Loạt ảnh AI của Xperia 1 VIII gây tranh cãi

Trong năm cuối tại Đại học Yale, Amanda biết rằng nhiều bạn cùng lớp sử dụng chatbot để viết luận và làm bài tập về nhà. Tuy nhiên, cô chỉ nhận ra điều kỳ lạ khi thảo luận nhóm: các bạn đưa ra những luận điểm và lập luận trau chuốt kỹ lưỡng, nhưng kết quả thu "nhạt nhẽo, thiếu sức sống" ở nhiều chủ đề khác nhau.

"Trong buổi học, tôi thấy cảnh tượng quen thuộc. Khi giảng viên yêu cầu sinh viên suy nghĩ một câu hỏi, những người bạn bên cạnh liền gõ lia lịa vào laptop đang mở sẵn", Amanda nói với CNN, yêu cầu dùng biệt danh để tránh rắc rối.

"Bây giờ, ai cũng thảo luận na ná nhau", cô cho biết. "Hồi năm nhất, các cuộc tranh luận diễn ra rôm rả, không mạch lạc nhưng ai cũng đóng góp một điều gì đó mới mẻ, dựa vào ý kiến của nhau, tiếp cận từ nhiều góc độ và đưa ra nhận xét khác biệt".

Thực tế, theo bài báo được công bố vào tháng 3 trên tạp chí Trends in Cognitive Sciences, các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) đang "hệ thống hóa" cách diễn đạt và tư duy của con người trên ba khía cạnh: ngôn ngữ, quan điểm và lý luận.

Trong môi trường giáo dục, sinh viên, giảng viên cho biết họ đang thấy những ảnh hưởng của xu hướng đó trong lớp học. Và điều đó khiến nhiều sinh viên nói chuyện với quan điểm như nhau.

Tác động

Jessica, sinh viên năm cuối tại Đại học Yale, nói cô sử dụng AI mỗi ngày khi lên lớp. "Vào đầu giờ học, bạn có thể thấy từng người đưa file PDF vào chatbot", cô cho biết.

Theo Jessica, việc AI diễn đạt rõ ý là yếu tố cần thiết đối với cô - người thường gặp khó khăn khi muốn chuyển suy nghĩ thành lời. "Tôi muốn bình luận, tôi có ý tưởng, nhưng tôi không biết làm thế nào để nói câu đó một cách mạch lạc", cô nói. "Vì thế, tôi nhờ một chatbot làm cho câu nói của mình mạch lạc hơn".

Giáo sư Thomas Chatterton Williams tại Trung tâm Hannah Arendt thuộc trường Cao đẳng Bard, chứng kiến tác động từ quyết định sử dụng AI của sinh viên theo nhiều hướng khác nhau. "Việc dựa vào AI đã giúp nâng cao chất lượng thảo luận trên lớp, nhất là ở khóa học có khái niệm khó", ông nói. "Nhưng công nghệ này cũng có xu hướng làm giảm đi những suy nghĩ kỳ lạ, độc đáo và mới mẻ hơn".

Theo ông, điều lo ngại là nhiều người trẻ tài năng sẽ không có được tiếng nói riêng. Thậm chí, một lượng đáng kể trong số họ sẽ không thực sự hiểu được giá trị của việc viết lách và sở hữu quan điểm.

Jessica thừa nhận cô thấy mình trở nên lười biếng hơn kể từ khi bắt đầu sử dụng chatbot trong học tập. "Dường như tinh thần tự học, tự làm việc của tôi đã hoàn toàn biến mất", cô chia sẻ.

Về vấn đề AI khiến giọng điệu của sinh viên nghe na ná nhau, Zhivar Sourati, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Nam California, cho rằng các mô hình ngôn ngữ lớn được huấn luyện để dự đoán từ tiếp theo có khả năng xuất hiện cao nhất dựa trên nội dung đã xuất hiện trước đó. Do đó câu trả lời "phản ánh một lát cắt hẹp và méo mó về trải nghiệm của con người, sự thu hẹp không gian khái niệm mà các mô hình sử dụng để viết, nói và suy luận".

Dẫn một nghiên cứu đang thực hiện cùng nhóm cộng sự, Sourati giải thích rằng sự đồng nhất hóa do AI diễn ra trên ba chiều: ngôn ngữ, quan điểm và chiến lược lập luận. Các mô hình AI có xu hướng tái tạo những gì gọi là quan điểm WEIRD (phương Tây hóa - có học thức - công nghiệp hóa - giàu có - dân chủ). Hệ quả là, AI sẽ ưu tiên WEIRD "đúng đắn hơn về mặt xã hội", làm lu mờ các quan điểm khác.

"Khi một người hoặc một nhóm tương tác nhiều lần với hệ thống AI, họ bị giảm khả năng sáng tạo so với khi không có sự hỗ trợ của AI", Sourati viết trên blog.

Hiện tượng "san bằng" làm dấy lên những lo ngại trong các cơ sở giáo dục ở mọi cấp độ khi ứng dụng AI. Morteza Dehghani, giáo sư tâm lý học và khoa học máy tính tại Đại học Nam California, thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết xu hướng này khiến mọi người "đánh mất sự đa dạng" trong cách nghĩ, lười biếng về mặt trí tuệ, gây ảnh hưởng lớn đến xã hội con người trong tương lai.

Daniel Buck, nhà nghiên cứu tại Viện Doanh nghiệp Mỹ từng là giáo viên tiếng Anh, lo ngại học sinh đang "né tránh" nhận thức khi tham gia thảo luận trên lớp và hoàn thành bài tập về nhà. "Rất nhiều kiến thức cần được học hỏi từ chi tiết nhỏ nhặt và nhàm chán hay từ những khó khăn", Buck nói. "Sinh viên chỉ ghi nhớ những gì họ thực sự dành thời gian một cách có ý thức. Nếu giao phó cho AI, họ chỉ có thể tái hiện lại một luận điểm, không thể xây dựng kỹ năng cho riêng mình".

Nhà nghiên cứu này lo ngại sinh viên nếu quá phụ thuộc vào AI sẽ tốt nghiệp mà không xây dựng được mối quan hệ với các giáo sư, cũng như thói quen làm việc trí óc bền bỉ. Nghĩa là, họ sẽ gặp khó khăn trong giải quyết vấn đề trong thế giới thực khi ra trường.

Vấn đề còn liên quan đến gian lận trong thi cử. Năm ngoái, nạn dùng AI để gian lận xảy ra ở nhiều đại học hàng đầu Hàn Quốc, như Đại học Yonsei, Đại học Quốc gia Seoul, Đại học Korea... gây tranh cãi và đặt ra thách thức về về dạy và học trong kỷ nguyên công nghệ, theo Korea Herald.

Ứng phó

Theo giáo sư triết học Sun-Joo Shin của Đại học Yale, việc kiểm soát và định hướng sử dụng AI cho học sinh là "nhiệm vụ lớn đối với bất kỳ ai tham gia giảng dạy". Bà nhấn mạnh, giáo viên/giảng viên phải liên tục tìm tòi các phương pháp để đảm bảo sinh viên tiếp tục tư duy phản biện và sáng tạo trong thời đại trí tuệ nhân tạo.

"Tôi muốn sinh viên của mình hiểu nội dung bài học - thứ vốn không thay đổi trước và sau khi trí tuệ nhân tạo xuất hiện", bà nói. "Tôi muốn họ sử dụng công cụ thú vị này để có lợi cho mình, không phải trở thành nạn nhân của nó".

Đại học Yale hiện đưa ra hướng dẫn về sử dụng AI cho sinh viên và giảng viên trên website. Trường khuyến khích tất cả giảng viên điều chỉnh giáo án phù hợp với khóa học và mục tiêu học tập cụ thể của sinh viên thay vì cần đến công cụ phát hiện gian lận. Bên cạnh đó, họ có thể kiểm soát bài học trên lớp thông qua các bài kiểm tra đột xuất.

Danny Liu, giáo sư công nghệ giáo dục tại Đại học Sydney, cho rằng không nên cấm AI trong lớp. "Thay vì trừng phạt, nên dạy sinh viên cách sử dụng đúng đắn. Chúng tôi muốn xác minh liệu sinh viên có đang học hay không, chứ không phải liệu họ có gian lận hay không", Liu nói với ABC cuối năm ngoái.

Các nhà giáo dục nhấn mạnh, họ có thể tìm cách khắc phục việc sinh viên sử dụng AI trong các bài đánh giá. Tuy nhiên, điều quan trọng không kém là học sinh cần chủ động hạn chế phụ thuộc vào AI trong quá trình học tập.

Basil Ghezzi, sinh viên năm nhất tại trường Bard College, cho biết bản thân chủ động tránh xa AI trong học tập, một phần vì công nghệ này tiêu tốn tài nguyên và gây hại cho môi trường. Tuy nhiên, phần lớn nằm ở cách AI đã tạo ra "những người bạn rập khuôn" xung quanh.

"Hãy nói chuyện với thầy cô giáo, nói chuyện với giáo sư, nói chuyện với những người xung quanh", Ghezzi nói về cách bản thân không bị AI cám dỗ. "Hãy tạo cuộc trò chuyện ý nghĩa với những người trong cuộc sống của bạn".

GS Dehghani hy vọng nhiều công ty sẽ đầu tư vào mô hình AI có thể phản ánh sự đa dạng về tư duy trong xã hội. Tuy nhiên, hiện tại, ông cho rằng mọi người nên hạn chế dùng AI trong việc tạo ý tưởng hoặc để suy luận trong học tập. "Các mô hình AI nên là cộng tác viên, không phải người đại diện chúng ta làm mọi việc", Dehghani nói thêm.

Bảo Lâm tổng hợp
Nỗi sợ siêu AI của một số sinh viên Harvard, MIT

Jensen Huang: 'Sẽ chọn khoa học vật lý nếu là sinh viên'

Nạn sinh viên 'ma' tạo bằng AI khiến đại học Mỹ đau đầu

Tin Gốc: https://vnexpress.net/ai-dang-khien-sinh-vien-na-na-nhau-the-nao-5060802.html

Ngày 10/4, Viettel Telecom cho biết đã cung cấp tính năng xác thực thuê bao trên ứng dụng My Viettel. Người dùng có thể đăng nhập, chuẩn bị căn cước công dân (CCCD), chọn tiện ích Xác thực thông tin thuê bao và làm theo hướng dẫn. VinaPhone và MobiFone cũng đưa tiện ích mới lên ứng dụng di động.

Việc triển khai diễn ra sau khi Thông tư 08 của Bộ Khoa học và Công nghệ được ban hành, có hiệu lực từ ngày 15/4. Trong đó, các doanh nghiệp viễn thông phải thực hiện xác thực thông tin thuê bao căn cứ theo giấy tờ mà tổ chức, cá nhân sử dụng để đăng ký. Sau thời gian triển khai, với thuê bao không thực hiện theo quy định, họ có nguy cơ bị nhà mạng ngừng cung cấp dịch vụ.

Theo đại diện một nhà mạng lớn, dù chưa đến thời gian chính thức theo yêu cầu, họ vẫn khuyến nghị người dùng chủ động thực hiện sớm, rút kinh nghiệm từ lần chuẩn hóa thông tin thuê bao trước đây có thể dẫn tới tình trạng quá tải cục bộ.

Ngoài ứng dụng, người dùng cũng có thể đến các đại lý của nhà mạng để thực hiện, trước khi chờ những phương thức khác, chẳng hạn qua VNeID từ ngày 15/4.

Theo quy định mới, mọi số thuê bao di động đều phải xác thực bốn trường thông tin gồm số định danh cá nhân, họ tên, ngày tháng năm sinh, sinh trắc học ảnh khuôn mặt, và các dữ liệu này phải khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an.

Có bốn cách xác thực được chấp nhận, gồm: trực tuyến thông qua VNeID; qua ứng dụng của nhà mạng; trực tiếp tại địa điểm dịch vụ của nhà mạng; và tại địa điểm được nhà mạng ủy quyền.

Hiện nay, khi thao tác qua ứng dụng của nhà mạng, người dùng có thể mở app, sau đó thực hiện các bước như: chụp ảnh CCCD, ảnh chân dung, quét chip trên CCCD bằng điện thoại. kiểm tra thông tin để đảm bảo chính xác trước khi thực hiện bước ký hợp đồng, xác nhận bằng OTP và chờ hệ thống xác nhận cập nhật thành công. Thực tế, quá trình này mất khoảng vài phút.

Các nhà mạng khẳng định, người dùng có thể thực hiện bằng cách này ở bất cứ đâu, kể cả khi đang ở nước ngoài.

Những thuê bao đã xác thực trước đây sẽ không cần làm lại.

Theo quy định, nếu không xác thực, thuê bao sẽ bị khóa sau 30-60 ngày. Một số nhóm được khuyến nghị nên thực hiện ngay, như những người đăng ký SIM di động bằng giấy tờ khác, nhóm thuê bao đứng tên hộ người thân. Viettel cho biết sẽ chủ động nhắn tin đến các số trong diện cần thực hiện gấp.

Việc xác thực thông tin thuê bao giúp ngăn chặn tình trạng SIM không chính chủ, một trong những nguyên nhân dẫn đến tin nhắn rác, cuộc gọi rác và nhiều hành vi lừa đảo thời gian qua. Theo thông tư, đến giai đoạn 2 (từ ngày 15/6), việc xác thực sẽ được làm chặt hơn, với yêu cầu xác thực bằng quét khuôn mặt sau mỗi lần đổi sim sang điện thoại khác.

Lưu Quý

Tin Gốc: https://vnexpress.net/nha-mang-khuyen-khich-xac-thuc-thong-tin-thue-bao-truoc-ngay-quy-dinh-5061108.html

Báo cáo năm 2025 của Cơ quan giám sát tình báo Pháp cho biết khoảng 60-80% các cuộc trao đổi trực tuyến hiện diễn ra qua các ứng dụng mã hóa đầu cuối. Trong khi đó các hình thức liên lạc truyền thống như SMS hay gọi điện ngày càng suy giảm, kéo theo nguồn thông tin phục vụ công tác an ninh cũng bị thu hẹp.

Về bản chất, công nghệ mã hóa được xem là công cụ quan trọng giúp bảo vệ người dùng trước nguy cơ tấn công mạng, đánh cắp dữ liệu và hoạt động gián điệp. Tuy nhiên mức độ bảo mật cao cũng khiến cơ quan chức năng gặp khó khăn, khi các nhóm tội phạm hoặc tổ chức khủng bố lợi dụng để che giấu hoạt động.

Tại Pháp, các đề xuất cho phép cơ quan an ninh truy cập nội dung tin nhắn mã hóa từng được đưa ra thảo luận, nhưng đã bị Quốc hội bác bỏ do lo ngại xâm phạm quyền riêng tư và làm gia tăng rủi ro an ninh mạng. Những giải pháp như "cửa hậu" hay cơ chế giải mã tổng thể cũng bị đánh giá có thể làm suy yếu toàn bộ hệ thống bảo mật số.

Bộ trưởng Nội vụ Pháp Laurent Nuñez cho rằng cần xây dựng cơ chế tiếp cận dữ liệu mã hóa "có kiểm soát" để phục vụ đấu tranh chống khủng bố và tội phạm có tổ chức. Tuy vậy mục tiêu không phải là phá vỡ mã hóa, mà là tìm kiếm sự hợp tác hiệu quả hơn với các nền tảng công nghệ.

Ở cấp độ Liên minh châu Âu (EU), vấn đề càng trở nên phức tạp do các ràng buộc pháp lý chung. Nhiều phán quyết của Tòa án Nhân quyền châu Âu khẳng định không được làm suy yếu công nghệ mã hóa, khiến các quốc gia thành viên khó áp dụng các biện pháp riêng phục vụ an ninh.

Trong khi đó các công ty công nghệ cho biết họ không thể cung cấp nội dung tin nhắn do hệ thống mã hóa đầu cuối không lưu giữ khóa giải mã. Một số nền tảng đặt ngoài châu Âu thậm chí không cung cấp dữ liệu cơ bản ngay cả khi có yêu cầu từ cơ quan chức năng.

Thực tế này khiến một phần lớn dữ liệu liên lạc nằm ngoài tầm với của lực lượng điều tra, trong bối cảnh xu hướng mã hóa tiếp tục lan rộng sang cả dịch vụ gọi điện và các ứng dụng tích hợp bảo mật cao.

Đáng chú ý, các tổ chức tội phạm cũng tận dụng mạnh mẽ công nghệ này để điều hành hoạt động, từ tuyển dụng, giao dịch đến rửa tiền thông qua mạng ẩn danh, điện thoại vệ tinh và các ứng dụng mã hóa, làm suy giảm đáng kể lợi thế truyền thống của cơ quan thực thi pháp luật.

Giới chuyên gia cho rằng các cơ quan an ninh cần tăng cường năng lực tình báo công nghệ và phân tích dữ liệu, kết hợp với tình báo con người để thích ứng với môi trường số ngày càng phức tạp.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ