Mỹ thử nghiệm bom lượn bay xa 370 km

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 4/4 nhắc lại tối hậu thư mà ông đưa ra hơn một tuần trước, yêu cầu Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn hoặc mở cửa eo biển Hormuz vào ngày 6/4. "Thời gian đang cạn dần, chỉ còn 48 giờ nữa trước khi địa ngục trút xuống đầu họ", Tổng thống Mỹ viết.

Tối hậu thư này lập tức bị Iran bác bỏ. Thiếu tướng Ali Abdollahi Aliabadi, chỉ huy Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya phụ trách hoạt động tác chiến của lực lượng vũ trang Iran, gọi lời đe dọa của Tổng thống Mỹ cho thấy sự "vô vọng, bất an, mất cân bằng và ngớ ngẩn".

"Đừng quên rằng nếu xung đột leo thang, toàn bộ khu vực sẽ trở thành địa ngục đối với các người. Ảo tưởng đánh bại Iran đã biến thành một đầm lầy và nó sẽ nhấn chìm các người", phát ngôn viên Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya Ebrahim Zolfaghari sau đó ra tuyên bố.

Theo giới quan sát, chính quyền Tổng thống Trump bắt đầu cảm nhận những hệ lụy tiêu cực khi chiến sự với Iran bước sang tuần thứ sáu, đặc biệt là sau khi Iran bắn hạ tiêm kích F-15E, buộc Mỹ phải tiến hành chiến dịch quy mô lớn với mức độ rủi ro cao để giải cứu một phi công trong lãnh thổ nước này.

Ông Trump cho rằng việc quân đội Mỹ tiến hành chiến dịch giải cứu phi công thành công mà không có người nào thiệt mạng hay bị thương "một lần nữa chứng minh chúng ta đã đạt được thế kiểm soát tuyệt đối trên không phận Iran". Tuy nhiên, Mỹ đã phải bỏ lại và phá hủy hai vận tải cơ trong chiến dịch giải cứu, cho thấy tổn thất vật chất lớn của hoạt động này.

Kết quả các khảo sát cho thấy người dân Mỹ ngày càng phản đối cuộc chiến mà Tổng thống phát động. Tình hình tệ đến mức một số người ủng hộ trung thành của Tổng thống Trump cũng bắt đầu chỉ trích cuộc xung đột chưa thấy ngày kết thúc.

Trong khi đó, một quan chức cấp cao cho biết Tổng thống Trump thường bắt đầu ngày mới bằng việc xem video do quân đội Mỹ tổng hợp những thành công trên chiến trường. Ông tin rằng trên cương vị Tổng tư lệnh, loại bỏ mối đe dọa hạt nhân từ Iran có thể là một trong những thành tựu lớn nhất nhiệm kỳ hai.

Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles lo ngại các trợ lý đang vẽ ra viễn cảnh màu hồng, chỉ nói điều ông Trump muốn nghe thay vì những gì cần nghe. Bà thúc giục các đồng nghiệp phải "thẳng thắn hơn với sếp" về những rủi ro chính trị và kinh tế. Chánh văn phòng đã cùng các cố vấn thân tín đến Phòng Bầu dục gặp Tổng thống, cảnh báo ông rằng chiến sự càng kéo dài, sự ủng hộ từ cử tri và triển vọng của đảng Cộng hòa trong bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 càng u ám.

Cuộc gặp tại Phòng Bầu dục phản ánh một thực tế mà Nhà Trắng không còn có thể phớt lờ. Thời gian đang cạn dần trước khi Tổng thống Trump, đảng Cộng hòa và người dân Mỹ phải trả cái giá đắt hơn nữa.

Phản ứng vượt dự tính từ Iran

Ông Trump tỏ ra tự tin với những kết quả ban đầu của chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng, khi đòn tấn công đầu tiên đã khiến Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei cùng loạt quan chức cấp cao Iran thiệt mạng hôm 28/2. Tuy nhiên, Iran sau đó đã phản ứng đáp trả rất dữ dội, phóng tên lửa, UAV tấn công Israel, nhắm mục tiêu các căn cứ Mỹ ở vùng Vịnh, từ Kuwait, Bahrain đến Arab Saudi, UAE và Qatar.

Phản ứng này khiến các quan chức Mỹ bất ngờ, ông Trump cũng thừa nhận điều này khi trả lời phỏng vấn CNN. Dựa trên tiền lệ trong quá khứ, họ vốn tin rằng Mỹ có công thức chiến thắng là giáng một đòn phủ đầu áp đảo, và phản ứng từ Iran sẽ chỉ là trả đũa hạn chế để xoa dịu dư luận trong nước.

Iran tiếp tục gây sức ép khi phong tỏa gần như hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu từ vùng Vịnh, đẩy giá nhiên liệu tăng vọt.

Tổng thống Trump biện minh đây là "cái giá ngắn hạn" cần thiết để loại bỏ nguy cơ Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Đồng thời, ông cho rằng phản ứng của Iran càng chứng minh họ là mối đe dọa.

Nhưng khi chiến sự kéo dài mà không có lối thoát rõ ràng, cái giá Mỹ phải trả dần trở nên "dài hạn". Tổng thống Trump từng cam kết sẽ vực dậy nền kinh tế và giữ Mỹ đứng ngoài các cuộc xung đột khi tranh cử nhiệm kỳ hai. Giờ đây, ông lại khơi mào một cuộc chiến mà chưa nhận được sự ủy nhiệm từ quốc hội và hệ lụy kinh tế mới chỉ dần bộc lộ.

Xung đột làm chao đảo thị trường năng lượng và tài chính toàn cầu. Mỹ cũng không phải ngoại lệ, khi giá xăng vượt 4 USD một gallon (khoảng 3,78 lít), các chỉ số chứng khoán xuống thấp nhất trong nhiều năm. Mỹ ghi nhận 13 binh sĩ thiệt mạng, hàng trăm quân nhân bị thương khi Iran tấn công đáp trả vào các căn cứ của Washington ở vùng Vịnh.

Một tháng sau chiến sự, dự báo tăng trưởng toàn cầu bị điều chỉnh giảm, tình trạng khan hiếm nhiên liệu xuất hiện ở châu Âu và châu Á, trong khi giới chuyên gia cảnh báo thế giới vẫn chưa cảm nhận hết mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Eo biển Hormuz nếu bị phong tỏa kéo dài có thể đẩy kinh tế toàn cầu suy thoái.

Theo hai cố vấn và hai nghị sĩ đã trao đổi với ông Trump, những tổn thất về chính trị và kinh tế ngày càng tăng khiến Tổng thống phải tìm kiếm "lối thoát danh dự". Tổng thống Trump nói với họ rằng ông muốn kết thúc chiến dịch, lo ngại xung đột kéo dài sẽ ảnh hưởng đảng Cộng hòa trước thềm bầu cử giữa kỳ. Nhưng ông cũng muốn chiến dịch này phải là một thắng lợi mang tính quyết định.

Trong bài phát biểu trước toàn quốc tối 1/4, ông Trump đã cố "đi dây" khi cập nhật tình hình chiến sự. Ông ca ngợi các chiến thắng và tuyên bố chiến dịch "đang gần hoàn tất", nhưng đồng thời đe dọa sẽ giáng đòn "cực mạnh" vào Iran trong 2-3 tuần tới, hủy diệt cơ sở hạ tầng năng lượng của quốc gia này.

"Chúng ta sẽ đưa họ trở lại thời kỳ đồ đá, nơi họ thuộc về", Tổng thống tuyên bố.

Theo số liệu của Lầu Năm Góc, chiến dịch là "thành công không thể chối cãi", khi đã phá hủy 90% năng lực tên lửa của Iran, vô hiệu hóa 70% bệ phóng, 150 tàu hải quân, hạ ông Khamenei cùng nhiều quan chức cấp cao.

"Chúng ta nắm toàn bộ lợi thế. Họ không có gì", ông Trump nói. "Chúng ta đang đi đúng hướng để sớm hoàn thành mọi mục tiêu quân sự của Mỹ".

Vài ngày sau, Iran "dội gáo nước lạnh" vào tuyên bố chiến thắng này của ông Trump. Việc họ bắn rơi một tiêm kích F-15E, một cường kích A-10 và gây hư hại một số trực thăng khiến đánh giá năng lực quân sự Iran "không có gì" của ông Trump trở nên kém tin cậy.

Việc Mỹ giải cứu thành công phi công thứ hai trên chiếc F-15E đã giúp ông Trump thoát khỏi một kịch bản thảm họa, tránh để Iran biến phi công bị bắt sống thành lá bài mặc cả.

Tuy nhiên, đích đến cuối cùng của chiến dịch vẫn còn mơ hồ, khi ông Trump vừa tuyên bố tăng cường chiến đấu, vừa hứa sớm kết thúc. Đặc phái viên về Trung Đông Steve Witkoff, người bạn lâu năm của Tổng thống, giải thích cách tiếp cận này phản ánh tư duy hình thành từ sự nghiệp kinh doanh của ông Trump, lĩnh vực mà việc luôn giữ nhiều phương án lựa chọn có vai trò then chốt.

"Tổng thống luôn có nhiều kịch bản", ông Witkoff nói. "Ông ấy giữ rất nhiều lựa chọn, nhiều 'lối thoát', rồi từng bước dò đường trong quá trình triển khai".

Lối thoát hẹp dần

Chiến tranh thường diễn biến vượt tính tính toán của một Tổng thống. Iran cho thấy họ quyết chiến tới cùng, đồng nghĩa ông Trump đối mặt nguy cơ sa lầy hơn nếu leo thang hơn nữa trong những tuần tới, khiến các lối thoát bị thu hẹp hơn là mở ra.

Một trở ngại tiềm tàng nữa là từ đồng minh Israel. Tổng thống Trump từ lâu đã ưa thích những chiến dịch mà các trợ lý gọi là "đánh một lần rồi thôi", như đã áp dụng tại Yemen, Syria, Somalia hay Venezuela. Nhưng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu có cách tiếp cận khác.

Trong 6 tháng qua, ông Netanyahu liên tục nói với ông Trump rằng những thành công trước đây chỉ là bước đệm cho một chiến dịch quyết định và kéo dài hơn, theo một quan chức Israel. Ngoài ra, Arab Saudi cũng có xu hướng muốn kéo dài cuộc chiến, coi đây là cơ hội hiếm có để làm suy yếu một đối thủ chung.

Tình thế này khiến Tổng thống Trump đối mặt với thế lưỡng nan. Ông muốn chấm dứt chiến tranh, nhưng không thể ra về tay không nếu chưa đạt được mục tiêu ngăn chặn chương trình hạt nhân của Iran. Trong khi đó, việc thiết lập một chính quyền thân phương Tây ở Iran không đơn giản, còn mở lại eo biển Hormuz đòi hỏi chiếm đóng quân sự kéo dài hoặc một thỏa thuận chấm dứt chiến sự.

Một số cố vấn nhận thấy trong suy nghĩ của Tổng thống Trump đã xuất hiện phần nào tâm lý chấp nhận thực tế. Trong các cuộc trao đổi riêng, ông thường nhắc lại rằng đảng cầm quyền thường mất ghế trong các kỳ bầu cử giữa kỳ.

"Ông ấy đang khó vượt qua tiền lệ này", một trợ lý nhận xét.

Như Tâm (Theo TIME, AFP, Reuters)

Tin Gốc: https://vnexpress.net/the-luong-nan-voi-ong-trump-trong-cuoc-chien-iran-5058155.html

Luật cấp ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa Mỹ được quốc hội thông qua và chuyển lên Tổng thống Donald Trump ký ban hành ngày 30/4, nhưng không bao gồm ngân sách cho việc thực thi luật nhập cư liên bang.

Nó đã giúp chấm dứt tình trạng bế tắc kéo dài nhiều tháng qua của Bộ An ninh Nội địa, vốn bắt đầu sau khi chiến dịch trấn áp nhập cư do ông Trump phát động gây chết người tại Minneapolis, thổi bùng lên một cuộc đối đầu tại Đồi Capitol về việc cấp ngân sách cho chương trình nghị sự của Tổng thống.

"Sau 76 ngày, đợt đóng cửa chính phủ dài nhất lịch sử đã kết thúc", Bộ trưởng An ninh Nội địa Markwayne Mullin viết trên X. "Gửi tới những nhân viên yêu nước tuyệt vời đã tiếp tục bảo vệ quốc gia mỗi ngày dù không được đảm bảo về tiền lương, xin cảm ơn các bạn".

Bộ An ninh Nội địa đã rơi vào tình trạng thiếu hụt ngân sách thường xuyên kể từ ngày 14/2. Đợt đóng cửa kéo dài kỷ lục đã khiến nhiều cơ quan trọng yếu như Tuần duyên, Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang (FEMA) và Cục An ninh Vận tải (TSA) phải vật lộn để duy trì hoạt động khi nguồn kinh phí cạn kiệt.

Hạ viện Mỹ trước đó thông qua dự luật cấp ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa khi giới chức Nhà Trắng cảnh báo nguồn kinh phí hiện tại sắp hết có thể đe dọa gây hỗn loạn tại các sân bay và tạo ra những lỗ hổng tiềm tàng đối với an ninh quốc gia.

Lời cảnh báo gây chấn động Washington, trong bối cảnh xuất hiện ngày càng nhiều lo ngại về tình trạng gián đoạn tại các sân bay. Theo một số báo cáo, hơn 1.000 nhân viên TSA đã nghỉ việc kể từ khi chính phủ đóng cửa hồi tháng 2, trong khi lãnh đạo các hãng hàng không cảnh báo thiếu hụt nhân sự có thể gây tê liệt hoạt động đi lại nếu quốc hội không hành động.

Cuộc bỏ phiếu diễn ra sau nhiều ngày áp lực đè nặng lên Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson, người đã liên tục thất bại trong việc phá vỡ bế tắc. Dù Thượng viện nhất trí thông qua gói ngân sách này từ nhiều tuần trước, dự luật vẫn bị đình trệ tại Hạ viện do các nghị sĩ Cộng hòa bảo thủ yêu cầu bất kỳ thỏa thuận ngân sách nào cũng phải gắn liền với kế hoạch dài hạn nhằm tài trợ cho chiến dịch trấn áp nhập cư của Nhà Trắng.

Hôm 30/4, các nghị sĩ Cộng hòa tại Hạ viện đã thúc đẩy thông qua một nghị quyết ngân sách nhằm cung cấp 70 tỷ USD cho việc thực thi nhập cư thông qua một quy trình riêng biệt mà không cần ủng hộ từ phe Dân chủ. Động thái này, được chấp thuận với tỷ lệ phiếu 215-211, đã giúp khơi thông gói ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa.

Nghị sĩ Cộng hòa Jodey Arrington, Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Hạ viện, hoan nghênh đảng của mình vì đã hành động để "chấm dứt đợt đóng cửa chính phủ liều lĩnh này và khôi phục các hoạt động thiết yếu cho Bộ An ninh Nội địa, đồng thời sử dụng quy trình điều chỉnh ngân sách để cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) cũng như Cục Hải quan và Biên phòng (CBP) trong ba năm tới".

Tin Gốc: Vnexpress

Đài ABC News hôm qua đưa tin hơn 35 triệu người, trải dài ở các bang miền trung nước Mỹ, có nguy cơ đối mặt thời tiết cực đoan, gồm những trận bão và lốc xoáy nghiêm trọng. Một số tiểu bang đã ghi nhận những trận lốc xoáy làm hư hại nhà cửa. Tại Wisconsin, một người đàn ông tử vong sau khi bị sét đánh trúng hôm 15.4.

Các cơn bão hoành hành ở Mỹ tiếp tục đe dọa gây mưa lớn. Trung tâm Dự báo bão của Mỹ nâng cảnh báo lên cấp 4/5 đối với nhiều khu vực, đồng nghĩa những nơi này có nguy cơ xuất hiện những trận bão cường độ lớn và kéo dài, đi kèm nguy cơ lũ quét. Theo CNN, một luồng năng lượng mạnh kết hợp không khí ẩm ở vịnh Mexico được cho là nguyên nhân bùng phát lốc xoáy tại miền trung Mỹ.

Cơ quan khí tượng còn cảnh báo về khả năng xảy ra hiện tượng bão hiếm gặp với những cột mây khổng lồ. Đây là những cơn bão "supercell", ít phổ biến nhưng rất dễ gây ra hiện tượng thời tiết cực đoan. Khi bão supercell xuất hiện, những đám mây khổng lồ bao phủ một vùng rộng lớn. Nếu hội tụ đủ điều kiện, hiện tượng bão này có thể càn quét liên tục trong nhiều giờ liền, trút xuống những trận mưa đá khổng lồ, gió giật và tạo ra những trận lốc xoáy mạnh.

Tại Colombia, Reuters ngày 18.4 đưa tin lũ lụt trong 2 tháng đầu năm đã tàn phá hơn 1.200 ha chuối ở vùng Uraba, ảnh hưởng đến sản lượng chuối vốn là mặt hàng xuất khẩu lớn thứ 3 ở nước này.

Ngoài ra, mưa lớn kéo dài ở khu vực Đảo Bắc New Zealand đã gây đợt lũ quét tại thủ đô Wellington trong ngày 18.4.

Ngoài mưa bão, nắng nóng gay gắt cũng đang trở thành mối lo ở nhiều khu vực. Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) ngày 17.4 đã công bố tên gọi mới được thêm vào để phân loại những ngày nóng. Theo đó, từ "kokushobi", hay "ngày nóng gay gắt" sẽ được áp dụng với các ngày có mức nhiệt trên 40 độ C. Giới chức Nhật Bản đã có tên gọi cho các mức nhiệt thấp hơn, và động thái mới nhất phản ánh thực trạng ngày càng xuất hiện những đợt nắng nóng hơn 40 độ C những năm gần đây. Hồi tháng 2, JMA dự báo mùa hè năm nay sẽ nóng hơn mức trung bình.

Trong một nghiên cứu đăng trên chuyên san Environmental Research Letters hôm 7.4, các nhà khoa học chỉ ra dưới tác động lớn từ hiện tượng nóng lên toàn cầu, mùa hè đang đến sớm hơn, kéo dài và khắc nghiệt hơn so với trước. Phân tích từ 10 thành phố lớn trên thế giới, nhóm nhà khoa học cho rằng mùa hè hiện nay trung bình đã dài hơn khoảng 30 ngày so với thập niên 1960.

Ông Ted Scott, trưởng nhóm nghiên cứu, thuộc khoa Địa lý của Đại học British Columbia (Canada), nhận định nhiều thành phố vẫn chưa chuẩn bị sẵn sàng để thích ứng với các đợt nắng nóng đến sớm, như việc bố trí các điểm làm mát và cập nhật cảnh báo. Hoạt động sản xuất, chất lượng sống cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng tiêu cực, đặt ra nhu cầu cấp thiết cần cắt giảm khí thải nhà kính và giải quyết tận gốc nguyên nhân gây nóng lên toàn cầu, nhóm nghiên cứu đề cập.

Tin Gốc: Thanh Niên