Nhiều người suy nghĩ rằng “có áp lực mới có kim cương” nhưng không phải mọi áp lực đều tạo nên kim cương mà đôi khi, nó chỉ khiến một tâm hồn non trẻ rạn vỡ…
Trong suy nghĩ của không ít phụ huynh, con cái là “dự án tương lai” cần được đầu tư và tối ưu hóa. Mùa thi vì thế không chỉ là thử thách của học sinh mà còn là “cuộc đua” âm thầm của cha mẹ. Những câu nói tưởng như vô hại: “Con phải vào trường top”, “không được thua bạn bè”, “ba mẹ đã hy sinh rất nhiều cho con”… lại vô tình trở thành những gánh nặng đè lên vai trẻ.
Áp lực ấy không chỉ đến từ lời nói mà còn từ cách so sánh, kỳ vọng và cả những khoản đầu tư lớn cho việc học thêm, luyện thi. Có những gia đình chi hàng chục triệu đồng cho các lớp ôn luyện, vô hình trung biến việc học thành một “cuộc đặt cược” mà đứa trẻ buộc phải thắng. Khi kết quả không như mong muốn, cảm giác thất bại không chỉ là của riêng học sinh, mà còn là nỗi ám ảnh “phụ lòng cha mẹ”.
Điều đáng lo ngại là nhiều phụ huynh nhầm lẫn giữa động lực và áp lực. Động lực giúp con tiến lên, còn áp lực quá mức lại khiến con sợ hãi, thu mình và mất phương hướng. Trong trạng thái căng thẳng kéo dài, trẻ dễ rơi vào lo âu, trầm cảm, thậm chí có những suy nghĩ tiêu cực. Những vụ việc đau lòng xảy ra thời gian qua không phải là cá biệt, mà là hồi chuông cảnh báo về một cách giáo dục đang đi chệch hướng ngay từ phía cha mẹ các em.
Một giáo viên dạy toán tại phường Tây Thạnh, TP.HCM kể với người viết: “Có phụ huynh (con học lớp 10) bao giờ cũng cằn nhằn điểm môn toán của con. Mỗi lần trả bài kiểm tra mà điểm không cao là học sinh về nhà bị la mắng thậm tệ. Nhưng phụ huynh lại không thấy được sự tiến bộ về điểm số trong việc học toán của con mình”.
Thực tế, không phải đứa trẻ nào cũng có cùng năng lực, cùng đam mê hay cùng tốc độ phát triển. Khi cha mẹ áp đặt một “khuôn mẫu thành công” duy nhất, vô tình họ đã phủ nhận sự khác biệt tự nhiên của con mình.
Hình ảnh kim cương thường được dùng để nói về sự rèn giũa qua áp lực. Nhưng không phải viên đá nào cũng cần trở thành kim cương mới có giá trị. Có những viên đá mang vẻ đẹp riêng từ sự bình dị, bền bỉ và phù hợp với vị trí của nó trong cuộc sống.
Mỗi đứa trẻ là một cá thể độc lập với những thế mạnh khác nhau. Có em học giỏi, có em giàu cảm xúc, có em khéo léo, có em sáng tạo. Giá trị của một con người không thể chỉ đo bằng điểm số hay một kỳ thi. Khi bị đặt trong áp lực phải “trở thành ai đó”, trẻ dễ đánh mất chính mình và quên đi việc khám phá năng lực thật sự.
Điều trẻ cần không phải là những kỳ vọng khổng lồ, mà là sự đồng hành và thấu hiểu. Một lời động viên đúng lúc, một cái ôm khi con thất bại, hay đơn giản là sự công nhận nỗ lực của con… đôi khi có giá trị hơn bất kỳ lớp học thêm nào.
Khi được sống trong môi trường an toàn về tâm lý, trẻ sẽ có đủ tự tin để phát triển theo cách riêng của mình. Không phải ai vào trường THPT mong muốn, trường đại học danh tiếng, hay đạt điểm số tuyệt đối mới là thành công. Một người sống tử tế, có kỹ năng, có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng thì đó cũng là một giá trị đáng trân trọng.
Mùa thi sẽ còn lặp lại mỗi năm, nhưng những bi kịch không đáng có thì hoàn toàn có thể tránh được. Khi cha mẹ biết tiết chế kỳ vọng, nhà trường chú trọng hơn đến sức khỏe tinh thần, và xã hội nhìn nhận thành công một cách đa chiều hơn thì áp lực sẽ không còn đè nặng lên vai thí sinh. Bởi suy cho cùng, điều quan trọng nhất không phải là con trở thành “kim cương”, mà là con được lớn lên một cách lành mạnh và hạnh phúc.
Sáng nay (5.4), hơn 135.000 thí sinh bước vào đợt 1 kỳ thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM. Kỳ thi diễn ra đồng thời tại 119 điểm thi, 4.321 phòng thi tại 15 tỉnh/thành phố, với sự tham gia của 9.910 cán bộ coi thi
Đáng chú ý, kỳ thi này của ĐH Quốc gia TP.HCM có sự tham gia phối hợp tổ chức của 57 trường ĐH-CĐ từ TP.Huế trở vào. Riêng TP.HCM có tới 25 trường ĐH-CĐ tham gia tổ chức.
Ghi nhận từ Cụm thi số 10 Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM có 4 điểm thi với 213 phòng thi và 6.759 thí sinh được phân bổ. Tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo nhà trường, cho hay trường huy động 696 nhân sự tham gia kỳ thi. "Sáng nay, hội đồng thi ghi nhận nhiều thí sinh đến nhầm điểm thi. Nhà trường cho xe chở các em từ trụ sở Nguyễn Văn Bảo sang cơ sở Nguyễn Văn Dung và ngược lại. Ngoài ra nhà trường huy động rất nhiều lực lượng tình nguyện viên cũng đã hỗ trợ hướng dẫn thí sinh trước và sau thời gian thi", tiến sĩ Nhân cho hay.
Cũng theo tiến sĩ Nhân, năm nay nhiều trường THPT tổ chức các hoạt động hỗ trợ đưa học sinh đến điểm thi. Đáng chú ý, thầy Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành, TP.HCM) đã có mặt tại điểm thi từ 6 giờ sáng để cổ vũ, động viên tinh thần học sinh của trường trong kỳ thi.
Cụm thi Trường ĐH Công thương TP.HCM cũng ghi nhận 2.100 thí sinh dự thi tại 70 phòng thi, với 144 cán bộ coi thi. Tỷ lệ dự thi toàn cụm được ghi nhận ở mức trên 98%.
Thạc sĩ Phạm Thái Sơn, Trưởng phòng Tuyển sinh và Truyền thông nhà trường, cho hay: "Ngay từ sáng sớm, nhiều trường THPT đã chủ động bố trí xe đưa học sinh đến điểm thi đúng giờ. Giáo viên chủ nhiệm, Đoàn trường trực tiếp đi cùng vừa hỗ trợ thủ tục vừa động viên tinh thần trước giờ làm bài. Một số trường còn chuẩn bị nước uống, đồ ăn nhẹ và phương án dự phòng cho các tình huống phát sinh, thể hiện sự đồng hành sát sao với học sinh trong kỳ thi quan trọng này". Nêu ví dụ, thạc sĩ Sơn cho biết cụm thi đã ghi nhận Trường THCS-THPT Lê Thánh Tôn đã bố trí xe loại 50 chỗ đưa học sinh của trường trực tiếp đến điểm thi.
Năm nay, Trường ĐH Bách khoa TP.HCM là cụm thi có quy mô lớn nhất với 7 điểm thi, 155 phòng thi tại cả 2 cơ sở, phục vụ cho 5.581 thí sinh. Tham gia công tác hỗ trợ và ổn định thí sinh sáng nay có 546 cán bộ giảng viên trong ban coi thi và 120 tình nguyện viên.
Trong khi đó, điểm thi Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM (cơ sở Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM) ghi nhận trường hợp thí sinh Thạch Thị Tuyền (học sinh Trường THPT Gò Đen, Tây Ninh) bị gãy chân đã có mặt từ sớm và được cán bộ coi thi linh hoạt hỗ trợ vào phòng trước giờ làm bài.
Theo ghi nhận, thí sinh di chuyển khó khăn với chân bó bột, chủ động đến điểm thi đánh giá năng lực sớm để tránh ảnh hưởng đến quá trình dự thi. Nhận thấy tình huống đặc biệt, cán bộ coi thi đã sắp xếp cho thí sinh vào phòng trước nhằm ổn định chỗ ngồi và tâm lý. Việc hỗ trợ diễn ra nhanh chóng, đảm bảo đúng quy định nhưng vẫn tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh.
Thông tin được ông Nguyễn Văn Phong, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, cho hay tại Hội nghị tập huấn thi tốt nghiệp THPT của TP HCM, sáng 8/4.
Ông Phong cho biết sau hợp nhất, thành phố có hơn 169.000 học sinh tốt nghiệp THCS. Dự kiến kỳ thi tuyển sinh lớp 10 có khoảng 250 điểm thi ở 3 khu vực. Theo ông, với quy mô lớn, địa bàn rộng, việc chuẩn bị cơ sở vật chất, nhân sự coi, chấm thi, dự toán kinh phí,... rất nặng nề, phải chuẩn bị từ sớm để không bị động.
"Mỗi sự cố nếu có, sẽ ảnh hưởng đến quá trình đèn sách, tương lai của học sinh và uy tín của thành phố", ông Phong nói.
Vì thế, Sở dự kiến giao đề thi lớp 10 cho các hội đồng trước một ngày. Sau khi thí sinh hoàn thành 3 môn thi, bài làm mới được chuyển về Sở chung một lần. Công tác chấm thi sẽ tập trung tại 3 điểm, mỗi nơi một môn.
Những năm trước, đề được Sở bàn giao vào sáng sớm ngày thi. Thi xong môn nào, Sở sẽ thu bài làm môn đó.
"Địa bàn rộng như thế, số lượng điểm thi nhiều vậy mà sáng sớm mới giao đề, nếu lỡ xảy ra sự cố thì ảnh hưởng rất lớn", ông Phong nói. "Đây là dự kiến, Sở sẽ họp bàn kỹ hơn để quyết định".
Về nhân sự, do kỳ thi lớp 10 (ngày 1-2/6) và thi tốt nghiệp THPT (ngày 11-12/6) rất gần nhau, Sở nhìn nhận áp lực huy động giáo viên tham gia coi, chấm thi rất lớn. Nhiều khả năng, các giáo viên THPT sẽ được điều động hỗ trợ cho cả hai kỳ thi.
Sở đã có văn bản hạn chế giáo viên đi nước ngoài trong thời gian này, yêu cầu các hiệu trưởng thận trọng khi ký duyệt cho thầy cô về quê trước, trong và sau các kỳ thi.
Năm nay, thành phố có hơn 169.000 học sinh tốt nghiệp THCS, tăng gần 43.000 so với năm ngoái. Trong đó, khu vực TP HCM cũ tăng hơn 27.000 em, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ tăng lần lượt hơn 8.400 và 7.200 em.
Sở đặt mục tiêu gần 118.400 em vào lớp 10 công lập, tỷ lệ đỗ là 70%. Số còn lại có thể vào trường THPT tư thục, trường trung cấp hoặc hệ giáo dục thường xuyên.
Học sinh thi ba môn Toán, Văn, Ngoại ngữ (chủ yếu Tiếng Anh) để lấy điểm xét tuyển. Nhóm có nguyện vọng vào trường chuyên sẽ làm bài môn chuyên tương ứng. Riêng ở xã đảo Thạnh An, đặc khu Côn Đảo, các trường xét tuyển vào lớp 10 bằng học bạ.
10 chuyên đề ôn tập môn toán thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
https://www.youtube.com/watch?v=1a23geOLG7E
Trong chuyên đề 2 - Phép đếm và xác suất cổ điển - giáo viên Trần Văn Toàn, nguyên tổ trưởng tổ toán Trường THPT Marie Curie (P.Xuân Hòa, TP.HCM), hướng dẫn học sinh cách sử dụng "vách ngăn" để giải các loại toán "không xếp kề nhau" và cách đếm với điều kiện xếp 3 số thành cấp cộng. Sau đó nhắc lại một số tính chất của xác suất cổ điển.
Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, Quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Học sinh có thể truy cập vào các nền tảng của Báo Thanh Niên hoặc quét mã QR từ lịch phát sóng để xem trực tiếp chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT năm 2026 vào đúng khung giờ hoặc xem lại 88 chuyên đề ôn thi tốt nghiệp THPT đã phát.
Lịch phát sóng tuần từ 20 đến 25.4 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026
