Với đặc thù của thời tiết nhiệt đới, mùa mưa kéo dài, cùng với một số khu vực có nguy cơ úng ngập cục bộ, CDC Hà Nội cho biết, thành phố từng ghi nhận ca bệnh rải rác trong những năm gần đây.
Theo CDC Hà Nội, Whitmore là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra. Vi khuẩn này tồn tại phổ biến trong đất, bùn và nguồn nước ô nhiễm. Người có thể nhiễm bệnh khi tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn qua vết thương hở; hít phải bụi hoặc giọt nước chứa vi khuẩn hay sử dụng nguồn nước hoặc thực phẩm bị ô nhiễm.
Bệnh hiếm khi lây từ người sang người, vì vậy không có nguy cơ bùng phát thành dịch lớn, nhưng vẫn tiềm ẩn nguy hiểm nếu không phát hiện sớm.
Đáng lưu ý, bệnh có các triệu chứng đa dạng, dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh khác. Các triệu chứng ban đầu tương tự như với các bệnh thường gặp: sốt cao kéo dài, mệt mỏi; ho, đau ngực, khó thở; sau đó, diễn tiến nặng hơn: nhiễm trùng da, sưng đau, áp xe; đau đầu, đau cơ, chán ăn và tiến triển nặng gây nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng.
Whitmore là bệnh nhiễm khuẩn nặng, có thể gây viêm phổi, nhiễm trùng máu, tổn thương nhiều cơ quan như gan, thận, não. Nếu không điều trị kịp thời, tỷ lệ tử vong dao động từ 10 – 50%, thậm chí cao hơn trong trường hợp nặng. Hiện bệnh chưa có vắc xin phòng ngừa, việc điều trị chủ yếu bằng kháng sinh kéo dài và cần tuân thủ chặt chẽ theo chỉ định của bác sĩ.
Cũng theo CDC Hà Nội, thách thức trong kiểm soát bệnh Whitmore là việc chẩn đoán sớm gặp khó khăn do triệu chứng không đặc hiệu. Do đó, người dân cần nâng cao cảnh giác và chủ động đi khám khi có dấu hiệu nghi ngờ. Trong đó, lưu ý yếu tố nguy cơ: triệu chứng có thể xuất hiện sau 1 – 3 tuần tiếp xúc với vi khuẩn, nhưng cũng có trường hợp tiềm ẩn lâu hơn hoặc tái phát sau nhiều tháng.
Mặc dù ai cũng có thể mắc bệnh, nhưng nguy cơ cao hơn ở người mắc bệnh mạn tính: đái tháo đường, gan, thận, phổi hay người suy giảm miễn dịch; người thường xuyên tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn.
Đặc biệt, bệnh có nguy cơ tăng cao sau mưa bão, ngập lụt, vì là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn phát triển và lan rộng trong môi trường.
Phản ánh về thực tế điều trị bệnh Whitmore, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới T.Ư dẫn lại ca bệnh nhân nam 35 tuổi ở Nghệ An, sinh sống và làm việc tại Thái Lan.
Khoảng 5 tuần trước khi về Việt Nam điều trị, bệnh nhân sốt cao liên tục, khó thở, phải cấp cứu tại một cơ sở y tế ở Thái Lan. Tại đây, bệnh nhân được đặt nội khí quản thở máy; kết quả cấy máu xác định nhiễm Burkholderia pseudomallei, tác nhân gây bệnh Whitmore. Do bệnh vẫn diễn tiến nặng nên gia đình xin chuyển về Việt Nam để tiếp tục điều trị. Sau đó, bệnh nhân sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng, sốt cao liên tục, rối loạn ý thức, được chuyển gấp ra Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới T.Ư.
Về ca bệnh này, bác sĩ nội trú Kim Anh (Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới T.Ư) đánh giá, đây là một trong những thể tối cấp của Whitmore, là tình trạng nhiễm khuẩn huyết nặng, suy đa tạng, rối loạn chuyển hóa sâu và nguy cơ tử vong rất lớn trong thời gian rất ngắn nếu không được hồi sức tích cực ngay lập tức.
Bệnh nhân đã được áp dụng các biện pháp điều trị: an thần sâu để kiểm soát kích thích và bảo vệ não; hạ thân nhiệt chủ động nhằm khống chế tình trạng tăng thân nhiệt ác tính; thiết lập đường truyền trung tâm, theo dõi huyết động liên tục; phối hợp kháng sinh theo phác đồ điều trị và lọc máu liên tục nhiều ngày để hỗ trợ chức năng thận, loại bỏ độc chất và giảm gánh nặng viêm. Bệnh nhân được ra viện sau 3 tuần điều trị tích cực.
Bác sĩ Kim Anh chia sẻ thêm, Whitmore là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể gây suy đa tạng và tử vong nhanh, đặc biệt ở những người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh gan mạn hoặc những người làm việc lâu năm trong môi trường đất, nước ẩm.
Bệnh có thể khởi phát không điển hình với các triệu chứng như sốt kéo dài, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, ho, sụt cân hoặc rối loạn tri giác, rất dễ bị bỏ sót. Người dân có yếu tố nguy cơ hoặc triệu chứng sốt kéo dài không rõ nguyên nhân cần đến các cơ sở chuyên khoa truyền nhiễm để được xét nghiệm, chẩn đoán và điều trị kịp thời, đồng thời tuân thủ đầy đủ phác đồ kháng sinh kéo dài để tránh tái phát. Cộng đồng không nên chủ quan với những cơn sốt kéo dài, đặc biệt ở người có bệnh nền và sinh sống, làm việc trong vùng dịch tễ của Whitmore.
Tại Bệnh viện Bạch Mai, các bác sĩ cũng từng tiếp cận ca bệnh Whitmore bị vi khuẩn “ăn” cánh mũi. Bệnh nhân là nữ, trước khi được chuyển đến Bệnh viện Bạch Mai, bệnh nhân được chẩn đoán bị nhiễm trùng huyết do tụ cầu. Thực hiện cấy máu và mủ ở vết thương đã cho kết quả dương tính với vi khuẩn Whitmore.
Một chuyên gia bệnh truyền nhiễm của Bệnh viện Bạch Mai chia sẻ, do bệnh cảnh lâm sàng đa dạng nên đã có một số bệnh nhân Whitmore bị chẩn đoán nhầm với các bệnh khác như viêm phổi, lao phổi, áp xe cơ, nhiễm trùng huyết do các vi khuẩn khác như tụ cầu, liên cầu…, được điều trị các chuyên khoa hô hấp hoặc nội tiết, da liễu trước khi được chẩn đoán bệnh Whitmore.
Khi bước qua tuổi 60, cơ thể bắt đầu thay đổi về khả năng hấp thu dinh dưỡng, khối lượng cơ và sức khỏe xương khớp. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, duy trì chế độ ăn giàu dưỡng chất có thể giúp giảm nguy cơ bệnh mạn tính, hỗ trợ trí não đồng thời kéo dài tuổi thọ.
Dưới đây là những nhóm thực phẩm được khuyến nghị nên bổ sung thường xuyên sau tuổi 60.
Ngũ cốc nguyên hạt
Các loại ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, gạo lứt hay bánh mì nguyên cám giàu chất xơ, vitamin nhóm B và chất chống oxy hóa. Chế độ ăn giàu ngũ cốc nguyên hạt có liên quan đến giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tử vong sớm.
Khi bước qua tuổi 60, cơ thể bắt đầu thay đổi về khả năng hấp thu dinh dưỡng, khối lượng cơ và sức khỏe xương khớp. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, duy trì chế độ ăn giàu dưỡng chất có thể giúp giảm nguy cơ bệnh mạn tính, hỗ trợ trí não đồng thời kéo dài tuổi thọ.
Dưới đây là những nhóm thực phẩm được khuyến nghị nên bổ sung thường xuyên sau tuổi 60.
Ngũ cốc nguyên hạt
Các loại ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, gạo lứt hay bánh mì nguyên cám giàu chất xơ, vitamin nhóm B và chất chống oxy hóa. Chế độ ăn giàu ngũ cốc nguyên hạt có liên quan đến giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tử vong sớm.
Cà phê
Uống cà phê ở mức vừa phải (dưới 4 tách mỗi ngày) có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch và một số bệnh mạn tính thấp hơn. Tuy nhiên, chuyên gia khuyến nghị tránh lạm dụng và nên hạn chế đường, kem béo khi uống.
Cà phê
Uống cà phê ở mức vừa phải (dưới 4 tách mỗi ngày) có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch và một số bệnh mạn tính thấp hơn. Tuy nhiên, chuyên gia khuyến nghị tránh lạm dụng và nên hạn chế đường, kem béo khi uống.
Các loại đậu
Đậu lăng, đậu đen, đậu đỏ hay đậu gà chứa nhiều protein thực vật và chất xơ. Chúng có thể hỗ trợ kiểm soát cholesterol, đường huyết và tăng cảm giác no.
Các loại đậu
Đậu lăng, đậu đen, đậu đỏ hay đậu gà chứa nhiều protein thực vật và chất xơ. Chúng có thể hỗ trợ kiểm soát cholesterol, đường huyết và tăng cảm giác no.
Rau xanh đậm
Các loại rau như bông cải xanh, cải bó xôi, cải xoăn hay rau bina giàu folate, vitamin K và lutein. Nhóm thực phẩm này có lợi cho trí nhớ, xương khớp và sức khỏe mắt.
Một số còn đặc biệt giàu vitamin, khoáng chất và hợp chất thực vật có lợi, hỗ trợ sức khỏe não bộ, giảm nguy cơ mắc bệnh mạn tính.
Rau xanh đậm
Các loại rau như bông cải xanh, cải bó xôi, cải xoăn hay rau bina giàu folate, vitamin K và lutein. Nhóm thực phẩm này có lợi cho trí nhớ, xương khớp và sức khỏe mắt.
Một số còn đặc biệt giàu vitamin, khoáng chất và hợp chất thực vật có lợi, hỗ trợ sức khỏe não bộ, giảm nguy cơ mắc bệnh mạn tính.
Các loại hạt
Hạnh nhân, hạt óc chó, hạt chia hay hạt lanh cung cấp chất béo lành mạnh, protein và chất xơ. Chúng có thể hỗ trợ tim mạch, giảm viêm đồng thời góp phần duy trì chức năng nhận thức.
Các loại hạt
Hạnh nhân, hạt óc chó, hạt chia hay hạt lanh cung cấp chất béo lành mạnh, protein và chất xơ. Chúng có thể hỗ trợ tim mạch, giảm viêm đồng thời góp phần duy trì chức năng nhận thức.
Cá béo
Các loại cá như cá hồi, cá thu, cá mòi giàu omega-3 và vitamin D. Ăn cá thường xuyên có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch, não bộ, đẩy lùi nguy cơ loãng xương ở người lớn tuổi.
Cá béo
Các loại cá như cá hồi, cá thu, cá mòi giàu omega-3 và vitamin D. Ăn cá thường xuyên có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch, não bộ, đẩy lùi nguy cơ loãng xương ở người lớn tuổi.
Việt quất
Việt quất chứa nhiều chất chống oxy hóa, đặc biệt là anthocyanin - hợp chất có thể hỗ trợ chức năng não và giảm viêm. Tiêu thụ loại quả này thường xuyên còn góp phần bảo vệ trí nhớ khi lớn tuổi.
Việt quất
Việt quất chứa nhiều chất chống oxy hóa, đặc biệt là anthocyanin - hợp chất có thể hỗ trợ chức năng não và giảm viêm. Tiêu thụ loại quả này thường xuyên còn góp phần bảo vệ trí nhớ khi lớn tuổi.
Bài viết "Người bán thức ăn không đeo khẩu trang, găng tay: Ai giám sát, xử phạt?" trên Tuổi Trẻ Online thu hút nhiều ý kiến bạn đọc, trong đó không ít bạn đọc kể câu chuyện chính mình chứng kiến và đề xuất giải pháp.
“Thực tế nhiều người bán đồ ăn thức uống vẫn không đeo khẩu trang, nhất là không đeo găng tay. Song họ vẫn bán đắt đấy”, bạn đọc Trần Quang Dinh nêu ra một nghịch lý.
Phản hồi về bình luận trên, bạn đọc tên Hoa chỉ ra một loạt lý do rất thực tế: “Không tìm được quán đảm bảo, quán sạch thì xa, ý thức của nhiều người không quan tâm đến vệ sinh hoặc không cho rằng đó là vấn đề.
Hoặc người bán lúc bán thì đeo găng tay, lúc nấu không đeo rồi nêm nếm xong lại đưa muỗng đũa đã dùng vào khuấy. Nên họ nghĩ mua ở đâu cũng vậy”.
Những hình ảnh phía sau quầy bếp đôi khi đủ khiến thực khách “mất ngon” ngay lập tức. Bạn đọc tên Sang kể lại trải nghiệm của mình: “Quán bún bò gần nhà tôi luôn đắt khách vì nấu rất ngon. Nhưng có lần vô tình tôi vào nhà bếp thì bắt gặp cảnh nam thanh niên hầm nồi xương mà mồ hôi nhễ nhại, chảy xuống nồi hầm xương. Từ đó không dám ghé quán ăn nữa”.
“Cầm bát, bốc đồ, vừa nói liên tục mà không đeo khẩu trang, không biết bao nhiêu nước bọt bắn vào vậy mà cũng đắt khách ra vào liên tục”, bạn đọc Giang cũng mô tả quán ăn mình từng trải nghiệm.
Người ở địa chỉ chau****@gmail.com thừa nhận nhiều khi thấy người bán tay bốc, miệng nói liên tục vào tô bún nhưng ráng giả lơ để ăn vì đã lỡ gọi hoặc đó là quán gần nhà, đỡ phải đi xa.
Thậm chí, mức độ còn nghiêm trọng hơn khi liên quan đến sức khỏe người bán. Tài khoản ledu****@gmail.com lo ngại:
“Đó là chưa kể người bán nhiễm bệnh truyền nhiễm (lao, dạ dày...), tay không đeo găng vẫn bốc thịt bỏ vào bánh mì, vào tô phở... Nhiều khi khuất mắt thôi, nếu chứng kiến thì 10 người bán hiện nay thì có đến 9 người bốc thịt, rau, bún... bằng tay trần. Có khi vừa đi vô nhà vệ sinh, trở ra ngồi vô bàn bốc bún, bốc thịt liền vì khách đợi!”.
Thậm chí ngay cả những người có đeo găng tay cũng chưa đúng cách. Như bạn đọc Minh chia sẻ: “Tôi thấy nhiều người đeo găng tay nhưng vừa bốc thức ăn vừa cầm tiền, giẻ lau, các thứ xung quanh. Lúc này găng tay cũng không còn tác dụng gì nữa”.
“Việc đeo khẩu trang và găng tay là quy định bắt buộc đối với người bán thực phẩm. Cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra để đảm bảo vệ sinh an toàn cho thực khách”, bạn đọc Thái đề xuất.
Bạn đọc 5 Mì Lát đặt thẳng vấn đề: “Tăng mức phạt mà không trả lời được câu hỏi ‘Ai giám sát?’ thì cũng bằng không”.
Vì vậy, bạn đọc này cho rằng giải pháp không thể chỉ dừng ở việc siết chặt chế tài, mà phải mở rộng mạng lưới giám sát.
Bạn đọc Nam đề xuất: “Để người mua tự báo cáo và hưởng phần trăm trên mức phạt. Mỗi quán có 2 lần kiểm định chất lượng thực phẩm mỗi năm và được dán tem xanh vệ sinh với mã QR code để ai cũng có thể tra cứu quy trình, kết quả cũng như tên người duyệt”.
Ở góc nhìn khác, bạn đọc Sao Xẹt cho rằng nên “tẩy chay” quán đó. Bởi người ăn là người giám sát tốt nhất, thấy không ổn thì từ chối, không mua. Bạn đọc Minh đồng tình: “Bây giờ khách hàng thông thái lắm. Quán nào bẩn là khách bỏ ngay, giữ vệ sinh cũng là giữ uy tín”.
Song song đó, việc kiểm soát cần bắt đầu từ gốc. “Phải kiểm tra từ các lò sản xuất mì, bún, chả… đến người bán lẻ. Đây là chuỗi cung ứng, nếu nguyên liệu đầu vào đã không đảm bảo, thì việc đeo găng tay ở khâu cuối cũng không có tác dụng”, bạn đọc Nguyễn Văn Cường bình luận.
Ở cấp độ thực thi, bạn đọc Hữu Phạm đề xuất: “Đề nghị thí điểm phát găng tay, tạp dề cho các hộ kinh doanh trong chợ, khuyến khích họ mang găng tay, khẩu trang khi cầm nắm sợi bún, sợi phở, nạm bò để chặn nhiễm khuẩn. Singapore, Thái Lan họ làm khá tốt thì Việt Nam cũng làm tốt vì sức khỏe cộng đồng và du khách”.
Cục An toàn thực phẩm yêu cầu ngành y tế địa phương chỉ đạo các cơ sở khám, chữa bệnh tập trung nguồn lực điều trị cho các trường hợp nghi ngộ độc, không để ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng người bệnh.
Cục cũng đề nghị tổ chức điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm để xác định nguồn cung cấp nguyên liệu, thực phẩm nghi gây ngộ độc; đồng thời lấy mẫu thực phẩm, bệnh phẩm để xét nghiệm, làm rõ nguyên nhân. Trường hợp phát hiện vi phạm về an toàn thực phẩm sẽ xử lý nghiêm theo quy định.
Ngoài ra, Sở Y tế được đề nghị phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm trong trường học, đặc biệt với các bếp ăn tập thể; nâng cao trách nhiệm của hiệu trưởng trong công tác này.
Như Tuổi Trẻ Online đã thông tin, sáng 24-4, bếp ăn "0 đồng" do Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Vĩnh Lộc, tỉnh Cà Mau tổ chức phát suất ăn miễn phí cho học sinh Trường tiểu học Nhụy Cầm. Khoảng 2 giờ sau khi ăn, nhiều em có biểu hiện mệt mỏi, nôn ói kèm đau bụng. Nhà trường đã thông báo cho phụ huynh và cơ quan chức năng.
Tổng cộng 46 học sinh được đưa đến Trung tâm Y tế để thăm khám, theo dõi sức khỏe.
Một lãnh đạo xã Vĩnh Lộc cho biết bếp ăn "0 đồng" do Hội Liên hiệp Phụ nữ xã chủ trì, với sự tham gia của giáo viên và hội viên, đã duy trì trong thời gian dài nhằm hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Kinh phí chủ yếu từ sự đóng góp của các cá nhân hảo tâm.
"Thường ngày các suất ăn do lực lượng tại chỗ tự nấu. Tuy nhiên những ngày gần đây do bận việc, bếp ăn đặt mua các phần gồm bánh bao, bánh mì, bún, cơm từ bên ngoài. Trong ngày, có nhiều suất ăn được phát, nhưng chỉ một số học sinh xuất hiện triệu chứng nên chưa xác định được nguyên nhân từ món ăn nào", lãnh đạo xã Vĩnh Lộc thông tin.
Hiện sức khỏe các em đã ổn định, nhiều trường hợp được xuất viện về nhà. Bước đầu nghi các em bị ngộ độc thực phẩm, song nguyên nhân cụ thể vẫn chờ kết luận từ cơ quan chức năng.
