Đề xuất của Tập đoàn Sơn Hải về việc nâng thời hạn bảo hành công trình giao thông lên tối thiểu 10 năm tiếp tục thu hút nhiều chú ý của dư luận. Song Bộ Xây dựng phản bác lập luận nâng thời hạn bảo hành sẽ tiết kiệm trăm nghìn tỉ đồng.
Lý giải vì sao không quy định cứng thời hạn bảo hành tối thiểu 10 năm, ông Lê Quyết Tiến, Cục trưởng Cục Kinh tế – Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng), cho biết quy định thời hạn bảo hành tối thiểu 2 năm là thời gian được nghiên cứu đánh giá theo thông lệ quốc tế, như kinh nghiệm các nước Nhật Bản, Trung Quốc…
“Bảo hành và bảo trì là 2 việc hoàn toàn khác nhau. Bảo hành là trách nhiệm của nhà thầu với công trình, nếu quá trình khai thác sử dụng có vấn đề liên quan trách nhiệm thi công thì nhà thầu phải khắc phục, không chỉ trong thời hạn bảo hành mà cả sau thời hạn bảo hành. Ví dụ sự cố sập cầu sông Lô, dù quá thời hạn bảo hành nhưng sự cố xảy ra do trách nhiệm nhà thầu thì nhà thầu cũng phải chịu trách nhiệm”, ông Tiến nêu.
Cũng theo đại diện Bộ Xây dựng, nếu áp dụng cứng một mức bảo hành tối thiểu 10 năm cho toàn bộ công trình giao thông, chi phí bảo lãnh, bảo hiểm, dự phòng rủi ro và giá dự thầu sẽ tăng lên đáng kể. Đặc biệt trong bối cảnh hiện nay doanh nghiệp đang phải chịu nhiều áp lực tăng giá nhiên liệu vật liệu, chi phí vận tải, chi phí lãi vay.
Trong khi đó, ông Ngô Lâm, Cục phó Cục Đường bộ Việt Nam, cho rằng “nâng thời hạn bảo hành lên 10 năm sẽ tiết kiệm hàng trăm nghìn tỉ đồng là “đánh tráo khái niệm”.
Về nguồn tiền bảo trì, dự án đầu tư công do ngân sách nhà nước chi. Đường Trung ương quản lý do ngân sách Trung ương chi, đường địa phương quản lý do ngân sách địa phương chi. Các dự án BOT thì chi phí bảo trì được tính toán trong kinh phí dự án từ đầu cho nhà đầu tư. Kinh phí bảo trì sẽ được chi hàng năm cho tuần đường, vệ sinh mặt đường, sửa chữa định kỳ, xử lý điểm mất an toàn giao thông, sửa chữa cầu yếu… chứ không chỉ để sửa lỗi do nhà thầu gây ra.
Nguồn tiền bảo hành theo quy định là 3% giá trị hợp đồng đối với công trình xây dựng cấp đặc biệt và cấp 1 và 5% giá trị hợp đồng đối với công trình xây dựng cấp còn lại. Nguồn tiền này sẽ được bảo lãnh trong ngân hàng, nếu có hư hỏng phát sinh do lỗi nhà thầu thì mới chi.
“Không có chuyện kéo dài thời gian bảo hành thì sẽ tiết kiệm chi phí bảo trì, vì hai nguồn chi này hoàn toàn khác nhau”, ông Lâm khẳng định.
Ông Đinh Công Minh, Giám đốc Ban Quản lý dự án Thăng Long, cũng khẳng định “không hạn chế việc kéo dài thời gian bảo hành”, song phải cân nhắc đến yếu tố tài chính và tác động đến các nhà thầu.
Theo ông Minh, cách đây 3 năm, Ban QLDA Thăng Long đã ký hợp đồng với Tập đoàn Sơn Hải tăng thời hạn bảo hành lên 10 năm. Nhưng công trình rất nhiều hạng mục như bê tông, nhựa đường, sơn kẻ đường, tuổi thọ mỗi hạng mục lại khác nhau.
“Ví dụ sơn kẻ đường thì khoảng 2 năm là mờ, không phải lỗi của nhà thầu, phải dùng nguồn tiền từ bảo trì, vì hàng trăm ki lô mét cao tốc thì riêng sơn kẻ cũng nhiều tỉ đồng, phải dùng kinh phí bảo trì. Nhưng trong quá trình đàm phán để ký với nhà thầu Sơn Hải, thì nhà thầu cũng không chịu các kinh phí này”, ông Minh nói.
Về yêu cầu bắt buộc giữ tiền bảo lãnh 3%, theo ông Minh, lý do nếu không giữ thì trường hợp cầu đường hư hỏng “nhà thầu không thực hiện thì ai chịu trách nhiệm”.
Từ góc độ nhà thầu, đại diện Công ty 319 cũng cho hay, một dự án bao gồm rất nhiều hạng mục khác nhau, tuổi thọ khác nhau, dự toán sẽ tính thế nào rất khó. Nếu kéo dài bảo hành lên 10 năm sẽ ảnh hưởng đến nhà thầu, bởi không được thanh toán hạng mục đó, dù nhà thầu phải bỏ chi phí sửa chữa.
Ngày 11.4, lãnh đạo Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Quảng Ngãi cho biết đã có văn bản gửi UBND các phường: Cẩm Thành, Nghĩa Lộ, Trương Quang Trọng và xã An Phú, đề nghị thông báo đến các hộ dân ngưng canh tác trong phạm vi đất bãi bồi, ven sông khu vực thượng lưu đập dâng hạ lưu sông Trà Khúc để tránh thiệt hại khi tích nước, vận hành thử công trình.
Theo chủ đầu tư, đến nay dự án đã cơ bản hoàn thành các hạng mục giao thông và thủy lợi, đạt khoảng 95% khối lượng. Công trình cũng đã được tổ chức thông xe kỹ thuật, phục vụ nhu cầu đi lại của người dân.
"Hiện các đơn vị thi công được chỉ đạo tăng tốc hoàn thiện những phần việc còn lại, phấn đấu hoàn thành toàn bộ trước ngày 30.4 và tổ chức vận hành thử trước ngày 30.5. Sau đó, kiểm tra lại các hệ thống máy móc, điện. Khi nào ổn sẽ báo cáo UBND tỉnh Quảng Ngãi, các sở, ngành xin chủ trương vận hành thử nghiệm tích nước đập dâng", vị lãnh đạo Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Quảng Ngãi cho biết thêm.
Để hạn chế thiệt hại cây trồng, hoa màu và tránh phát sinh khiếu nại khi tích nước, chủ đầu tư đề nghị các địa phương rà soát, sớm kết thúc các hợp đồng cho thuê đất (nếu có), đồng thời thông báo người dân chủ động thu dọn toàn bộ cây cối, hoa màu trên đất bãi bồi, ven sông thuộc khu vực thượng lưu công trình. Thời hạn hoàn thành việc thu dọn trước ngày 30.6.
Tại phường Trương Quang Trọng, chính quyền địa phương đã phát đi thông báo yêu cầu các hộ dân đang canh tác trên đất bãi bồi ven sông khẩn trương thu dọn tài sản, hoa màu nhằm tránh thiệt hại khi công trình vận hành thử, tích nước.
Thông báo nêu rõ, trường hợp các hộ dân không chấp hành, mọi thiệt hại liên quan đến cây trồng bị ảnh hưởng do việc vận hành công trình sẽ không được xem xét, giải quyết khiếu nại. Đồng thời, UBND phường giao các tổ dân phố tổ chức niêm yết công khai thông báo tại nhà sinh hoạt văn hóa; Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường tăng cường tuyên truyền để người dân nắm rõ và thực hiện.
Dự án đập dâng hạ lưu sông Trà Khúc được phê duyệt năm 2018, tổng mức đầu tư gần 1.500 tỉ đồng, có chức năng kết hợp thủy lợi và giao thông.
Khi hoàn thành, đập dâng sẽ góp phần dâng nước tạo cảnh quan, hạn chế xâm nhập mặn, bổ sung nguồn nước sinh hoạt, đồng thời mở ra không gian phát triển đô thị khu vực trung tâm Quảng Ngãi và thúc đẩy giao thông đường thủy, đường bộ.
Công trình có tổng chiều dài khoảng 1.400 m, trong đó phần cầu dài hơn 970 m. Hệ thống cửa van phẳng được vận hành bằng xi lanh thủy lực, điều khiển tự động theo điều kiện thực tế, tích hợp chức năng xả đáy.
Ngoài ra, đập dâng còn được thiết kế với 4 khoang tràn kiểu phím piano và đường cá đi rộng 5 m, đảm bảo sự di chuyển của các loài thủy sản giữa thượng lưu và hạ lưu, góp phần duy trì hệ sinh thái sông Trà Khúc.
Một số hình ảnh PV Thanh Niên ghi nhận tại dự án đập dâng hạ lưu sông Trà Khúc vào ngày 11.4:
Thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội tại Quốc hội sáng 21/4, Phó chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Đặng Ngọc Huy cho biết giáo dục luôn được Đảng, Nhà nước xác định là quốc sách hàng đầu, giữ vai trò then chốt đối với phát triển bền vững.
Tuy nhiên theo ông, bên cạnh những kết quả đạt được, nền giáo dục hiện vẫn đối mặt với "căn bệnh trầm kha" là chạy theo thành tích. Dù vấn đề này đã nhiều lần được nêu tại nghị trường và có giải pháp từ Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, thực tế ở nhiều địa phương, các chỉ tiêu như tỷ lệ lên lớp, tốt nghiệp, học sinh giỏi vẫn được báo cáo rất cao trong khi chất lượng thực chất chưa tương xứng.
Ông dẫn chứng tỷ lệ tốt nghiệp trung học phổ thông nhiều năm duy trì trên 98%, song các khảo sát năng lực độc lập lại cho thấy không ít học sinh ra trường thiếu kỹ năng tư duy phản biện, thiếu khả năng làm việc nhóm và chưa có nền tảng để học tiếp hoặc làm việc trong môi trường thực tế.
Đại biểu cho rằng nhiều giáo viên và nhà trường bị cuốn vào vòng xoáy thi đua phải làm đẹp điểm số, tô hồng báo cáo. "Không phải vì họ thiếu lương tâm mà vì hệ thống buộc họ phải như vậy", ông nói, đồng thời chỉ ra cơ chế thi đua hiện nay gắn với chỉ tiêu, chỉ tiêu gắn với tỷ lệ, còn tỷ lệ lại gắn với thành tích, khiến thành tích không còn phản ánh đúng thực chất mà trở thành áp lực đè lên giáo viên và hệ thống giáo dục.
Trong bối cảnh đó, học sinh chịu áp lực học để đạt điểm cao, vào trường chuyên, có bằng khen, thay vì học để hiểu biết, sáng tạo và phát triển bản thân. Các em ít có cơ hội được rèn luyện cách đặt câu hỏi, cách chấp nhận thất bại và đứng dậy, cách trở thành chính mình. Hệ quả là học sinh mất dần niềm vui học tập và động lực khám phá, giáo viên kiệt sức vì áp lực hình thức, còn xã hội dần mất niềm tin vào chất lượng giáo dục.
Theo ông, Việt Nam không thể xây dựng nền kinh tế tri thức và nâng cao năng lực cạnh tranh nếu tiếp tục dựa vào những "con số ảo". Vì vậy, giáo dục cần quay về các giá trị cốt lõi là dạy thật, học thật, thi thật.
Từ thực tế này, ông đề nghị Quốc hội và Chính phủ cải cách toàn diện cơ chế thi đua, khen thưởng trong ngành giáo dục, trong đó trọng tâm là thay đổi cách đánh giá học sinh. Các tiêu chí hình thức như tỷ lệ đỗ, tỷ lệ học sinh giỏi cần được loại bỏ, thay bằng hệ thống đánh giá dựa trên tiến bộ thực chất của người học theo thời gian.
Phương pháp đánh giá cũng cần chuyển sang coi trọng năng lực tư duy, khả năng thực hành, kỹ năng sống và phẩm chất. Đồng thời, ngành giáo dục cần giảm áp lực hành chính, "bệnh báo cáo" cho giáo viên, đi kèm với cơ chế giám sát độc lập và minh bạch hóa dữ liệu.
Đại biểu cũng nhấn mạnh vai trò của phụ huynh và xã hội trong việc thay đổi cách nhìn, không đo giá trị của học sinh bằng điểm số và danh hiệu. "Áp lực sẽ không biến mất dù chính sách thay đổi, cần một cuộc chuyển đổi văn hóa từ chạy đua thành tích sang trân trọng giá trị thực chất", ông nêu.
Theo ông Huy, thế hệ trẻ Việt Nam có đủ trí tuệ, sáng tạo và ý chí để vươn ra thế giới, nhưng điều các em cần không phải là những tấm bằng khen mà là một nền giáo dục trung thực, nhân văn, giúp phát triển đúng năng lực. "Một nền giáo dục thật, dạy thật, học thật, thi thật sẽ tạo ra những con người có năng lực thật, phẩm chất thật. Đó mới là thành tích cao nhất mà đất nước cần hướng tới", ông nói.
Ngày 6.4, bác sĩ Lê Hoàng Hùng, Khoa Ngoại thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP.HCM) đã kịp thời phẫu thuật lấy dị vật kim loại trong vùng hố sọ giữa của nam bệnh nhi H.L.Đ (4 tuổi, ở đặc khu Phú Quốc, An Giang). Sự việc này nhắc nhở về những nguy hiểm xung quanh việc sử dụng ná bắn chim và những tai nạn thường gặp, nhất là trẻ em.
Theo gia đình, trước đó, bé Đ. nghịch ná bắn chim cùng bạn thì xảy ra tai nạn. Bé được đưa đến cơ sở y tế địa phương, sau đó chuyển lên tuyến trên do vết thương nguy hiểm.
Bệnh nhi nhập vào Bệnh viện Nhi đồng 2 trong tình trạng sưng đau vùng mắt phải và đầu, có vết thương ở mi dưới. Kết quả chụp CT-Scanner ghi nhận dị vật kim loại hình cầu, đường kính khoảng 5 mm (viên bi sắt), nằm ở vùng hố sọ giữa, sát màng não thùy thái dương phải.
Các bác sĩ nhanh chóng phẫu thuật mở sọ lấy dị vật. Sau khoảng 2 giờ, viên bi sắt đã được lấy ra an toàn.
Theo bác sĩ Hùng, nếu không được can thiệp kịp thời, bệnh nhi có thể đối mặt nguy cơ viêm màng não, áp xe nội sọ, nhiễm trùng nặng, thậm chí tử vong.
Sau phẫu thuật, bệnh nhi tỉnh táo, sức khỏe ổn định, kiểm soát được nguy cơ nhiễm trùng. Tuy nhiên, vẫn có nguy cơ ảnh hưởng thị lực mắt phải do tổn thương nhãn cầu.
Theo bác sĩ Nguyễn Thành Đô, Phó trưởng khoa Ngoại thần kinh Bệnh viện Nhi đồng 2, mỗi năm bệnh viện tiếp nhận khoảng 1 - 2 trường hợp dị vật vùng đầu mặt; chủ yếu do trẻ nghịch ná bắn chim hoặc súng tự chế, khiến đạn găm vào đầu.
Bác sĩ Đô khuyến cáo, các bậc phụ huynh không nên sử dụng hoặc lưu trữ các loại vật dụng có tính sát thương. Phụ huynh cần sát sao con trẻ, để các đồ vật nguy hiểm xa tầm tay của trẻ. Nhà trường và gia đình nên thường xuyên nhắc nhở trẻ không được chơi hoặc chế tạo các loại đồ chơi gây ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng, nhằm tránh các tai nạn thương tâm tương tự.
