Bài viết Dự báo dân số Việt Nam giảm mạnh: Người trẻ nói “phải lo được cho con mới dám sinh” khởi đi từ cảnh báo dân số Việt Nam có thể giảm mạnh, kèm theo số liệu về mức sinh đi xuống và chi phí nuôi con ngày càng cao. Nhiều phản hồi cho thấy vì sao nhiều người trẻ chùn lại trước quyết định sinh con.
Phản hồi về bài viết, bạn đọc (BĐ) Bùi Phạm Vân Anh không chấp nhận cách đặt vấn đề “ngại sinh con”: “Cần thay đổi cách đặt vấn đề. Không nên hỏi: “Vì sao người trẻ ngại sinh con?”, mà nên hỏi: “Điều kiện nào khiến họ không thể sinh con?”.
Hai câu hỏi này dẫn đến hai hướng giải quyết khác nhau. Nếu coi đó là vấn đề tâm lý cá nhân, thì giải pháp sẽ là tuyên truyền. Nhưng nếu nhìn nhận đây là vấn đề lớn hơn, thì cần thay đổi chính sách về nhà ở, giáo dục, y tế, thu nhập… Nhiều người trẻ không từ chối trách nhiệm làm cha mẹ, họ chỉ không muốn bước vào khi chưa có nền tảng đủ vững. Đó là thái độ thận trọng, không phải né tránh!”.
BĐ Nguyễn Như Mai cũng nhấn mạnh: “Từ “ngại” mang hàm ý cá nhân, như thể vấn đề nằm ở thái độ của người trẻ. Nhưng thực tế, những gì tôi thấy xung quanh là họ đang tính toán rất kỹ vì một quyết định có thể liên quan đến hàng chục năm trách nhiệm. Do đó, không ai có thể đưa ra một cách tùy tiện. Không sinh hoặc sinh ít không phải là trốn tránh, nhiều khi chỉ là thích ứng với điều kiện sống hiện nay”.
BĐ Đoàn Thế Hưng bày tỏ đồng tình với các ý kiến nêu trên: “Người trẻ hiện nay có nhiều lựa chọn hơn, họ cũng hiểu rõ hơn về trách nhiệm của việc sinh con. Họ quyết định không sinh hoặc sinh ít là đã trải qua quá trình cân nhắc kỹ lưỡng, không phải cảm xúc nhất thời. Do vậy, nếu chỉ nhìn vào hiện trạng mà không phân tích nguyên nhân, thì sẽ rất khó tìm ra giải pháp phù hợp”.
Từ hoàn cảnh cá nhân của mình, BĐ Lê Minh Quân dẫn chứng: “Nói thật, ai cũng nói chuyện sinh con là trách nhiệm, là niềm vui, là tương lai. Nhưng tôi nghĩ phải nói thẳng một chuyện: Tiền đâu? Tôi đang làm kỹ thuật, lương khoảng 17 triệu/tháng, vợ làm văn phòng 12 triệu. Nghe thì tưởng ổn, nhưng trừ tiền thuê nhà, điện nước, ăn uống, xăng xe, rồi các khoản linh tinh là gần như hết sạch.
Tôi có một đứa con rồi, mỗi tháng chi phí riêng cho con cũng phải 5-6 triệu là tối thiểu. Nếu tính chuyện sinh thêm, tôi không dám. Không phải không muốn, mà nhìn vào con số thấy không có đường “lui”. Người ta hay nói “cố lên rồi sẽ nuôi được”, nhưng thời nay khác rồi…”.
BĐ Đỗ Duy Hải nhìn rộng hơn: “Gốc rễ vẫn là chênh lệch giữa thu nhập và chi phí sống. Lương của người lao động tăng rất chậm, trong khi giá nhà, giá thực phẩm, học phí đều tăng nhanh. Tôi làm công nhân, thu nhập khoảng 14-15 triệu nếu tăng ca nhiều. Nhưng nếu có con, tiền thuê nhà, tiền ăn, tiền sữa, tiền gửi trẻ… cộng lại là vượt khả năng. Nhiều người nói “có con là động lực”, nhưng động lực cũng phải có nền tảng. Không thể bắt một người đang chật vật với cuộc sống hiện tại phải gánh thêm trách nhiệm dài hạn. Tôi nghĩ đây không còn là vấn đề cá nhân, mà là bài toán lớn của xã hội”.
Ở góc nhìn khác, BĐ Lương Ngọc Thắng phân tích “một phần vấn đề nằm ở tiêu chuẩn ngày càng cao của người trẻ”: “Có những người cùng điều kiện nhưng vẫn sinh con và nuôi dạy tốt. Khác biệt là ở cách họ lựa chọn và chấp nhận đánh đổi. Nếu ai cũng ưu tiên thoải mái cá nhân, thì việc sinh con sẽ bị trì hoãn. Điều này không sai, nhưng cần nhìn nhận rõ đó là lựa chọn cá nhân, không hoàn toàn do xã hội”. BĐ Điền Bùi thì cho rằng “người trẻ hiện nay “khổ không chịu được”, muốn đủ mọi thứ mới sinh”, và coi đó là một nguyên nhân khiến dân số già hóa…
BĐ Bùi Ngọc Phương Anh kể về áp lực chăm con khiến chị quyết định dừng lại ở một con vì “không muốn rơi vào tình trạng quá tải”. BĐ Đoàn Thu bổ sung: “Nhiều người nói chuyện sinh con như một lựa chọn đơn giản, nhưng với phụ nữ, đó là cả một chuỗi đánh đổi. Tôi đang đi làm, thu nhập không cao nhưng cũng đủ trang trải. Nếu sinh con, gần như phải tạm dừng công việc một thời gian, thu nhập giảm, rồi sau đó quay lại thị trường lao động cũng khó hơn. Chưa kể những áp lực vô hình như phải làm tròn vai trò làm mẹ, làm vợ, làm con dâu.
Tôi thấy nhiều chị em xung quanh mình gần như không có thời gian cho bản thân sau khi sinh con. Do mọi trách nhiệm dồn vào một phía, thái độ e dè sinh thêm con là dễ hiểu. Không phải ai cũng có điều kiện được hỗ trợ từ gia đình hoặc chồng. Chính sách xã hội hỗ trợ không đủ, thì cá nhân buộc phải cân nhắc”.
Nhiều BĐ cho rằng “không có giải pháp hoàn hảo” với mọi người, mà quan trọng là sự lựa chọn phù hợp cùng với chút trách nhiệm xã hội. “1.001 cách nói “ngại” sinh… Tốt nhất không bàn chuyện sinh bao nhiêu và ai được ưu tiên khi sinh mà phải nhìn tổng quát. Chăm lo tốt đời sống cho các trẻ đang đi học. Ví dụ, nhà có một bé đi học thì được cấp bao nhiêu tiền và tăng cấp số nhân nếu có hai cháu…, kèm đó là chế độ ưu tiên khác như: khám chữa bệnh, mua nhà ở xã hội, cộng thêm điểm khi thi vào trung học…”, BĐ Hung Nguyen Quoc đề xuất.
Phát biểu tại sự kiện, ông Julien Guerrier, Đại sứ Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam, nhấn mạnh năm 2026 đã đưa quan hệ EU - Việt Nam lên một tầm cao mới. Trong tháng 1, Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa thăm Hà Nội, đánh dấu việc hai bên nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện.
Tiếp đó, vào tháng 3, Diễn đàn Doanh nghiệp và Đầu tư Global Gateway EU - Việt Nam lần đầu tiên được tổ chức, với sự tham dự của Ủy viên EU về Đối tác quốc tế Jozef Síkela và Phó chủ tịch Ngân hàng Đầu tư châu Âu Nicola Beer. Diễn đàn quy tụ hơn 800 đại biểu từ khu vực nhà nước và doanh nghiệp, mở ra thêm các hướng hợp tác trong đầu tư, đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững.
Theo Đại sứ EU, trong một thế giới nhiều bất định, EU là đối tác vững chắc và ổn định, có thể mang nguồn vốn, công nghệ đến Việt Nam nhằm hỗ trợ các mục tiêu tăng trưởng, đặc biệt trong những lĩnh vực định hình tương lai nền kinh tế như truyền thông an toàn, năng lượng, hạ tầng giao thông, vật liệu quan trọng, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.
Ông cũng nhắc đến hợp tác giữa Maersk APMT và Hateco tại cảng Liên Chiểu, Đà Nẵng như một ví dụ tiêu biểu. Bên cạnh đó, EU khẳng định tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam trong thúc đẩy đầu tư năng lượng tái tạo, bảo đảm an ninh năng lượng trong bối cảnh bất ổn toàn cầu.
Thay mặt lãnh đạo TP.HCM, ông Nguyễn Lộc Hà, Phó chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM, gửi lời chúc mừng đến Đại sứ Liên minh châu Âu tại Việt Nam, các đại sứ, tổng lãnh sự, lãnh sự danh dự cùng cộng đồng châu Âu tại Việt Nam nhân Ngày châu Âu.
Theo ông Nguyễn Lộc Hà, hơn 35 năm qua, kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1990, quan hệ Việt Nam - EU không ngừng được vun đắp, trở thành một trong những mối quan hệ năng động, có chiều sâu nhất của EU với một quốc gia ASEAN.
Đặc biệt, sau hơn 5 năm Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU đi vào thực thi, thương mại song phương chứng kiến đà tăng trưởng ấn tượng, trung bình khoảng 10% mỗi năm và đạt 76 tỉ USD vào năm 2025.
Bước sang năm 2026, việc nâng cấp quan hệ Việt Nam - EU lên Đối tác chiến lược toàn diện trong chuyến thăm Việt Nam của Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa được xem là dấu mốc mở ra chương mới trong quan hệ hai bên.
Trong bức tranh hợp tác Việt Nam - EU, TP.HCM tự hào là một trong những địa phương đi đầu trong phát triển quan hệ hợp tác toàn diện với EU và các quốc gia thành viên. Ông Hà tin tưởng khi tầm nhìn phát triển bền vững của EU kết hợp với tinh thần năng động, cởi mở, sáng tạo và khát vọng vươn lên của TP.HCM, hai bên sẽ tiếp tục tạo nên những dự án hợp tác có giá trị, đóng góp cho sự phát triển của cộng đồng.
"Quan hệ TP.HCM - Liên minh châu Âu sẽ tiếp tục đơm hoa kết trái, góp phần đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - EU trở thành hình mẫu, câu chuyện thành công của quan hệ hợp tác bình đẳng, hòa bình và cùng phát triển", ông Nguyễn Lộc Hà nhấn mạnh.
Tháp tùng Thủ tướng Robert Fico thăm Việt Nam có: Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Robert Kaliňák; Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Kinh tế Denisa Saková; Bộ trưởng Bộ Ngoại giao và các vấn đề châu Âu Juraj Blanár; Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Richard Takáč; Bộ trưởng Bộ Tài chính Ladislav Kamenický; Bộ trưởng Bộ Văn hóa Martina Šimkovičová; Thứ trưởng Bộ Kinh tế Vladimír Šimoňák; Đại biện Slovakia tại Việt Nam Marián Vereš; Chánh văn phòng Thủ tướng Katarína Vidovičová; Đặc phái viên Thủ tướng tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á Lê Hồng Quang; Cố vấn Thủ tướng trong lĩnh vực đầu tư, du lịch và thể thao Jaroslav Rybanský.
Thủ tướng Robert Fico luôn thể hiện tình cảm tốt đẹp và coi trọng việc thúc đẩy quan hệ với Việt Nam. Ông đã có những quyết sách ủng hộ thiết thực, nổi bật là việc tạo điều kiện để cộng đồng người Việt Nam chính thức được công nhận là dân tộc thiểu số thứ 14 tại Slovakia.
Ông cũng đã có 2 chuyến thăm chính thức tới Việt Nam (vào các năm 2008 và 2016). Kể từ khi nhậm chức nhiệm kỳ thứ tư (năm 2023), Thủ tướng Robert Fico tiếp tục quan tâm, thúc đẩy đà phát triển của quan hệ song phương.
Đại sứ Việt Nam tại Slovakia Phạm Trường Giang cho biết, Đoàn Thủ tướng Slovakia thăm chính thức Việt Nam là đoàn khách cấp Chính phủ nước ngoài đầu tiên thăm Việt Nam sau khi ta vừa hoàn thiện tổ chức, bộ máy sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, đánh dấu một giai đoạn mới sau hơn 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao hai nước (1950), đồng thời mở ra cơ hội hợp tác thực chất hơn sau các chuyến thăm cấp cao trước đó trên cơ sở nhu cầu tăng cường hợp tác và tin cậy chính trị cao giữa hai bên.
Những nội dung trọng tâm của chuyến thăm bao gồm xem xét nâng tầm quan hệ Việt Nam - Slovakia; tăng cường tin cậy chính trị song phương; thảo luận các biện pháp thúc đẩy cam kết hợp tác theo hướng thực chất hơn trong nhiều lĩnh vực hai nước có tiềm năng và cùng quan tâm như: kinh tế -thương mại, đầu tư, quốc phòng - an ninh, khoa học - công nghệ, năng lượng (tái tạo và hạt nhân), văn hóa - du lịch, giáo dục - đào tạo, lao động, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số; trao đổi về việc cùng ủng hộ lẫn nhau trong các cơ chế đa phương, giải quyết các vấn đề khu vực và quốc tế mà hai bên cùng quan tâm, trong đó chú trọng hợp tác ASEAN - EU.
Ngày 9-5, đoàn công tác của Văn phòng Chủ tịch nước kiểm tra công tác đặc xá tại trại giam Tống Lê Chân (xã Minh Đức, TP Đồng Nai).
Đoàn công tác do ông Cấn Đình Tài - Phó chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước, Ủy viên Hội đồng tư vấn đặc xá năm 2026 - làm trưởng đoàn. Đại tá Nguyễn Bá Nam - Giám thị trại giam Tống Lê Chân - cùng lãnh đạo ban giám thị tiếp và làm việc với đoàn kiểm tra.
Theo đó, đoàn công tác đã kiểm tra nơi niêm yết tài liệu về công tác đặc xá, kiểm tra cơ sở vật chất tại phân trại số I, trực tiếp nắm tình hình, hỏi chuyện các phạm nhân đang lao động, các phạm nhân được đề nghị đặc xá và không được đề nghị đặc xá lần này.
Đồng thời động viên các phạm nhân chấp hành tốt quy định về giam giữ, cải tạo tốt để hưởng sự khoan hồng của pháp luật.
Theo báo cáo, trại giam Tống Lê Chân hiện có 3.252 phạm nhân (2.518 nam và 734 nữ). Qua xem xét, có 108 phạm nhân đủ điều kiện được đề nghị đặc xá năm 2026 (chiếm tỉ lệ 3,32%).
Trong đó có 4 phạm nhân là đối tượng trong các vụ án thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi chỉ đạo.
Số phạm nhân đề nghị đặc xá đợt này đã chấp hành xong hình phạt bổ sung là tiền, bồi thường thiệt hại, án phí hoặc nghĩa vụ dân sự khác. Đặc biệt, không có đơn thư khiếu nại về công tác đặc xá tại trại giam Tống Lê Chân.
Ngoài ra, trại giam đã mở lớp tái hòa nhập cộng đồng đối với 100% phạm nhân trong diện đề nghị đặc xá học tập.
Thực hiện quyết định của TAND TP Đồng Nai, sáng cùng ngày, trại giam Tống Lê Chân đã công bố quyết định tha tù trước thời hạn có điều kiện cho 5 phạm nhân. Cả 5 phạm nhân này đều nằm trong diện đặc xá.
Kết luận buổi làm việc, Phó chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài đánh giá cao và ghi nhận sự cố gắng, tinh thần khẩn trương, nghiêm túc, trách nhiệm toàn thể cán bộ, chiến sĩ trại giam Tống Lê Chân trong việc triển khai Quyết định của Chủ tịch nước về đặc xá năm 2026.
Ông Tài đề nghị lãnh đạo các trại giam tiếp tục phối hợp chặt chẽ với cơ quan Thường trực Hội đồng tư vấn đặc xá Trung ương trong việc rà soát, bổ sung hồ sơ theo yêu cầu, đảm bảo trình Chủ tịch nước ký quyết định đặc xá đúng tiến độ, đúng đối tượng.
Đồng thời sớm xây dựng kế hoạch công bố quyết định đặc xá và đẩy mạnh tuyên truyền về ý nghĩa nhân đạo, khoan hồng của chính sách đặc xá, góp phần nâng cao ý thức cải tạo của phạm nhân.
Ông đề nghị trại giam Tống Lê Chân thời gian tới tiếp tục rà soát các trường hợp có yếu tố phức tạp, thuộc diện vụ án tham nhũng, tiêu cực, có nghĩa vụ dân sự lớn… Ông lưu ý hồ sơ phải bảo đảm đúng người, đúng điều kiện, đúng trình tự, đúng tài liệu, đúng thẩm quyền; đồng thời quan tâm đến công tác tái hòa nhập cộng đồng đối với người được đặc xá…
Những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai công tác đặc xá cũng đã được đoàn công tác ghi nhận để tiếp tục phối hợp, tham mưu cho Chủ tịch nước trong các đợt đặc xá tiếp theo.
