Bài viết Dự báo dân số Việt Nam giảm mạnh: Người trẻ nói “phải lo được cho con mới dám sinh” khởi đi từ cảnh báo dân số Việt Nam có thể giảm mạnh, kèm theo số liệu về mức sinh đi xuống và chi phí nuôi con ngày càng cao. Nhiều phản hồi cho thấy vì sao nhiều người trẻ chùn lại trước quyết định sinh con.
Phản hồi về bài viết, bạn đọc (BĐ) Bùi Phạm Vân Anh không chấp nhận cách đặt vấn đề “ngại sinh con”: “Cần thay đổi cách đặt vấn đề. Không nên hỏi: “Vì sao người trẻ ngại sinh con?”, mà nên hỏi: “Điều kiện nào khiến họ không thể sinh con?”.
Hai câu hỏi này dẫn đến hai hướng giải quyết khác nhau. Nếu coi đó là vấn đề tâm lý cá nhân, thì giải pháp sẽ là tuyên truyền. Nhưng nếu nhìn nhận đây là vấn đề lớn hơn, thì cần thay đổi chính sách về nhà ở, giáo dục, y tế, thu nhập… Nhiều người trẻ không từ chối trách nhiệm làm cha mẹ, họ chỉ không muốn bước vào khi chưa có nền tảng đủ vững. Đó là thái độ thận trọng, không phải né tránh!”.
BĐ Nguyễn Như Mai cũng nhấn mạnh: “Từ “ngại” mang hàm ý cá nhân, như thể vấn đề nằm ở thái độ của người trẻ. Nhưng thực tế, những gì tôi thấy xung quanh là họ đang tính toán rất kỹ vì một quyết định có thể liên quan đến hàng chục năm trách nhiệm. Do đó, không ai có thể đưa ra một cách tùy tiện. Không sinh hoặc sinh ít không phải là trốn tránh, nhiều khi chỉ là thích ứng với điều kiện sống hiện nay”.
BĐ Đoàn Thế Hưng bày tỏ đồng tình với các ý kiến nêu trên: “Người trẻ hiện nay có nhiều lựa chọn hơn, họ cũng hiểu rõ hơn về trách nhiệm của việc sinh con. Họ quyết định không sinh hoặc sinh ít là đã trải qua quá trình cân nhắc kỹ lưỡng, không phải cảm xúc nhất thời. Do vậy, nếu chỉ nhìn vào hiện trạng mà không phân tích nguyên nhân, thì sẽ rất khó tìm ra giải pháp phù hợp”.
Từ hoàn cảnh cá nhân của mình, BĐ Lê Minh Quân dẫn chứng: “Nói thật, ai cũng nói chuyện sinh con là trách nhiệm, là niềm vui, là tương lai. Nhưng tôi nghĩ phải nói thẳng một chuyện: Tiền đâu? Tôi đang làm kỹ thuật, lương khoảng 17 triệu/tháng, vợ làm văn phòng 12 triệu. Nghe thì tưởng ổn, nhưng trừ tiền thuê nhà, điện nước, ăn uống, xăng xe, rồi các khoản linh tinh là gần như hết sạch.
Tôi có một đứa con rồi, mỗi tháng chi phí riêng cho con cũng phải 5-6 triệu là tối thiểu. Nếu tính chuyện sinh thêm, tôi không dám. Không phải không muốn, mà nhìn vào con số thấy không có đường “lui”. Người ta hay nói “cố lên rồi sẽ nuôi được”, nhưng thời nay khác rồi…”.
BĐ Đỗ Duy Hải nhìn rộng hơn: “Gốc rễ vẫn là chênh lệch giữa thu nhập và chi phí sống. Lương của người lao động tăng rất chậm, trong khi giá nhà, giá thực phẩm, học phí đều tăng nhanh. Tôi làm công nhân, thu nhập khoảng 14-15 triệu nếu tăng ca nhiều. Nhưng nếu có con, tiền thuê nhà, tiền ăn, tiền sữa, tiền gửi trẻ… cộng lại là vượt khả năng. Nhiều người nói “có con là động lực”, nhưng động lực cũng phải có nền tảng. Không thể bắt một người đang chật vật với cuộc sống hiện tại phải gánh thêm trách nhiệm dài hạn. Tôi nghĩ đây không còn là vấn đề cá nhân, mà là bài toán lớn của xã hội”.
Ở góc nhìn khác, BĐ Lương Ngọc Thắng phân tích “một phần vấn đề nằm ở tiêu chuẩn ngày càng cao của người trẻ”: “Có những người cùng điều kiện nhưng vẫn sinh con và nuôi dạy tốt. Khác biệt là ở cách họ lựa chọn và chấp nhận đánh đổi. Nếu ai cũng ưu tiên thoải mái cá nhân, thì việc sinh con sẽ bị trì hoãn. Điều này không sai, nhưng cần nhìn nhận rõ đó là lựa chọn cá nhân, không hoàn toàn do xã hội”. BĐ Điền Bùi thì cho rằng “người trẻ hiện nay “khổ không chịu được”, muốn đủ mọi thứ mới sinh”, và coi đó là một nguyên nhân khiến dân số già hóa…
BĐ Bùi Ngọc Phương Anh kể về áp lực chăm con khiến chị quyết định dừng lại ở một con vì “không muốn rơi vào tình trạng quá tải”. BĐ Đoàn Thu bổ sung: “Nhiều người nói chuyện sinh con như một lựa chọn đơn giản, nhưng với phụ nữ, đó là cả một chuỗi đánh đổi. Tôi đang đi làm, thu nhập không cao nhưng cũng đủ trang trải. Nếu sinh con, gần như phải tạm dừng công việc một thời gian, thu nhập giảm, rồi sau đó quay lại thị trường lao động cũng khó hơn. Chưa kể những áp lực vô hình như phải làm tròn vai trò làm mẹ, làm vợ, làm con dâu.
Tôi thấy nhiều chị em xung quanh mình gần như không có thời gian cho bản thân sau khi sinh con. Do mọi trách nhiệm dồn vào một phía, thái độ e dè sinh thêm con là dễ hiểu. Không phải ai cũng có điều kiện được hỗ trợ từ gia đình hoặc chồng. Chính sách xã hội hỗ trợ không đủ, thì cá nhân buộc phải cân nhắc”.
Nhiều BĐ cho rằng “không có giải pháp hoàn hảo” với mọi người, mà quan trọng là sự lựa chọn phù hợp cùng với chút trách nhiệm xã hội. “1.001 cách nói “ngại” sinh… Tốt nhất không bàn chuyện sinh bao nhiêu và ai được ưu tiên khi sinh mà phải nhìn tổng quát. Chăm lo tốt đời sống cho các trẻ đang đi học. Ví dụ, nhà có một bé đi học thì được cấp bao nhiêu tiền và tăng cấp số nhân nếu có hai cháu…, kèm đó là chế độ ưu tiên khác như: khám chữa bệnh, mua nhà ở xã hội, cộng thêm điểm khi thi vào trung học…”, BĐ Hung Nguyen Quoc đề xuất.
Tuyến metro số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm có phương án tuyến và vị trí các nhà ga được nghiên cứu tối ưu, tích hợp với cấu trúc không gian đô thị hiện hữu và định hướng phát triển trong tương lai.
Tuyến dài khoảng 6km, với điểm đặc biệt đi ngầm toàn tuyến, kết nối từ ga Bến Thành đến khu đô thị mới Thủ Thiêm. Tuyến bố trí 6 ga ngầm gồm Hàm Nghi, Tố Hữu, Cung Thiếu nhi, Bệnh viện Quốc tế, Bình Khánh và Thủ Thiêm, sử dụng chung depot Tham Lương.
Đây là một đoạn quan trọng trên hành lang giao thông chiến lược Tân Sơn Nhất - trung tâm - Thủ Thiêm - Long Thành (kết hợp cùng metro số 2 Bến Thành - Tham Lương và Thủ Thiêm - Long Thành trong thời gian tới), góp phần hoàn thiện mạng lưới đường sắt đô thị của TP.HCM. Dự án được đầu tư theo phương thức PPP, vận hành tự động hoàn toàn, tổng mức đầu tư khoảng 36.744 tỉ đồng, dự kiến hoàn thành từ quý 3-2030.
Ông Trần Bá Dương - Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Thaco - cho biết metro số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm là tuyến đường sắt ngầm có độ sâu nhất tại TP.HCM vượt sông Sài Gòn và trong khu vực Thủ Thiêm với nền đất rất yếu, do đó yêu cầu cao trong việc kiểm soát công trình, độ ổn định nền. Các giải pháp kỹ thuật tiên tiến, hiện đại được Thaco nghiên cứu làm đồng bộ cho dự án.
Trên cơ sở đó, các giải pháp kỹ thuật tiên tiến, hiện đại được nghiên cứu kỹ lưỡng và triển khai đồng bộ cho từng hạng mục. Trong đó gia cố nền đất yếu là yếu tố cốt lõi quyết định sự an toàn và thành công của công trình.
Đối với việc thi công ống hầm trên toàn tuyến, ông Dương cho biết Thaco chịu trách nhiệm vận hành máy khoan hầm TBM và lắp đặt vỏ hầm.
Trong đó lần đầu tiên tại Việt Nam áp dụng công nghệ khoan hầm cân bằng áp lực dung dịch để thi công đoạn vượt sông Sài Gòn được vận hành bằng hệ thống dung dịch bùn tuần hoàn khép kín, tạo áp lực cân bằng chính xác và hình thành lớp "màng lọc" ổn định, kiểm soát nguy cơ sạt lở, xâm nhập nước.
Khi hoàn thành, tuyến metro số 2 Bến Thành - Thủ Thiêm sẽ góp phần kết nối khu trung tâm hiện hữu với khu đô thị mới Thủ Thiêm, trong đó có Trung tâm Tài chính quốc tế; Quảng trường trung tâm và Trung tâm hành chính, Bệnh viện Quốc tế, Cung Thiếu nhi.
Đồng thời là một mắt xích quan trọng trong hành lang kết nối Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất - trung tâm thành phố - Thủ Thiêm - Cảng hàng không quốc tế Long Thành, góp phần giảm kẹt xe, giảm phát thải, nâng cao năng lực vận tải hành khách công cộng và thúc đẩy phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng.
Ngày 6.5, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh Quảng Trị cho biết, đơn vị đã thực hiện lệnh bắt khẩn cấp Nguyễn Viết Hoàng (28 tuổi, ở thôn Tân An, xã Tân Gianh, tỉnh Quảng Trị) để điều tra về tội giết người.
Theo hồ sơ vụ việc, khoảng 12 giờ 15 ngày 5.5, Nguyễn Viết Hoàng điều khiển xe đạp, mang theo một cây rựa dài khoảng 70 cm bất ngờ xông thẳng vào phòng trực ban hình sự của Công an phường Ba Đồn. Tại đây, Hoàng dùng hung khí chém liên tiếp nhiều nhát vào vùng đầu, chân của đại úy H.T.H (cán bộ Tổ cảnh sát trật tự, Công an phường Ba Đồn) và sau đó bỏ trốn.
Ngay khi nghe tiếng hô hoán, các cán bộ chiến sĩ trong ca trực đã nhanh chóng có mặt tại hiện trường. Tại đây, đại úy H. bị thương rất nặng, mất nhiều máu, trong đó có vết thương nghiêm trọng dẫn đến đứt lìa 1/3 bàn chân phải. Lực lượng công an phường đã nhanh chóng đưa đại úy H. đi cấp cứu tại bệnh viện, đồng thời triển khai lực lượng truy đuổi gắt gao. Chỉ sau một thời gian ngắn, Nguyễn Viết Hoàng đã bị bắt giữ khi đang lẩn trốn trên địa bàn.
Tại cơ quan điều tra, bước đầu xác định Nguyễn Viết Hoàng và đại úy H.T.H không có mâu thuẫn hay quen biết từ trước. Sáng cùng ngày, do sử dụng rượu bia quá mức dẫn đến mất kiểm soát hành vi, Hoàng đã thực hiện hành động liều lĩnh và man rợ nêu trên.
Hiện vụ việc đang được Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh Quảng Trị tiếp tục củng cố hồ sơ, làm rõ các tình tiết liên quan để xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật.
Ngày 9-5, Hội Y học dự phòng Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề: "Thủy đậu - Vắc xin thế hệ 2 chủng MAV/06 và những cập nhật của Tổ chức Y tế thế giới (WHO)".
Phó giáo sư Phạm Quang Thái - Phó trưởng khoa kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương - cho biết mỗi năm trên thế giới có hơn 4.200 ca tử vong do thủy đậu.
Tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, bệnh có xu hướng dịch chuyển sang người lớn, gia tăng đột biến mức độ nghiêm trọng và biến chứng. Đây là bệnh có mức độ lây lan rất cao, thậm chí lây trong giai đoạn ủ bệnh chưa có triệu chứng, 1 người nhiễm bệnh có thể lây từ 12-18 người.
Ở Việt Nam, thủy đậu liên tục nằm trong top 5 bệnh truyền nhiễm phổ biến nhất, thế nhưng khi có dịch trong trường học thì mới được chú ý nhiều hơn, còn nếu không thì đa phần chỉ dừng lại ở mức "biết vậy thôi".
Bên cạnh đó, hiện vắc xin thủy đậu vẫn chưa nằm trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng. Người dân muốn tiêm phải tự chi trả, nên nhiều địa phương lựa chọn phương án chỉ giám sát dịch chứ không triển khai rộng rãi.
Theo thống kê từ năm 2010 đến 2024, tại Việt Nam số ca nhập viện vì thủy đậu rất lớn. Có những năm cao điểm như 2018 lên tới hơn 63.000 ca được báo cáo, gia tăng từ tháng 2 đến tháng 5.
Tuy nhiên, từ năm 2023, số ca mắc thủy đậu có xu hướng tăng trở lại, cho thấy nguy cơ bùng phát dịch vẫn hiện hữu nếu không duy trì tỉ lệ tiêm chủng phòng bệnh cao và đồng đều trong cộng đồng.
Ngoài biến chứng nguy hiểm như viêm não, viêm phổi hay tổn thương thần kinh, thủy đậu còn để lại sẹo rất nặng và đôi khi dẫn đến tử vong. Những nhóm nguy cơ cao như phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh hay người suy giảm miễn dịch đều rất cần được bảo vệ.
Một vấn đề khác rất đáng chú ý là vi rút thủy đậu có thể tồn tại ngủ yên trong hệ thần kinh và tái hoạt động sau này dưới dạng zona thần kinh. Trước đây chúng ta thường nghĩ zona chỉ gặp ở người lớn tuổi, nhưng hiện nay tại các bệnh viện da liễu đã ghi nhận nhiều trường hợp rất trẻ, chỉ 18-20 tuổi cũng mắc bệnh, chủ yếu liên quan đến stress và suy giảm miễn dịch.
Trả lời câu hỏi tại sao tỉ lệ nhập viện do thủy đậu ở Việt Nam lại có xu hướng gia tăng, dù vắc xin đã có mặt từ lâu? Ông Thái cho rằng do khoảng trống bao phủ vắc xin, nhận thức sai lệch nghĩ đây là bệnh nhẹ và trễ nhịp lịch tiêm mũi vắc xin.
Hiện nay tỉ lệ tiếp cận vắc xin ở các thành phố lớn như Hà Nội hay TP.HCM đã cao hơn rất nhiều. Có khảo sát cho thấy khoảng 90% người dân có tiếp cận dịch vụ tiêm chủng.
Tuy nhiên, tỉ lệ bỏ sót vắc xin thủy đậu vẫn còn cao vì nhiều phụ huynh ưu tiên các vắc xin khác mà quên mất thủy đậu. Chính vì vậy, chúng ta vẫn liên tục ghi nhận các ổ dịch trường học, các ca biến chứng nặng và tử vong.
Phó giáo sư Thái khuyến cáo về thời điểm tiêm, hiện nay có thể tiêm sớm từ 9 tháng tuổi trong trường hợp có dịch. Tuy nhiên, nếu xét tối ưu về miễn dịch thì 12 tháng tuổi vẫn là thời điểm phù hợp nhất.
Lý do là trong những tháng đầu đời, trẻ còn nhận kháng thể từ mẹ. Nếu tiêm quá sớm, đáp ứng miễn dịch chưa thực sự tối ưu. Nhiều nghiên cứu cho thấy tiêm ở thời điểm từ 12 tháng tuổi trở lên cho khả năng tạo miễn dịch cao gấp nhiều lần so với tiêm lúc 9 tháng.
