Máy tính chạy mượt hơn với ‘thủ tục’ 60 giây mỗi tháng

Tháng 12/2025, Australia trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới chính thức cấm trẻ dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội. Các nền tảng như TikTok, Instagram, Facebook, Snapchat hay YouTube buộc phải ngăn người dùng vị thành niên truy cập, nếu không có thể đối mặt mức phạt lên tới hàng chục triệu USD.

Kể từ sau lệnh cấm của Australia, làn sóng cấm trẻ em dùng mạng xã hội dần hình thành và lan rộng đến nhiều quốc gia trên toàn cầu.

Các nước châu Âu đồng loạt siết chặt mạng xã hội với trẻ em

Pháp là quốc gia đầu tiên phát đi tín hiệu tiếp bước Australia trong việc siết chặt mạng xã hội đối với trẻ vị thành niên. Tháng 11/2025, nhiều nghị sĩ, chủ yếu thuộc Đảng Phục hưng của Tổng thống Emmanuel Macron đã đề xuất dự luật cấm các nền tảng trực tuyến cung cấp dịch vụ mạng xã hội cho người dưới 15 tuổi kể từ ngày 1/9/2026.

Ngày 27/1, sau một phiên họp kéo dài, Hạ viện Pháp chính thức thông qua dự luật với 130 phiếu thuận và 21 phiếu chống.

Đến 31/3, Thượng viện Pháp tiếp tục thông qua dự luật nhưng kèm theo một số sửa đổi đáng chú ý. Trong đó, các nền tảng được phân loại dựa trên mức độ ảnh hưởng tới “sự phát triển thể chất, tinh thần và đạo đức” của trẻ em, đồng thời phụ huynh được trao thêm quyền kiểm soát việc truy cập vào một số nền tảng nhất định.

Tuy nhiên, do những điều chỉnh từ phía Thượng viện phản ánh khác biệt quan điểm với Hạ viện, dự luật hiện vẫn cần được hai viện thống nhất trước khi có thể chính thức ban hành.

Tại Anh, Chính phủ cũng đang cân nhắc áp dụng lệnh cấm mạng xã hội đối với trẻ dưới 16 tuổi theo mô hình của Australia, đồng thời xây dựng các quy định an toàn nghiêm ngặt hơn đối với chatbot AI. Thông tin này được Bộ trưởng Công nghệ Liz Kendall đưa ra hồi tháng 2.

Ngoài ra, Anh dự kiến triển khai thử nghiệm tại 300 hộ gia đình với các thử nghiệm bao gồm nhiều kịch bản như cấm hoàn toàn mạng xã hội, giới hạn thời gian sử dụng mỗi ngày hoặc áp dụng “giới nghiêm kỹ thuật số” vào ban đêm. Mục đích thử nghiệm nhằm theo dõi ảnh hưởng của các kịch bản tới giấc ngủ, sức khỏe tinh thần và hành vi của trẻ.

Hồi tháng 2, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez cho biết nước này sẽ cấm người dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội và yêu cầu các nền tảng triển khai hệ thống xác minh độ tuổi. Dẫu vậy, hiện chưa rõ đề xuất có được Hạ viện thông qua hay không.

Bồ Đào Nha lựa chọn hướng tiếp cận mềm hơn khi yêu cầu trẻ từ 13-16 tuổi phải có sự đồng ý rõ ràng của phụ huynh để sử dụng mạng xã hội, đồng thời áp dụng mức phạt tới 2% doanh thu toàn cầu với các công ty vi phạm. Italia cũng quy định trẻ dưới 14 tuổi phải được phụ huynh cho phép mới có thể tạo tài khoản mạng xã hội.

Còn tại Ba Lan, đảng cầm quyền đang xây dựng luật cấm trẻ dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội và buộc các nền tảng chịu trách nhiệm xác minh độ tuổi người dùng. Slovenia cũng chuẩn bị dự luật tương tự.

Trong khi đó, Chính phủ Áo dự kiến cấm trẻ dưới 14 tuổi sử dụng mạng xã hội và hoàn thiện dự thảo luật trước tháng 6. Nước này cũng lên kế hoạch thúc đẩy các chương trình giáo dục giúp trẻ em học cách sử dụng phương tiện truyền thông, đối phó với AI.

Nhiều quốc gia châu Âu khác cũng đã thể hiện lập trường. Hy Lạp tuyên bố sẽ cấm trẻ dưới 15 tuổi truy cập mạng xã hội từ ngày 1/1/2027. Na Uy cho biết sẽ trình Quốc hội dự luật cấm trẻ dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội trước cuối năm 2026 và giao trách nhiệm xác minh độ tuổi cho các công ty công nghệ.

Tại Đan Mạch, chính phủ dự kiến cấm trẻ dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội nhưng vẫn cho phép phụ huynh quyết định việc tiếp cận đối với trẻ từ 13 tuổi.

Tại Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 23/4 đã thông qua dự luật hạn chế trẻ em dưới 15 tuổi truy cập mạng xã hội. Theo luật mới, các “không gian số an toàn” dành cho trẻ dưới độ tuổi quy định sẽ được xây dựng, đồng thời khuyến khích hình thức sử dụng có kiểm soát.

Đối với tình hình tại Đức, Phe bảo thủ thuộc Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo của Thủ tướng Friedrich Merz ủng hộ áp dụng giới hạn độ tuổi mạng xã hội theo mô hình Australia. Song Đảng Dân chủ Xã hội bày tỏ sự dè dặt với phương án cấm toàn diện, cho rằng cần ưu tiên các biện pháp kiểm soát từ chính phía các nền tảng.

Ở cấp độ khu vực, Nghị viện châu Âu đã thông qua một nghị quyết không mang tính ràng buộc pháp lý, kêu gọi áp dụng độ tuổi tối thiểu 16 với mạng xã hội trên toàn EU. Đồng thời, nghị quyết này cũng đề xuất thống nhất giới hạn 13 tuổi cho việc sử dụng dịch vụ chia sẻ video và các ứng dụng chatbot AI.

Xa hơn ở châu Mỹ, tại Brazil, Đạo luật Kỹ thuật số dành cho trẻ em và thanh thiếu niên có hiệu lực từ ngày 17/3. Luật yêu cầu người dùng dưới 16 tuổi phải liên kết tài khoản mạng xã hội với người giám hộ hợp pháp và cấm các tính năng gây nghiện như thuật toán tự động lướt xuống.

Ở Mỹ, Đạo luật Bảo vệ Quyền riêng tư Trẻ em Trực tuyến cấm các công ty thu thập dữ liệu cá nhân của trẻ dưới 13 tuổi nếu không có sự đồng ý của phụ huynh. Một số bang của nước này đã thông qua luật yêu cầu phụ huynh đồng ý trước khi trẻ vị thành niên sử dụng mạng xã hội, tuy nhiên nhiều đạo luật đang đối mặt với thách thức pháp lý liên quan đến quyền tự do ngôn luận.

Những động thái từ châu Á

Ngày 28/3 đánh dấu một cột mốc quan trọng khi Indonesia trở thành quốc gia đầu tiên tại Đông Nam Á cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội.

“Nền tảng của quyết định này rất rõ ràng. Trẻ em của chúng ta đang đối mặt với những mối đe dọa ngày càng thực tế: Từ việc tiếp xúc với nội dung khiêu dâm, bắt nạt trên mạng, lừa đảo trực tuyến, và quan trọng nhất là nghiện mạng xã hội. Chính phủ có mặt ở đây để cha mẹ không còn phải đơn độc đối đầu với gã khổng lồ thuật toán”, bà Meutya Hafid, Bộ trưởng Truyền thông và Các vấn đề Kỹ thuật số Indonesia nói.

Malaysia cũng đang đẩy mạnh kế hoạch cấm người dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, trở thành một trong những quốc gia Đông Nam Á có động thái kiểm soát Internet mạnh tay nhất hiện nay.

Theo đó, Chính phủ Malaysia dự kiến triển khai quy định này thông qua Đạo luật An toàn trực tuyến. Đáng chú ý, Kuala Lumpur còn xây dựng cơ chế xác minh danh tính điện tử, yêu cầu người dùng cung cấp giấy tờ như căn cước, hộ chiếu hoặc tài khoản định danh điện tử để xác minh độ tuổi khi đăng ký tài khoản mạng xã hội, đặc biệt với người dùng dưới 13 tuổi.

Tại Philippines, nhiều dự luật đã được trình lên Thượng viện nhằm cấm trẻ dưới 16 tuổi sở hữu tài khoản mạng xã hội. Trong khi đó, Singapore cũng phát tín hiệu có thể siết chặt hơn nữa việc trẻ em tiếp cận mạng xã hội nhằm bảo vệ trẻ trước các tính năng gây hại từ các nền tảng.

Ngoài khu vực Đông Nam Á, tại Trung Quốc, chính phủ đã triển khai hàng loạt quy định nhằm kiểm soát việc trẻ em sử dụng Internet và mạng xã hội.

Từ năm 2024, các ứng dụng có chức năng mạng xã hội bắt buộc áp dụng xác thực danh tính thật, đồng thời kích hoạt “chế độ trẻ vị thành niên” với giới hạn thời gian sử dụng theo độ tuổi. Theo đó, trẻ dưới 16 tuổi không quá 1 giờ mỗi ngày, còn nhóm 16-18 tuổi không quá 2 giờ.

Bang Karnataka cũng trở thành bang đầu tiên tại Ấn Độ cấm trẻ dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội vào tháng 3. Các bang Goa và Andhra Pradesh cũng đang cân nhắc biện pháp tương tự.

Tuy vậy, làn sóng này cũng kéo theo nhiều tranh cãi. Một số tổ chức bảo vệ quyền số lo ngại việc xác minh độ tuổi trên diện rộng có thể dẫn tới thu thập dữ liệu cá nhân quá mức, mở rộng giám sát kỹ thuật số và làm suy giảm quyền riêng tư của người dùng.

Nhiều chuyên gia cũng đặt câu hỏi về hiệu quả thực tế của các lệnh cấm khi thanh thiếu niên hoàn toàn có thể chuyển sang những nền tảng khác khó kiểm soát hơn hoặc tìm ra những cách lách luật.

Đối với Việt Nam, tranh luận về việc hạn chế trẻ em dùng mạng xã hội cũng đã xuất hiện.

Tại phiên thảo luận tổ về kinh tế - xã hội ngày 9/4, đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa (Đoàn Hải Phòng) bày tỏ lo ngại trước tình trạng trẻ em bị xâm hại trên không gian mạng với nhiều hình thức ngày càng tinh vi như bắt cóc trực tuyến, bạo lực mạng hay bắt nạt qua mạng.

Để hạn chế các nguy cơ này, bà Thoa đề xuất nghiên cứu giải pháp cấm hoặc hạn chế trẻ em sử dụng một số nền tảng mạng xã hội phổ biến, đi kèm các điều kiện và biện pháp quản lý cụ thể.

Trước đó, trong phiên thảo luận về phát triển kinh tế - xã hội tại kỳ họp thứ 10 Quốc hội vào tháng 12/2025, Đại biểu Châu Quỳnh Dao (Đoàn An Giang) đã nêu lên hồi chuông cảnh báo khẩn thiết về tác động tiêu cực của mạng xã hội lên thanh thiếu niên, những hệ lụy bi thảm khi trẻ em lạc lối trong thế giới ảo và đưa ra kiến nghị cần bổ sung thêm quy định giới hạn độ tuổi truy cập và giới hạn thời gian truy cập.

Tin Gốc: Dân Trí

*Tiếp tục cập nhật

Sự gián đoạn xảy ra do tín hiệu vô tuyến và laser - vốn cho phép trao đổi thông tin hai chiều giữa tàu Orion của nhiệm vụ Artemis II và Trái Đất - bị Mặt Trăng chặn lại. Điều này cũng đi kèm với hiện tượng "Trái Đất lặn", tức Trái Đất khuất sau Mặt Trăng theo tầm nhìn từ con tàu.

"Cảm ơn mọi người đã cho chúng tôi đặc ân to lớn được cùng nhau trải nghiệm hành trình này. Thật kỳ diệu", Victor Glover, phi hành gia của nhiệm vụ Artemis II, gửi thông điệp đặc biệt ngay trước khi không thể kết nối. "Khi chuẩn bị mất liên lạc vô tuyến, chúng tôi vẫn có thể cảm nhận được tình yêu từ Trái Đất. Gửi tới mọi người ở trên và xung quanh Trái Đất: chúng tôi yêu các bạn. Hẹn gặp lại ở phía bên kia".

Tình trạng dự kiến kéo dài 41 phút và bốn phi hành gia sẽ trải qua sự tĩnh lặng, cô lập hoàn toàn, lặng lẽ du hành trong không gian vũ trụ tối tăm. Họ có thể dành toàn bộ sự chú ý vào việc khám phá Mặt Trăng, tập trung chụp ảnh, nghiên cứu địa chất, đồng thời quan sát kỹ vẻ đẹp của thiên thể.

Năm 1969, phi hành gia NASA Michael Collins của nhiệm vụ Apollo 11 cũng trải qua sự cô lập do mất tín hiệu khi tàu bay qua phía sau Mặt Trăng, thậm chí đơn độc hơn. Hai đồng đội của ông, Neil Armstrong và Buzz Aldrin, khi đó đang thực hiện những bước đi đầu tiên của nhân loại trên bề mặt Mặt Trăng. Tuy nhiên, Collins không hề sợ hãi và luôn cảm thấy kỳ lạ khi giới truyền thông gọi ông là "người đàn ông cô đơn nhất lịch sử".

Giới chuyên gia hy vọng sự gián đoạn liên lạc này sẽ sớm được khắc phục thời gian tới, khi NASA cũng như các cơ quan vũ trụ khác bắt đầu xây dựng căn cứ trên Mặt Trăng, đẩy mạnh công cuộc khám phá thiên thể.

"Truyền dữ liệu trong không gian luôn là một thách thức lớn", Farzana Khatri, kỹ sư hệ thống trưởng kiêm thành viên cấp cao của Nhóm Truyền thông Quang học và Lượng tử thuộc Phòng thí nghiệm Lincoln, cho biết trên trang MIT.

Với Artemis II, NASA lần đầu thử nghiệm Hệ thống liên lạc quang học Orion Artemis II (O2O) cho một nhiệm vụ có người lái ngoài không gian. Giải pháp do Phòng thí nghiệm Lincoln thuộc Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) phối hợp với Trung tâm không gian Goddard thuộc NASA phát triển, có khả năng truyền dữ liệu băng thông cao hơn từ không gian so với các hệ thống tần số vô tuyến (RF) truyền thống. O2O dùng chùm tia laser để gửi video và hình ảnh độ phân giải cao về bề mặt Mặt Trăng xuống Trái Đất với tốc độ lên tới 260 Mb/giây (Mbps).

Ngoài ra, Artemis II còn liên lạc dựa vào Mạng không gian sâu (DSN) - mạng lưới toàn cầu gồm ba ăng-ten vô tuyến lớn đặt tại California, Australia, Tây Ban Nha.

Tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) và tàu Orion đưa phi hành đoàn Artemis II rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội), bay tới Mặt Trăng, thực hiện nhiệm vụ có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA).

Ngoài O2O, nhiều công nghệ trên tàu Orion cũng lần đầu được thử nghiệm ngoài không gian. Đây còn là chuyến bay có người lái đầu tiên của SLS, tên lửa mạnh nhất do NASA chế tạo, và tàu Orion. Ngoài ra, tàu cũng trang bị nhà vệ sinh hoạt động đầy đủ đầu tiên trong chuyến bay tới Mặt Trăng.

Thu Thảo

Tin Gốc: https://vnexpress.net/phi-hanh-doan-artemis-ii-bi-co-lap-phia-sau-mat-trang-5059290.html

Theo SCMP, đầu tư vào AI của các công ty công nghệ Mỹ tiếp tục tăng vọt, vượt xa các khoản đầu tư từ các đối thủ Trung Quốc.

Cụ thể, trong năm nay, các công ty công nghệ lớn nhất của Mỹ đang chi hơn 700 tỉ USD cho AI. Con số này tăng đột biến một phần do chi phí bộ nhớ tăng cao và nhu cầu ngày lớn đối với các ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Hôm 30.4, cả Google và Microsoft đều cho biết tổng chi tiêu vốn cả năm của họ sẽ đạt khoảng 190 tỉ USD, trong khi Meta Platforms nâng ước tính chi tiêu vốn năm nay lên 145 tỉ USD. Amazon giữ nguyên dự báo so với năm ngoái ở mức 200 tỉ USD.

Theo các nhà phân tích, chi tiêu cho AI của các công ty công nghệ Trung Quốc chỉ chiếm một phần nhỏ so với Mỹ. Tuần trước, một báo cáo nghiên cứu của Morgan Stanley cho thấy các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây Trung Quốc có thể sẽ chi khoảng 105 tỉ USD trong năm nay.

Năm ngoái, vốn đầu tư vào AI của các ông lớn internet Trung Quốc đạt 400 tỉ nhân dân tệ (59 tỉ USD), bằng khoảng một phần mười so với các đối thủ Mỹ, theo báo cáo của Wei Xiong, nhà phân tích ngành internet Trung Quốc thuộc UBS.

Bất chấp mức chi tiêu "thận trọng" này, các công ty Trung Quốc đã phát triển được các mô hình AI quy mô lớn có chất lượng tương đương với các mô hình của Mỹ, Xiong lưu ý.

"Quy mô đầu tư vào trí tuệ nhân tạo của Trung Quốc không thể so sánh trực tiếp với các trung tâm điện toán đám mây lớn của Mỹ. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là các mô hình của Trung Quốc không tạo ra lợi nhuận kinh doanh tương đương trên thị trường", Tilly Zhang, nhà phân tích chính sách công nghệ và công nghiệp Trung Quốc tại công ty nghiên cứu Gavekal, cho biết.

Bà cho biết, do gặp phải những hạn chế trong việc mua các chip tiên tiến và đắt tiền nhất của Mỹ để đào tạo và sử dụng thương mại cho trí tuệ nhân tạo, các công ty Trung Quốc đã dựa nhiều hơn vào việc cải tiến phần mềm và thuật toán.

Tin Gốc: Thanh Niên