Hãng AFP hôm nay 24.4 dẫn kết quả điều tra sơ bộ của Không quân Colombia cho hay chiếc máy bay quân sự rơi khiến 69 binh sĩ thiệt mạng hồi tháng trước là do va phải cây ngay sau khi cất cánh.
Vụ việc xảy ra hôm 23.3 khi chiếc máy bay C-130 Hercules, sản xuất năm 1983, rơi cách đường băng khoảng 1 km tại thị trấn Puerto Leguizamo thuộc vùng Amazon, gần biên giới với Peru.
Đại tá Luis Fernando Giraldo, giám đốc an toàn của lực lượng Không quân Colombia, nói với các phóng viên rằng máy bay đã đâm vào 3 cây chỉ 4 giây sau khi cất cánh. Cuộc điều tra đã phát hiện “vật liệu thực vật” bên trong hai động cơ, ông cho biết.
Điều đó “đã ảnh hưởng đến hiệu suất khí động học của cánh trái và khả năng điều khiển máy bay”, theo ông Giraldo.
Chiếc máy bay chở hơn 120 người cùng với đạn dược đã phát nổ và làm bị thương những người dân sống gần đó khi họ vội vã đến cứu những người sống sót.
Ông Giraldo cho biết hiện vẫn chưa thể xác định liệu vụ tai nạn là do lỗi của con người hay lỗi kỹ thuật, nhưng đã loại trừ khả năng quá tải hoặc điều kiện thời tiết xấu là nguyên nhân gây ra vụ tai nạn.
C-130 Hercules là máy bay vận tải quân sự 4 động cơ được các lực lượng vũ trang trên toàn thế giới sử dụng rộng rãi để vận chuyển binh lính và hàng hóa.
Tổng thống Colombia Gustavo Petro đã mô tả vụ tai nạn là một trong những thảm họa hàng không quân sự tồi tệ nhất của nước này trong những năm gần đây. Lực lượng Không quân Colombia đã cam kết sẽ điều tra kỹ lưỡng vụ việc.
Tin Gốc: Thanh Niên
“Tôi từ chức, nhưng tôi không bỏ cuộc", bà nói trong tuyên bố được truyền hình trực tiếp.
Tổng thống Latvia Edgars Rinkevics, người theo hiến pháp có nhiệm vụ lựa chọn lãnh đạo chính phủ, sẽ gặp tất cả các đảng trong quốc hội vào ngày 15/5.
Bà Silina, thuộc đảng trung hữu New Unity, đã mất đa số cầm quyền trong quốc hội hôm 13/5 sau khi đảng cánh tả Progressives tuyên bố rút lại sự ủng hộ.
Quyết định này được đưa ra sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Andris Spruds của đảng Progressives bị mất chức cuối tuần qua vì cách xử lý các vụ UAV Ukraine bay lạc vào không phận Latvia.
Bà Silina cho rằng “sự ganh đua chính trị và lợi ích đảng phái hẹp hòi” gây ra cuộc khủng hoảng hiện tại ở Latvia.
Tuần trước, 2 UAV cảm tử tầm xa của Ukraine bay vào một kho dầu bỏ trống gần thị trấn Rezekne, cách biên giới Nga khoảng 40km. Không có thương vong nào được ghi nhận trên mặt đất.
Sau vụ việc, bà Silina yêu cầu ông Spruds từ chức, với lý do các hệ thống chống UAV đã không được triển khai đủ nhanh để ngăn chặn vụ xâm phạm của các UAV.
"Sự cố máy bay không người lái xảy ra đã chứng minh rõ ràng rằng ban lãnh đạo quốc phòng đã thất bại trong việc thực hiện lời hứa về một bầu trời an toàn cho đất nước chúng ta", bà Silina phát biểu khi đó.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cũng xác nhận những UAV trong vụ việc là của Ukraine, và việc chúng bay vào Latvia là do hoạt động "tác chiến điện tử của Nga". Để ứng phó với các sự cố này, Ukraine đang xem xét việc cử các chuyên gia đến để giúp tăng cường an ninh hàng không trên các quốc gia vùng Baltic.
Vào tháng 3, Ukraine từng tuyên bố rằng họ có thông tin tình báo cho thấy Nga đã cố tình điều hướng UAV của Kiev về phía các quốc gia Baltic và Phần Lan nhằm tạo ra căng thẳng,
Mặt khác, Moscow từng cáo buộc các thành viên NATO, gồm 3 nước Baltic, ngầm cho phép Ukraine sử dụng không phận của họ để tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào mục tiêu ở tây bắc Nga, đặc biệt là các cảng xuất khẩu dầu ở vùng Leningrad. Tuy nhiên, các nước trên đã bác bỏ thông tin này.
Vào tháng 4, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cho biết các nước Baltic “đã nhận được cảnh báo thích đáng”. “Nếu các chính quyền của những quốc gia này còn đủ tỉnh táo, họ sẽ lắng nghe. Nếu không, họ sẽ phải đối mặt với phản ứng”, bà Zakharova nói thêm.
Tuy nhiên, phía các nước Baltic đã bác bỏ cáo buộc từ Nga. Theo Kyiv Independent, mặc dù ủng hộ mạnh mẽ Ukraine, các nước Baltic, bao gồm Estonia, Latvia và Litva, được cho vẫn đứng ngoài các hoạt động chiến đấu, chỉ cung cấp hỗ trợ quân sự, tình báo và viện trợ nhân đạo cho Kiev kể từ khi xung đột nổ ra, đồng thời không cho phép Ukraine sử dụng lãnh thổ của mình để nhằm mục tiêu tấn công Nga.
Gần đây, Thủ tướng Phần Lan Petteri Orpo cho biết ông đã nói với Tổng thống Volodymyr Zelensky rằng Helsinki coi việc máy bay Ukraine đi vào không phận Phần Lan là không thể chấp nhận được. Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Hanno Pevkur nói rằng phía Ukraine cần “giữ UAV tránh xa lãnh thổ của chúng tôi và kiểm soát hoạt động của chúng tốt hơn".
Tin Gốc: Dân Trí
Ngày 15-4, Tổng giám đốc IAEA xác nhận sự gia tăng hoạt động tại lò phản ứng, đơn vị tái chế, lò phản ứng nước nhẹ và các cơ sở khác tại khu vực tổ hợp hạt nhân Yongbyon của Triều Tiên.
Theo cơ quan tình báo Hàn Quốc, đây là bước quan trọng trong việc sản xuất đầu đạn hạt nhân.
"Trong các đánh giá định kỳ, chúng tôi đã xác nhận được sự gia tăng nhanh chóng trong hoạt động của lò phản ứng Yongbyon.
Tất cả những điều đó cho thấy sự gia tăng rất nghiêm trọng về khả năng sản xuất vũ khí hạt nhân của Triều Tiên, ước tính khoảng vài chục đầu đạn", Hãng tin AFP dẫn lời ông Grossi nói tại cuộc họp báo ở Seoul.
Triều Tiên tiến hành vụ thử hạt nhân đầu tiên vào năm 2006 và đang chịu nhiều lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc vì các chương trình vũ khí. Tuy nhiên Bình Nhưỡng tuyên bố sẽ không bao giờ từ bỏ vũ khí hạt nhân.
Ngoài ra, ông Grossi cũng nói rằng IAEA cũng nhìn thấy việc xây dựng một cơ sở mới tương tự như các cơ sở làm giàu uranium ở Yongbyon và khi phân tích các đặc điểm bên ngoài cơ sở này cho thấy sự mở rộng đáng kể về năng lực làm giàu.
Theo Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS), hình ảnh vệ tinh trong tháng 4-2026 cũng cho thấy tương tự đánh giá của IAEA. Trong đó, Triều Tiên dường như đã xây xong một nhà máy làm giàu uranium có khả năng sản xuất vật liệu ở cấp độ vũ khí.
Nó cho thấy việc hoàn thành một nhà máy làm giàu uranium bị nghi ngờ, có khả năng sản xuất vật liệu cấp độ vũ khí, trung tâm cho biết trong một báo cáo.
"Việc tiến tới vũ khí hạt nhân sẽ không bao giờ mang lại sự tăng cường an ninh cho bất kỳ quốc gia nào", ông Grossi nói.
Nhà lãnh đạo IAEA nói rằng cơ quan này chưa thấy bất kỳ bằng chứng nào về việc công nghệ Nga được sử dụng trong chương trình vũ khí hạt nhân của Triều Tiên.
Các điều khoản trong hiệp định hợp tác mà cả Matxcơva và Bình Nhưỡng đã ký năm ngoái dường như chỉ giới hạn ở các dự án hạt nhân dân sự.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Kết quả kiểm 98,15% tổng số phiếu trong cuộc bầu cử ngày 12/4 tại Hungary cho thấy đảng Tisza của ông Peter Magyar sẽ nắm 138 trong tổng số 199 ghế tại quốc hội, vượt mức đa số 2/3 cần thiết để tự thành lập chính phủ mà không cần xây dựng liên minh cầm quyền, cũng như có thể thông qua các thay đổi lớn về luật và hiến pháp. Đảng Fidesz của Thủ tướng Viktor Orban giành khoảng 55 ghế.
Thủ tướng Orban, 62 tuổi, cùng ngày thừa nhận thất bại, mô tả đây là "kết quả đau đớn", cho thấy đảng Fidesz "không còn được người dân tin tưởng giao phó trách nhiệm và cơ hội lãnh đạo". Kết quả này khép lại 16 năm cầm quyền của ông Orban, và ông Magyar, 45 tuổi, dự kiến là Thủ tướng tiếp theo của Hungary.
Magyar sinh năm 1981 trong một gia đình luật sư truyền thống bảo thủ. Ông quan tâm đến chính trường khi mới 9 tuổi, từng dán ảnh các chính trị gia Hungary kín tường trong nhà ở Budapest. Trong số này có ông Orban, một luật sư trẻ tuổi nổi bật trong phong trào dân chủ tại Hungary lúc đó.
"Ngay từ khi còn nhỏ, tôi đã bị cuốn theo bầu không khí náo nhiệt quanh sự thay đổi chính quyền", ông Magyar chia sẻ trên podcast Fokuszcsoport năm 2025.
Magyar học trung học tại một trường nam sinh Công giáo danh tiếng gần trung tâm Budapest, rồi học ngành luật tại Đại học Công giáo Pazmany Peter, tốt nghiệp năm 2004. Trong thời gian học đại học, Magyar gặp Judit Varga, một ngôi sao đang lên của Fidesz, đảng mà ông gia nhập năm 2002.
Magyar kết hôn với Varga năm 2006 và có ba con trai. Cả gia đình đến Brussels, Bỉ sinh sống khi bà Varga được chọn làm cố vấn chính sách cho các nghị sĩ Hungary tại Nghị viện châu Âu giai đoạn 2009-2018.
Ông Magyar mô tả bản thân là người có đức tin, thích nấu ăn và chơi bóng đá cùng bạn bè và các con. Những người quen biết Magyar cho rằng ông là người cầu toàn, dễ nóng nảy, nhưng cũng sẵn sàng xin lỗi khi nhận ra thiếu sót của mình.
Bà Varga trở về Hungary năm 2018 và được Thủ tướng Orban bổ nhiệm làm Bộ trưởng Tư pháp một năm sau đó, trong khi ông Magyar làm việc cho một ngân hàng quốc doanh, rồi lãnh đạo một cơ quan cho sinh viên vay vốn.
Ông Magyar ly hôn với bà Varga năm 2023. Cùng năm, bà Varga rời cương vị Bộ trưởng Tư pháp để đại diện Fidesz tham gia tranh cử vào Nghị viện châu Âu diễn ra vào tháng 6/2024. Tuy nhiên, kế hoạch này đã sụp đổ khi Fidesz vướng bê bối làm rung chuyển đảng cầm quyền ngay đầu năm 2024.
Tổng thống Hungary khi đó là bà Katalin Novak đã ân xá một cựu quan chức bị kết án vì giúp che đậy hành vi lạm dụng trẻ em tại một trại trẻ mồ côi. Diễn biến khiến hình ảnh mà ông Orban xây dựng rằng chính phủ là lực lượng bảo vệ các giá trị gia đình bị ảnh hưởng. Những người có liên quan đến lệnh ân xá, trong đó có bà Varga, từ chức.
"Đây chính là lúc Hungary có nhu cầu tìm kiếm một người có thể thách thức ông Orban", Peter Kreko, nhà khoa học chính trị tại viện chính sách Political Capital, trụ sở Budapest, nói với CNN. "Và ông Magyar đã tiến ra chính trường".
Tháng 2/2024, Magyar có cuộc phỏng vấn gây chú ý với hãng tin Partizan, trong đó ông cáo buộc Thủ tướng Orban cùng các đồng minh "trốn sau váy phụ nữ" trong bê bối ân xá. Magyar còn tiết lộ những thông tin mà ông nói là "có được nhờ thời gian làm việc thân cận với giới cầm quyền".
"Vài gia đình đang kiểm soát một nửa đất nước", ông Magyar nói. Video cuộc phỏng vấn thu hút gần 3 triệu lượt xem tại một quốc gia chưa đến 10 triệu người.
Tháng 3/2024, Magyar cho biết ông muốn tham gia cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu, nhưng không kịp lập đảng mới. Ông chọn gia nhập Tisza, đảng được thành lập từ năm 2020 nhưng không mấy nổi bật, và nhanh chóng thăng tiến, trở thành lãnh đạo đảng này. Tisza sau đó giành gần 30% số phiếu trong cuộc bầu cử, giúp đảng có 7 ghế tại Nghị viện châu Âu.
Magyar ngày càng nổi bật với cam kết chống tham nhũng và cải thiện dịch vụ công. Ông thu hút sự ủng hộ trong bối cảnh kinh tế trì trệ, tìm cách kết nối với cử tri khi liên tục đến thăm các thị trấn và thành phố, đồng thời thường ở lại hàng giờ sau bài phát biểu để gặp gỡ người dân địa phương.
Trong chiến dịch tranh cử, Magyar tập trung vào các vấn đề trong nước như kinh tế và tham nhũng, còn ông Orban lại chủ yếu tập trung vào chính sách đối ngoại và quan hệ với các lãnh đạo thế giới.
Theo chuyên gia Kreko, ông Orban đã không tìm được một chiến lược hiệu quả để đối phó với Magyar. Hiểu rõ cách hệ thống vận hành, Magyar có thể "đi trước một bước" và ngăn chặn các đòn công kích trước khi chúng phát huy tác dụng.
Hồi tháng 2, Magyar cáo buộc Fidesz muốn hạ bệ ông bằng cách dọa công bố một video quay lén ông trong "một khoảnh khắc riêng tư với bạn gái" năm 2024.
"Vâng, tôi là một người đàn ông 45 tuổi, tôi cũng có đời sống tình dục. Với một bạn gái đã trưởng thành. Những người hèn nhát ở Fidesz, hãy cứ việc tung hết ra", ông Magyar viết trên Facebook, giúp dập tắt bê bối.
Đồng thời, Magyar khiến Fidesz khó có thể gán cho ông hình ảnh một chính trị gia theo khuynh hướng tự do. Trong khi Thủ tướng Orban liên tục công kích Ukraine, Magyar cũng có cách tiếp cận tương tự, nhưng tránh thảo luận sâu về chính sách đối ngoại.
Sự im lặng này khiến một số người lo ngại Hungary dưới thời Magyar có thể sẽ cản trở các nỗ lực của Liên minh châu Âu trong việc hỗ trợ Ukraine. Tuy nhiên, ông Mujtaba Rahman, giám đốc phụ trách châu Âu của Eurasia Group, cho rằng nhiều người ở Brussels hiểu ông Magyar đơn giản đang tìm cách tránh tạo ra "điểm yếu" để Fidesz khai thác.
Chiến thắng của đảng Tisza có thể tác động đến quan hệ giữa Hungary và EU, trong đó có khả năng thúc đẩy những tiến trình hợp tác và giải quyết bất đồng tồn tại trước đây.
Tuy nhiên, nhiều người dân Hungary, thậm chí cả phe phản đối ông Orban, vẫn tỏ ra thận trọng với ông Magyar.
"Ông Magyar đã tập hợp được một liên minh rất rộng, từ cánh hữu bảo thủ cho đến những người theo chủ nghĩa tự do cấp tiến và cánh tả cứng rắn", ông Kreko nói. "Liệu Magyar có thể duy trì được liên minh này hay không vẫn còn là điều chưa thể biết trước".