Nhiều ngày qua, căn nhà cấp bốn của vợ chồng anh Võ Văn Đông, 53 tuổi, ở thôn An Quang Đông, xã Đề Gi, luôn trong tình trạng đóng kín cửa. “Không phải vì sợ trộm, mà mở ra là không chịu nổi mùi”, anh nói, tay chỉ về phía đầm nơi các cơ sở sơ chế hoạt động.
Theo anh Đông, tình trạng ô nhiễm đã kéo dài nhiều năm, nặng nhất từ tháng 2 đến tháng 10. Mùi hôi phát sinh trong quá trình mổ, rửa mực xà, lan xa hàng trăm mét, bao trùm khu dân cư và trường học, đặc biệt vào khung giờ từ chiều đến khuya.
Phần lớn cơ sở không có hệ thống xử lý nước thải. Da, nội tạng và nước rửa mực xả thẳng xuống hồ, đầm, tạo thành những dòng nước đen, đặc quánh, bốc mùi. Nhiều đoạn ven đầm chuyển màu đục, nổi váng, ảnh hưởng rõ đến hệ sinh thái và nguồn nước.
Quần áo phơi ngoài trời nhanh chóng ám mùi tanh, phải giặt lại nhiều lần. Nhiều gia đình đầu tư máy lọc không khí nhưng hiệu quả hạn chế. “Có hôm đang ăn cơm phải bỏ dở vì mùi quá nặng”, anh Đông nói.
Ông Nguyễn Hữu Dự, trưởng thôn An Quang Tây, cho biết khu vực hiện có khoảng 54 cơ sở hoạt động tự phát. Lượng chất hữu cơ từ mực phân hủy nhanh, không chỉ gây mùi mà còn làm suy giảm chất lượng nước, đe dọa nguồn lợi thủy sản.
Không chỉ môi trường bị ảnh hưởng, người dân còn thường xuyên đau đầu, buồn nôn; trẻ em dễ mắc bệnh hô hấp, da liễu. Trong khi đó, vài chục cơ sở với khoảng 500 lao động lại tác động đến khoảng 7.000 người dân hai thôn.
“Lợi ích của một nhóm nhỏ đang đánh đổi bằng chất lượng sống của cả cộng đồng”, ông Dự nói.
Theo ông, trước năm 2015, mực xà thường được sơ chế, phơi khô ngay trên tàu ngoài khơi. Những năm gần đây, việc đưa vào bờ để xẻ, chế biến phổ biến hơn do lợi nhuận cao.
Tại cảng Đề Gi, mỗi lao động mổ mực có thể kiếm 300.000-400.000 đồng mỗi ngày. Thu nhập này kéo theo sự gia tăng nhanh các cơ sở tự phát. Không chỉ nguồn mực địa phương, nguyên liệu từ nhiều tỉnh ven biển cũng được đưa về, khiến quy mô vượt tầm kiểm soát.
Chính quyền địa phương thừa nhận tình trạng ô nhiễm kéo dài và khó xử lý dứt điểm. Trước đó, UBND huyện Phù Cát đã xử phạt hơn 10 hộ, đình chỉ một số cơ sở, yêu cầu cam kết dừng hoạt động. Tuy nhiên, nhiều nơi vẫn tái diễn, thậm chí hoạt động lén lút.
“Chúng tôi đã nhiều lần kiểm tra, xử lý nhưng một số hộ vẫn vi phạm vì lợi nhuận”, ông Võ Văn Tài, Chủ tịch UBND xã Đề Gi, nói và cho biết địa phương sẽ lập tổ công tác, tăng cường kiểm tra, áp dụng biện pháp mạnh như cưỡng chế để chấm dứt tình trạng này.
Người dân mong chính quyền có giải pháp quyết liệt hơn, từ xử lý vi phạm đến quy hoạch khu chế biến, xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung.
“Chúng tôi không phản đối làm ăn, nhưng phải đảm bảo môi trường. Không thể sống trong mùi hôi mãi”, anh Đông nói.
Ngày 7-5, Văn phòng UBND tỉnh Quảng Trị cho hay đã công khai danh sách 500 trường hợp vi phạm luật giao thông đường bộ được phát hiện qua hệ thống camera giám sát trên địa bàn trong tháng 3, đặc biệt trong đó có hàng loạt ô tô đi sai làn đường ở cùng một ngã tư đèn đỏ.
Theo dữ liệu được công bố, chỉ trong một tháng, hệ thống camera đã phát hiện có 352 trường hợp không chấp hành đèn tín hiệu giao thông, 106 trường hợp đi không đúng làn đường, 41 trường hợp không chấp hành hiệu lệnh, chỉ dẫn của biển báo, vạch kẻ đường…
Sau khi danh sách được công bố, nhiều người có vi phạm khá băn khoăn không hiểu mình vi phạm như thế nào. Đặc biệt là với những trường hợp vi phạm đi không đúng làn đường.
Trong 106 trường hợp bị camera phát hiện lỗi này, có 76 trường hợp vi phạm ở cùng một vị trí tại ngã tư giao nhau giữa đường Lý Nam Đế - Trần Hưng Đạo (phường Đồng Hới).
Tại vị trí này, khi đèn tín hiệu đỏ, có một mũi tên màu xanh cùng sáng để cho phép các xe rẽ phải. Nhiều người cho rằng mình đã đi đúng tín hiệu đèn nhưng lại bị phạt.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, thượng tá Dương Xuân Ngọc, Phó trưởng Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Quảng Trị, giải thích rõ việc vi phạm.
Theo đó, camera phạt nguội tại vị trí này đặt ở phía đường Lý Nam Đế chiếu vào vị trí đèn đỏ tiếp giáp với đường Trần Hưng Đạo.
"Ở vị trí này có đèn cho phép rẽ phải khi đèn đỏ. Tuy nhiên đường này khá hẹp, chỉ đủ 2 làn xe mỗi chiều nên nhiều ô tô khi thấy đèn cho phép rẽ phải đã vượt lên xe đang dừng chờ đèn đỏ phía trước để rẽ phải. Hành động này vô tình khiến xe rẽ phải phải vòng qua làn đường của xe đối diện, nên bị tính lỗi là đi không đúng làn đường quy định", thượng tá Ngọc phân tích.
Theo quyết định, đơn giá bồi thường được quy định chi tiết cho 4 nhóm gồm cây trồng hằng năm, cây trồng lâu năm, cây lâm nghiệp và vật nuôi là thủy sản. Đối với cây hoa, cây cảnh trồng trực tiếp trên đất, đơn giá được tính theo giá thực tế tại thời điểm kiểm kê thu hồi. Chủ sở hữu cây trồng được phép tự thu hồi cây trước khi bàn giao lại đất cho nhà nước.
Đáng chú ý, bảng đơn giá bồi thường cây lâu năm đến thời kỳ thu hoạch được chia 3 loại A, B, C theo năng suất so với mức trung bình của niên giám thống kê 3 năm liền kề. Trong đó, sầu riêng có mức bồi thường cao nhất với loại A lên đến 5.489.000 đồng/cây, tiếp theo là xoài ghép loại A ở mức 2.400.000 đồng/cây và chôm chôm loại A ở mức 2.017.000 đồng/cây.
Riêng với cây lâm nghiệp, đơn giá được quy định theo từng năm tuổi trong giai đoạn chăm sóc; từ năm thứ tư hoặc thứ sáu trở đi tùy loài, giá trị bồi thường được tính theo sản phẩm gỗ, củi thực tế tại thời điểm kiểm kê.
Đối với vật nuôi là thủy sản, tôm hùm bông có đơn giá bồi thường cao nhất, từ 3,117 triệu đến 7,497 triệu đồng/m2 tùy thời gian nuôi. Quy định cũng nêu rõ chỉ bồi thường cây trồng, vật nuôi tạo lập hợp pháp trước thời điểm thông báo thu hồi đất; cây trồng, vật nuôi đã đến thời kỳ thu hoạch hoặc đã kết thúc thu hoạch thì không được bồi thường.
Theo quyết định mới, các dự án đã có quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ nhưng chưa thực hiện chi trả hoặc đang chi trả theo phương án đã được phê duyệt trước ngày 14.5 thì tiếp tục thực hiện theo phương án cũ.
Các dự án đang lập phương án bồi thường, hỗ trợ hoặc đã lập phương án nhưng chưa có quyết định phê duyệt của cơ quan có thẩm quyền thì điều chỉnh thực hiện theo quyết định mới này.
Riêng các dự án đầu tư đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt khung chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trước ngày hiệu lực nhưng chưa phê duyệt phương án bồi thường thì được áp dụng các chính sách có lợi hơn cho người dân giữa khung chính sách đã được phê duyệt và quyết định mới này.
Đối với cây trồng, vật nuôi không có trong các phụ lục kèm theo quyết định mới của Khánh Hòa, đơn vị thực hiện bồi thường căn cứ vào đặc điểm, giá trị tương đồng để áp dụng đơn giá phù hợp, trình UBND cấp xã xem xét phê duyệt. Trường hợp không tính toán được mức giá bồi thường, đơn vị phối hợp với chủ dự án thuê tổ chức tư vấn thẩm định giá, chi phí do chủ đầu tư chi trả và hạch toán vào chi phí dự án.
Ghi nhận tại khu vực dự kiến triển khai dự án đường liên cảng Cát Lái - Phú Hữu, giao thông thường xuyên ùn ứ, đặc biệt vào các khung giờ cao điểm khi lượng xe container dồn về cảng tăng cao.
Trên các trục đường chính như Nguyễn Thị Định, Võ Chí Công, dòng xe nối đuôi nhau kéo dài, nhích từng chút một. Áp lực giao thông không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động vận tải hàng hóa mà còn tác động trực tiếp đến đời sống người dân trong khu vực.
Sống gần bến đò Trương Lưu, ông Chín cho biết tình trạng kẹt xe quanh khu vực 2 cảng đã kéo dài nhiều năm, cao điểm vào buổi sáng và chiều. "Nếu tuyến đường liên cảng hoàn thành, hy vọng sẽ chia sẻ bớt áp lực cho các tuyến đường xung quanh để người dân đỡ cảnh kẹt xe", ông nói.
Theo ghi nhận, hiện 2 khu cảng Cát Lái và Phú Hữu bị ngăn cách bởi sông Rạch Chiếc, việc kết nối chủ yếu bằng một tuyến đường nội khu nhỏ bắc qua, chưa đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng.
Trong bối cảnh đó, dự án đường liên cảng Cát Lái - Phú Hữu được kỳ vọng sẽ tạo thêm hướng kết nối mới cho khu vực.
Tuyến đường liên cảng dự kiến dài khoảng 5,9km, kéo dài từ Nguyễn Thị Định đến nút giao cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây với vành đai 3. Dự án có tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 8.782 tỉ đồng từ ngân sách thành phố.
Dự kiến công trình sẽ lựa chọn nhà thầu vào quý 3-2026, khởi công cuối năm 2026 và hoàn thành vào cuối năm 2028.
