Chip mới do GS Joshua Yang, Jian Zhao từ Đại học Nam California (USC) dẫn đầu có thể hoạt động hoàn hảo ở mức nhiệt 700 độ C (khoảng 1300 độ F) – nóng hơn cả dung nham núi lửa và vượt xa mọi tiêu chuẩn chịu nhiệt trên công nghệ chip hiện nay. “Bạn có thể gọi đây là một cuộc cách mạng”, Yang nói. “Đây là loại bộ nhớ chịu nhiệt tốt nhất từng được chứng minh”.
Cho đến nay, hầu hết chip nhớ trên các thiết bị điện tử hiện đại đều phải đối mặt cùng một hạn chế: nhiệt độ. Theo ScitechDaily, khi nhiệt độ tăng trên 200 độ C, hiệu năng chip bắt đầu suy giảm, thậm chí khiến hệ thống hỏng hóc hơn. Các kỹ sư đã dành hàng thập kỷ để cố gắng vượt qua giới hạn trên nhưng không mấy thành công.
Trong khi đó, công nghệ mới được nghiên cứu ứng dụng memristor, một linh kiện nano có khả năng vừa lưu trữ thông tin vừa thực hiện các phép tính. Về cấu trúc, nó giống như một chồng lớp nhỏ, với hai điện cực bao quanh một lớp gốm mỏng. Nhóm sử dụng vonfram làm điện cực trên cùng, oxit hafni làm lớp cách điện ở giữa và graphene ở dưới cùng. Vonfram nổi tiếng là kim loại có điểm nóng chảy cao nhất, trong khi graphene lại cực kỳ bền và chịu nhiệt tốt.
Sự kết hợp này mang lại kết quả ấn tượng. Chip giữ được dữ liệu đã lưu trữ trong hơn 50 giờ ở nhiệt độ 700 độ C mà không cần thêm tác động bên ngoài. Nó cũng chịu được hơn một tỷ chu kỳ chuyển mạch ở cùng mức nhiệt độ này, đồng thời hoạt động chỉ với 1,5 V.
Bước đột phá này không phải là mục tiêu ban đầu, thay vào đó chỉ là sự tình cờ. Khi đó, đội ngũ chủ yếu nghiên cứu một thiết kế khác dựa trên graphene nhưng không đạt được hiệu quả như mong đợi. Nhưng khi xem xét khả năng chịu nhiệt, họ nhận ra việc tương tác giữa graphene và vonfram có những “hành vi lạ”: các nguyên tử vonfram di chuyển về phía bề mặt graphene không thể bám vào, nên đã di chuyển ra xa thay vì tạo thành đường dẫn điện. Điều này ngăn chặn sự hình thành đoản mạch và giữ cho thiết bị hoạt động ngay cả trong điều kiện nhiệt độ cực cao.
Bằng cách sử dụng kính hiển vi điện tử, quang phổ và mô phỏng ở cấp độ lượng tử, nhóm nghiên cứu đã xác nhận chính xác cách thức hoạt động của quá trình này ở cấp độ nguyên tử. “Sau khi xác định các vật liệu khác có tính chất tương tự, việc sản xuất chip chịu nhiệt dựa trên công nghệ này trên quy mô lớn trở nên dễ dàng hơn”, theo Yang. “Mức 700 độ C cũng chưa phải là ngưỡng cuối cùng”.
Theo chuyên gia này, ngoài ứng dụng cho thiết bị điện tử ở môi trường khắc nghiệt hay các trung tâm dữ liệu trên Trái Đất, công nghệ mới có tiềm năng sử dụng cho các cuộc thám hiểm không gian. Chẳng hạn, sao Kim có nhiệt độ bề mặt nằm trong phạm vi 700 độ C, và các sứ mệnh trước đây đã thất bại một phần vì những thiết bị điện tử thông thường không thể chịu được sức nóng này.
Dù kết quả đầy hứa hẹn, nhóm nghiên cứu cho biết công nghệ này vẫn còn ở giai đoạn sơ khai. Yang nhấn mạnh, chỉ riêng bộ nhớ là chưa đủ để xây dựng một hệ thống máy tính hoàn chỉnh. Các mạch logic chịu nhiệt độ cao cũng cần được phát triển và tích hợp. Ngoài ra, việc chế tạo hiện tại được thực hiện thủ công ở quy mô rất nhỏ trong phòng thí nghiệm, vì vậy việc mở rộng quy mô sản xuất sẽ cần thời gian.
“Đây là bước đầu tiên”, Yang cho biết. “Vẫn còn một chặng đường dài phía trước. Nhưng xét về mặt logic, bạn có thể thấy: giờ đây điều đó đã trở nên khả thi. Thành phần còn thiếu đã được tạo ra”.
Các iPhone cũ thường ít được hỗ trợ phần mềm, đặc biệt sau vài năm kể từ ngày ra mắt. Mặc dù một số vẫn nhận được các bản cập nhật bảo mật trong một thời gian giới hạn, nhưng người dùng có thể bỏ lỡ nhiều bản cập nhật phần mềm quan trọng.
Hiện tại, nhiều mẫu iPhone được sử dụng phổ biến trên thị trường đã bị Apple xếp vào hạng "cổ điển", nghĩa là người dùng sẽ không còn được hỗ trợ phần mềm và đối diện với nhiều nguy hiểm.
Các mẫu iPhone này bắt đầu từ iPhone 6s (ra mắt năm 2015) đến iPhone 11 Pro/11 Pro Max (ra mắt năm 2019). Danh sách cụ thể bao gồm iPhone 6s, iPhone 6s Plus, iPhone 7, iPhone 7 Plus, iPhone 7 (PRODUCT)RED, iPhone 8, iPhone 8 Plus, iPhone X, iPhone XS, iPhone XS Max, iPhone 11 Pro và iPhone 11 Pro Max.
Theo Apple, một sản phẩm được coi là "cổ điển" nếu nó đã ngừng được phân phối hơn 5 năm nhưng chưa đến 7 năm. Ngược lại, sản phẩm "lỗi thời" là những sản phẩm đã ngừng phân phối hơn 7 năm và không được hỗ trợ phần cứng.
Tại Pháp, một số luật yêu cầu Apple cung cấp hỗ trợ phần cứng lên đến 7 năm cho các sản phẩm đã ngừng phân phối sau ngày 31.12.2020. Tuy nhiên, người tiêu dùng ở các quốc gia khác không được đảm bảo thời gian hỗ trợ tương tự.
Việc sử dụng thiết bị cổ điển làm điện thoại chính hằng ngày không được khuyến khích do khả năng thiếu hỗ trợ phần cứng. Bất kỳ hư hỏng nào cũng có thể khó sửa chữa, đặc biệt nếu người dùng sống ở khu vực không dễ dàng tiếp cận các linh kiện thay thế. Hơn nữa, một số mẫu iPhone cũ có thể không nhận được các bản cập nhật bảo mật mới nhất, khiến người dùng dễ bị tấn công bởi các lỗ hổng bảo mật.
Do đó, người dùng nên xem xét nâng cấp thiết bị ít nhất vài năm một lần. Không nhất thiết phải chọn sản phẩm mới nhất, nhưng việc sở hữu một thiết bị có phần cứng và phần mềm được cập nhật sẽ giúp bảo vệ quyền riêng tư kỹ thuật số và tránh các vấn đề phần cứng bất ngờ.
Alexander Hanff - chuyên gia bảo mật được biết đến với biệt danh "That Privacy Guy", phát hiện trình duyệt web Chrome âm thầm lưu trữ một mô hình AI 4 GB trong một thư mục có tên OptGuideOnDeviceModel. Phần lớn nhất của thư mục là một tệp có tên weights.bin, thực tế là Gemini Nano - một phiên bản AI nhẹ của Gemini.
"Mô hình Nano được cài đặt trên bất kỳ thiết bị nào đáp ứng các yêu cầu phần cứng tối thiểu để chạy nó", Hanff viết trên blog.
Chuyên gia này cho biết, hầu hết người dùng thông thường không tìm thấy hay truy cập vào OptGuideOnDeviceModel. Kể cả truy cập được và xóa nó, trình duyệt lại tự động tải mô hình về. Google Chrome không hiển thị bất kỳ lời nhắc nào để người dùng đồng ý cài đặt mô hình, cũng như không có tùy chọn nào để từ chối hoặc xóa các tệp. Vấn đề xảy ra trên cả thiết bị Windows và MacOS.
Trong khi đó, Google nhanh chóng thừa nhận. Công ty tìm kiếm cho biết đã cung cấp Gemini Nano cho Chrome từ năm 2024 dưới dạng mô hình nhẹ, chạy trực tiếp trên thiết bị.
"Mô hình hỗ trợ các khả năng bảo mật quan trọng như phát hiện gian lận và API dành cho nhà phát triển mà không cần gửi dữ liệu của bạn lên đám mây", đại diện Google nói với Gizmodo. "Dù yêu cầu một ít dung lượng cục bộ trên máy để chạy, mô hình sẽ tự động gỡ cài đặt nếu thiết bị thiếu tài nguyên".
Cũng theo Google, vào tháng 2, công ty đã bắt đầu triển khai tùy chọn tắt hoặc xóa mô hình trực tiếp trong cài đặt Chrome. Sau khi bị vô hiệu hóa, mô hình sẽ không còn tải xuống hoặc cập nhật nữa.
Theo 9to5google, vấn đề thực tế đã được một số người ghi nhận trước đó, khi trên Reddit, X, nhiều người đề cập đến các tập tin dung lượng lớn bất thường trên Chrome. Dù vậy, phát hiện của Hanff thu hút sự chú ý nhiều hơn do khối lượng dữ liệu tới 4 GB.
Một số ý kiến cho rằng việc Google không thông báo cho người dùng về việc tự ý cài mô hình AI lên trình duyệt nằm ở điều khoản dịch vụ Chrome. Trong đó, công ty cho biết đã sử dụng trí tuệ nhân tạo và máy học để cung cấp cho người dùng bản dịch đồng thời, cũng như phát hiện, chặn thư rác, phần mềm độc hại.
"Chúng tôi sẽ tự thêm hoặc xóa các tính năng và chức năng, tăng hoặc giảm giới hạn dịch vụ, bắt đầu cung cấp các dịch vụ mới hoặc ngừng cung cấp các dịch vụ cũ một cách tự động nhằm cải thiện và tăng bảo mật cho trình duyệt", điều khoản có đoạn.
Để kiểm tra Chrome có tự cài Gemini Nano hay không, nhập vào thanh địa chỉ trình duyệt chrome://on-device-internals, lưu ý rằng cần kích hoạt tùy chọn dành cho nhà phát triển. Tại đây, người dùng có thể xem mô hình nào đang được cài đặt trên thiết bị và dung lượng mà nó chiếm dụng. Nếu là một trong những người dùng đã được Google cung cấp tùy chọn từ chối, có thể vào Cài đặt > Hệ thống > chọn Bật hoặc tắt AI trên thiết bị.
Nếu không thấy các tùy chọn kể trên, Hanff cho biết người dùng có thể nhập chrome://flags vào thanh địa chỉ và tắt các tính năng liên quan đến AI để ngăn trình duyệt tự động tải lại mô hình sau khi bị xóa. Số khác đề xuất đổi tệp weights.bin thành chỉ đọc để ngăn Google cài đặt lại. Tuy vậy, trên mạng xã hội, một số người dùng cảnh báo việc xóa mô hình AI khỏi Chrome có thể khiến trình duyệt hoạt động không ổn định, nhất là các chức năng liên quan đến trí tuệ nhân tạo.
Theo StatCounter, Chrome hiện vẫn là trình duyệt thống trị thị trường. Tính đến đầu 2026, sản phẩm của Google chiếm 77% thị phần, bỏ xa vị trí thứ hai của Microsoft Edge với 9%.
Theo Wccftech, án phạt dành cho Jeon vì đã vi phạm luật Bảo vệ Công nghệ Công nghiệp của Hàn Quốc (Industrial Technology Protection Act - ITPA). Cụ thể, Jeon bị kết tội làm rò rỉ công nghệ DRAM cốt lõi cho công ty CXMT có trụ sở tại Trung Quốc nhằm đổi lấy số tiền lên tới 2 triệu USD.
Theo cáo buộc, Jeon đã nhận được tổng cộng 2,9 tỉ won (khoảng 2 triệu USD) từ CXMT trong suốt 6 năm, bao gồm 300 triệu won tiền thưởng hợp đồng và 300 triệu won tiền quyền chọn cổ phiếu.
Đây là vụ việc mới nhất liên quan đến những cựu nhân viên Samsung tuồn bí mật công nghệ của hãng sang công ty đối thủ của Trung Quốc. Vụ việc này làm dấy lên lo ngại về việc đánh cắp sở hữu trí tuệ trong ngành công nghiệp bộ nhớ, đặc biệt là giữa Samsung và các đối thủ Trung Quốc.
Đáng chú ý, vào tháng 2.2025, một cựu quản lý tại Samsung Electronics là Kim Mo, cũng bị kết án 7 năm tù vì làm rò rỉ công nghệ DRAM 18 nm cho CXMT. Cuộc điều tra cho thấy một số cựu giám đốc điều hành và nhân viên của Samsung đã bị buộc tội tương tự, với các thông tin quy trình sản xuất bị rò rỉ dẫn đến việc CXMT sản xuất thành công DRAM hàng loạt lần đầu tiên vào năm 2023.
Các công tố viên phát hiện ra CXMT đã sử dụng một công ty bình phong để dụ dỗ và tuyển dụng các cựu nhân viên của Samsung, từ đó làm gia tăng mối lo ngại về hoạt động gián điệp doanh nghiệp trong ngành công nghệ cao.
Đáng chú ý, không chỉ Samsung, một ông lớn khác là SK hynix cũng trở thành nạn nhân khi bị CXMT thu thập trái phép công nghệ DRAM thông qua một nhà thầu phụ vào năm 2020.
