Chiều 23.4, UBND tỉnh Quảng Ngãi tổ chức hội nghị đối thoại với thanh niên năm 2026 chủ đề “Thanh niên Quảng Ngãi với phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong kỷ nguyên mới”, theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối đến 91 điểm cầu tại các xã, phường, đặc khu trên địa bàn tỉnh. Tại hội nghị, nhiều người trẻ đã nói thẳng với lãnh đạo về những “nút thắt” của chuyển đổi số và câu chuyện chảy máu chất xám địa phương.
Phát biểu tại hội nghị, bà Y Ngọc, Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Ngãi, nhấn mạnh trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đang diễn ra mạnh mẽ, khoa học công nghệ và chuyển đổi số đã trở thành động lực then chốt thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội.
Theo bà Y Ngọc, thanh niên với sức trẻ, trí tuệ và tinh thần đổi mới sáng tạo chính là lực lượng nòng cốt, đóng vai trò quan trọng trong tiến trình này. “Thanh niên không chỉ nhanh nhạy trong tiếp cận công nghệ mà còn là lực lượng lan tỏa tri thức, thúc đẩy chuyển đổi số trong cộng đồng”, bà Y Ngọc nói.
Thời gian qua, tỉnh Quảng Ngãi đã ghi nhận nhiều đóng góp tích cực của thanh niên trong học tập, lao động, nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp sáng tạo và ứng dụng công nghệ vào đời sống. Nhiều mô hình, sáng kiến của đoàn viên, thanh niên đã góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, cải cách hành chính.
Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng cao của kỷ nguyên số, lãnh đạo tỉnh cũng đặt ra yêu cầu thanh niên cần tiếp tục nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng số, tư duy sáng tạo và tinh thần khởi nghiệp, chủ động tham gia sâu hơn vào quá trình chuyển đổi số ở tất cả các lĩnh vực.
Không khí đối thoại tại hội nghị diễn ra sôi nổi, thẳng thắn với nhiều ý kiến, đề xuất thiết thực từ đoàn viên, thanh niên.
Chị Vương Văn Kiều, Ủy viên Ban thường vụ Đoàn phường Cẩm Thành, Bí thư Chi đoàn Trường THCS Nguyễn Nghiêm, cho rằng để chuyển đổi số toàn diện, hạ tầng số phải đi trước một bước. Chị kiến nghị tỉnh có lộ trình xóa bỏ các “điểm trắng” sóng viễn thông, mở rộng phủ sóng 4G, 5G tại vùng sâu, vùng xa, hải đảo và các cụm công nghiệp.
Đồng thời, chị đề xuất triển khai các chương trình hỗ trợ thiết bị thông minh cho thanh niên có hoàn cảnh khó khăn, xây dựng các điểm wifi miễn phí tại nhà văn hóa, tạo nên “không gian số cộng đồng” giúp thanh niên tiếp cận tri thức và cơ hội khởi nghiệp.
Ở góc độ sinh viên, chị Nguyễn Thị Kiều Giang, Ủy viên Ban chấp hành Đoàn trường đại học Tài chính – Kế toán, nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết về một hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo đồng bộ. Tỉnh cần sớm xây dựng các không gian làm việc, câu lạc bộ sáng tạo, quỹ hỗ trợ khởi nghiệp và đặc biệt là các nền tảng kết nối start-up với doanh nghiệp, nhà đầu tư.
“Thanh niên cần môi trường và cơ chế cụ thể để hiện thực hóa ý tưởng ngay từ khi còn trên ghế nhà trường”, chị Giang nói.
Một vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là tình trạng “chảy máu chất xám” trong bối cảnh cạnh tranh nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng gay gắt.
Anh Trần Quang Tiến, Phó bí thư Đoàn xã Long Phụng, cho rằng để tạo đột phá, tỉnh cần có cơ chế đủ mạnh nhằm thu hút và giữ chân nhân tài, đặc biệt là sinh viên giỏi, chuyên gia công nghệ thông tin quay về địa phương làm việc.
Giải đáp nội dung này, ông Tạ Công Dũng, Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Quảng Ngãi, cho biết tỉnh đã và đang triển khai nhiều chính sách thu hút, trọng dụng nhân lực chất lượng cao, đồng thời xây dựng môi trường làm việc năng động, sáng tạo để người trẻ yên tâm cống hiến lâu dài.
Ở một khía cạnh khác, chị Y Di An, Bí thư Chi đoàn thôn Kon Vơng Kia (xã Măng Đen), đề xuất tỉnh cần tạo điều kiện để thanh niên tham gia vào các dự án số hóa du lịch, như phát triển ứng dụng di động, bản đồ thực tế ảo (AR), số hóa dữ liệu di tích.
Theo chị, đây là hướng đi vừa phát huy sáng tạo của thanh niên, vừa góp phần quảng bá hình ảnh địa phương và bảo tồn giá trị văn hóa trên không gian số.
Tại hội nghị, đại diện lãnh đạo UBND tỉnh và các sở, ngành đã trực tiếp giải đáp 18 nội dung, vấn đề mà thanh niên quan tâm, từ hạ tầng số, cơ chế khởi nghiệp đến chính sách nhân lực.
Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cũng đề xuất cần duy trì đối thoại định kỳ giữa lãnh đạo và thanh niên; tăng cường hoạt động hướng nghiệp, đào tạo nghề gắn với nhu cầu thực tiễn; triển khai các chương trình đào tạo kỹ năng số theo hướng đa dạng, phù hợp với từng nhóm đối tượng.
Việc trang bị kiến thức về các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, internet vạn vật, điện toán đám mây, blockchain… được xem là yêu cầu cấp thiết để thanh niên thích ứng nhanh với sự thay đổi và chủ động tham gia vào nền kinh tế số.
Hội nghị cũng góp phần định hướng thanh niên chủ động học tập, đổi mới tư duy, nắm bắt cơ hội, phát huy tinh thần sáng tạo và khát vọng cống hiến. Qua đó, từng bước hình thành thế hệ thanh niên Quảng Ngãi bản lĩnh, hội nhập, làm chủ công nghệ, sẵn sàng tiên phong trong phát triển kinh tế số, xã hội số và chính quyền số, đóng góp vào sự phát triển nhanh và bền vững của địa phương trong kỷ nguyên mới.
Dự án bao bì sinh học từ lục bình của nhóm tác giả gồm 5 sinh viên Lê Hoàng Khanh, Trần Minh Khánh, Khưu Thúy Quỳnh, Nguyễn Thanh Hào và Mã Tấn Lộc (Trường ĐH FPT Cần Thơ). Hiện nhóm đang phát triển dự án GreenShield Mekong để tạo ra các giải pháp bao bì sinh học thay thế nhựa dùng một lần.
Hoàng Khanh cho biết không dừng lại ở ý tưởng, nhóm đã bước vào giai đoạn thương mại hóa với hệ sinh thái sản phẩm tương đối hoàn chỉnh. Các dòng sản phẩm chủ lực bao gồm: khay, hộp đựng trái cây ép khuôn từ lục bình, lót ly sinh học, chén lá lục bình và đĩa từ lá sen. Tất cả đều có khả năng phân hủy sinh học hoàn toàn, đảm bảo an toàn thực phẩm và thân thiện với môi trường.
Quy trình sản xuất sử dụng phương pháp xử lý sinh khối đơn giản nhưng hiệu quả như: nghiền, trộn, ép khuôn và phơi khô (đối với lục bình); ép, định hình và xử lý bề mặt (đối với lá sen).
Bên cạnh đó, dự án tích hợp chuyển đổi số với hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, bản đồ số vùng nguyên liệu và công nghệ AI phân loại nguyên liệu. Điểm nổi bật của dự án nằm ở khả năng giải quyết đồng thời nhiều bài toán thực tiễn. Bao bì được thiết kế ôm sát, có độ chịu lực tốt, giúp giảm tỷ lệ dập nát nông sản trong quá trình vận chuyển, đặc biệt là trái cây xuất khẩu. Việc sử dụng vật liệu sinh học giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe về môi trường, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm xã hội trong chuỗi cung ứng.
Dự án tạo ra sinh kế ổn định cho nông dân thông qua các hoạt động thu gom, sơ chế và gia công lục bình, lá sen. Mô hình này đặc biệt phù hợp với lao động nông thôn, phụ nữ và lao động nhàn rỗi, góp phần hình thành chuỗi cung ứng gắn với hợp tác xã, nâng cao thu nhập và ý thức bảo vệ môi trường.
Về mặt môi trường, dự án góp phần giảm đáng kể lượng rác thải nhựa khó phân hủy và cải thiện hệ sinh thái sông ngòi tại ĐBSCL.
Theo Hoàng Khanh, dự án GreenShield Mekong tập trung vào khách hàng là doanh nghiệp xuất khẩu trái cây, hợp tác xã nông nghiệp, hệ thống siêu thị và chuỗi nhà hàng, khách sạn. Đây là khách hàng có nhu cầu lớn và ổn định, đồng thời chịu áp lực ngày càng cao về tiêu chuẩn bao bì xanh.
Thầy Nguyễn Trọng Luân, Chủ nhiệm bộ môn khởi nghiệp, Trường ĐH FPT Cần Thơ, đánh giá GreenShield Mekong là dự án tiêu biểu của sinh viên khi đồng thời giải quyết ô nhiễm rác thải nhựa và tình trạng lục bình phát triển quá mức tại ĐBSCL. Dự án thể hiện rõ tư duy đổi mới, khả năng giải quyết vấn đề thực tiễn và định hướng thị trường theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Tuy nhiên, để thương mại hóa bền vững, cần tiếp tục hoàn thiện chất lượng sản phẩm, mô hình tài chính và chiến lược thị trường.
Ở TP.HCM, xe buýt là phương tiện công cộng quen thuộc với nhiều người dân, đặc biệt là học sinh, sinh viên, người lao động. Đây cũng là phương tiện được nhiều bạn trẻ lựa chọn trong kỳ nghỉ dài ngày sắp tới.
Để hành trình di chuyển bằng xe buýt được thuận tiện hơn, có 4 lưu ý để bạn "bỏ túi" khi cần.
Lưu ý đầu tiên khi đi xe buýt ở TP.HCM là phải vẫy tay báo tín hiệu cho bác tài. Nhiều bạn trẻ lần đầu tiên đi xe buýt ở TP.HCM vẫn luôn mặc định rằng tới trạm dừng, xe buýt sẽ tự động vào. Suy nghĩ này là không đúng.
Nguyễn Nhật Anh, sinh viên Trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM, cho biết những ngày đầu mới vào TP.HCM học tập, thường xuyên chọn di chuyển bằng xe buýt. Ra trạm đợi, Nhật Anh quan sát xem mọi người làm sao, đi chuyến nào và hỏi kỹ những lưu ý khi đi xe buýt ở TP.HCM.
"Thấy xe cách tầm 30m đến 50m là em giơ tay ra vẫy vẫy rồi. Không vẫy, bác tài sẽ không biết để cho xe vào trạm để đón", nam sinh Đại học Giao thông vận tải TP.HCM chia sẻ kinh nghiệm đi xe buýt ở TP.HCM.
Nói thêm về điều này, bác tài Nguyễn Đình Sơn (54 tuổi), tài xế xe buýt Phương Trang chuyên chạy tuyến 24 (Bến xe Miền Đông - Hóc Môn) chia sẻ một trạm có nhiều chuyến xe, nếu trạm nào bác tài cũng ghé vào mà không có khách sẽ ảnh hưởng đến dòng xe lưu thông phía sau.
Nhiều bạn trẻ mải xem điện thoại đến khi xe gần tới mới nhớ đưa tay ra tín hiệu. Theo nhiều bác tài, đây là việc rất nguy hiểm. Có khách vẫy mà xe buýt không vào, bác tài bị phạt. Nhưng ngoắc tay ở khoảng cách quá gần, bác tài thắng đột ngột sẽ dễ xảy ra tai nạn.
Một thực trạng không khó nhận ra ở những thành phố lớn, đông dân cư nhất cả nước như TP.HCM là kẹt xe, tắc đường. Khi đi xe buýt ở TP.HCM, để chủ động công việc, người trẻ cần trừ hao thời gian. Ví dụ có những chuyến xe 60 phút nhưng thực tế có khi phải chạy 70, 80 phút.
Tài xế Nguyễn Quốc Việt - bác tài trong câu chuyện tài xế xe buýt chạy chậm đợi học sinh Trường THPT Giồng Ông Tố, P.Bình Trưng, TP.HCM mà Báo Thanh Niên từng chia sẻ trước đó - khẳng định bác tài nào cũng muốn đi đúng giờ. "Việc trễ chuyến không chỉ ảnh hưởng đến khách mà cả bác tài. Đi trễ bác tài mất chuyến. Có những tuyến kẹt xe 15 phút không nhúc nhích được. Tuyến của tôi chạy thì khu vực Cảng Cát Lái container rất nhiều, trung tâm thì nhiều đèn đỏ", anh nói.
Theo khảo sát của người viết, các trục đường lớn như Điện Biên Phủ, xa lộ Hà Nội…thường ùn ứ vào những giờ cao điểm. Xe buýt phải ghé nhiều trạm. Có những trạm đông học sinh thì thời gian dừng lâu hơn, chưa kể thời gian chen chúc lên xuống, làm lệch lịch trình.
Bác tài Nguyễn Quốc Việt nhấn mạnh các bạn trẻ phải xem kỹ lịch trình, điểm đi điểm đến, bắt đúng xe đúng chiều… tránh sai sót. Vì thực tế, chỉ cần đi trễ, mải bấm điện thoại không lên kịp chuyến, hoặc đi sai một chuyến có thể làm vỡ mọi kế hoạch của bạn.
Để đi đúng tuyến, các bác tài cũng gợi ý người trẻ có thể nhờ hỗ trợ từ app MultiGo. Đây là ứng dụng giao thông công cộng miễn phí tích hợp nhiều phương tiện tại TP.HCM, do Sở Giao thông Vận tải TP.HCM phát triển. MultiGo tích hợp thông tin di chuyển từ xe buýt, metro, buýt sông đến xe đạp công cộng và dịch vụ công nghệ. Đây là một trong những nỗ lực của Sở nhằm thúc đẩy số hóa hạ tầng giao thông và hướng tới đô thị thông minh.
MultiGo bước đầu giúp tra cứu lộ trình xe buýt và thanh toán không tiền mặt. "Multigo giao diện trực quan. Xem được định vị xe buýt trên bản đồ, thông tin rõ ràng và quan trọng đó là app chính thức của trung tâm nên thông tin luôn mới. Có thể định danh sinh viên trên đó được", anh Nguyễn Thanh Sơn, người sáng lập fanpage Buýt Sài Gòn chia sẻ.
Buýt Sài Gòn là một trong những fanpage được nhiều sinh viên yêu thích vì liên tục cập nhật chia sẻ thông tin, câu chuyện bổ ích. Fanpage được lập nên bởi một chàng trai Bảo Lộc yêu tha thiết TP.HCM.
Không chỉ hướng dẫn miễn phí lộ trình xe buýt giúp các bạn trẻ không bị nhầm tuyến, Buýt Sài Gòn còn tiếp nhận phản ánh thông qua hộp thư "nóng" của trang. Ngay khi tiếp nhận, kiểm tra thông tin, Sơn và các thành viên sẽ tổng hợp lại và chuyển qua cơ quan chức năng để những người có thẩm quyền xử lý.
Bác tài Nguyễn Đình Sơn khuyến cáo tuyệt đối không mang những động vật sống lên xe buýt: gà, vịt, chó, mèo,… Kể cả đã động vật đã nhốt trong lồng cũng không nên mang lên xe.
Bên cạnh đó, theo bác tài Nguyễn Đình Sơn, bạn trẻ hãy tìm hiểu, tôn trọng và chấp hành văn hóa giao thông công cộng. Chẳng hạn, nói chuyện nhỏ nhẹ, hạn chế nói cười lớn, tránh ảnh hưởng đến người khác. Trong xe tuyệt đối không đi tới đi lui tránh té ngã.
Lên xe buýt nếu xem tiktok, youtube, bạn hãy mở âm lượng nhỏ, hoặc đeo tai nghe. Hành lý nên mang theo bên người không nên người một nơi hành lý một nơi, tránh xảy ra mất mát.
Không mang những vật có mùi nặng, chảy nước trên xe: sầu riêng, mít, đồ biển…gây ảnh hưởng đến khách.
"Xuống xe, bạn hãy bấm chuông trước để bác tài chủ động tấp vào trạm. Nếu chưa biết chỗ xuống, bạn có thể hỏi tiếp viên: anh chị ơi, em muốn tới điểm này, nhờ anh chị chỉ giúp. Trong xe tuyệt đối không đi tới, đi lui tránh té ngã…", bác tài Nguyễn Đình Sơn chia sẻ.
Từ khi xuất hiện trong đời sống, điện thoại đã trở thành vật bất ly thân của không ít người, việc nghe gọi điện thoại cũng là hình thức liên lạc phổ biến. Dẫu việc cầm điện thoại lên đáp "alo" được xem là chuyện quá quen thuộc, lại có những bạn trẻ hiện nay, họ thừa nhận cảm thấy e ngại, thậm chí có nỗi sợ vô hình với việc thực hiện cuộc gọi.
Tâm sự về điều này, Lê Đăng Hào Huy, sinh viên Trường ĐH Mở TP.HCM, cho biết khá ngại nghe điện thoại, chỉ gọi trong những lúc thật cần thiết. "Nhiều lúc đang yên lành mà gọi điện thoại là tự nhiên thấy hồi hộp. Dù mình cũng biết là nghe máy nói vài câu là xong thôi nhưng vẫn thấy ngại sao đó", Huy giải thích.
Với cậu sinh viên này, nhắn tin đem lại cảm giác an toàn và thoải mái hơn: "Mình thích nhắn tin hơn vì có thời gian suy nghĩ trước khi trả lời. Như vậy cũng đỡ áp lực hơn, còn nghe điện thoại lỡ nói sai thì không sửa được", Huy nói và cho biết thêm nhóm bạn của Huy gần như không bao giờ gọi cho nhau. Cả nhóm đã ngầm quy ước rằng chỉ những chuyện thật gấp mới cần bấm số. "Bỗng dưng giờ mà gọi là thấy có chuyện nghiêm trọng hẳn lên", Huy bộc bạch.
Cùng tâm trạng đó, Trần Diệu Ly (26 tuổi, làm việc tại lô I2 đường D1, P.Tăng Nhơn Phú, TP.HCM) mô tả: "Mình thấy mệt và áp lực với việc nghe gọi điện thoại liên tục dù đó là yêu cầu công việc. Có những cuộc gọi mình chuẩn bị trước trong đầu sẽ nói gì nhưng vẫn thấy run", Ly chia sẻ. Với cô, hình thức khác như gửi tin nhắn, email mang lại quyền chủ động về thời gian, trong khi gọi điện luôn kèm theo cảm giác "phải phản ứng ngay lập tức". Ly nói thêm: "Chuông điện thoại reo là mình đã nghĩ ngay đến xảy ra sự cố gì đó nên bắt đầu lo".
Với một số người, chuyện hạn chế liên hệ qua điện thoại còn liên quan đến tâm lý né tránh các chiêu trò lừa đảo. Trường hợp của Nguyễn Lan Đào (30 tuổi, ngụ tại hẻm 428 Chiến Lược, P.Hạnh Thông, TP.HCM) cũng như vậy. "Hiện giờ mình dè chừng vì nhiều cuộc gọi quảng cáo, lừa đảo quá. Giờ có cuộc gọi bất ngờ là mình hay né trước cho đỡ phiền và bớt bận tâm", Đào kể. Cũng theo Đào, việc chủ động gọi cho ai đó với cô gần như là chuyện hiếm, trừ khi thật gấp.
Lý giải hiện tượng này, thạc sĩ tâm lý Võ Minh Thành, giảng viên Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, cho rằng đây không đơn thuần là chuyện ngại nghe điện thoại, mà phản ánh một sự dịch chuyển trong thói quen giao tiếp của một bộ phận người trẻ. "Tin nhắn và mạng xã hội cho phép người dùng có thời gian suy nghĩ, chỉnh sửa, chọn biểu tượng cảm xúc, thậm chí trì hoãn phản hồi. Còn điện thoại thì ngược lại, mọi phản ứng diễn ra tức thời, giọng nói, khoảng lặng, sự lúng túng đều khó che giấu. Điều khiến người trẻ căng thẳng là cảm giác mất quyền kiểm soát trong giao tiếp tức thời", ông Thành phân tích.
Theo ông Thành, cần phân biệt rõ giữa một thói quen bình thường và một biểu hiện đáng lo. Ở mức độ nhẹ, không thích nghe điện thoại là chuyện bình thường, vì mỗi người có phong cách giao tiếp khác nhau. "Nhưng nếu một người mất rất lâu để chuẩn bị tâm lý, tim đập nhanh khi chuông reo, dẫn đến làm người ấy thu hẹp đời sống, né tránh trách nhiệm hoặc mất cơ hội kết nối thì cần lưu ý", thạc sĩ Thành nói.
GS.TS. Đặng Nguyên Anh, nghiên cứu viên cao cấp, nguyên Phó chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, xem xu hướng ưu tiên nhắn tin thay vì nghe gọi điện thoại trong thời đại công nghệ số là một bước tiến tất yếu của giao tiếp thế kỷ 21. Theo GS.TS Nguyên Anh: "Một quy tắc ứng xử mới cũng đang hình thành: gọi điện không báo trước đôi khi bị coi là thiếu tế nhị, còn nhắn tin xin phép trở thành chuẩn mực của sự tôn trọng không gian riêng tư, nhất là trong giờ nghỉ ngơi".
Dù vậy, GS.TS. Đặng Nguyên Anh cảnh báo mặt trái có thể hình thành: "Khi các cuộc hội thoại bị thay thế bằng những dòng tin nhắn, khả năng phản ứng trực tiếp của một số người trẻ có thể bị giảm sút, dễ rơi vào lúng túng và mất tự tin do thiếu kỹ năng xử lý. Áp lực chờ đợi tin nhắn hay nỗi lo khi không có tin hồi đáp cũng có thể trở thành một dạng căng thẳng tâm lý mới".
Để có khả năng giao tiếp cân bằng, hiệu quả, GS.TS Đặng Nguyên Anh khuyến nghị: "Rất cần thiết lập sự cân bằng: sử dụng tin nhắn như một công cụ trao đổi thông tin hiệu quả nhưng đồng thời duy trì các cuộc gọi trực tiếp để nuôi dưỡng lòng tin và duy trì được "nhựa sống" trong các mối quan hệ xã hội".
Từ góc độ tâm lý, lời khuyên của thạc sĩ Võ Minh Thành là không nên ép bằng câu "có gì đâu mà sợ", thay vào đó, nên tập dần bằng việc bắt đầu với những cuộc gọi ngắn, liên hệ với người thân quen, chuẩn bị vài ý chính trước khi gọi, rồi có thể tăng tần suất và "độ khó".
