Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cuối tuần qua đưa ra thông điệp kêu gọi người dân áp dụng các biện pháp tiết kiệm trong bối cảnh xung đột Trung Đông gây sức ép lên nền kinh tế, trong đó có một đề xuất đặc biệt gây chú ý: hạn chế mua vàng trong ít nhất một năm.
Lời kêu gọi này có thể gây tác động rất lớn, bởi Ấn Độ hiện là nước mua vàng lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Trung Quốc. Trong năm tài khóa 2026, Ấn Độ nhập khẩu lượng vàng tương đương 72 tỷ USD, tăng 24% so với một năm trước đó.
Tổng lượng vàng người Ấn Độ mua trong năm 2025 là hơn 710 tấn, trong khi tiêu thụ trang sức vàng là khoảng 430,5 tấn, theo số liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới.
Loại tài sản này được đông đảo người dân Ấn Độ ưa chuộng không phải vì mục đích đầu tư, mà vì những giá trị tinh thần, tập quán trong các mùa lễ hội và thể hiện vị trí trong xã hội. Một phần lớn nhu cầu mua vàng ở Ấn Độ cũng gắn liền với truyền thống các đám cưới.
Khuyến nghị kiềm chế mua vàng được xem là một trong những biện pháp có thể tạo tác động trực tiếp tới nền kinh tế 1,4 tỷ dân. Khác với nhiều giải pháp phụ thuộc vào chính sách vĩ mô hoặc điều kiện bên ngoài, đây là lựa chọn mà từng cá nhân có thể chủ động thực hiện, giúp Ấn Độ chặn đà chảy máu ngoại tệ và giảm bớt áp lực lên dự trữ đồng USD.
Theo dữ liệu Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ, dự trữ ngoại hối của nước này tính đến ngày 1/5 đạt 690,7 tỷ USD, giảm so với mức 728 tỷ USD hồi tháng 2. Trong khi đó, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ước tính thâm hụt tài khoản vãng lai (CAD) của Ấn Độ năm nay có thể lên tới 84,5 tỷ USD, trong đó nhập khẩu vàng là một nguyên nhân quan trọng.
Thâm hụt tài khoản vãng lai xảy ra khi một quốc gia chi nhiều ngoại tệ hơn số thu về từ xuất khẩu, các khoản thu từ nước ngoài và chuyển tiền. Khi nhập khẩu vàng tăng, Ấn Độ phải chi thêm ngoại tệ để thanh toán, khiến hóa đơn nhập khẩu phình to.
Khoản thâm hụt tài khoản vãng lai sẽ gây áp lực lên đồng rupee của Ấn Độ, làm tăng nhu cầu vay nợ từ bên ngoài và khiến nền kinh tế dễ tổn thương hơn trước dòng vốn toàn cầu biến động. Đồng rupee mất giá cũng sẽ trực tiếp làm tăng lạm phát trong nước, gây thêm áp lực với người dân.
Vàng nhập khẩu đều được thanh toán bằng USD. Trong tổng hóa đơn nhập khẩu 775 tỷ USD của nước này, bốn nhóm hàng chiếm tỷ trọng lớn gồm dầu thô, vàng, dầu thực vật và phân bón, cộng lại chiếm hơn một phần ba.
Dầu thô đứng đầu với 134,7 tỷ USD. Tuy nhiên, đây là mặt hàng thiết yếu, khó có thể cắt giảm mạnh tại quốc gia đông dân nhất thế giới. Tình hình tương tự với dầu thực vật, trị giá 19,5 tỷ USD, và phân bón, 14,5 tỷ USD, vốn đóng vai trò quan trọng với an ninh lương thực.
Với hóa đơn nhập khẩu khoảng 72 tỷ USD, gần gấp đôi tổng giá trị nhập khẩu dầu thực vật và phân bón cộng lại, việc giảm nhu cầu vàng được xem là cách rõ ràng nhất để Ấn Độ kiểm soát cán cân ngoại tệ.
Theo dự báo của NDTV, nếu lượng vàng nhập khẩu giảm 30-40%, Ấn Độ có thể tiết kiệm khoảng 25 tỷ USD. Nếu mức cắt giảm nhập khẩu vàng đạt 50%, khoản tiết kiệm ngoại tệ có thể tăng lên 36 tỷ USD.
Chính phủ Ấn Độ có thể dùng khoản ngoại tệ tiết kiệm được này chi cho nhập khẩu năng lượng, lĩnh vực thiết yếu cho các hoạt động quan trọng như nông nghiệp và nhập khẩu năng lượng.
Áp lực hiện nay càng lớn khi xung đột Trung Đông khiến giá dầu leo thang. Một nguyên nhân trực tiếp là rủi ro đối với các tuyến vận tải biển, làm gián đoạn thương mại dầu mỏ. Khoảng 20% lượng hàng hóa năng lượng toàn cầu đi qua eo biển Hormuz, nơi gần như tê liệt kể từ khi chiến sự Iran bùng phát.
Reuters dẫn lời giới chức phương Tây cho hay Không quân Ả Rập Xê Út đã thực hiện các đòn tấn công "ăn miếng trả miếng" vào cuối tháng 3, cho thấy thái độ quyết liệt của Riyadh trong việc tự vệ trước Tehran.
Các đòn tập kích của Ả Rập Xê Út diễn ra vào thời điểm đầu của xung đột. Sau khi Mỹ và Israel phát động tấn công Iran hôm 28.2, Tehran đã nã tên lửa và máy bay không người lái (UAV) vào cả 6 quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), nhắm vào các căn cứ quân sự Mỹ, sân bay lẫn hạ tầng dầu mỏ.
Thời điểm đó, Ả Rập Xê Út đã không kích đáp trả vào Iran, kèm theo cảnh báo sẽ tiếp tục trả đũa. Sau đó, các bên đã có nhiều hoạt động ngoại giao, góp phần giúp hai nước đạt được một thỏa thuận hạ nhiệt căng thẳng.
Chuyên gia Ali Vaez thuộc Nhóm Khủng hoảng Quốc tế (ICG), tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại Bỉ, nhận định chuỗi sự kiện trên cho thấy sự thực dụng của cả hai bên khi nhận ra rằng việc leo thang mất kiểm soát sẽ mang lại những cái giá quá đắt.
Thỏa thuận không chính thức giữa Iran và Ả Rập Xê Út có hiệu lực vài ngày trước khi Mỹ và Iran đồng ý ngừng bắn vào ngày 7.4, Reuters cho hay.
Theo tiết lộ, không chỉ Ả Rập Xê Út mà Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) cũng đã tiến hành các cuộc không kích vào Iran. Tuy nhiên, nếu UAE chọn cách tiếp cận cứng rắn, thì Ả Rập Xê Út lại nỗ lực "vừa đánh vừa đàm", duy trì các kênh ngoại giao với Tehran để ngăn xung đột vượt tầm kiểm soát.
Chiến lược kết hợp răn đe quân sự và ngoại giao của Ả Rập Xê Út đã lập tức phát huy tác dụng. Theo thống kê của Reuters, số lượng các cuộc tấn công bằng UAV và tên lửa vào Ả Rập Xê Út đã giảm mạnh từ hơn 105 vụ trong tuần vào giai đoạn ngày 25 - 31.3 xuống chỉ còn hơn 25 vụ vào ngày 1 - 6.4. Giới chức phương Tây đánh giá các đòn tấn công nhắm vào Ả Rập Xê Út trong những ngày giáp lệnh ngừng bắn chủ yếu xuất phát từ lãnh thổ Iraq, cho thấy Tehran đã yêu cầu ngừng các đòn đánh trực tiếp.
Một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Ả Rập Xê Út không xác nhận trực tiếp về các đòn không kích bí mật, nhưng nhấn mạnh lập trường nhất quán của Riyadh là "kêu gọi hạ nhiệt, tự kiềm chế và giảm căng thẳng vì sự ổn định, an ninh và thịnh vượng của khu vực". Giới chức Iran chưa phản hồi thông tin trên.
Mỹ từng cân nhắc khả năng tiến hành một chiến dịch nhằm đưa uranium làm giàu ra khỏi các cơ sở hạt nhân Iran hồi tháng 6/2025, tuy nhiên đã không thực hiện. Theo ông Trump, điều này sẽ đòi hỏi lực lượng Mỹ phải ở lại trên lãnh thổ Iran trong khoảng 1 tuần rưỡi.
“Chúng tôi đã nghĩ tới việc làm điều đó từ sớm, nhưng sẽ mất khá nhiều thời gian, khoảng 1 tuần rưỡi. Đó là quãng thời gian quá dài để hiện diện trong lãnh thổ đối phương”, ông nói trong cuộc phỏng vấn với Fox News.
Theo Tổng thống Mỹ, trong chiến dịch lấy uranium làm giàu, lực lượng tham gia sẽ phải khoan xuyên qua lớp đá granite. “Granite là thứ cứng nhất. Những quả bom mà chúng tôi sử dụng vào tháng 6/2025 thực sự rất mạnh", ông nói, nhắc tới vụ tấn công của Mỹ vào các cơ sở của Tehran.
Hiện tại, chương trình hạt nhân của Iran vẫn là một nút thắt giữa Tehran và Mỹ. Iran nhiều lần khẳng định chương trình nguyên tử của họ vì mục đích hòa bình và họ sẽ không chấp nhận chuyển uranium đã làm giàu ra nước ngoài. Iran cũng tuyên bố rất rõ ràng rằng họ không có ý định phát triển vũ khí hạt nhân.
Tuy nhiên, Mỹ vẫn thể hiện mong muốn có thể thu giữ uranium của Iran. Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, ông Trump nói số vật liệu hạt nhân này “có thể” đã bị chôn vùi, đồng thời nhấn mạnh: “Tôi muốn lấy được nó hơn".
“Chính tôi là người đã nói rằng chúng tôi sẽ lấy được nó, và chúng tôi sẽ làm được điều đó. Chúng tôi đang theo dõi sát nó”, ông nói.
Ông cho biết, ông sẽ cảm thấy yên tâm hơn nếu thu giữ được uranium làm giàu của Iran. Một phương án khác mà ông đưa ra là "ném bom lần nữa".
“Nhưng tôi sẽ cảm thấy tốt hơn nếu lấy được nó, và chúng tôi sẽ làm được", ông nhấn mạnh.
Trên mạng xã hội, ông Trump mô tả rằng việc Mỹ làm giảm sức mạnh quân sự của Iran là một trong những thành tựu của chính quyền ông.
Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), Đô đốc Brad Cooper, phát biểu trước một ủy ban Thượng viện Mỹ hôm 14/5 rằng cuộc chiến đã làm suy giảm đáng kể năng lực quân sự của Iran, nhưng Tehran vẫn còn khả năng tấn công.
Trong cuộc phỏng vấn, ông Trump phát đi thông điệp cảnh báo Iran. Ông tuyên bố rằng Mỹ biết Iran đã tìm cách tăng cường năng lực quân sự trong vài tuần qua kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực.
“Tôi hy vọng họ hiểu rằng chúng tôi đang theo dõi. Bởi vì mọi hệ thống phòng thủ của họ, bất cứ thứ gì họ triển khai, chúng tôi đều biết chính xác họ đưa lên những gì. Chúng tôi biết mọi thứ họ đã làm. Họ đã khôi phục một chút", ông nói, đồng thời cảnh báo sẽ phá hủy các năng lực này "trong một ngày".
Mặt khác, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã cảnh báo Mỹ và Israel không nên tìm cách tiến hành thêm hành động quân sự chống Iran, nói rằng các cuộc đối đầu trước đây đã không đạt được mục tiêu và bất kỳ nỗ lực nào trong tương lai cũng sẽ có kết cục tương tự.
Ngoại trưởng Iran khẳng định các lời cảnh báo sẽ không làm thay đổi lập trường của Tehran.
Theo Hãng tin AFP, ngày 22-4, tỉ phú tiền điện tử Justin Sun đệ đơn kiện Công ty World Liberty Financial - do các con trai của Tổng thống Mỹ Donald Trump là Donald Jr. và Eric Trump sáng lập.
Trong hồ sơ gửi tòa án liên bang tại San Francisco (bang California, Mỹ), tỉ phú gốc Trung Quốc này cho biết đã mua số tiền điện tử WLFI trị giá 45 triệu USD - loại tiền điện tử do World Liberty Financial ra mắt vào tháng 10-2024.
Để ghi nhận khoản đầu tư của ông Sun vào thời điểm WLFI còn ít được chú ý, các giám đốc công ty đã bổ nhiệm ông làm cố vấn và tặng thêm 1 tỉ token WLFI.
Doanh số bán ra sau đó tăng tốc. Đến tháng 3-2025, World Liberty Financial thông báo đã bán được số tiền điện tử trị giá 550 triệu USD.
Ông Sun cũng mua vài triệu USD đồng $TRUMP - đồng tiền ảo do ông Donald Trump tung ra thị trường chỉ vài giờ trước lễ nhậm chức tổng thống nhiệm kỳ hai vào tháng 1-2025.
Vị tỉ phú này còn được mời tham dự tiệc tại Washington vào tháng 5-2025 dành cho 220 cổ đông lớn nhất của $TRUMP.
Đồng WLFI ra mắt thị trường giao dịch ngày 1-9-2025 và hiện đã được niêm yết công khai, nhưng giá đã giảm mạnh từ 0,46 USD xuống còn 0,08 USD/đồng.
Ông Sun khẳng định tài sản của ông tại World Liberty Financial bị công ty đơn phương đóng băng, khiến ông không thể bán lại bất kỳ tài sản nào.
Theo ông, các giám đốc điều hành còn đe dọa sẽ phá hủy toàn bộ tài sản nếu ông khởi kiện. Ông đang yêu cầu hủy lệnh đóng băng và bồi thường thiệt hại.
Ông Sun là người sáng lập nền tảng tiền điện tử TRON, từng gây chú ý toàn cầu vào tháng 11-2024 khi chi 6,2 triệu USD mua một tác phẩm nghệ thuật - một quả chuối dán băng keo lên tường - rồi ăn luôn quả chuối đó.
Ngày 22-4, ông Eric Trump - con trai Tổng thống Trump và đồng sáng lập World Liberty Financial - viết trên mạng xã hội rằng thứ duy nhất buồn cười hơn vụ kiện này là việc bỏ ra 6 triệu USD cho một quả chuối dán tường.
Giữa tháng 4, World Liberty Financial cũng đăng bài cáo buộc ông Sun đưa ra những cáo buộc vô căn cứ nhằm che đậy hành vi sai trái của chính mình.
