Khi ánh đèn sân khấu bật sáng, tiếng nhạc nổi lên, những câu rao dí dỏm nối nhau giữa tiếng cười khán giả, lô tô cho thấy mình chưa từng biến mất khỏi đời sống hôm nay.
Ở nhiều nơi, từ sân bãi lưu diễn nhỏ dựng tạm đến những sân khấu được đầu tư bài bản trong trung tâm đô thị, loại hình từng gắn với hội chợ quê vẫn đang tìm cách bước tiếp trong một thời đại rất khác.
Nếu trước đây, lô tô chủ yếu hiện diện trong ký ức của những mùa hội làng, những đêm hội chợ đông người hay các dịp lễ tết náo nhiệt, thì nay nó bước vào bối cảnh mới: nơi khán giả thay đổi thói quen thưởng thức, công nghệ len sâu vào đời sống và ngành giải trí phát triển với tốc độ nhanh hơn bao giờ hết. Nhưng để tồn tại, lô tô không thể chỉ sống bằng ký ức.
Trao đổi với PV Thanh Niên, PGS-TS Nguyễn Ngọc Thơ, Viện Phát triển năng lực lãnh đạo, Đại học Quốc gia TP.HCM cho rằng yếu tố cản trở lớn nhất của nghề hát lô tô chính là tính dân gian tự phát của nó.
Nếu tiến hành cải biên nghệ thuật hát lô tô để đảm bảo yêu cầu về tính nghệ thuật và nội dung, ý nghĩa biểu trưng thì e rằng loại hình diễn xướng này sẽ phải cải biên, thay đổi quá nhiều, rất có thể sẽ chuyển đổi thành một loại hình diễn xướng khác, không còn là hát lô tô nữa.
Khán thính giả càng được định hướng hưởng thụ các loại hình nghệ thuật diễn xướng có tính nghệ thuật và tính biểu trưng ngày càng cao, họ có thể không tìm thấy sự yêu mến và gắn bó với loại hình hát lô tô.
Thêm vào đó, ông Thơ cho rằng hát lô tô bao đời nay gắn bó với đời sống văn hóa nông thôn, khi đứng trước hiện thực xã hội Việt Nam đang đô thị hóa mạnh mẽ sẽ gặp phải thử thách về nguồn khán giả. Để thu hút khán giả, các đoàn hát buộc phải tìm kiếm và áp dụng các hình thức khác nhau vốn chưa được số đông người dân ủng hộ để thu hút khách. Điều này càng làm giảm đi lòng thiện cảm của một số người dân.
Khó có được giải pháp cải thiện tình hình này ngay tức thời. Song, theo PGS-TS Nguyễn Ngọc Thơ, bản thân đoàn lô tô, người hát lô tô trước hết phải gìn giữ nét văn minh, thanh lịch của nghề hát, của không gian tổ chức hát lô tô. Cùng với đó phải tìm cách cải biên một phần ca từ lẫn nghệ thuật hát sao cho đạt được ngưỡng thẩm mỹ, ngưỡng nghệ thuật và hệ giá trị, ý nghĩa cần thiết để có thể đáp ứng nhu cầu của công chúng đương đại.
Nói cách khác, ông Thơ nhận định, loại hình hát lô tô muốn tồn tại và phát triển lâu dài phải tự xây dựng, bồi đắp và trưng bày ra công chúng những nét tinh hoa sâu sắc của chính mình.
Nghề hát lô tô hiện nay có thể trở thành một sinh kế ổn định, lâu dài trong xã hội hiện đại khi người làm nghề phải đối mặt với các vấn đề như tuổi nghề ngắn, sức khỏe và định kiến xã hội.
Bàn về việc này, PGS-TS Nguyễn Ngọc Thơ cho rằng với các điều kiện xã hội đương đại, nhất là làn sóng công nghiệp văn hóa và truyền thông đại chúng phát triển mạnh mẽ, nghề hát lô tô khó có thể trở thành một sinh kế ổn định và lâu dài.
Lý do thì có nhiều, trong đó phải nhấn mạnh tính dân gian tự phát của nghệ thuật hát lô tô. Một loại hình nghệ thuật diễn xướng ngoài các yếu tố giai điệu, âm thanh, hình ảnh phù hợp với thị hiếu thưởng thức của công chúng thì yếu tố nghệ thuật (bao gồm cả tính nghệ thuật trong hệ thống ca từ, hình ảnh biểu trưng về nội dung và tính sâu sắc của ý nghĩa, giá trị) cần được trau chuốt để đảm bảo tính bền vững trong lòng công chúng.
Do xuất phát điểm là loại hình giải trí dân gian, bình dị, ông Thơ đánh giá nghề hát lô tô chưa đạt được ngưỡng nghệ thuật cần thiết để có thể đáp ứng nhu cầu công chúng có trình độ học vấn và nhu cầu hưởng thụ nghệ thuật ngày càng cao.
Có ý kiến cho rằng nghề hát lô tô là một loại hình văn hóa dân gian, nhưng cũng có quan điểm xem đây là biến tướng của yếu tố may rủi, cờ bạc, đỏ đen. Theo PGS-TS Nguyễn Ngọc Thơ, loại hình này xuất phát từ nhu cầu giải trí của một số người dân nông thôn xưa, khi mà các loại hình giải trí còn đơn sơ, thiếu thốn.
“Yếu tố may rủi thì thực ra loại hình xổ số kiến thiết cũng có, vấn đề là cách tổ chức, cách vận hành và tính pháp lý của loại hình xổ số may mắn trong buổi hát lô tô”, ông Thơ nhìn nhận và cho rằng: “Nếu tất cả đã phù hợp với luật pháp quy định và bản thân đoàn hát, người hát lô tô biết giữ chuẩn mực văn minh và tính nghệ thuật thì tôi nghĩ người dân sẽ không đánh giá tiêu cực”.
Tuy nhiên, theo ông Thơ, vấn đề còn nằm ở quản lý văn hóa ở địa phương, họ cần rà soát loại hình hoạt động nào của đoàn lô tô không phù hợp với thuần phong mỹ tục và luật pháp đương đại thì cần vận động, hỗ trợ thay đổi, thậm chí loại bỏ.
Cũng theo PGS-TS Nguyễn Ngọc Thơ, hát lô tô có thể xếp vào nhóm các loại hình diễn xướng dân gian đặc thù. Tính đặc thù nằm ở đối tượng hát, đối tượng nghe hát và bản thân loại hình diễn xướng này.
Ở các giai đoạn trước đây, một bộ phận người dân có thể tìm thấy ở các buổi hát lô tô giá trị giải trí tức thời. Ca từ lô tô giản dị, mộc mạc, mang tính “lắp ráp” từ nhiều nguồn khác nhau, từ ca dao tục ngữ, các điệu hò, vè, điệu lý dân gian cho đến các tác phẩm nghệ thuật đại chúng khác, ít nhiều cũng đủ để khán giả xưa cảm thấy thỏa mãn.
Theo ông Thơ, tính tương tác trực tiếp của những người hát với nhau cũng là một điểm thu hút quan trọng của loại hình này đối với công chúng, phần nào cũng thể hiện được trí tuệ và kỹ năng của người hát.
Do vậy, trong bối cảnh ấy, chúng ta có thể nhận thấy hát lô tô là một hoạt động văn hóa dân gian, góp phần bồi đắp đời sống văn hóa các cộng đồng cư dân ở nông thôn hay ngoại ô thành phố lớn.
Tuy nhiên, bối cảnh thay đổi, đối tượng thưởng thức lô tô đã thay đổi về gu thẩm mỹ và ngưỡng nghệ thuật, không ít người cho rằng hát lô tô không còn phù hợp nữa nếu không thay đổi.
Một câu hỏi lớn đặt ra là nếu thay đổi thì liệu hát lô tô có bị đánh mất bản sắc của mình hay không? Câu trả lời là có, nhưng không phải thay đổi nào cũng tiêu cực và cũng không phải được cho là “bản sắc” thật sự là bản sắc.
Bởi lẽ, theo PGS-TS Nguyễn Ngọc Thơ, hát lô tô là loại hình diễn xướng dân gian, được truyền khẩu qua dân gian, sau nhiều thế hệ đã không ngừng được cách tân, bồi đắp liên tục nên ngày một thay đổi. Từ đó, ông đặt ra câu hỏi: “Vậy chúng ta dựa vào đâu để khẳng định hát lô tô ở giai đoạn nào là “bản sắc”?
Cũng có ý kiến cho rằng hát lô tô thời trước khi bùng nổ công nghiệp văn hóa chứa đựng “bản sắc” và cố gắng gìn giữ nguyên trạng, vậy chúng ta phải chấp nhận sự thật là khán giả sẽ ngày một ít đi.
Tựu trung lại, theo PGS-TS Nguyễn Ngọc Thơ, bản thân hát lô tô đã từng là một loại hình văn hóa dân gian, song do sự phát triển của đời sống xã hội, loại hình diễn xướng này đã không còn phù hợp với gu thẩm mỹ và nhu cầu thưởng thức nghệ thuật của số đông công chúng như trước nữa.
“Muốn tồn tại và phát triển, loại hình này phải tự thay đổi và cách tân chính mình. Đây không phải là xu hướng chạy theo khán giả, mà là quá trình hoàn thiện hóa”, PGS-TS Nguyễn Ngọc Thơ nhấn mạnh.
Trong câu chuyện của lô tô hôm nay, có lẽ thách thức lớn nhất không phải là thiếu người xem, mà là làm sao bước tới tương lai mà vẫn nhận ra mình trong đó. Khi giữ được cốt lõi và dám thay đổi phần hình thức, lô tô vẫn còn cơ hội sáng đèn lâu dài giữa đời sống hiện đại.
Chiều 18/4, kiểm tra thực địa dự án Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh đây là tuyến trục xương sống, có vai trò giải tỏa áp lực giao thông khu trung tâm, liên kết các khu vực quan trọng của Thủ đô. "Mỗi ngày chậm tiến độ là thêm một ngày người dân phải chịu ùn tắc, ô nhiễm, thời gian đi lại kéo dài, chất lượng cuộc sống bị ảnh hưởng", ông nói.
Dự án có tổng mức đầu tư hơn 7.210 tỷ đồng, khởi công từ tháng 6/2020, đã hoàn thành giải phóng mặt bằng hơn 153.000 m2 liên quan 1.983 hộ dân. Gói thầu thi công tuyến đường và hai cầu vượt tại nút Láng Hạ - Giảng Võ đang triển khai, tiến độ toàn tuyến đạt khoảng 50%. Trong đó, cầu vượt Láng Hạ đã hoàn thành 6/6 trụ, đạt khoảng 50%, cầu vượt Nguyễn Chí Thanh đạt khoảng 20%, đang thi công trụ chính và chuẩn bị bước vào giai đoạn thi công nhịp chính từ tháng 6.
Bí thư Hà Nội yêu cầu Ban Quản lý dự án, các sở ngành và địa phương liên quan tập trung tối đa, rà soát toàn bộ các khâu tổ chức thi công, chỉ rõ từng điểm nghẽn, từng vị trí vướng mắc, đề ra giải pháp cụ thể và thời hạn xử lý dứt điểm. Ông yêu cầu trước ngày 2/9 hoàn thành toàn bộ nền đường, hoàn thành hai cầu vượt trước ngày 31/12. Chủ đầu tư và nhà thầu phải cam kết bằng văn bản mốc thời gian hoàn thành từng hạng mục, xây dựng kế hoạch thi công bù tiến độ, tăng ca, tăng kíp khoa học, bảo đảm tuyệt đối an toàn và chất lượng.
Ông đồng thời yêu cầu thành phố tăng cường kiểm tra, nếu đơn vị nào không đáp ứng yêu cầu, năng lực yếu, thi công cầm chừng sẽ kiên quyết xem xét điều chuyển, không để công trình tiếp tục chậm trễ, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh của người dân hai bên tuyến.
Đối với các dự án thoát nước phía Tây, Bí thư Hà Nội yêu cầu hoàn thành các hạng mục liên quan đến tiêu thoát nước trước ngày 30/4 để kịp ứng phó mùa mưa. Tuyến thoát nước từ đường DT4 khu đô thị Tây Hồ Tây đến đường Hoàng Quốc Việt được xác định có ý nghĩa quan trọng với khu vực mật độ dân cư, chung cư cao tầng, cơ quan, dịch vụ lớn. Ông yêu cầu trước ngày 30/4 phải hoàn thành kênh dẫn thoát nước và trước ngày 15/5 hoàn thiện vỉa hè, bảo đảm khang trang, sạch đẹp.
Với dự án hồ điều hòa Yên Nghĩa 1, Bí thư Hà Nội nhấn mạnh đây không chỉ là công trình thoát nước mà còn là "van điều tiết" giảm úng ngập cho khu vực phía Tây, đồng thời là không gian cảnh quan, sinh hoạt cộng đồng. Dự án chậm tiến độ sẽ ảnh hưởng đến môi trường, vi khí hậu và chất lượng sống của người dân. Ông yêu cầu hoàn thành phần hồ để vận hành chứa nước trước ngày 30/4 và hoàn thiện cảnh quan xung quanh trước ngày 30/6.
Tại kênh La Khê, Bí thư Hà Nội yêu cầu các đơn vị báo cáo rõ hiện trạng ô nhiễm, các điểm xả thải trực tiếp, tình trạng lấn chiếm hành lang, xây dựng trái phép để xây dựng kế hoạch xử lý triệt để. Các trường hợp vi phạm phải được kiểm tra, lập hồ sơ và xử lý nghiêm, không để tình trạng "nhờn luật". Các hạng mục kênh dẫn nước phải hoàn thành trước ngày 30/4 để bảo đảm tiêu thoát nước ổn định đến trạm bơm Yên Nghĩa, phần cảnh quan hoàn thành trước ngày 30/6.
Dự án cải thiện hệ thống tiêu nước phía Tây với tổng mức đầu tư hơn 4.720 tỷ đồng đã hoàn thành khu đầu mối trạm bơm Yên Nghĩa, song vẫn còn vướng mắc giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng kỹ thuật, cùng hai gói thầu phải chấm dứt hợp đồng do nhà thầu không đủ năng lực. Thành phố đang xem xét áp dụng cơ chế khẩn cấp để chỉ định thầu phần khối lượng còn lại nhằm đẩy nhanh tiến độ.
"Những tuyến đường vành đai, cầu vượt, hồ điều hòa, tuyến kênh không phải chỉ để hoàn thành dự án, mà để đổi lấy những giờ đi lại bớt tắc, những khu phố bớt ngập, bầu không khí bớt ô nhiễm cho hàng triệu người dân Thủ đô", Bí thư Thành ủy Hà Nội nói.
Vụ việc gây nhiều bức xúc là bé gái 4 tuổi tử vong sau nhiều lần bị cha dượng và mẹ đẻ bạo hành tại nhà trọ ngõ 31 Nguyễn Khả Trạc (phường Phú Diễn, TP Hà Nội) được bạn đọc quan tâm, phản hồi.
Tại cơ quan công an, Bàn Thị Tâm khai nhận thời điểm sống chung với Nguyễn Minh Hiệp (người tình của Tâm) cũng là lúc Tâm đang mang thai, hay mệt mỏi. Vì vậy, Tâm không trực tiếp chăm sóc con gái riêng mà để Hiệp lo việc vệ sinh, tắm rửa cho cháu.
Tâm khai một đêm khi cháu đi vệ sinh làm bẩn giường, Tâm và Hiệp đã gọi cháu dậy rồi đánh cháu. Sau đó Tâm kiểm tra và phát hiện trên cơ thể con có các vết bầm tím.
Tâm thừa nhận hành vi của mình và người tình là sai trái, vi phạm pháp luật. Tâm nói bản thân "không xứng đáng làm mẹ của cháu", mong con gái "siêu thoát, đầu thai vào một nơi khác tốt hơn".
Cơ quan công an xác định Nguyễn Minh Hiệp đã bạo hành bé gái. Sau đó cháu bé được đưa đi cấp cứu ở bệnh viện và tử vong.
Ngày 7-5, Công an TP Hà Nội cho biết Cơ quan cảnh sát điều tra đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, ra lệnh tạm giam với Nguyễn Minh Hiệp (22 tuổi, trú Ninh Bình) để điều tra về tội giết người.
Cùng ngày, Viện Kiểm sát nhân dân TP Hà Nội đã phê chuẩn quyết định khởi tố bị can đối với Bàn Thị Tâm (20 tuổi, trú tỉnh Tuyên Quang, mẹ đẻ cháu bé) về tội danh trên.
Nhiều bạn đọc bức xúc, phẫn nộ với hành vi bạo hành con ruột. Bạn đọc Trang viết: "Đọc tin thôi, chưa xem thương tích của bé mà người đã thấy đau xót. Mình chỉ là người dưng mà còn đau lòng như vậy".
"Tội quá nặng. Các cô gái quá trẻ cũng cần học cách yêu thương và trách nhiệm", bạn đọc Công nhận xét.
Phản ánh với Tuổi Trẻ Online, anh Trần Thanh Trí (ngụ thôn 5, xã Ninh Phước, tỉnh Khánh Hòa) cho biết từ đầu năm 2026 đến nay, gia đình anh đã 2 lần gởi đơn đến UBND xã đề nghị bảo vệ quyền lợi hợp pháp để được xây dựng nhà trên phần đất đã chuyển nhượng hợp pháp và được cấp sổ đỏ.
Theo anh Trí, năm 2019 vợ chồng anh nhận chuyển nhượng thửa đất số 11, tờ bản đồ địa chính số 20C, diện tích 150m² tại khu dân cư Tám Ký (khi đó thuộc thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận, nay là tỉnh Khánh Hòa) với giá 700 triệu đồng.
"Việc chuyển nhượng được thực hiện đúng quy định, có công chứng, sang tên đầy đủ. Tại thời điểm mua bán, đất không có tranh chấp hay bị kê biên" - anh Trí nói.
Thửa đất ấy hiện đứng tên vợ chồng anh Trí, theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cơ quan có thẩm quyền cấp ngày 19-6-2019.
Tuy nhiên khi gia đình anh Trí triển khai xây dựng nhà để ở vào đầu năm nay thì liên tục bị người nhà ông Trần Công Cẩn (ngụ cùng địa phương) ra ngăn cản.
Theo anh Trí, phía ông Cẩn cho rằng phần đất này có nguồn gốc từ diện tích đất trước đây thuộc quyền sử dụng của gia đình ông và việc thu hồi đất để thực hiện dự án khu dân cư Tám Ký của UBND huyện Ninh Phước cũ là không đúng quy định.
"Gia đình tôi mua đất ngay tình, có đầy đủ giấy tờ pháp lý. Nhưng cứ mỗi lần chuẩn bị thi công lại bị cản trở, thậm chí công nhân lo ngại không dám tiếp tục làm việc vì sợ bị hành hung" - anh Trí bức xúc.
Điều khiến gia đình anh Trí băn khoăn là tranh chấp liên quan đến khu đất thực tế đã được tòa án giải quyết bằng bản án có hiệu lực pháp luật.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông Trần Công Cẩn cho biết sở dĩ người thân gia đình ông liên tục cản trở việc xây dựng là do không có lối đi dẫn vào khu vực rẫy và nhà ở của các em ông.
"Trước đây ở vị trí khu đất là con đường để người trong gia đình đi lại và vận chuyển nông sản. Nếu bây giờ ông Trí xây nhà thì gia đình không có lối đi" - ông Cẩn nói.
Tuy nhiên theo phản ánh của người dân và ghi nhận của Tuổi Trẻ Online, vẫn có một con đường khác đã được bê tông hóa rộng hơn 4m cách khu đất của anh Trần Thanh Trí hơn 200m. Con đường này dẫn thẳng vào khu vực rẫy và nhà ở của người thân ông Cẩn và hiện là lối đi chung của nhiều hộ dân địa phương.
Nhiều bạn đọc bày tỏ bức xúc, đề nghị chính quyền địa phương vào cuộc xử lý quyết liệt vụ việc.
Mới đây, sáng 4-5, xe buýt mang biển số 29E-208.XX di chuyển trên đường Nguyễn Văn Cừ (hướng đi cầu Chương Dương, Hà Nội).
Khi qua khu vực nút giao Nguyễn Sơn - Nguyễn Văn Cừ (phường Bồ Đề), xe buýt va chạm với xe máy do một phụ nữ điều khiển.
Cú va chạm khiến nữ tài xế bị kẹt dưới gầm xe buýt và bị thương.
Nhận tin báo, Công an phường Bồ Đề phối hợp với Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 5 cử cán bộ tới hiện trường.
Lực lượng chức năng đã phối hợp với gần 20 người dân hỗ trợ nâng xe buýt để giải cứu nạn nhân, đưa ra ngoài. Sau đó, nạn nhân được đưa đi cấp cứu.
Hành động hàng chục người cùng nâng xe để giải cứu kịp thời người phụ nữ đã đem lại niềm cảm kích trong bạn đọc.
"Trong khoảnh khắc sinh tử, sự đoàn kết của mọi người là liều thuốc cứu mạng quý giá nhất", bạn đọc Hải Âu nhận xét.
Viện KSND tối cao vừa ban hành cáo trạng truy tố 28 bị can trong vụ án tiêu cực liên quan đến việc cấp phép đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài, xảy ra tại Bộ LĐ-TB-XH cũ (nay là Bộ Nội vụ) và một số đơn vị liên quan.
Trong số trên, 9 người bị truy tố tội nhận hối lộ, gồm: Nguyễn Bá Hoan, cựu Thứ trưởng Bộ LĐ-TB-XH; Tống Hải Nam, cựu Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước; Nguyễn Gia Liêm, cựu Phó cục trưởng; Lê Thanh Hà, cựu Trưởng phòng Hàn Quốc, Cục Quản lý lao động ngoài nước…
Cáo trạng xác định, sai phạm xảy ra trong giai đoạn 2017 - 2025, khi thực hiện việc thẩm định hồ sơ của 28 công ty đề nghị cấp giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài và 4 công ty đề nghị phê duyệt cấp phiếu trả lời đăng ký hợp đồng cung ứng lao động đi làm việc tại nước ngoài.
Ông Nguyễn Bá Hoan cùng ông Tống Hải Nam đã chỉ đạo một số cán bộ thuộc Cục Quản lý lao động ngoài nước kéo dài thời gian thẩm định, gây khó khăn, buộc doanh nghiệp phải đưa tiền "chi phí" hơn 30 tỉ đồng.
Trong đó, ông Hoan bị cáo buộc nhận hối lộ nhiều lần, với tổng số hơn 16 tỉ đồng. Nhận tiền, cựu Thứ trưởng Bộ LĐ-TB-XH đã ký 14 giấy phép, đồng ý cho xây dựng, thực hiện quy trình, thẩm định hồ sơ cung ứng lao động diện visa E7 trái quy định của pháp luật.
Viện kiểm sát cho rằng, ông Hoan "biết và bỏ mặc tình trạng" để ông Nam chỉ đạo một số cán bộ gây khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thẩm định hồ sơ cấp giấy phép.
Cựu thứ trưởng cũng đồng ý việc xây dựng và thực hiện quy trình thẩm định trái pháp luật, tạo rào cản, buộc doanh nghiệp phải đưa tiền để được tạo điều kiện và cấp phiếu trả lời.
Về phía mình, cựu cục trưởng Tống Hải Nam trực tiếp chỉ đạo cấp dưới gây khó khăn cho doanh nghiệp, xây dựng, chỉ đạo thực hiện quy trình thẩm định hồ sơ trái pháp luật hòng o ép doanh nghiệp "bôi trơn". Bị can nhiều lần nhận hối lộ và để cán bộ cấp dưới nhận hối lộ với số tiền hơn 14 tỉ đồng, trong đó hưởng lợi gần 8 tỉ đồng.
Viện kiểm sát cũng xác định, người đưa tiền cho nhóm cựu quan chức thuộc Bộ LĐ-TB-XH là Nghiêm Quốc Hưng, Nguyễn Đức Nam, Nghiêm Văn Định và 27 cá nhân thuộc các doanh nghiệp.
Hành vi của những người này có dấu hiệu phạm tội đưa hối lộ, song việc đưa tiền là do bị nhóm lãnh đạo, cán bộ Bộ LĐ-TB-XH tạo rào cản, gây khó khăn nên buộc phải làm. Họ cũng đã thành khẩn khai báo trong quá trình điều tra, do đó không bị xử lý hình sự.
Tuy nhiên, kết quả điều tra cho thấy, từ năm 2020 - 2025, các công ty của Nghiêm Quốc Hưng, Nguyễn Đức Nam và Nghiêm Văn Định đều hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu lao động.
Sau khi thu phí của người lao động, nhóm này lập 2 hệ thống sổ kế toán, không báo cáo thuế đầy đủ, để ngoài sổ kế toán hơn 1.241 tỉ đồng, làm giảm số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp, gây thiệt hại về thuế cho Nhà nước hơn 244 tỉ đồng.
Do đó, nhóm này bị truy tố tội vi phạm quy định kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Vẫn theo cáo trạng, ông Nguyễn Bá Hoan cùng nhiều cựu cán bộ thuộc Bộ LĐ-TB-XH bị áp dụng tình tiết tăng nặng "phạm tội 2 lần trở lên"; song cũng được ghi nhận nhiều tình tiết giảm nhẹ: thành khẩn khai báo, có thành tích xuất sắc, gia đình có công với cách mạng…
