Tuổi Trẻ Online trò chuyện cùng anh Lê Tuấn Anh với thâm niên làm việc trong lĩnh vực tư vấn hướng nghiệp, phát triển sự nghiệp và đào tạo kỹ năng nghề nghiệp cho sinh viên, người trẻ và các tổ chức giáo dục.
* Một cuộc gặp tình cờ có thể thay đổi sự nghiệp, cuộc sống của bạn trẻ ra sao nếu biết cách xây dựng mối quan hệ hiệu quả và chất lượng, thưa anh?
– Cuộc đời của nhiều người thật ra thay đổi không chỉ vì một “cơ hội lớn”, mà từ một cuộc gặp nhỏ đúng thời điểm. Có những người xuất hiện vài tiếng trong cuộc đời nhưng mở ra một hướng đi hoàn toàn mới.
Có bạn sinh viên chỉ vì chủ động bắt chuyện với một diễn giả sau workshop mà vài tháng sau được nhận thực tập. Có người chỉ vì duy trì liên lạc tử tế với đồng nghiệp cũ mà vài năm sau được giới thiệu vào một công việc tốt hơn rất nhiều.
Bản thân tôi cũng có nhiều cơ hội nghề nghiệp, lời mời hợp tác hay diễn thuyết đến từ những mối quan hệ được xây dựng rất tự nhiên qua thời gian, chứ không phải từ việc “đi xin cơ hội”.
Điều thú vị là networking thật sự không hoạt động theo kiểu “mình gặp ai đó hôm nay thì ngày mai nhận được lợi ích”. Nó giống như việc mình gieo hạt, có những mối quan hệ nhiều năm sau mới nở hoa. Nhưng nếu ngày trước mình không chân thành, không tử tế, không để lại cảm giác đáng tin, thì sẽ không có điều gì quay trở lại cả.
* Có kỹ năng xây dựng, duy trì và phát triển các mối quan hệ mạnh trong công việc và cuộc sống sẽ đem lại lợi thế gì?
– Một người trẻ có networking tốt thường không chỉ có “nhiều mối quan hệ”, mà họ có nhiều góc nhìn hơn về cuộc sống.
Các bạn tiếp cận thông tin nhanh hơn, hiểu thị trường lao động sớm hơn, có người hỗ trợ khi gặp khó khăn và có cơ hội thấy nhiều hướng đi mới mà chưa từng biết đến. Nhiều công việc tốt ngoài kia thật ra không nằm trên các trang tuyển dụng, mà ở lời giới thiệu, đề xuất hoặc những cuộc trò chuyện.
Nhưng điều tôi thấy quan trọng hơn là networking giúp một người trưởng thành nhanh hơn. Khi mình tiếp xúc với nhiều kiểu người, nhiều thế hệ, nhiều ngành nghề, mình sẽ học được cách lắng nghe, giao tiếp, đồng cảm và hiểu rằng thế giới rộng hơn rất nhiều so với vòng tròn nhỏ quanh mình.
Có những bạn rất giỏi chuyên môn, nhưng luôn làm mọi thứ một mình nên đi khá chậm. Trong khi những bạn biết kết nối, biết học hỏi từ người khác, biết tạo ra sự tin tưởng thì cơ hội đến nhanh hơn rất nhiều. Không phải vì họ “quan hệ rộng”, mà vì họ tạo được cảm giác khiến người khác muốn đồng hành cùng mình.
* Điều gì là sai lầm phổ biến khi xây dựng quan hệ trong công việc, cuộc sống?
– Sai lầm phổ biến nhất là xem networking như một cách “tìm người có lợi cho mình”.
Nhiều người chỉ nhắn tin khi cần giúp đỡ, cần xin việc, cần kết nối hoặc cần một điều gì đó. Điều đó khiến mối quan hệ trở nên rất nặng tính trao đổi. Người đối diện có thể lịch sự, nhưng họ cảm nhận được liệu mình đang thật sự muốn kết nối hay chỉ đang cần họ.
Một sai lầm khác là nghĩ networking phải thật hướng ngoại, phải nói chuyện giỏi hoặc xuất hiện ở thật nhiều sự kiện. Thật ra có những người networking rất tốt chỉ bằng cách lắng nghe chân thành, giữ lời hứa, làm việc tử tế và phản hồi có trách nhiệm.
* Mới đi làm, các bạn trẻ nên làm những việc gì để xây dựng networking hiệu quả, tránh các sai lầm trên?
– Với các bạn mới đi làm, tôi nghĩ hãy bắt đầu từ những điều nhỏ thôi. Chủ động chào hỏi đồng nghiệp. Giữ liên lạc với bạn học cũ. Cảm ơn người từng giúp mình. Sau workshop hay sự kiện, nếu thật sự học được điều gì đó từ diễn giả, hãy nhắn một lời chia sẻ chân thành thay vì chỉ gửi mỗi câu “em muốn giữ liên lạc”.
Ngoài ra, hãy tập xây dựng hình ảnh cá nhân của mình qua cách làm việc mỗi ngày. Networking hiệu quả không chỉ nằm ở việc “mình biết ai”, mà còn là “người khác nhớ mình là người như thế nào”.
* Làm thế nào để duy trì các mối quan hệ một cách lâu dài và chân thành, thưa anh?
– Theo tôi, các mối quan hệ bền không được giữ bằng kỹ thuật, mà bằng sự hiện diện.
Có những người nhiều năm không gặp nhưng khi nói chuyện lại vẫn rất gần gũi, vì trong khoảng thời gian đó họ vẫn âm thầm quan tâm đến nhau. Một tin nhắn hỏi thăm lúc người khác khó khăn, một lời chúc khi họ đạt được điều gì đó, hay đơn giản là nhớ một điều nhỏ mà người kia từng kể… đôi khi giá trị hơn rất nhiều so với những cuộc gặp xã giao dài hàng tiếng.
Muốn duy trì quan hệ lâu dài thì đừng chỉ xuất hiện lúc mình cần. Hãy học cách cho đi trước, dù chỉ là sự động viên, sự kết nối, một thông tin hữu ích hay một lời giới thiệu phù hợp. Và cũng đừng cố duy trì quá nhiều mối quan hệ một cách hời hợt.
Càng trưởng thành, mình sẽ càng hiểu rằng vài mối quan hệ chất lượng, tin tưởng nhau thật sự đã là rất quý rồi.
* Networking thế nào để không tạo cảm giác đang “lợi dụng mối quan hệ”?
– Tôi nghĩ ranh giới rất rõ: mình đến với một người vì giá trị của họ, hay chỉ vì lợi ích mà họ có thể mang lại cho mình.
Nếu mình chỉ xuất hiện khi cần nhờ vả, chỉ quan tâm đến người có chức vụ, có quyền lực hoặc có thể giúp mình kiếm tiền, thì dù mình nói khéo đến đâu người khác cũng sẽ cảm nhận được.
Networking lành mạnh nên bắt đầu bằng sự tò mò và tôn trọng thật sự dành cho câu chuyện của người khác. Thay vì luôn nghĩ “người này giúp được gì cho mình?”, hãy thử nghĩ “mình học được gì từ họ?” hoặc “mình có thể mang lại điều gì cho cuộc trò chuyện này?”.
Đôi khi giá trị lớn nhất mình cho người khác không phải tiền bạc hay cơ hội, mà là sự tử tế, sự đáng tin và cảm giác dễ chịu khi đồng hành cùng mình. Về lâu dài, người ta thường chọn làm việc với những người khiến họ cảm thấy an tâm, chứ không chỉ với người giỏi nhất.
Ngày 23-4, trao đổi với Tuổi Trẻ Online, anh Nguyễn Hữu Phước (42 tuổi, ngụ tổ dân phố 2, phường Sông Trí, Hà Tĩnh) xác nhận mình là tài xế taxi đã chở bà V. đến trụ sở công an thay vì đến ngân hàng để chuyển tiền, giúp bà tránh được vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Anh Phước kể khoảng 8h30 sáng 22-4, anh lái xe đến nhà bà V. (64 tuổi, ngụ phường Hải Ninh, Hà Tĩnh) để chở bà đến chi nhánh Ngân hàng Agribank trên địa bàn phường Sông Trí.
Trên đường đi, thấy bà V. liên tục giục đi nhanh, anh đề nghị cung cấp địa chỉ cụ thể để tìm đường ngắn nhất.
Lúc này, bà V. đưa điện thoại cho anh xem đoạn tin nhắn với một người khác, trong đó yêu cầu bà đến chi nhánh Ngân hàng ACB để chuyển tiền.
"Nhận thấy nội dung tin nhắn có nhiều chi tiết bất thường, lại mâu thuẫn với địa chỉ ngân hàng bà cung cấp nên tôi hỏi chuyển tiền cho ai. Bà nói chuyển tiền để nhận quà", anh Phước kể.
Qua quan sát và đọc thêm các tin nhắn, anh Phước nghi bà V. bị đối tượng xấu thao túng tâm lý nhằm chiếm đoạt tài sản. Dù đã gần đến ngân hàng, anh vẫn đề nghị bà ngồi yên trên xe và chở thẳng đến Công an phường Sông Trí.
Tại đây, lực lượng công an đã trấn an, giải thích phương thức lừa đảo, giúp bà V. nhận ra sự việc và từ bỏ ý định chuyển tiền.
Theo thông tin ban đầu, bà V. quen một người lạ qua mạng xã hội Facebook. Sau thời gian tạo lòng tin, người này hứa tặng quà, điện thoại iPhone và 50.000 USD, đồng thời yêu cầu bà chuyển tiền để làm thủ tục nhận quà.
Tin lời, bà V. bắt taxi đến ngân hàng để chuyển tiền nhưng đã được tài xế phát hiện dấu hiệu bất thường và kịp thời đưa đến công an, tránh thiệt hại.
Hiểu rõ 8 yếu tố tâm lý dưới đây có thể giúp người trong cuộc buông bỏ tổn thương và có quyết định phù hợp.
Ngoại tình không phản ánh giá trị của người ở lại
Khi bạn đời ngoại tình, nhiều người có xu hướng quy trách nhiệm về mình. Chuyên gia tâm lý trị liệu Esther Perel (Bỉ), cho biết nhiều người ngoại tình không phải vì bạn đời kém cỏi, mà do họ chán ghét bản thân ở hiện tại và muốn tìm kiếm một danh tính khác.
Chung thủy là một lựa chọn lý trí
Cảm giác mới mẻ với người lạ là phản ứng sinh lý tự nhiên, nhưng sự chung thủy là lựa chọn của lý trí. Hành động ngoại tình không đơn thuần là mất kiểm soát cảm xúc, mà là quyết định vi phạm ranh giới sau khi đã cân nhắc.
Niềm tin rất khó khôi phục
Một lời xin lỗi có thể dẫn đến sự tha thứ, nhưng niềm tin cần nhiều thời gian để xây dựng lại. Khảo sát của Hiệp hội Tâm lý học Mỹ (APA) cho thấy việc khôi phục niềm tin là quá trình dài, đòi hỏi sự minh bạch tuyệt đối từ người mắc lỗi.
Mâu thuẫn không phải lý do để phản bội
Hôn nhân luôn tồn tại những giai đoạn tẻ nhạt hoặc trục trặc. Khi mâu thuẫn xảy ra, hai bên cần giao tiếp và dung hòa. Việc sử dụng sự mệt mỏi trong hôn nhân làm lý do để ngoại tình là sự ngụy biện.
Thỏa hiệp không đổi lấy lòng chung thủy
Nhiều người chọn cách nhịn để giữ gia đình. Dưới góc độ tâm lý học, sự tha thứ vô điều kiện thiếu vắng các giới hạn rõ ràng rất dễ dẫn đến việc tái phạm.
Trong các vụ ngoại tình, người sai thường tìm cách rũ bỏ trách nhiệm, khiến người bị phản bội hoài nghi bản thân. Độc giả cần tách bạch giữa lỗi lầm của người khác và giá trị của chính mình.
Rời đi là một giải pháp
Việc ly hôn thường bị xem là thất bại. Tuy nhiên, nếu nỗ lực hàn gắn không mang lại kết quả và mối quan hệ chỉ còn sự lừa dối, việc chủ động rời đi là hành động tự bảo vệ.
Hôn nhân là sự đồng hành
Triết gia Friedrich Nietzsche từng nói: "Không phải sự thiếu thốn tình yêu, mà sự thiếu thốn tình bạn mới làm cho cuộc hôn nhân bất hạnh". Khi một mối quan hệ mất đi sự chia sẻ và chỉ mang lại sự lo âu, nó không còn giữ được ý nghĩa cốt lõi.
Bệnh viện Nhi Đồng 1 Tp.HCM vừa xử trí thành công gắp 1 chiếc đèn LED trong phế quản bệnh nhi 9 tháng tuổi.
Bệnh nhi N.K.N (9 tháng tuổi, ở Đồng Tháp) nhập viện trong tình trạng ho kéo dài hai ngày. Trước đó, tại tuyến y tế ban đầu, hình ảnh X-quang ghi nhận dấu hiệu bất thường nghi ngờ dị vật đường thở nên trẻ được chuyển đến Bệnh viện Nhi Đồng 1 để tiếp tục xử trí. Gia đình không xác định được thời điểm trẻ hít phải dị vật cũng như loại dị vật cụ thể.
Tại bệnh viện, kết quả chẩn đoán cho thấy dị vật cản quang nằm ở phế quản gốc phải, kèm theo tình trạng xẹp phổi phải không hoàn toàn và tràn khí trung thất.
Trước diễn tiến phức tạp, BS.CKI Lý Phạm Hoàng Vinh cùng ê-kíp Khoa Tai mũi họng - Bệnh viện Nhi Đồng 1 đã nhanh chóng hội chẩn liên chuyên khoa, phối hợp với gây mê để tiến hành nội soi phế quản cấp cứu.
Quá trình can thiệp gặp nhiều khó khăn do đặc điểm của dị vật. Bóng đèn LED có phần đuôi bè, sắc nhọn, dễ mắc kẹt khi đi qua thanh quản, làm tăng nguy cơ tổn thương niêm mạc hoặc kẹt giữa hai dây thanh. Ngoài ra, đường thở của trẻ nhỏ hẹp khiến việc quan sát và thao tác trở nên phức tạp. Ê-kíp phải điều chỉnh và xoay dị vật từng bước để đưa ra ngoài theo hướng an toàn nhất.
Trước nguy cơ biến chứng như tràn khí màng phổi, đội ngũ bác sĩ Ngoại lồng ngực cũng được huy động sẵn sàng hỗ trợ trong trường hợp khẩn cấp. Sau quá trình can thiệp tỉ mỉ, dị vật đã được lấy ra thành công, đảm bảo an toàn cho bệnh nhi.
Sau thủ thuật, tình trạng hô hấp của trẻ ổn định, đường thở thông thoáng, không ghi nhận tổn thương đáng kể hay biến chứng.
Bệnh nhi giảm ho rõ rệt và đang được tiếp tục theo dõi, dự kiến sớm xuất viện.
Theo BS.CKI Lý Phạm Hoàng Vinh, dị vật đường thở ở trẻ nhỏ luôn là cấp cứu nguy hiểm, đặc biệt với các vật có hình dạng bất thường như bóng đèn LED. Không chỉ gây tắc nghẽn, những dị vật này còn có thể gây trầy xước, thủng đường thở hoặc dẫn đến các biến chứng nặng nề nếu xử trí không đúng cách. Bệnh viện Nhi Đồng 1 đã nhiều lần tiếp nhận các trường hợp bé sặc bóng đèn LED từ 4 tháng tuổi đến những trẻ lớn, do đó cần nâng cao cảnh giác cho các phụ huynh.
