Đài truyền hình và phát thanh IRIB của Iran hôm 5/4 đăng hình ảnh những mảnh xác máy bay cháy đen trên mặt đất, được cho là hiện trường phi cơ Mỹ bị phá hủy sau chiến dịch giải cứu phi công tiêm kích F-15E bị bắn rơi tại quốc gia Trung Đông.
Quân đội Iran cùng ngày tuyên bố lực lượng nước này bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.
Trong khi đó, New York Times dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên nói rằng hai vận tải cơ làm nhiệm vụ sơ tán lính đặc nhiệm và phi công đã mắc kẹt tại căn cứ dã chiến ở Iran. Các chỉ huy quyết định điều thêm ba máy bay đến đón toàn bộ quân nhân Mỹ, đồng thời “cho nổ tung hai phi cơ gặp sự cố thay vì để chúng rơi vào tay Iran”.
Đài truyền hình và phát thanh IRIB của Iran hôm 5/4 đăng hình ảnh những mảnh xác máy bay cháy đen trên mặt đất, được cho là hiện trường phi cơ Mỹ bị phá hủy sau chiến dịch giải cứu phi công tiêm kích F-15E bị bắn rơi tại quốc gia Trung Đông.
Quân đội Iran cùng ngày tuyên bố lực lượng nước này bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.
Trong khi đó, New York Times dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên nói rằng hai vận tải cơ làm nhiệm vụ sơ tán lính đặc nhiệm và phi công đã mắc kẹt tại căn cứ dã chiến ở Iran. Các chỉ huy quyết định điều thêm ba máy bay đến đón toàn bộ quân nhân Mỹ, đồng thời “cho nổ tung hai phi cơ gặp sự cố thay vì để chúng rơi vào tay Iran”.
Hình ảnh vận tải cơ Mỹ bốc cháy trong cuộc giải cứu phi công
Hiện trường máy bay Mỹ bốc cháy tại Iran ngày 5/4. Video: Tasnim
Dựa trên tư liệu được công bố, chuyên trang quân sự Mỹ War Zone nhận định lực lượng nước này đã mất hai máy bay vận tải đặc nhiệm MC-130J Commando II và hai trực thăng AH/MH-6 Little Bird trong chiến dịch, chứ không phải hai vận tải cơ như thông tin ban đầu.
Dựa trên tư liệu được công bố, chuyên trang quân sự Mỹ War Zone nhận định lực lượng nước này đã mất hai máy bay vận tải đặc nhiệm MC-130J Commando II và hai trực thăng AH/MH-6 Little Bird trong chiến dịch, chứ không phải hai vận tải cơ như thông tin ban đầu.
Theo tài liệu của Lầu Năm Góc, MC-130J Commando II là máy bay được phát triển riêng cho Bộ tư lệnh Tác chiến Đặc biệt thuộc không quân Mỹ (AFSOC). Nó được thiết kế để thực hiện các nhiệm vụ bí mật, như bay thấp và xâm nhập không phận đối phương, tiếp tế và giải cứu các đơn vị đặc nhiệm dưới mặt đất.
MC-130J cũng có thể đóng vai trò là máy bay tiếp dầu cho trực thăng và vận chuyển hàng hóa trong môi trường có nhiều mối đe dọa.
Theo tài liệu của Lầu Năm Góc, MC-130J Commando II là máy bay được phát triển riêng cho Bộ tư lệnh Tác chiến Đặc biệt thuộc không quân Mỹ (AFSOC). Nó được thiết kế để thực hiện các nhiệm vụ bí mật, như bay thấp và xâm nhập không phận đối phương, tiếp tế và giải cứu các đơn vị đặc nhiệm dưới mặt đất.
MC-130J cũng có thể đóng vai trò là máy bay tiếp dầu cho trực thăng và vận chuyển hàng hóa trong môi trường có nhiều mối đe dọa.
Tính đến đầu năm 2025, không quân Mỹ biên chế 57 máy bay MC-130J, mỗi chiếc có giá xuất xưởng khoảng 114 triệu USD.
Một trong những đặc điểm nổi bật của MC-130J là động cơ tua-bin cánh quạt với 6 lá cánh chế tạo hoàn toàn bằng vật liệu composite, thay vì 4 lá cánh làm từ hợp kim nhôm như các dòng C-130 cũ hơn.
Tính đến đầu năm 2025, không quân Mỹ biên chế 57 máy bay MC-130J, mỗi chiếc có giá xuất xưởng khoảng 114 triệu USD.
Một trong những đặc điểm nổi bật của MC-130J là động cơ tua-bin cánh quạt với 6 lá cánh chế tạo hoàn toàn bằng vật liệu composite, thay vì 4 lá cánh làm từ hợp kim nhôm như các dòng C-130 cũ hơn.
MC-130J được trang bị hệ thống điện tử hàng không và định vị kỹ thuật số tích hợp, kèm tổ hợp trinh sát hồng ngoại và quang – điện tử, radar bám địa hình và Hệ thống đối phó hồng ngoại cỡ lớn (LAIRCM) chuyên gây nhiễu tên lửa mang đầu dò tầm nhiệt.
Dù được trang bị nhiều biện pháp phòng vệ tiên tiến, những chiếc MC-130J chủ yếu thực hiện nhiệm vụ ban đêm nhằm giảm nguy cơ bị đối phương phát hiện và bắn hạ, theo không quân Mỹ.
MC-130J được trang bị hệ thống điện tử hàng không và định vị kỹ thuật số tích hợp, kèm tổ hợp trinh sát hồng ngoại và quang – điện tử, radar bám địa hình và Hệ thống đối phó hồng ngoại cỡ lớn (LAIRCM) chuyên gây nhiễu tên lửa mang đầu dò tầm nhiệt.
Dù được trang bị nhiều biện pháp phòng vệ tiên tiến, những chiếc MC-130J chủ yếu thực hiện nhiệm vụ ban đêm nhằm giảm nguy cơ bị đối phương phát hiện và bắn hạ, theo không quân Mỹ.
Trong khi đó, trực thăng AH/MH-6 được cho là thuộc biên chế Trung đoàn Không vận Tác chiến Đặc biệt số 160 của lục quân Mỹ, còn có biệt danh là “Kẻ săn đêm”. Đơn vị này chuyên thực hiện các nhiệm vụ xâm nhập và giải cứu có độ rủi ro cao, cũng như hỗ trợ yểm trợ đường không cho bộ binh.
Trong khi đó, trực thăng AH/MH-6 được cho là thuộc biên chế Trung đoàn Không vận Tác chiến Đặc biệt số 160 của lục quân Mỹ, còn có biệt danh là “Kẻ săn đêm”. Đơn vị này chuyên thực hiện các nhiệm vụ xâm nhập và giải cứu có độ rủi ro cao, cũng như hỗ trợ yểm trợ đường không cho bộ binh.
Trong cấu hình trực thăng vũ trang AH-6, những chiếc Little Bird có thể mang bệ phóng rocket và súng máy nòng xoay để bắn chế áp đối phương, yểm trợ lực lượng dưới mặt đất. Trong ảnh, trực thăng AH-6 khai hỏa súng máy và rocket trong cuộc diễn tập ở bang California hồi năm 2016.
Với cấu hình vận tải đa dụng MH-6, trực thăng sẽ trực tiếp tham gia tìm kiếm và sơ tán phi công.
Trong cấu hình trực thăng vũ trang AH-6, những chiếc Little Bird có thể mang bệ phóng rocket và súng máy nòng xoay để bắn chế áp đối phương, yểm trợ lực lượng dưới mặt đất. Trong ảnh, trực thăng AH-6 khai hỏa súng máy và rocket trong cuộc diễn tập ở bang California hồi năm 2016.
Với cấu hình vận tải đa dụng MH-6, trực thăng sẽ trực tiếp tham gia tìm kiếm và sơ tán phi công.
Trực thăng Little Bird có thể nằm gọn trong khoang chở hàng của vận tải cơ C-130 và sẵn sàng cất cánh chỉ vài phút sau khi được dỡ xuống.
Mỗi chiếc Little Bird có giá 2-7 triệu USD, tùy phiên bản và trang thiết bị đi kèm. Phiên bản vũ trang AH-6 thường có giá cao hơn, trong đó một số hợp đồng có trị giá lên tới 13 triệu USD mỗi chiếc.
Trực thăng Little Bird có thể nằm gọn trong khoang chở hàng của vận tải cơ C-130 và sẵn sàng cất cánh chỉ vài phút sau khi được dỡ xuống.
Mỗi chiếc Little Bird có giá 2-7 triệu USD, tùy phiên bản và trang thiết bị đi kèm. Phiên bản vũ trang AH-6 thường có giá cao hơn, trong đó một số hợp đồng có trị giá lên tới 13 triệu USD mỗi chiếc.
Trực thăng MH-6M và vận tải cơ MC-130J diễn tập tìm kiếm cứu hộ ở bang Wyoming, Mỹ, hồi năm 2023.
Nguyên nhân các trực thăng bị phá hủy chưa được xác định.
Tyler Rogoway, biên tập viên của War Zone, nhận định quá trình rút quân khẩn cấp sau khi hai máy bay MC-130J gặp sự cố khiến lực lượng Mỹ không còn thời gian hoặc chỗ trống để đưa trực thăng lên máy bay dự bị. “Cũng có khả năng chúng bị hư hại trong quá trình tác chiến và bị vứt bỏ”, chuyên gia Mỹ nêu quan điểm.
Trực thăng MH-6M và vận tải cơ MC-130J diễn tập tìm kiếm cứu hộ ở bang Wyoming, Mỹ, hồi năm 2023.
Nguyên nhân các trực thăng bị phá hủy chưa được xác định.
Tyler Rogoway, biên tập viên của War Zone, nhận định quá trình rút quân khẩn cấp sau khi hai máy bay MC-130J gặp sự cố khiến lực lượng Mỹ không còn thời gian hoặc chỗ trống để đưa trực thăng lên máy bay dự bị. “Cũng có khả năng chúng bị hư hại trong quá trình tác chiến và bị vứt bỏ”, chuyên gia Mỹ nêu quan điểm.
Thanh Danh (Theo War Zone, USAF, Aviationnist)
Iran tuyên bố bắn hạ ba máy bay Mỹ tham gia tìm phi công
Mỹ ‘giải cứu thành công’ phi công trên tiêm kích F-15 bị bắn hạ
Đánh chiếm tiền đồn Brusovka, áp sát phía đông Sloviansk
Tình hình chiến trường Nga - Ukraine đang ở thế bế tắc, với cả hai bên đều bị hạn chế nghiêm trọng bởi các cuộc tập kích bằng UAV. Bất kỳ cuộc đột kích bằng xe bọc thép trên bộ nào, dù ở quy mô vừa phải, đều có nguy cơ bị UAV đối phương ngăn chặn, thậm chí xóa sổ.
Do đó, chiến tuyến dọc theo khu vực Konstantinovka và Sloviansk ở tây bắc tỉnh Donetsk thường ít thay đổi trong thời gian dài, được coi là chiến trường quyết định giữa hai bên.
Trang Military Review của Nga cho biết, chiến dịch giành quyền kiểm soát Konstantinovka đã bắt đầu. Mặc dù tốc độ chiến tranh đô thị chậm chạp, lực lượng Ukraine đã phát động một cuộc phản công theo hướng Chasov Yar nhằm đánh bọc sườn lực lượng Moscow, nhưng nhanh chóng bị lUAV Nga chặn đứng.
Tình hình chung vẫn thuận lợi cho Nga, nhờ lực lượng hùng hậu và vũ khí dồi dào, cho phép họ phát động các cuộc tấn công đa hướng dọc theo một mặt trận dài hơn. RFAF đã sử dụng phần phía tây của Konstantinovka, khu vực Dobropillia và chính Konstantinovka để kìm chân quân đội Ukraine, đồng thời tìm kiếm điểm đột phá ở Sloviansk.
Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine (AFU) ban đầu dự đoán RFAF sẽ phải kiểm soát khu vực Dobropillia trước, cắt đứt đường tiếp tế đến Konstantinovka và Sloviansk, sau đó bao vây và chiếm Konstantinovka, rồi mới tiến vào trận chiến quyết định tại "pháo đài cuối cùng" để hoàn thành việc chiếm toàn bộ tỉnh Donetsk và khu vực Donbass. Tuy nhiên, sự linh hoạt về chiến thuật của RFAF đã vượt quá dự đoán của AFU.
Bản đồ chiến trường ngày 9/5 cho thấy, RFAF đã chọc thủng tiền đồn Brusovka và đang tiến về vùng ngoại ô phía đông của Sloviansk, rút ngắn khoảng cách xuống còn chưa đầy 8km.
Trang Military Review đưa tin, Cụm quân phía Nam RFAF đã có những đột phá ở bờ bắc sông Seversky Donets, giành quyền kiểm soát khu vực phía đông của các làng Brusovka và Stary Karavan, thuộc ngoại ô phía đông Sloviansk. Cuộc tấn công thành công đã dồn binh sĩ Ukraine vào sát khu rừng Olkhovy gần sông Seversky Donets, một vị trí khó khăn để giữ vững.
Với việc Stary Karavan và Brusovka chỉ cách Sloviansk hơn 8km, RFAF có thể sử dụng hiệu quả nhiều loại vũ khí để tấn công các mục tiêu ở thành phố và khu vực lân cận, tập trung vào loại bỏ các đơn vị điều khiển UAV và trận địa pháo binh, súng cối của AFU, tạo cơ hội cho bước phát triển tiếp theo.
Tuy nhiên, RFAF ở khu vực này sẽ phải vượt qua sông Seversky Donets, do đó, sườn phía đông bắc vào Sloviansk có thể sẽ phải chờ đợi các cuộc tiến công từ các hướng khác, có thể là phía nam con sông này.
Thành phố trọng yếu Sloviansk hiện đã nằm hoàn toàn trong tầm hỏa lực khống chế của pháo binh và UAV FPV Nga. Tất cả các tuyến đường dẫn đến Sloviansk, và từ Sloviansk đến Konstantinovka, đều trở thành "con đường tử thần" đối với các đoàn xe vận tải của Ukraine. Nguồn cung cấp hậu cần của AFU có thể sẽ sớm bị cắt đứt, và trận chiến quyết định đang cận kề.
Vượt sông Seversky Donets thiết lập đầu cầu
Trang Reporter của Nga ngày 6/5 đưa tin, Cụm tác chiến phía Nam RFAF đã vượt sông Seversky Donets gần Svyatogorsk, phía bắc khu vực đô thị Sloviansk - Kramatorsk. Nguồn tin từ thực địa cho biết, lực lượng Nga hiện đang tích cực tấn công các làng Tatyanovka và Prishyb, chuẩn bị một đầu cầu để tiến công xa hơn.
Các chuyên gia quân sự nhận định, sự thành công của chiến dịch vượt sông được quyết định bởi yếu tố bất ngờ, do AFU không chuẩn bị phòng thủ ở khu vực này và không lường trước được cuộc tấn công của RFAF.
Việc thiết lập một đầu cầu dọc theo tuyến Sidorov - Tatyanovka tại khúc quanh sông Seversky Donets sẽ giúp lực lượng Moscow tiến về phía làng Bogorodichnoye, gần đó có tuyến đường cao tốc Izyum - Sloviansk. Nếu giành được quyền kiểm soát Bogorodichnoye, quân đội Nga coi như khóa chặt tuyến đường cao tốc này, từ đó bắt đầu cắt đứt tuyến đường tiếp tế đến Sloviansk, tạo điều kiện thuận lợi đáng kể cho cuộc tấn công vào toàn bộ khu vực đô thị.
Theo các chuyên gia quân sự, kiểm soát cụm đô thị Sloviansk - Kramatorsk là mục tiêu chính của RFAF trong chiến dịch xuân hè 2026.
Các nhà hoạt động PETA ngày 6/5 đội sừng bò giả, chặn lối vào trụ sở PepsiCo ở Purchase, New York, vào thời điểm tập đoàn này tổ chức đại hội cổ đông thường niên.
PETA là một trong những tổ chức bảo vệ quyền động vật lớn và có ảnh hưởng nhất thế giới. Tổ chức này nổi tiếng với nhiều chiến dịch kêu gọi bảo vệ quyền động vật, song vấp tranh cãi vì cách làm đôi khi cực đoan, phản cảm.
Video ghi lại sự việc cho thấy nhóm biểu tình nhét chân vào các khối bê tông để giữa đường, sau đó đổ máu giả xuống đường, hô khẩu hiệu "Pepsi hưởng lợi, bò phải trả giá!", ngăn các phương tiện đi qua.
Nhóm nhà hoạt động không chịu rút lui ngay cả khi cảnh sát có mặt tại hiện trường và yêu cầu họ chấm dứt biểu tình. Lính cứu hỏa sau đó được điều tới để khoan phá các khối bê tông khỏi chân những người biểu tình.
Một số người được đưa lên xe cứu thương bằng cáng. 6 người biểu tình bị bắt với các cáo buộc hủy hoại tài sản, gây rối trật tự.
Cuộc biểu tình nhằm phản đối PepsiCo mua đường từ các đối tác và nhà cung cấp nước ngoài mà PETA cho rằng đã đánh đập, quất roi đàn bò và buộc chúng kéo xe mía quá tải dưới thời tiết nắng nóng.
Tranh cãi bắt nguồn từ một nghị quyết cổ đông do PETA đệ trình, yêu cầu tập đoàn công bố báo cáo nêu rõ chuỗi cung ứng của họ có tuân thủ Chính sách Phúc lợi Động vật Toàn cầu hay không.
PETA trình nghị quyết này tại đại hội cổ đông thường niên của PepsiCo ngày 6/5. Các cổ đông PepsiCo đã bác bỏ nghị quyết, vốn chỉ nhận được 8,8% số phiếu ủng hộ.
Tổ chức này gọi tỷ lệ trên là thấp bất thường và tuyên bố tiếp tục đệ trình nghị quyết. Trả lời yêu cầu bình luận, PepsiCo cho biết tập đoàn "tin vào việc đối xử nhân đạo với động vật", đồng thời hướng tới đáp ứng kỳ vọng của người tiêu dùng, khách hàng và các bên liên quan về những tiêu chuẩn cao trong phúc lợi động vật.
Một nhân viên vệ sinh và một bảo vệ tại khu chung cư ở Bắc Kinh đang làm việc dưới mặt đất thì nghe thấy tiếng kêu cứu vọng xuống từ trên cao hôm 1/4. Ngước lên nhìn, họ phát hiện một cụ bà đang bám vào hệ thống rào chắn bảo vệ điều hòa ở tầng 26.
Họ lập tức gọi cứu hộ và nhắc cụ giữ nguyên vị trí chờ người đến cứu. Tuy nhiên, cụ bà vẫn tiếp tục leo xuống đến khi kiệt sức và dừng lại ở tầng 21, cách mặt đất khoảng 50 m.
Lúc này, lực lượng cứu hỏa đã có mặt tại hiện trường và tiến hành giải cứu. Họ buộc dây vào người cụ bà, cắt song sắt để tạo khoảng trống cho cụ bà ngồi nghỉ trên dàn nóng điều hòa, cung cấp áo khoác và nước uống.
Sau khi để bà nghỉ ngơi 20 phút, họ dùng cáng tạo thành cầu nối giữa bệ dàn nóng điều hòa và cửa sổ của căn hộ tầng 21, rồi nhoài người ra ngoài để đưa cụ bà vào bên trong. Cụ không bị thương, chỉ cảm thấy kiệt sức và sợ hãi.
Cụ cho hay sống một mình trong căn hộ ở tầng 27 và vô tình nhốt mình trong phòng ngủ, trong khi điện thoại để ở phòng khách. Cụ quyết định bám rào chắn điều hòa để leo xuống. Người thân của cụ bà đã vội vàng chạy đến sau khi được báo tin và cảm ơn lực lượng cứu hỏa.
Video về sự việc thu hút hơn 4 triệu lượt xem trên một nền tảng mạng xã hội Trung Quốc. Nhiều người thán phục sức mạnh thể chất và ý chí của cụ, đặt cho cụ biệt danh "bà ngoại siêu nhân" và "phiên bản bà ngoại của Alex Honnold". Honnold là nhà leo núi tự do nổi tiếng, người gần đây đã chinh phục tòa nhà chọc trời Đài Bắc 101 cao 508 m mà không cần buộc dây hay thiết bị an toàn.
"Người sinh năm 89 không dám leo xuống từ tầng 27, nhưng một cụ bà 89 tuổi đã dám làm điều đó", một người bình luận.
