Ngày 11-4, Viện Kiểm sát nhân dân TP Hà Nội đã ban hành cáo trạng truy tố Vũ Đức Tĩnh (45 tuổi, trú phường Cát Lái, TP.HCM), Nguyễn Thị Thanh Vân (34 tuổi, ở xã Phú Hội, tỉnh Lâm Đồng) và 8 người khác về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Theo cáo trạng, dù không đứng tên cổ đông hay giữ chức danh pháp lý trong doanh nghiệp, Vũ Đức Tĩnh được xác định là “cố vấn cao cấp” đứng sau chi phối toàn bộ hoạt động của các công ty trong hệ sinh thái Bankland.
Tĩnh cũng trực tiếp chỉ đạo kịch bản huy động vốn, điều phối dòng tiền và hưởng lợi từ hoạt động này.
Cuối năm 2021, Công ty cổ phần Tập đoàn Bankland được thành lập, đăng ký hoạt động trong lĩnh vực bất động sản cùng nhiều ngành nghề khác. Trên danh nghĩa, doanh nghiệp có hội đồng quản trị, ban điều hành và các cổ đông sáng lập.
Tuy nhiên, cơ quan tố tụng xác định toàn bộ chi phí thành lập do Vũ Đức Tĩnh chi trả, đồng thời người này giữ vai trò “cố vấn cao cấp” và trực tiếp chỉ đạo vận hành.
Sau khi hoàn tất bộ khung pháp lý, Tĩnh cùng các cộng sự tổ chức hàng loạt hội thảo, hội nghị quy mô lớn để quảng bá cơ hội đầu tư. Tại đây, các dự án được giới thiệu với tiềm năng sinh lời cao, từ bất động sản, du lịch đến công nghệ, xuất nhập khẩu… đi kèm cam kết lợi nhuận hấp dẫn.
Nhà đầu tư được mời gọi góp vốn thông qua nhiều hình thức như ký hợp đồng hợp tác kinh doanh, mua cổ phiếu chưa niêm yết hoặc tham gia các “gói đầu tư” với kỳ hạn linh hoạt. Lãi suất được quảng bá lên tới 43,2% mỗi năm, thậm chí trả lãi theo ngày với mức sinh lời vượt xa thị trường, cáo trạng nêu.
Để dẫn dụ “con mồi”, Bankland còn tung ra hàng loạt chiêu khuyến mại như tặng vàng, ô tô, xe máy, điện thoại, sổ đỏ, thậm chí cả các chuyến du lịch cao cấp. Mô hình được tổ chức theo kiểu đa cấp biến tướng, khuyến khích người tham gia lôi kéo thêm nhà đầu tư mới.
Song theo cáo trạng, các hoạt động kinh doanh được quảng bá hầu hết là lửa đảo, không có thật. Công ty không triển khai dự án thực tế, không tạo ra dòng tiền từ sản xuất kinh doanh, mà chủ yếu dùng tiền của nhà đầu tư sau để chi trả cho người trước trong giai đoạn đầu nhằm tạo niềm tin.
Theo cáo trạng, ngoài Bankland, Vũ Đức Tĩnh còn chỉ đạo thành lập thêm hai pháp nhân khác là Công ty Cawiho và Công ty GBF, mở rộng mạng lưới huy động vốn với cùng mô hình đa cấp trên.
Viện kiểm sát cáo buộc tổng số tiền Tĩnh cùng các đồng phạm huy động được lên tới 572 tỉ đồng. Trong đó riêng Công ty Bankland chiếm phần lớn, với gần 480 tỉ đồng từ hơn 5.200 nhà đầu tư.
Các khoản tiền này được huy động thông qua ba hình thức chính là góp vốn hưởng lãi suất cao, bán cổ phiếu chưa niêm yết và chào bán các dự án bất động sản không có thật.
Kết quả điều tra xác định chỉ một phần nhỏ tiền được các bị can sử dụng để chi trả lãi, thưởng trong thời gian đầu.
Từ giữa năm 2022, nhà đầu tư không còn nhận được lợi nhuận như cam kết. Tại Công ty Bankland, các bị can đã chiếm đoạt khoảng 479 tỉ đồng, sau khi trừ số tiền đã hoàn trả. Tại Công ty Cawiho, số tiền chiếm đoạt là hơn 42 tỉ đồng, còn tại Công ty GBF là hơn 3 tỉ đồng, cáo trạng nêu.
Tổng cộng hơn 5.300 người sập bẫy lừa của “cố vấn cao cấp” Vũ Đức Tĩnh, với số tiền bị chiếm đoạt còn lại gần 480 tỉ đồng, đã trừ đi các khoản trả cho nhà đầu tư.
Viện kiểm sát cáo buộc Vũ Đức Tĩnh dù không đứng tên pháp lý nhưng là người chủ mưu, chỉ đạo xuyên suốt mọi hoạt động của cả ba công ty. Từ việc xây dựng mô hình kinh doanh, tổ chức huy động vốn đến phân công nhân sự, tất cả đều do Tĩnh quyết định.
Nguyễn Thị Thanh Vân được giao giữ vai trò kế toán trưởng, chịu trách nhiệm kiểm soát dòng tiền thu chi và điều phối nguồn vốn. Một số bị can khác đứng tên tài sản hoặc hỗ trợ quản lý nhằm che giấu quyền kiểm soát thực sự của Tĩnh.
Đáng chú ý, các hợp đồng hợp tác đầu tư được soạn thảo với nội dung “cùng kinh doanh, cùng chia lợi nhuận”, nhưng không có tài sản đảm bảo, không gắn với dự án cụ thể. Bản chất, theo viện kiểm sát, đây chỉ là công cụ huy động vốn trá hình.
Việc trả lãi suất cao trong giai đoạn đầu được xác định là chiêu thức tạo lòng tin, kích thích nhà đầu tư rót thêm tiền hoặc lôi kéo người mới tham gia. Khi dòng tiền không còn được duy trì, toàn bộ hệ thống sụp đổ.
Theo đánh giá của cơ quan tố tụng, vụ án là điển hình của mô hình huy động vốn theo kiểu “lấy tiền người sau trả người trước”, kết hợp với chiêu thức truyền thông, quảng bá rầm rộ để tạo dựng hình ảnh doanh nghiệp lớn mạnh.
Việc tổ chức hội thảo, sử dụng các thông tin không có thật về dự án và tiềm năng lợi nhuận đã khiến hàng nghìn người tin tưởng, rót tiền với kỳ vọng sinh lời cao. Cơ quan tố tụng cũng cho rằng việc bị can Tĩnh không đứng tên pháp lý nhưng vẫn điều hành toàn bộ hoạt động cho thấy thủ đoạn tinh vi nhằm né tránh trách nhiệm, gây khó khăn cho quá trình điều tra.
Hai người đứng tên Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc Công ty Bankland là Quản Văn Dương, Nguyễn Thị Như bị cáo buộc đồng phạm lừa đảo với Vũ Đức Tĩnh.
Theo đó, ông Bùi Văn Tân (43 tuổi, chủ hệ thống cửa hàng xe máy Tân Tiến) bị đưa ra xét xử về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và mua bán tài liệu của cơ quan, tổ chức.
Các bị cáo: Nguyễn Thủy Tiên, Nguyễn Ngọc Thúy, Võ Đình Thắng, Nguyễn Trung Thông, Trần Văn Sậu, Hà Xuân Phúc, Nguyễn Hữu Oai, Nguyễn Hữu Như, Lê Văn Tới, Trần Thị Như Thúy bị xét xử về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Các bị cáo là chủ hệ thống, đại lý cửa hàng xe, gồm: Nguyễn Đình Sùng, Nguyễn Thị Kiều Oanh và Nguyễn Sỹ Toàn bị xét xử về tội mua bán tài liệu của cơ quan, tổ chức.
Theo cáo trạng, từ năm 2018 đến tháng 12-2023, Bùi Văn Tân đã thành lập 4 địa điểm kinh doanh xe máy, gồm: Cửa hàng xe máy Tân Tiến, Cửa hàng xe máy Tân Tiến 2, Công ty TNHH Mua bán xe máy Lâm Tới và Công ty TNHH Xe máy Thảo Vân.
Khoảng cuối năm 2021, Tân thỏa thuận thu mua xe không rõ nguồn gốc, không giấy tờ của Lê Văn Tới; mua phiếu kiểm tra chất lượng xuất xưởng của Nguyễn Thị Kiều Oanh, Nguyễn Đình Sùng và Nguyễn Sỹ Toàn.
Sau đó, Tân thuê Nguyễn Hữu Oai (làm nghề sửa xe) và Nguyễn Hữu Như (em Oai) mài, đục thay đổi số khung, số máy theo thông tin phiếu kiểm tra xuất xưởng.
Sau đó, Tân đưa xe đã mài đục về hệ thống cửa hàng, phân công nhân viên bán cho người mua dưới dạng xe mới nhằm chiếm đoạt tiền của khách hàng.
Với thủ đoạn nêu trên, từ cuối năm 2021 đến khi bị phát hiện, Tân khai nhận đã mua khoảng 1.500 phiếu kiểm tra chất lượng xuất xưởng và thuê Oai, Như mài đục khoảng 500 số xe máy để bán cho khách hàng. Tổng số tiền bị cáo Tân đã chiếm đoạt là hơn 15 tỉ đồng của 392 bị hại.
6 người bị tạm giam, 5 bị can từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi được tại ngoại, ngày 28/4, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Trị cho biết.
Theo điều tra, đêm 18/4 và rạng sáng 19/4, nhóm thanh thiếu niên tụ tập, đi xe máy lạng lách, đánh võng và sử dụng hung khí gây náo loạn tại khu vực phường Đông Hà và phường Nam Đông Hà.
Ngày 22/4, Cơ quan Cảnh sát điều tra khởi tố vụ án hình sự về tội Gây rối trật tự công cộng.
Cảnh sát xác định có 21 thanh thiếu niên tham gia vụ việc. Qua khám xét và truy xét, lực lượng chức năng đã tạm giữ 6 xe máy, một thanh kim loại gắn lưỡi dao bầu, một cây ba chĩa tự chế và thanh kiếm.
Liên quan vụ án, 10 người chưa đủ 16 tuổi bị lập hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính.
Với mong muốn hoàn thiện hệ thống pháp luật về thi hành tạm giữ, tạm giam, Bộ Công an đang lấy ý kiến về Dự thảo Thông tư quy định Nội quy cơ sở giam giữ và danh mục đồ vật cấm đưa vào khu vực giam giữ; áp dụng với người bị tạm giữ, người bị tạm giam và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.
Một trong những điểm mới mang tính đột phá là sự thay đổi căn bản trong phương thức xử lý đồ vật cấm, đặc biệt là các thiết bị điện tử như điện thoại di động, theo hướng nhân văn và bảo đảm quyền tài sản của công dân hơn.
Từ "tiêu hủy" đến bước ngoặt "bảo quản để trả lại"
Theo quy định hiện hành tại Thông tư 32/2017 của Bộ Công an, các đồ vật như điện thoại di động, thiết bị lưu trữ dữ liệu, máy ghi âm, ghi hình... sau khi thu giữ phải kiểm tra, xác minh và "lập hồ sơ trước khi tổ chức tiêu hủy". Ngoại trừ thiết bị chứa dữ liệu liên quan đến vụ án mới chuyển cho cơ quan điều tra.
Tại tờ trình dự thảo Thông tư mới, Cục Cảnh sát quản lý tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự tại cộng đồng đánh giá, việc xử lý đồ vật cấm là thiết bị điện tử theo cách cũ là "chưa hợp lý".
Thực tế cho thấy, điện thoại di động là tài sản có giá trị và chứa đựng nhiều dữ liệu cá nhân hợp pháp của công dân. Việc mặc định tiêu hủy khi không có dấu hiệu tội phạm đã vô tình gây thiệt hại về kinh tế và quyền lợi của người bị giam giữ cũng như thân nhân của họ.
Do đó, tại dự thảo thông tư mới, quy trình xử lý đã được thay đổi để đảm bảo tính khả thi và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người bị tạm giữ, tạm giam.
Cụ thể đối với điện thoại di động và các thiết bị thông tin liên lạc, sau khi thu giữ sẽ tiến hành kiểm tra. Trong trường hợp không có dấu hiệu tội phạm, cơ sở giam giữ sẽ thực hiện quy trình "bảo quản, niêm phong và bàn giao lại cho chủ sở hữu hoặc bàn giao cho đối tượng sau khi ra khỏi cơ sở giam giữ". Thay đổi này sẽ giúp người bị tạm giữ, tạm giam có thể nhận lại tài sản của mình khi kết thúc thời gian giam giữ.
Đối với các thiết bị có dấu hiệu tội phạm hoặc cơ sở giam giữ không thể kiểm tra, xác minh nội dung dữ liệu bên trong, dự thảo quy định sẽ chuyển cho cơ quan điều tra có thẩm quyền xử lý. Quy định này vừa đảm bảo an ninh, vừa tránh bỏ lọt tội phạm nhưng vẫn tôn trọng quyền sở hữu tài sản.
>> 11 loại đồ vật bị cấm đưa vào khu vực tạm giữ, tạm giam
Dự thảo đang được đăng tải trên Cổng thông tin điện tử Bộ Công an để lấy ý kiến đóng góp từ các cơ quan, tổ chức, cá nhân đến ngày 16/4. Nếu được thông qua, quy định mới sẽ chính thức có hiệu lực từ 1/7 tới.
Cục Cảnh sát quản lý trại giam vừa qua cũng đề xuất nhiều thay đổi với phạm nhân như: gọi video call với người thân miễn phí, gặp người nhà online, dán QR Code ở khu thăm gặp, tạo điều kiện cho người nhà đơn giản hóa việc gửi tiền cho phạm nhân; xây dựng hệ thống "trại tạm giam thông minh" và "hiện đại hóa", đưa máy chiếu vào buồng giam để xem phim truyền hình, các nội dung mang tính giáo dục; xây dựng căng tin phi lợi nhuận...
