Lý do ông Tập Cận Bình chọn gặp ông Trump ở Trung Nam Hải

Theo Hãng tin Reuters, ngày 24-4, Bộ trưởng Tài chính Indonesia Purbaya Yudhi Sadewa đã lên tiếng đính chính rằng nước này không có kế hoạch áp phí đối với tàu thuyền đi qua eo biển Malacca.

Động thái này nhằm dập tắt đồn đoán sau phát biểu gây xôn xao của chính ông về việc "kiếm lợi" từ tuyến hàng hải chiến lược này cách đây vài ngày.

Hôm 22-4, ông Purbaya đã làm dư luận dậy sóng khi công khai đề cập khả năng các quốc gia có thể áp phí lên tàu qua eo biển Malacca để thu lợi, dù sau đó ông lưu ý rằng một cơ chế như vậy là không khả thi.

Ngay lập tức, ngày 23-4, Ngoại trưởng Indonesia Sugiono đã lên tiếng đính chính rằng nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á sẽ không đánh thuế qua eo biển Malacca.

Đến cuộc họp báo ngày 24-4, đích thân ông Sadewa đã nhắc lại tuyên bố này, nhấn mạnh Indonesia sẽ tuân thủ Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS).

Việc eo biển Hormuz ở Trung Đông trên thực tế bị đóng cửa đã buộc giới hoạch định chính sách châu Á phải đối diện với những câu hỏi về an ninh của các điểm nghẽn hàng hải khác.

Eo biển Malacca dài 900km (550 dặm), được Cơ quan Năng lượng Hoa Kỳ mô tả là "điểm nghẽn vận chuyển dầu" lớn nhất thế giới, nằm giữa Indonesia, Thái Lan, Malaysia và Singapore, đồng thời là tuyến đường biển ngắn nhất từ Đông Á đến Trung Đông và châu Âu.

Theo số liệu của Cục Hàng hải Malaysia, hơn 102.500 tàu, chủ yếu là tàu thương mại, đã đi qua eo biển Malacca trong năm 2025, tăng so với khoảng 94.300 tàu năm 2024.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Báo SCMP ngày 2-5 dẫn nguồn từ Đài truyền hình CCTV cho biết chuyến tàu chở sầu riêng đầu tiên từ Thái Lan - nguồn cung lớn nhất cho Trung Quốc - đã chính thức khởi hành cuối tuần qua.

Chuyến tàu đi qua lãnh thổ Lào trước khi tới tỉnh Vân Nam, tây nam Trung Quốc.

Trung Quốc hiện là thị trường tiêu thụ hơn 90% lượng sầu riêng xuất khẩu toàn cầu, với tổng kim ngạch đạt khoảng 7,5 tỉ USD trong năm ngoái.

Tại đất nước tỉ dân, sầu riêng là loại trái cây rất được ưa chuộng, thường được chọn làm quà biếu trong các dịp trang trọng.

Một quả sầu riêng nặng khoảng 6kg có thể được bán với giá lên tới 200 nhân dân tệ (khoảng 29 USD).

Tuyến vận tải mới là một phần trong chiến lược nhiều năm của Trung Quốc nhằm xây dựng mạng lưới đường sắt kết nối với Đông Nam Á. Tuyến đường sắt Trung Quốc - Lào đã đi vào hoạt động từ năm 2021 và hiện được tích hợp với hệ thống đường sắt hiện có của Thái Lan.

Điểm nổi bật của tuyến này là các toa tàu được trang bị kho lạnh duy trì nhiệt độ khoảng 13 độ C, giúp bảo quản sầu riêng trong suốt hành trình từ cảng Laem Chabang (Thái Lan), qua Lào, đến Côn Minh - thủ phủ tỉnh Vân Nam.

Theo tờ Nhân Dân Nhật Báo, mỗi sáng sẽ có các chuyến tàu chở sầu riêng Thái Lan cập bến Côn Minh, với tổng sản lượng dự kiến vượt 200.000 tấn trong năm nay. Thời gian vận chuyển chỉ mất khoảng 3 ngày.

Ngoài ra, nhờ tuyến đường sắt này, thời gian đưa sầu riêng từ Thái Lan đến Thành Đô - một đô thị lớn ở tây nam Trung Quốc - đã rút ngắn còn khoảng 5 ngày, thay vì gần một tuần như trước đây.

Nguồn cung dồi dào hơn cũng khiến giá sầu riêng nhập khẩu tại Trung Quốc giảm khoảng 30%.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Hôm qua (21.4), Reuters đưa tin Nhật Bản cùng ngày công bố cuộc đại tu lớn nhất về các quy định xuất khẩu quốc phòng trong nhiều thập niên, loại bỏ các hạn chế đối với việc bán vũ khí ở nước ngoài và mở đường cho xuất khẩu tàu chiến, tên lửa và các vũ khí khác.

Động thái trên củng cố cơ sở bứt phá của công nghiệp quốc phòng Nhật Bản khi đánh dấu bước chuyển mới khỏi những hạn chế từng nằm trong chính sách an ninh của Tokyo sau Thế chiến 2. Bước chuyển này được tiến hành song song việc Nhật Bản đang tăng cường hợp tác quốc phòng với các bên ở châu Á giữa bối cảnh trỗi dậy của Trung Quốc.

Trả lời Thanh Niên hôm qua, GS Stephen Robert Nagy (Đại học Cơ Đốc giáo quốc tế - Nhật Bản, học giả tại Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Nhật) phân tích: "Mặc dù các quy định đã được nới lỏng một cách đáng kể, Nhật Bản vẫn duy trì một số rào cản kiểm soát nhất định. Chẳng hạn, việc xuất khẩu loại máy bay tiêm kích thế hệ mới hiện chỉ giới hạn ở những quốc gia đã ký kết hiệp ước quốc phòng với Nhật Bản và không đang trực tiếp tham gia vào các cuộc xung đột. Tuy nhiên, cuộc cải tổ này đánh dấu sự kết thúc dứt khoát của Tokyo đối với kỷ nguyên chủ nghĩa biệt lập quốc phòng nghiêm ngặt".

Tương tự, cũng trả lời Thanh Niên, TS Satoru Nagao (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) đánh giá: "Nhật Bản nới lỏng quy định xuất khẩu vũ khí vì các quy định vốn dĩ không thực tế. Điển hình trong thỏa thuận mới đây Nhật Bản xuất khẩu tàu chiến lớp Mogami cho Úc, vì quy định mà hai bên phải áp dụng hình thức "phát triển chung" thay vì xuất khẩu vũ khí. Nhưng về bản chất thì vẫn là xuất khẩu vũ khí".

"Trong khi đó, Nhật Bản cần xuất khẩu vũ khí để hỗ trợ việc tăng cường năng lực quân sự cho các đồng minh và đối tác trước các thách thức mới ở khu vực. Xuất khẩu vũ khí đòi hỏi quá trình đào tạo, bảo trì sửa chữa, cung cấp đạn dược để vận hành nên cần loại bỏ nhiều hạn chế để thực hiện. Ngoài ra, ngành công nghiệp quốc phòng toàn cầu đang tăng trưởng mạnh mẽ. Thị trường nước ngoài có thể đem đến nhiều cơ hội và duy trì dây chuyền sản xuất vũ khí của Tokyo. Thời gian qua, Mỹ thúc đẩy Nhật Bản chia sẻ gánh nặng an ninh trong khu vực này, nên nhu cầu nới lỏng quy định để xuất khẩu vũ khí càng lớn hơn với Tokyo", TS Nagao phân tích thêm.

Những năm qua, Tokyo không ngừng tăng cường xuất khẩu vũ khí song song việc dần loại bỏ các hạn chế trong quy định pháp luật về vấn đề này. Năm 2023, Nhật Bản thông qua kế hoạch cho phép xuất khẩu chiến đấu cơ, tên lửa và một số loại vũ khí sát thương cho 12 quốc gia bao gồm: Úc, Ấn Độ, Mỹ, Anh, Đức, Pháp, Ý và 5 quốc gia Đông Nam Á. Đến tháng 3.2024, Nhật Bản nới lỏng các quy định nghiêm ngặt về chuyển giao thiết bị quân sự để cho phép xuất khẩu chiến đấu cơ thế hệ tiếp theo đang được nước này phát triển với Anh và Ý. Cùng năm 2024, Nhật Bản thông báo sẽ bán tên lửa Patriot cho Mỹ để Lầu Năm Góc bù vào kho vũ khí đang thiếu hụt vì tài trợ cho Ukraine.

Mới đây, hợp đồng Nhật Bản cung cấp tàu hộ tống lớp Mogami cho Úc được 2 bên ký kết vào ngày 18.4. Theo đó, Nhật cung cấp 11 chiến hạm loại này cho Úc với tổng giá trị đơn hàng lên đến 6,8 tỉ USD. Có độ choán nước toàn tải hơn 5.000 tấn, tàu hộ tống lớp Mogami có khả năng tàng hình, tích hợp nhiều công nghệ hiện đại và vũ khí mạnh mẽ.

Thực tế, Nhật Bản nhiều năm qua phát triển nền công nghiệp quốc phòng hàng đầu thế giới, sản xuất nhiều loại vũ khí hiện đại. Đến nay, Nhật Bản đã tự lắp ráp chiến đấu cơ F-35, đồng thời đang tự phát triển chiến đấu cơ thế hệ 6. Trước đó, nước này tự sản xuất chiến đấu cơ Mitsubishi F-2 từ dòng F-16 của Mỹ, đồng thời phát triển máy bay săn ngầm Mitsubishi P-1 để thay thế P-3 Orion do Mỹ cung cấp.

Tokyo cũng nâng cấp các tàu khu trục chở máy bay trực thăng lớp Izumo để trở thành các tàu sân bay có thể mang theo chiến đấu cơ thế hệ 5 tàng hình F-35. Dòng tàu ngầm chạy bằng dầu diesel và điện của nước này cũng được đánh giá tối tân và năng lực tác chiến mạnh mẽ. Tương tự, các lớp tàu khu trục của Nhật Bản cũng sở hữu các hệ thống vũ khí hiện đại, uy lực. Hay xe tăng chiến đấu chủ lực T-10 của nước này luôn đứng cao trong các bảng xếp hạng toàn cầu.

Với nền tảng như thế, khi đẩy mạnh xuất khẩu vũ khí có thể giúp Nhật Bản tăng cường hiệu quả các hoạt động ngoại giao khi nước này không ngừng thúc đẩy hợp tác quân sự với nhiều bên trong khu vực. Qua đó, Tokyo có thể càng khẳng định vai trò quan trọng về an ninh quân sự ở châu Á - Thái Bình Dương.

Tin Gốc: Thanh Niên