Bộ Quốc phòng Mỹ ngày 28/4 đệ trình lên quốc hội bản đề xuất, trong đó đề nghị các nghị sĩ luật hóa việc đổi tên cơ quan này thành “Bộ Chiến tranh”. “Việc sửa tên gọi của Bộ là lời nhắc nhở cơ bản về tầm quan trọng cũng như sự tôn trọng đối với nhiệm vụ cốt lõi của chúng ta, đó là chiến đấu và giành chiến thắng trong các cuộc chiến tranh”, đề xuất nêu rõ.
Tổng thống Donald Trump hồi tháng 9/2025 ký sắc lệnh đổi tên Bộ Quốc phòng Mỹ thành Bộ Chiến tranh, cho biết quyết định đã gửi đi “thông điệp chiến thắng” đến toàn thế giới. Ông cho rằng tên gọi Bộ Quốc phòng đã được sử dụng hơn 70 năm và “mang tính chính trị thái quá”.
Tuy nhiên, quyết định đổi tên chỉ có hiệu lực chính thức sau khi được quốc hội Mỹ phê duyệt. Hiện tại, Bộ Chiến tranh chỉ là tên gọi phụ, không phải tên chính thức của Bộ Quốc phòng Mỹ.
Lầu Năm Góc cho hay sự thay đổi này sẽ không tác động đáng kể tới ngân sách quốc phòng năm tài khóa 2027, vì hầu hết chi phí sẽ được chi trả từ ngân sách năm tài khóa 2026.
Theo Lầu Năm Góc, việc đổi tên từ Bộ Quốc phòng sang Bộ Chiến tranh ước tính tiêu tốn khoảng 52 triệu USD. Con số này thấp hơn nhiều so với dự báo của Văn phòng Ngân sách Quốc hội hồi tháng 1, khi cơ quan này ước tính chi phí đổi tên có thể lên tới 125 triệu USD, nếu được áp dụng “rộng rãi và nhanh chóng”.
Trong đó, khoảng 3,5 triệu USD được dành cho các ban bệ quân sự, 3 triệu USD cho văn phòng Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và bộ tư lệnh các quân chủng ở Washington, khoảng 44,6 triệu USD được phân bổ cho các cơ quan quốc phòng và hoạt động thực địa của bộ.
Đề xuất đổi tên Bộ Quốc phòng thành Bộ Chiến tranh sẽ dẫn đến khoảng 7.600 thay đổi trong luật liên bang. Lầu Năm Góc đã thay đổi trang web cùng các tài khoản mạng xã hội của mình để thể hiện quyết định đổi tên và biển tên của Bộ trưởng Pete Hegseth cũng đã được sửa thành “Bộ trưởng Chiến tranh”.
Tên gọi “Bộ Chiến tranh” cũng đã được Lầu Năm Góc sử dụng trong thư từ chính thức cũng như các thông báo công khai. Dự luật về việc đổi tên này đã được nghị sĩ Cộng hòa Greg Steube đệ trình ở Hạ viện và thượng nghị sĩ Mike Lee đệ trình ở Thượng viện.
Tổng thống Mỹ George Washington thành lập Bộ Chiến tranh vào năm 1789. Năm 1947, cơ quan này được tái cấu trúc dưới thời tổng thống Harry Truman và được đổi tên thành Bộ Quốc phòng vào năm 1949.
Người phát ngôn của đơn vị vận hành tuyến tàu nội đô Karina Amanda cho biết vụ va chạm xảy ra giữa một đoàn tàu nội đô và một đoàn tàu đường dài tại ga Bekasi Timur ở tỉnh Tây Java, cách Jakarta khoảng 25 km vào tối 27/4.
Anna Purba, người phát ngôn của công ty đường sắt nhà nước KAI, cho biết 7 người thiệt mạng và 81 người bị thương. Lực lượng cứu hộ đang nỗ lực tiếp cận hai người còn sống nhưng bị mắc kẹt trong đống đổ nát.
Sausan Sarifah, hành khách 29 tuổi trên tàu nội đô, kể về khoảnh khắc kinh hoàng khi tàu đường dài đâm sầm vào tàu nội đô đang dừng, khiến hành khách bị kẹt trong những toa biến dạng.
"Tôi đã nghĩ mình sẽ chết", Sausan nói tại bệnh viện RSUD Bekasi. Cô bị gãy tay và có vết cắt sâu ở đùi.
Theo Franoto Wibowo, phát ngôn viên của đơn vị vận hành đường sắt KAI, có vẻ một chiếc taxi đã va quệt với tàu nội đô tại điểm giao cắt, khiến đoàn tàu phải dừng lại trên đường ray và bị đâm trúng.
Sausan cho hay cô cùng các hành khách đã nhận được thông báo dừng từ tàu nội đô và đang chuẩn bị sẵn sàng xuống tàu. Nhưng vụ va chạm xảy ra, khiến mọi người không thể thoát ra ngoài và ngã đè lên nhau.
"Mọi chuyện xảy ra quá nhanh, chỉ trong tích tắc", Sausan kể lại.
Khi đó cô nơm nớp sợ sẽ bị ngạt thở đến chết trong cảnh hỗn loạn và lo ngại một số người bị kẹt bên dưới không thể qua khỏi. "Tôi nằm ở phía trên, nên tôi đã được sơ tán nhanh chóng", cô nói.
Tại nhà ga, cảnh tượng hỗn loạn diễn ra sau vụ va chạm. Các nhân viên cứu hộ hò hét gọi bình oxy trong khi hàng dài xe cứu thương chờ đợi với đèn nháy liên tục. Phóng viên AFP tại hiện trường cho hay nhiều người được khiêng ra từ đống đổ nát và đưa lên xe cứu thương, trong khi hàng trăm người dân đứng xem với vẻ mặt bàng hoàng.
Asep Edi Suheri, cảnh sát trưởng Jakarta, cho biết đoàn tàu đường dài đã đâm vào toa cuối cùng, vốn dành riêng cho phụ nữ, của đoàn tàu nội đô. Theo bà Purba, tất cả nạn nhân đều trên tàu nội đô, còn khoảng hơn 240 hành khách trên tàu đường dài đã được sơ tán an toàn.
Phó chủ tịch Hạ viện Sufmi Dasco Ahmad cho biết số thương vong có thể còn tăng lên, khi nhân viên cứu hộ nỗ lực giải cứu thêm nhiều người mắc kẹt trong các toa tàu bị bẹp dúm.
Quân đội, lính cứu hỏa, cơ quan tìm kiếm cứu nạn quốc gia và Hội Chữ thập đỏ cũng đang hỗ trợ nỗ lực sơ tán, theo ông Franoto.
Vụ tai nạn đường sắt nghiêm trọng gần đây nhất tại Indonesia đã khiến 4 nhân viên đoàn tàu thiệt mạng và khoảng 20 người bị thương tại tỉnh Tây Java vào tháng 1/2024. Trước đó vào năm 2015, đã có 16 người thiệt mạng khi một đoàn tàu nội đô đâm vào xe buýt tại điểm giao cắt ở Jakarta.
Theo truyền thông Mỹ, tin tặc dường như đã khai thác hệ thống đo bồn tự động (ATG) vốn đang hiển thị trực tuyến và không được bảo vệ bằng mật khẩu tại nhiều trạm xăng ở một số bang của Mỹ ngày 15/5, cho phép chúng có thể can thiệp vào các chỉ số hiển thị trên bồn chứa nhưng không làm thay đổi mức nhiên liệu thực tế bên trong.
Các vụ xâm nhập mạng này chưa được ghi nhận gây ra thiệt hại hoặc tổn hại về mặt vật lý, nhưng các vụ vi phạm đã dấy lên những lo ngại về an toàn vì việc tiếp cận được vào hệ thống ATG. Về mặt lý thuyết, những vụ xâm nhập như vậy có thể cho phép một tin tặc gây ra một vụ rò rỉ mà không bị phát hiện.
Giới chức Mỹ nghi ngờ Iran có liên quan đến vụ việc. Tuy nhiên, các nguồn tin cũng cảnh báo rằng chính phủ Mỹ có thể không thể xác định một cách triệt để ai là người chịu trách nhiệm do thiếu các bằng chứng kỹ thuật số.
Cơ quan An ninh Cơ sở Hạ tầng và An ninh Mạng Mỹ, FBI chưa đưa ra bình luận.
Nếu sự can dự của Iran được xác nhận, đây sẽ là trường hợp mới nhất về việc Tehran đe dọa cơ sở hạ tầng quan trọng tại Mỹ, nơi vẫn nằm ngoài tầm bắn của các máy bay không người lái và tên lửa của Iran trong bối cảnh chiến sự Mỹ, Israel với Iran tạm đóng băng bởi một lệnh ngừng bắn trong khi các cuộc hòa đàm tiếp tục bế tắc.
Chiến dịch tấn công mạng này cũng là một lời cảnh báo đối với nhiều nhà vận hành cơ sở hạ tầng quan trọng của Mỹ, những người đã phải chật vật để bảo mật hệ thống của họ bất chấp nhiều năm thúc giục từ liên bang.
Các nhà nghiên cứu an ninh mạng đã cảnh báo về các hệ thống ATG kết nối Internet trong hơn một thập niên qua. Vào năm 2015, công ty bảo mật Trend Micro đã đưa các hệ thống ATG giả lập lên mạng để xem loại tin tặc nào sẽ nhắm mục tiêu vào chúng. Một nhóm ủng hộ Iran đã nhanh chóng xuất hiện.
Một báo cáo năm 2021 từ Sky News đã trích dẫn các tài liệu nội bộ từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, trong đó chỉ đích danh ATG là một mục tiêu tiềm năng cho một cuộc tấn công mạng gây gián đoạn tại các trạm xăng.
Trong đoàn, nhà sáng lập kiêm Chủ tịch NVIDIA Jensen Huang, tỉ phú Elon Musk (Tesla), nhà lãnh đạo Apple Tim Cook cùng nhiều lãnh đạo các tập đoàn lớn của Mỹ cũng tháp tùng chủ nhân Nhà Trắng đến Trung Quốc.
Bloomberg đưa tin thương vụ bán 500 máy bay Boeing 737 Max, một trong những đơn hàng lớn nhất lịch sử của Boeing, dự kiến sẽ được công bố trong chuyến thăm. Tổng thống Trump và Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ thảo luận việc thành lập một hội đồng thương mại mới để điều phối danh sách các mặt hàng Mỹ mà Trung Quốc nên mua và ngược lại. Vấn đề kiểm soát đất hiếm được cho là cũng nằm trong chương trình nghị sự giữa hai nhà lãnh đạo. Và hai bên dường như sẽ thảo luận về khả năng gia hạn thời gian tạm dừng thương chiến Mỹ - Trung, vốn đạt được trong cuộc gặp của hai nhà lãnh đạo tại Hàn Quốc hồi tháng 10 năm ngoái.
Vấn đề Đài Loan cũng trở thành một tâm điểm mà giới quan sát chú ý với câu hỏi liệu sự ủng hộ của Washington đối với Đài Bắc có giảm đi nếu Mỹ và Trung Quốc đạt một số thỏa thuận. Trước khi đến Bắc Kinh, ông Trump từng tiết lộ sẽ trao đổi với ông Tập về các hợp đồng chuyển giao vũ khí Mỹ cho Đài Bắc. Đây là động thái hoàn toàn khác với quan điểm trước đó của các đời tổng thống Mỹ rằng Washington sẽ không tham vấn Bắc Kinh về vấn đề hỗ trợ Đài Loan.
Thêm một trọng tâm khác của chuyến thăm sẽ là trí thông minh nhân tạo (AI), khi cả hai nước đều đối mặt những lời kêu gọi hãy hợp tác liên quan hệ thống các tiêu chuẩn và cơ chế an ninh nhằm bảo đảm an toàn cho người dùng khi sử dụng công nghệ này trên toàn cầu.
Hôm qua, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết "hoan nghênh" chuyến thăm của ông Trump và khẳng định "Trung Quốc sẵn sàng hợp tác với Mỹ để mở rộng hợp tác và lèo lái những bất đồng". An ninh đã được đặc biệt siết chặt tại Bắc Kinh trước chuyến thăm. AFP đưa tin cảnh sát được triển khai tại các nút giao thông lớn của thành phố và phía an ninh áp dụng các biện pháp kiểm tra trên hệ thống tàu điện ngầm của thủ đô.
Theo Tân Hoa xã, lịch trình cuộc gặp thượng đỉnh bao gồm lễ đón chính thức, những cuộc gặp riêng giữa hai nhà lãnh đạo và chuyến tham quan Thiên Đàn, quần thể đền thờ tế trời cổ đại lớn nhất Trung Quốc ở quận Đông Thành của Bắc Kinh. Ông Trump sẽ tham dự quốc yến vào chiều tối 14.5, kế đến là dùng trà và bữa trưa kết hợp làm việc với ông Tập vào ngày 15.5 trước khi về nước.
Trước khi lên máy bay đến Trung Quốc, ông Trump nói rằng có vẻ như không cần sự hỗ trợ của Bắc Kinh để chấm dứt cuộc xung đột với Iran cũng như nới lỏng sự kiểm soát của chính quyền Tehran đối với eo biển Hormuz.
