức khỏe, toàn bộ dữ liệu từ chẩn đoán, kết quả xét nghiệm, toa thuốc cho đến lịch sử tầm soát bệnh đều "đổ" về ứng dụng này. Người dân có thể mở điện thoại ra để xem lại bất cứ lúc nào, chủ động nắm bắt tình trạng sức khỏe của bản thân thay vì phụ thuộc vào trí nhớ hay hồ sơ giấy.
Nỗi lo quản lý sức khỏe cho người thân cũng sẽ được giải quyết. Ứng dụng này cho phép tạo lập hồ sơ cho người phụ thuộc, nghĩa là cha mẹ có thể dễ dàng lưu trữ và theo dõi lịch sử khám bệnh, tiêm chủng của con nhỏ hoặc người lớn tuổi cần người đại diện hợp pháp ngay trên tài khoản của mình.
Ứng dụng xác thực qua VNeID, đảm bảo đúng người, đúng dữ liệu và an toàn, tránh những lo ngại về bảo mật dữ liệu y tế cá nhân. Bên cạnh đó, dữ liệu được liên thông giữa các cơ sở y tế. Người dân không phải lặp lại tiền sử bệnh, dị ứng thuốc khi chuyển viện. Bác sĩ có đầy đủ thông tin để điều trị chính xác hơn, hạn chế việc phải làm lại các xét nghiệm chồng chéo, tốn kém thời gian lẫn tiền bạc.
Theo ông Thượng, việc đưa hồ sơ sức khỏe lên Ứng dụng Công dân số không chỉ là một bước tiến về công nghệ, mà còn thay đổi thói quen của người dân, chuyển từ việc "có bệnh mới chữa" sang chủ động theo dõi, phòng ngừa và quản lý sức khỏe trọn đời chỉ với chiếc điện thoại thông minh.
Ứng dụng Công dân số TP HCM ra mắt từ 14/11/2024, người dân được định danh bằng tài khoản VNeID, có nhiều tính năng như tin tức xã hội, bản đồ, tra cứu, cảnh báo nóng, phản ánh qua tổng đài 1022, tra cứu kết quả học tập của con, quản lý thông tin sức khỏe người cao tuổi, tổng hợp các sự kiện trong dịp lễ... Cài đặt bằng cách tìm kiếm và tải ứng dụng Công dân số TPHCM trên Google Play (đối với hệ điều hành Android) và App Store (đối với hệ điều hành IOS).
"Thói quen của nhiều người Việt là cứ ho, cảm thì tự mua kháng sinh uống, dùng lại toa thuốc cũ hoặc ngưng thuốc giữa chừng khi vừa thấy đỡ", PGS.TS.BS Trần Văn Ngọc, Chủ tịch Hội Hô hấp TP HCM, nói tại ký kết hợp tác giữa hội và chuỗi Nhà thuốc Long Châu cùng Sandoz Việt Nam nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy tuân thủ điều trị kháng sinh ngày 14/4.
Theo các báo cáo quốc tế, Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tình trạng kháng kháng sinh nghiêm trọng tại châu Á và trên thế giới, gây gánh nặng lớn cho hệ thống y tế và đe dọa trực tiếp tính mạng người bệnh. Dữ liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới giai đoạn 2020-2023 cho thấy gần 300.000 người Việt Nam tử vong do các nguyên nhân liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến kháng kháng sinh.
Lý giải thực trạng này, phó giáo sư Ngọc cho rằng một nguyên nhân đáng chú ý là việc người dân dễ dàng tiếp cận và mua kháng sinh. Nhiều người tự ý dùng thuốc cho các bệnh do virus như sốt siêu vi, cảm cúm - vốn không cần kháng sinh - hoặc trong trường hợp nhiễm khuẩn lại dùng sai thuốc, hay dùng đúng thuốc nhưng không đủ liệu trình.
Không ít bệnh nhân chỉ uống một vài ngày, khi các thuốc phối hợp như hạ sốt, giảm đau giúp giảm triệu chứng thì lầm tưởng đã khỏi và tự ý ngưng thuốc. Việc này khiến vi khuẩn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn, dễ gây tái phát bệnh, đồng thời làm tăng nguy cơ kháng thuốc, khiến những lần điều trị sau khó khăn và tốn kém hơn.
Bên cạnh đó, thói quen sử dụng lại toa thuốc cũ cũng góp phần làm tình trạng này trầm trọng. Khi dùng kháng sinh không đúng cách, các vi khuẩn nhạy cảm bị tiêu diệt trước, trong khi những vi khuẩn "lì thuốc" sống sót và tiếp tục phát triển trong đường hô hấp. Theo thời gian, chúng có thể gây bệnh nặng hơn như viêm phổi, buộc bệnh nhân phải nhập viện và sử dụng các loại kháng sinh mạnh hơn.
Để giải quyết bài toán lạm dụng kháng sinh, ông Ngọc đánh giá hệ thống nhà thuốc và dược sĩ đóng vai trò then chốt. Trong bối cảnh người dân dễ dàng mua thuốc ngoài cộng đồng, nhà thuốc không chỉ là nơi cung ứng mà còn là "điểm chốt" giúp định hướng sử dụng thuốc đúng cách.
Bà Nguyễn Đỗ Quyên, Phó tổng giám đốc FPT Retail kiêm Giám đốc điều hành Hệ thống nhà thuốc và Trung tâm tiêm chủng Long Châu, cho biết thực tế tại nhà thuốc cho thấy kháng sinh là nhóm thuốc được sử dụng rất phổ biến nhưng cũng dễ bị dùng sai. Nhiều người bệnh ngưng thuốc khi thấy đỡ hoặc điều trị theo kinh nghiệm cá nhân, vô tình làm giảm hiệu lực lâu dài của kháng sinh. Do đó, hệ thống này đang chú trọng để dược sĩ tư vấn rõ ràng, giúp người bệnh hiểu vì sao phải tuân thủ đủ liệu trình và đồng hành trong quá trình điều trị.
Theo phó giáo sư Ngọc, kháng sinh cần được xem là tài sản quý của y học, không phải hàng hóa thông thường, vì vậy chỉ nên sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ và tuân thủ đầy đủ liệu trình. Nếu dùng đúng cách, kháng sinh có thể bảo vệ sức khỏe lâu dài. Ngược lại, việc lạm dụng và sử dụng tùy tiện sẽ khiến thuốc dần mất tác dụng, đẩy người bệnh vào nguy cơ không còn lựa chọn điều trị hiệu quả trong tương lai.
