Sabastian Sawe từng nghĩ rằng những người ở hãng adidas đang trêu đùa anh. Chiếc hộp đựng đôi giày anh sắp ra mắt tại London nhẹ đến mức anh tưởng nó rỗng không. Mỗi chiếc nặng chưa đầy 100 gram. Một tấm sợi carbon ẩn hiện. Lớp bọt đệm nhẹ như không khí.
Chỉ có duy nhất một VĐV marathon từng “bay” trên đôi chân nhẹ hơn thế. Đó là Abebe Bikila, huyền thoại người Ethiopia với đôi chân trần đã giành HC vàng Olympic 1960. Khi ấy, Bikila đã chạy với những vết chai sạn trên sỏi đá, băng qua những con phố lát đá sanpietrini (một loại đá cuội) của thành Rome, Italy để thiết lập kỷ lục thế giới 2 giờ 15 phút 16 giây.
Vào thời đại của những huyền thoại đó, ranh giới của hiệu suất được định đoạt bởi tài năng, sức chịu đựng và ý chí sắt đá. Đó là yếu tố con người khiến tất cả phải ngỡ ngàng và cảm phục khi đọc về những người hùng có khả năng chạy bền bỉ và tốc độ, những VĐV gầy gò, chỉ có gân cốt và một trái tim rực cháy.
Gần 7 thập kỷ sau, có thể nói con người đã lại “đặt chân lên Mặt Trăng”. Trí tưởng tượng và khát vọng giờ đây được thắp sáng bởi điều kỳ diệu của công nghệ giày dép, những tiến bộ trong nghiên cứu, và hiểu biết sâu sắc hơn về trao đổi chất và dinh dưỡng.
Có những con số biết nói. Đôi giày chỉ nặng vỏn vẹn 96 gram mỗi chiếc. Lượng carbohydrate tiêu thụ lên tới 115 gram mỗi giờ, đựng trong những chai nhỏ chứa hỗn hợp đường fructose-glucose tỷ lệ 1:0.8. Các VĐV marathon nhận chúng từ trạm tiếp tế, kẹp vào cánh tay có ống bọc khí động học, vừa chạy hàng trăm mét vừa nhấm nháp từng chút một cho đến khi cạn sạch. Thậm chí, họ còn dùng cả bicarbonate để trung hòa lượng lactate sinh ra khi cơ bắp đốt cháy glucose, giúp tái kiểm soát nó như một nguồn năng lượng.
Đó chính là diện mạo mới của những người chạy bộ. Trước đây, VĐV chỉ cần vớ lấy chai nước, uống một ngụm, dội lên đầu rồi vứt chiếc chai còn đầy một nửa xuống đường. Thời đó đã qua rồi.
VĐV giờ đây có cơ bắp, hệ tiêu hóa và hệ mạch máu được rèn luyện đến cực hạn. Họ trở thành những “cỗ máy” có khả năng duy trì quãng đường 42,195 km trong 7.170 giây, với vận tốc 21,185 km/h – tương đương với việc chạy liên tiếp 53 lượt 800m với tốc độ 2 phút 15 giây mỗi lượt, hoặc 105 lượt 400m với 1 phút 8 giây mỗi lượt, không một giây nghỉ ngơi. Nếu không có carbohydrate nạp trực tiếp vào tĩnh mạch hay những đôi giày “nguyên tử”, đây sẽ là một sự điên rồ bất khả thi, ngay cả với những người xuất chúng như Sawe hay Yomif Kejelcha.
Marathon, từ một kỳ tích đơn thuần khiến người ta mơ mộng, giờ đây đã trở thành “tủ kính trưng bày” của ngành công nghiệp chạy bộ và thực phẩm bổ sung, những lĩnh vực đang xoay chuyển cả thế giới.
Kỷ nguyên mới này được hãng Nike mở ra từ 10 năm trước với đôi giày giúp Eliud Kipchoge giành HC vàng tại Olympic Rio 2016. Đi cùng đôi giày, những tấm HC và kỷ lục là sự ra đời của một biểu tượng.
Kipchoge được đưa lên “bệ thờ” của làng marathon. Một “vị thánh” với lối sống thuần khiết, khổ hạnh, kết hợp giữa sự giản dị, những câu triết lý tự lực và chiêm nghiệm, nụ cười thường trực, sự hạnh phúc trong đau đớn, cùng với những công nghệ tiên tiến nhất trong huấn luyện, giày dép và dinh dưỡng. Ông trở thành nhân vật chuyển giao, tiếp nối ngọn lửa từ những kẻ “điên rồ” như Sammy Wanjiru – VĐV Kenya đoản mệnh, người đã thách thức thời tiết, cái nóng, độ ẩm và sự ô nhiễm của Bắc Kinh để giành vàng năm 2008.
Tại kỳ Olympic đó, đối thủ của Wanjiru không có Haile Gebrselassie – một tượng đài khác của marathon thế kỷ 21. VĐV Ethiopia ấy, người thừa kế hiện đại của sự thuần khiết kiểu Bikila, đã từ chối thi đấu vì lo ngại ô nhiễm tại Trung Quốc.
Câu chuyện đời tư của Gebrselassie từng làm say lòng bao người khi ông kể về đôi khuỷu tay biến dạng do thói quen kẹp sách vào nách để chạy bộ nhiều cây số từ nhà đến trường.
Nhưng thời thế đã thay đổi. Ngày nay, “giày và gel” đang định hình lại đường chạy marathon.
Hồ Đá Bàng (xã Nghĩa Thành và Đất Đỏ) được chọn để tổ chức các hoạt động thể thao quan trọng của TP.HCM.
Trong đó, Giải Đua thuyền truyền thống vô địch các tay chèo xuất sắc quốc gia năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 1 đến ngày 7-5 tại đây. Sau đó hồ Đá Bàng tiếp tục là địa điểm tổ chức môn đua thuyền truyền thống tại Đại hội Thể dục thể thao TP.HCM lần thứ I năm 2026, từ ngày 6 đến ngày 10-5 và Đại hội Thể thao toàn quốc diễn ra vào tháng 11 tới.
Vài ngày qua xuất hiện một số thông tin cho rằng hoạt động san gạt tại hồ Đá Bàng (tại xã Nghĩa Thành và Đất Đỏ) có dấu hiệu xâm hại công trình thủy lợi.
Tuy nhiên, Trung tâm Thể thao dưới nước TP.HCM khẳng định các hoạt động tại đây đều được cấp phép đầy đủ bởi cơ quan chức năng.
Cụ thể, vào ngày 14-4, Trung tâm Thể thao dưới nước TP.HCM đã làm công văn số 115 gửi đến Sở Nông nghiệp và Môi trường về việc báo cáo nội dung san gạt, chỉnh trang địa điểm thi đấu phục vụ tổ chức Đại hội Thể dục thể thao TP.HCM và Đại hội Thể thao toàn quốc 2026 môn đua thuyền.
Trong đó, Trung tâm Thể thao dưới nước TP.HCM đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường hỗ trợ địa điểm, mặt bằng tập kết trang thiết bị đăng cai giải. Đồng thời xin phép thực hiện lắp ghép đặt nhà kho giá để thuyền, nhà vệ sinh và san gạt chỉnh trang vệ sinh mặt bằng khu vực thi đấu ở vị trí đã được UBND TP.HCM cấp phép hoạt động vùng nước.
Đến ngày 16-4, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã có văn bản phản hồi số 10506. Trong văn bản, Sở đã thống nhất theo đề xuất của Trung tâm Thể thao dưới nước TP.HCM về việc san gạt, chỉnh trang vệ sinh tạo mặt bằng phục vụ tập luyện và thi đấu môn đua thuyền trong phạm vi được cấp phép tại công trình hồ Đá Bàng. Việc san gạt mặt bằng không làm ảnh hưởng đến công tác quản lý, khai thác, vận hành công trình hồ chứa nước Đá Bàng.
Sở cũng yêu cầu trong quá trình thực hiện phải đảm bảo vệ sinh môi trường, an toàn công trình và chất lượng nước hồ chứa nước Đá Bàng. Tuyệt đối không được vận chuyển các vật liệu (đất, cát, đá...) ra khỏi phạm vi công trình hồ Đá Bàng khi chưa được sự cho phép của cơ quan có thẩm quyền.
Đại diện của Trung tâm Thể thao dưới nước TP.HCM cho biết hiện trường khu vực lòng hồ hiện chỉ tồn tại một số đống đất chưa được san gạt do chưa bố trí kịp phương tiện thi công. Các vật liệu này vẫn nằm trong phạm vi lòng hồ, chưa có dấu hiệu vận chuyển ra ngoài hay khai thác như một số lo ngại.
Để phục vụ công tác thi đấu, ngày 8-4 vừa qua, Trung tâm Quản lý và Khai thác công trình thủy lợi TP.HCM đã thống nhất tiếp nước từ hồ Sông Ray về hồ Đá Bàng với lưu lượng khoảng 80.000 m³/ngày đêm. Dự kiến đến thời điểm tổ chức giải, mực nước hồ sẽ đạt khoảng 1,83m, đảm bảo điều kiện cho các môn thể thao dưới nước.
Trên sân Chi Lăng, Thể Công Viettel có khởi đầu tương đối khó khăn khi bị dẫn trước ngay từ phút đầu tiên bởi bàn thắng của ngoại binh CLB Đà Nẵng là Brandon Lopez. Tuy nhiên, với bản lĩnh của một ứng cử viên vô địch, các học trò HLV Velizar Popov vẫn chơi điềm tĩnh, tự tin, gây được sức ép lớn về phía khung thành đối phương. Nhờ đó, Lucao ghi liền 2 bàn thắng trong hiệp 1 để giúp đội khách vươn lên dẫn bàn, với 1 cú sút xa trái phá và 1 tình huống di chuyển khôn ngoan rồi dứt điểm gọn gàng. Đến cuối hiệp 1, thủ môn Văn Việt của Thể Công Viettel ra vào thiếu quyết đoán, tạo điều kiện cho Milan Makaric đánh đầu ghi bàn, gỡ hòa 2-2 cho CLB Đà Nẵng.
Sang hiệp 2, Thể Công Viettel tiếp tục duy trì thế trận áp đảo, liên tục tạo ra các cơ hội nguy hiểm về phía khung thành thủ môn Văn Toản. Nhưng phải đến phút 74, Thể Công Viettel mới có bàn nâng tỷ số lên 3-2 sau cú sút gọn gàng của Viết Tú. Nhưng cũng thật trớ trêu, chính Viết Tú phạm lỗi trong vòng cấm, khiến Thể Công Viettel chịu quả phạt đền ở phút 90. Từ khoảng cách 11 m, Lopez tung cú sút quyết đoán, giúp CLB Đà Nẵng gỡ hòa 3-3, giữ lại 1 điểm quý giá. Nhờ đó, đội bóng sông Hàn tạm thoát khỏi vị trí cuối bảng (cùng có 13 điểm như PVF-CAND nhưng xếp trên nhờ hiệu số bàn thắng - bại).
Với Thể Công Viettel, trận hòa hôm qua chẳng khác nào một thất bại, bởi ở trận đấu muộn nhất vòng, CLB Công an Hà Nội (CAHN) dễ dàng đánh bại SLNA 4-2 để nới rộng khoảng cách với đội nhì bảng lên thành 9 điểm (51 so với 42). Cú hat-trick của Đình Bắc cùng 1 bàn của Minh Phúc giúp CLB CAHN giành trọn 3 điểm. SLNA cũng chơi nỗ lực, ghi được 2 bàn nhờ công Olaha. Đáng chú ý, Đình Bắc đang có phong độ cực cao khi ghi 7 bàn trong 4 trận gần nhất và được kỳ vọng tiếp tục thăng hoa cùng CLB CAHN.
Trong bối cảnh V-League mùa này chỉ còn 6 vòng đấu nữa là kết thúc và phong độ CLB CAHN cũng rất ấn tượng (thắng 4, hòa 1 trong 5 trận gần nhất), thầy trò HLV Polking đang ở rất gần chức vô địch. Nếu không có "cơn địa chấn" nào xảy ra, CLB CAHN sẽ nâng cúp vào cuối mùa, đồng nghĩa với việc HLV Polking sẽ có chức vô địch quốc gia đầu tiên trong sự nghiệp. Ông từng 2 lần vô địch AFF Cup cùng đội tuyển Thái Lan, đoạt Cúp quốc gia, Siêu cúp quốc gia với CLB CAHN nhưng chưa một lần được chạm tay vào ngôi vương ở giải đấu có thể thức league. Trước đó, ông có 2 lần về nhì ở Thai League khi còn dẫn dắt CLB Bangkok United.
Ở trận đấu còn lại trong ngày 26.4, CLB Công an TP.HCM chấm dứt chuỗi 3 trận thua liên tiếp bằng chiến thắng nghẹt thở 1-0 trước đội Hà Tĩnh. Dấu ấn thuộc về HLV Lê Huỳnh Đức khi ông cho Tiến Linh dự bị, để chân sút Williams Lee sắm vai tiền đạo mũi nhọn. Chính cầu thủ Việt kiều Anh này đã tỏa sáng bằng tình huống chạy chỗ thông minh rồi đánh đầu ghi bàn duy nhất của trận đấu sau đường chuyền của Quốc Cường. Ngoài ra, các cầu thủ phòng ngự của CLB Công an TP.HCM như thủ môn Lê Giang Patrik, trung vệ Gia Bảo, Matheus… cũng xứng đáng nhận lời khen khi chơi tập trung, kiên cường để giúp CLB Công an TP.HCM bảo toàn chiến thắng.
U.17 nữ Việt Nam đã vượt qua U.17 nữ Myanmar với tỷ số 2-1 ở lượt trận cuối, qua đó giành vé vào tứ kết với vị trí nhì bảng A (xếp sau chủ nhà Trung Quốc, nhưng đứng trên Thái Lan). Đánh giá về U.17 nữ Myanmar, ông Okiyama Masahiko cho biết: "So với một năm trước (tại giải vô địch Đông Nam Á), đội bạn đã tiến bộ hơn. Họ đã chứng tỏ mình là một đối thủ rất khó chơi".
Dù U.17 nữ Việt Nam thắng trận nhưng vị HLV người Nhật Bản đánh giá họ cần phải nỗ lực hơn nữa. "Có lẽ hai trận đấu trước quá căng thẳng nên các cầu thủ chưa phục hồi hoàn toàn. Tuy nhiên, các cầu thủ đã đoàn kết, mạnh mẽ hô hào nhau để giành chiến thắng chung cuộc. Kết quả cuối cùng rất quan trọng", thuyền trưởng U.17 nữ Việt Nam bày tỏ.
Nói thêm về những khó khăn mà các học trò gặp phải trong hiệp 2, HLV U17 nữ Việt Nam chia sẻ: "Chúng tôi đã ghi thêm 1 bàn thắng nhưng sau đó chưa tập trung, để U.17 nữ Myanmar có bàn gỡ. Chúng tôi phải chuẩn bị thật tốt cho trận tứ kết, phải đảm bảo sức khỏe và phong độ của các cầu thủ tốt nhất".
U.17 nữ Việt Nam sẽ có 3 ngày nghỉ trước khi bước vào trận tứ kết, gặp đội xếp thứ 2 tại bảng B. Đối thủ của thầy trò HLV Okiyama Masahiko sẽ được xác định sau các trận đấu còn lại của vòng bảng diễn ra vào chiều 8.5.
