Chiều 8/4, tại phiên thảo luận tổ về dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng Luật Thủ đô cần được thiết kế như một thiết chế pháp lý đặc thù, đủ năng lực dẫn dắt, tháo gỡ các điểm nghẽn phát triển, nhưng đồng thời phải bảo đảm kỷ cương, kỷ luật và tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Nguyên tắc xuyên suốt là phân cấp, phân quyền triệt để hơn, song đi kèm trách nhiệm giải trình rõ ràng và cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ, tránh buông lỏng quản lý.
Ông chỉ ra những điểm nghẽn lớn của Hà Nội hiện nay nằm ở quy hoạch, hạ tầng, quản trị đô thị và cơ chế huy động nguồn lực. Trong đó, quy hoạch phải được tiếp cận với tầm nhìn dài hạn, ổn định, không điều chỉnh theo từng nhiệm kỳ. Người dân và doanh nghiệp cần nhìn thấy rõ định hướng phát triển để đồng thuận và chủ động tham gia.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị xây dựng các mô hình không gian phát triển dài hạn, xác định rõ khu đô thị, khu bảo tồn văn hóa di sản, khu công nghiệp, trường học, dịch vụ. Thực trạng hiện nay cho thấy quy hoạch còn phân tán theo từng dự án nhà ở, thiếu đồng bộ hạ tầng, đặc biệt là giao thông và hệ thống thoát nước, dẫn đến tình trạng “xây dựng đến đâu, tắc đường đến đó”.
Từ đó, ông nhấn mạnh yêu cầu phát triển các đô thị vệ tinh và các phường mới theo tiêu chuẩn hiện đại, đồng bộ về nhà ở xã hội, bệnh viện, trường học, công viên và hệ thống giao thông công cộng như đường sắt đô thị, tàu điện trên cao. Đây là điều kiện then chốt để giãn dân khu vực nội đô, giảm áp lực hạ tầng và tổ chức lại không gian đô thị một cách bền vững.
“Khi các thành phố vệ tinh có đầy đủ tiện ích và kết nối giao thông thuận tiện, người dân sẽ sẵn sàng rời bỏ những căn gác xép chật hẹp trong phố cổ để ra ngoài sinh sống”, ông nói.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo, quản trị để phục vụ phát triển. Luật cần tập trung vào các nguyên tắc khung, tạo không gian thể chế để Thủ đô chủ động thiết kế, thử nghiệm và triển khai chính sách phù hợp với đặc thù, trong khi các nội dung linh hoạt nên giao cho Chính phủ và chính quyền thành phố quy định.
Một nội dung then chốt khác là cơ chế phân cấp, phân quyền phải thực chất, rõ ràng, gắn với năng lực thực thi và nguồn lực tài chính. Việc giao quyền phải đi liền điều kiện thực hiện, tránh tình trạng giao quyền nhưng không đủ nguồn lực, tiềm ẩn rủi ro trong quản lý và thực thi.
Đối với các cơ chế thí điểm khác với quy định hiện hành, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu làm rõ phạm vi, chỉ áp dụng với lĩnh vực thực sự đặc thù, có đánh giá đầy đủ và kiểm soát chặt chẽ. Hà Nội có lợi thế về nguồn lực, nhân lực chất lượng cao và hệ thống nghiên cứu nên cần được trao không gian thử nghiệm đổi mới sáng tạo, nhưng không để việc thí điểm kéo dài thiếu kiểm soát hoặc trở thành cách hợp thức hóa bất cập. Đồng thời, luật cần có cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ dám làm đi kèm ràng buộc trách nhiệm.
Ông cũng đề nghị rà soát các chính sách về khoa học công nghệ, tài chính ngân sách, đầu tư hạ tầng và liên kết vùng để bảo đảm tính đột phá, tránh trùng lặp với cơ chế chung. Thủ đô không thể phát triển nếu tách rời vùng, trong khi nhiều dự án hạ tầng lớn như các tuyến vành đai hay sân bay nằm trên địa bàn các địa phương lân cận, đòi hỏi cơ chế phối hợp hiệu quả về quy hoạch và nguồn lực. Mọi chính sách phát triển cần bảo đảm công khai, minh bạch, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và người dân, không đánh đổi quyền lợi cơ bản của người dân để lấy tăng trưởng.
“Sửa đổi Luật Thủ đô không chỉ là hoàn thiện khung pháp lý mà còn là lựa chọn mô hình phát triển và quản trị. Thủ đô được trao quyền cao hơn thì phải chịu trách nhiệm cao hơn; có cơ chế đặc thù thì phải tạo ra kết quả vượt trội và khi thí điểm phải kiểm soát được rủi ro”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói và nhấn mạnh Hà Nội cần trở thành hình mẫu về quản trị hiện đại, kỷ luật nghiêm minh và trách nhiệm, từ đó lan tỏa kinh nghiệm cho cả nước.
Đại biểu Trịnh Xuân An, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, cho rằng việc sửa đổi Luật Thủ đô cần đặt trong tổng thể hệ thống pháp luật hiện hành, khi nhiều luật đã được Quốc hội khóa trước thông qua với các cơ chế, chính sách vượt trội. Cơ quan soạn thảo cần rà soát các quy định ưu đãi ở các luật liên quan để bảo đảm thống nhất, tránh tình trạng chồng chéo.
Ông cũng đề nghị đối chiếu dự thảo với các nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị như về kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước, khoa học công nghệ, y tế, văn hóa…, bảo đảm cùng một hướng phát triển và không tạo ra độ vênh chính sách. “Dự thảo chưa thể hiện đầy đủ nội dung về quốc phòng, an ninh, trong khi đây là yêu cầu đặc thù của Thủ đô”, ông nói, cho rằng cần bổ sung cơ chế bảo vệ, đầu tư ngân sách cho lực lượng vũ trang và gắn với không gian vùng để bảo đảm an ninh tổng thể.
Liên quan phát triển đô thị, ông cho rằng các cơ chế về nhà ở và cải tạo đô thị chưa phản ánh đầy đủ tinh thần các nghị quyết đã ban hành. Hai vấn đề lớn là giao thông và nhà ở cần có giải pháp cụ thể, đủ mạnh để tạo chuyển biến thực tế, trong đó có thể xem xét lại điều kiện đồng thuận của người dân khi triển khai các dự án cải tạo để tránh tình trạng kéo dài, không thực hiện được.
Ông Trịnh Xuân An đánh giá các khái niệm không gian tầm cao và không gian ngầm là hướng tiếp cận mới, nhưng hiện chưa có nền tảng pháp lý đầy đủ. Do đó, ông đề xuất nghiên cứu quy định cụ thể hơn, thậm chí xây dựng khung pháp lý riêng, để bảo đảm có thể triển khai đồng bộ, tránh vướng mắc khi thực hiện.
“Cần làm rõ mối quan hệ giữa Luật Thủ đô với các nghị quyết đặc thù đang áp dụng cho thành phố, cũng như cơ chế chuyển tiếp khi luật có hiệu lực, nhằm tránh xung đột pháp lý và bảo đảm tính thống nhất, khả thi”, đại biểu nhấn mạnh.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 94/2026 về hoạt động đào tạo và sát hạch lái xe, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, thay thế văn bản số 160/2024.
Theo nghị định, cơ sở đào tạo và trung tâm sát hạch lái xe ôtô phải trang bị hệ thống định danh và xác thực điện tử, trong đó có thiết bị nhận diện khuôn mặt học viên. Hệ thống kết nối với các nền tảng số quốc gia nhằm bảo đảm việc nhận diện, xác thực và cung cấp giấy tờ điện tử của học viên từ khi đăng ký đào tạo đến khi sát hạch.
Các đơn vị phải triển khai hệ thống định danh và xác thực điện tử hoàn thành trước ngày 1/1/2027. Thời gian áp dụng sau 6 tháng khi nghị định có hiệu lực để các đơn vị có thời gian đầu tư phương tiện.
Theo Cục Đường bộ Việt Nam, hiện nay thủ tục đăng ký học và thi sát hạch vẫn sử dụng nhiều loại giấy tờ, dễ xảy ra sai sót khi kê khai. Chẳng hạn, nếu nhập sai số căn cước công dân, hệ thống có thể trả về thông tin của người khác, dẫn đến dữ liệu giữa khâu đào tạo và sát hạch không đồng bộ.
Việc áp dụng định danh và xác thực điện tử trong đào tạo, sát hạch lái xe tương tự quy trình kiểm soát tại sân bay. Người dùng không cần xuất trình giấy tờ mà chỉ cần qua hệ thống quét nhận diện khuôn mặt là có thể xác thực thông tin.
Khi triển khai trong đào tạo lái xe, hệ thống sẽ sử dụng thiết bị đọc thẻ căn cước công dân tích hợp camera nhận diện khuôn mặt, kết hợp phần mềm xác thực sinh trắc học. Học viên chỉ cần quét căn cước công dân, hệ thống sẽ tự động trích xuất và xác thực thông tin, thay cho việc kê khai thủ công như hiện nay.
Nhờ đó thay vì phải kiểm tra hồ sơ và đối chiếu thông tin thủ công, nhân viên trung tâm đào tạo chỉ mất vài giây để xác nhận dữ liệu học viên. Việc xác thực chính xác danh tính sẽ góp phần loại bỏ tình trạng học hộ, thi hộ, ngăn chặn gian lận.
Mô hình này cũng giúp đảm bảo dữ liệu người học lái xe "sạch" ngay từ đầu vào. Thông tin như nhân thân, tình trạng sức khỏe, ngày sinh, số định danh... sẽ được liên thông xuyên suốt từ khâu đào tạo đến sát hạch và cấp giấy phép.
Cục Đường bộ Việt Nam cho biết mỗi bộ thiết bị hiện giá khoảng 15 triệu đồng. Với hơn 370 cơ sở đào tạo lái xe trên cả nước, tổng chi phí đầu tư khoảng 5,5 tỷ đồng.
Ngày 28.4, PV Thanh Niên nhận được phúc đáp từ Công ty môi trường đô thị Cà Mau lý giải vì sao doanh nghiệp không có Ban kiểm soát hơn 1 năm qua.
Cụ thể, theo nội dung văn bản phản hồi do ông Dương Thành Nghĩa, Chủ tịch Hội đồng quản trị công ty ký trả lời câu hỏi của PV Thanh Niên, thì việc Chủ tịch Hội đồng quản trị công ty ký quyết định phân công bà L.H.Q, thành viên Ban kiểm soát nhiệm kỳ 2020 - 2025, phụ trách Ban kiểm soát của đơn vị không phải quyết định cá nhân mà đã được 100% thành viên Hội đồng quản trị thống nhất trước đó. Đây chỉ là phương án tạm thời trong lúc chờ đủ điều kiện bầu Ban kiểm soát nhiệm kỳ mới, không phải bầu hay bổ nhiệm Trưởng ban kiểm soát.
Tuy nhiên, sau rà soát, Hội đồng quản trị xác định Ban kiểm soát phải có tối thiểu 3 thành viên, hoạt động theo chế độ tập thể. Việc chỉ phân công 1 người, không có thêm thành viên thứ hai, không đảm bảo yêu cầu tối thiểu 2/3 số lượng theo quy định. Đồng thời, người được phân công cũng chưa phải là thành viên Ban kiểm soát nhiệm kỳ 2025 - 2030. Từ đó, quyết định phân công bà L.H.Q phụ trách Ban kiểm soát đã bị thu hồi và hủy bỏ.
Lý giải việc công ty không có Ban kiểm soát hơn 1 năm, doanh nghiệp cho biết Ban kiểm soát nhiệm kỳ 2020 - 2025 đã kết thúc vào ngày 31.12.2024. Người đại diện vốn nhà nước đã báo cáo, xin ý kiến nhưng cơ quan đại diện chủ sở hữu cho rằng chưa đủ điều kiện trình UBND tỉnh xem xét nhân sự mới.
Ngày 26.12.2024, Văn phòng UBND tỉnh có Công văn số 3833/VP-KT chỉ đề nghị kéo dài nhiệm kỳ Hội đồng quản trị, chưa có chỉ đạo liên quan Ban kiểm soát, khiến công ty chưa thể bầu lại Ban kiểm soát cho nhiệm kỳ tiếp theo.
Nội dung văn bản cũng bác bỏ thông tin cho rằng Chủ tịch Hội đồng quản trị tự ý loại bỏ Ban kiểm soát khỏi cơ cấu tổ chức từ ngày 1.1.2025; đồng thời khẳng định Hội đồng quản trị chưa từng ban hành bất kỳ văn bản hay quyết định nào về việc miễn nhiệm Ban kiểm soát. Tuy nhiên, lại thừa nhận công ty là doanh nghiệp do nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ nên việc hoạt động không có Ban kiểm soát là chưa phù hợp.
Trước đó, tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2025, đại diện cơ quan giám sát là Sở Tài chính đặt vấn đề: "Theo báo cáo, Ban kiểm soát hiện tại không có, công ty cổ phần phải có Ban kiểm soát theo quy định của luật Doanh nghiệp". Tuy nhiên, phía chủ tọa đại hội lại giải thích rằng: "Công ty cổ phần cũng có quy định là không nhất thiết phải có Ban kiểm soát, nên tại thời điểm 31.12.2024, Ban kiểm soát công ty kết thúc nhiệm kỳ, chưa đủ điều kiện để bầu lại".
Văn bản phúc đáp cũng nêu: "Sau khi UBND tỉnh có chủ trương về nhân sự cho nhiệm kỳ tiếp theo, người đại diện vốn nhà nước sẽ xin ý kiến chủ sở hữu để Đại hội đồng cổ đông năm 2026 bầu lại Ban kiểm soát công ty cho nhiệm kỳ tiếp theo để hoạt động phù hợp với quy định của pháp luật".
Thanh tra Chính phủ vừa ban hành thông báo kết luận thanh tra việc chấp hành quy định pháp luật trong công tác quản lý sử dụng đất đai và quy hoạch xây dựng, cấp phép xây dựng trên địa bàn TP.Hà Nội.
Một trong những nội dung đáng chú ý là về quy hoạch, quản lý, sử dụng quỹ đất 20% làm nhà ở xã hội (NOXH).
Thanh tra Chính phủ xác định, Hà Nội là nơi tập trung nhiều người lao động thu nhập thấp, có nhu cầu cao về NOXH, nhưng việc quy hoạch và quản lý, sử dụng quỹ đất 20% làm NOXH vẫn còn thiếu sót, vi phạm.
Giai đoạn từ 2011 - 2022, có 8 dự án khu đô thị, nhà ở có quy mô 10 ha trở lên, UBND thành phố khi phê duyệt quy hoạch đã không dành quỹ đất 20% để phát triển NOXH.
4 dự án được Thủ tướng chấp thuận cho phép nộp bằng tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% và phải bố trí đủ quỹ đất xây dựng NOXH ở địa điểm khác nhưng đến thời điểm thanh tra, thành phố chưa thực hiện.
3 dự án có quy mô từ 10 ha trở lên bố trí không đủ quỹ đất để xây dựng NOXH theo quy định.
Tại dự án khu nhà ở sinh thái Xuân Phương, cơ quan thanh tra nhận thấy UBND TP.Hà Nội bố trí 6.890 m² đất thuộc các ô đất BT6 và BT11 có chức năng sử dụng đất là nhà biệt thự sinh thái để phát triển NOXH là thiếu khả thi, không phù hợp nhu cầu của đối tượng thu nhập thấp.
Tại dự án nhà ở thương mại xây dựng nhà ở phục vụ cho cán bộ cấp thứ trưởng và tương đương đang đương chức công tác tại các cơ quan của Quốc hội, thành phố chấp thuận đầu tư phù hợp quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 khu đô thị mới Xuân Phương, nhưng đến năm 2014 lại điều chỉnh quy hoạch chi tiết, đưa dự án vào quỹ đất 20% để phát triển NOXH là không đúng mục tiêu đầu tư dự án, quy hoạch chi tiết đã được phê duyệt.
Kết quả thanh tra còn cho thấy, từ năm 2011 đến trước 13.8.2019, thành phố chưa theo dõi riêng việc quản lý, sử dụng số tiền tương đương với giá trị quỹ đất 20% phát triển NOXH; chưa có hướng dẫn, quản lý, đôn đốc các chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ nộp số tiền tương đương với giá trị quỹ đất 20% bổ sung vào ngân sách địa phương dành để đầu tư xây dựng NOXH…
Thành phố cũng chưa đầu tư xây dựng NOXH bằng nguồn vốn ngân sách đối với 10 dự án đã được bố trí quỹ đất (để đáp ứng nhu cầu về NOXH của người dân trên địa bàn), trong khi nguồn thu tương đương với giá trị quỹ đất 20% từ các dự án đã thu được là rất lớn, gây lãng phí đất đai.
Từ kết luận đã nêu, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Hà Nội bố trí đủ quỹ đất để xây dựng NOXH trong năm 2026 đối với 15 dự án đã nêu.
Đồng thời, đôn đốc, yêu cầu chủ đầu tư các dự án nhà ở thương mại, khu đô thị khẩn trương triển khai đầu tư xây dựng NOXH trên quỹ đất 20% theo tiến độ đã được phê duyệt; trường hợp chủ đầu tư không thực hiện thì xử lý theo quy định để lựa chọn chủ đầu tư khác thực hiện hoặc để đầu tư xây dựng NOXH bằng nguồn vốn ngân sách từ khoản thu bằng tiền tương đương giá trị quỹ đất 20%.
Thành phố cũng cần rà soát, bổ sung quy hoạch đô thị, quy hoạch khu công nghiệp..., bảo đảm dành đủ quỹ đất phát triển NOXH; triển khai các dự án đầu tư xây dựng NOXH bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước đối với quỹ đất 20% đã được chủ đầu tư bàn giao cho trung tâm phát triển quỹ đất thành phố để đáp ứng nhu cầu và bảo đảm an sinh xã hội cho người thu nhập thấp.
Cần có cơ chế, giải pháp để rút ngắn các thủ tục hành chính liên quan để hỗ trợ, khuyến khích các nhà đầu tư, chủ đầu tư triển khai đầu tư xây dựng, tạo nguồn cung cho thị trường và tận dụng được nguồn vốn ưu đãi phát triển NOXH.
Đối với khu nhà ở sinh thái Xuân Phương, cơ quan thanh tra kiến nghị rà soát, xử lý, bố trí đủ quỹ đất để xây dựng NOXH cho dự án thay thế ở địa điểm khác hoặc thu hồi quỹ đất 20% NOXH của chủ đầu tư để xây dựng NOXH tại dự án trong trường hợp dự án vẫn còn quỹ đất.
Riêng với dự án nhà ở thương mại xây dựng nhà ở phục vụ cho cán bộ cấp thứ trưởng và tương đương, cần rà soát, điều chỉnh theo đúng mục tiêu dự án, quy hoạch chi tiết trước đó đã được chấp thuận, phê duyệt.
