Tháng trước, bác sĩ Stephen Kornfeld bước lên tàu MV Hondius tại điểm cực Nam Argentina với kỳ vọng về một chuyến phiêu lưu để đời: khám phá những vùng băng giá bao la, những hòn đảo xa xôi và tận mắt chiêm ngưỡng các loài động vật hoang dã như cá voi, cá heo và chim cánh cụt ở khoảng cách gần.
Tuy nhiên, chỉ vài tuần sau kỳ nghỉ băng qua Đại Tây Dương, vị bác sĩ đến từ bang Oregon, Mỹ, này phải lập tức hành động để chăm sóc các hành khách sau khi đợt bùng phát Hantavirus chết người bắt đầu lan rộng trên tàu, khiến ngay cả bác sĩ của tàu cũng đổ bệnh. “Tôi bất đắc dĩ phải đảm nhận vai trò bác sĩ trên tàu”, CNN dẫn lời ông Kornfeld chia sẻ từ con tàu đang bị dịch bệnh bủa vây. Hiện MV Hondius trên hải trình tới Tenerife thuộc quần đảo Canary của Tây Ban Nha nằm ngoài khơi bờ biển phía Tây Nam Morocco.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm 7/5 cho biết đã xác định được 5 ca nhiễm Hantavirus liên quan đến con tàu và nghi ngờ có thêm vài trường hợp khác, đồng thời lưu ý số ca mắc có thể còn tăng lên. Cơ quan An ninh Y tế Anh cho hay đã phát hiện thêm một ca nghi nhiễm là công dân Anh hiện ở Tristan da Cunha, thuộc lãnh thổ hải ngoại Saint Helena xa xôi ở Nam Đại Tây Dương, nơi tàu Hondius từng dừng chân trước đó.
Ba người trên tàu đã tử vong, gồm một cặp vợ chồng cao tuổi người Hà Lan. Họ được cho là nhiễm virus trong lúc tham quan tại Argentina trước khi bắt đầu chuyến hải trình. Hơn 140 hành khách và thủy thủ đoàn còn lại trên tàu, gồm 17 người Mỹ, đã trải qua nhiều ngày neo đậu gần Praia, Cape Verde ngoài khơi bờ biển Tây Phi. Dự kiến họ cập bến đảo Tenerife vào ngày 10/5, sau đó sẽ rời tàu và trở về nước.
Đợt bùng phát đã kích hoạt nỗ lực truy vết tiếp xúc quy mô lớn trên toàn cầu trong bối cảnh các cơ quan y tế nỗ lực xác định những người có khả năng đã tiếp xúc với loại virus hiếm gặp lây truyền từ loài gặm nhấm này. Tuy nhiên, WHO không tiên liệu về một đại dịch tương tự Covid-19 và nhấn mạnh không có bằng chứng về rủi ro lây lan trên diện rộng.
Ông Kornfeld cho hay đã chủ động đề nghị giúp đỡ bác sĩ của tàu sau khi nghe tin một hành khách bị ốm. Hành khách đó là một người đàn ông Hà Lan 70 tuổi, người sau đó qua đời trên tàu vào ngày 11/4. “Trong vòng 12 đến 24 giờ sau đó, tình hình trở nên rõ ràng khi có nhiều người ngã bệnh và triệu chứng của họ ngày càng nặng hơn”, ông kể.
Vợ của người đàn ông Hà Lan tử vong trước đó cũng xuất hiện các “triệu chứng không điển hình”. Bác sĩ người Mỹ nhớ lại: “Bà ấy bị lú lẫn và suy kiệt nặng”. Người phụ nữ này được sơ tán khỏi tàu và qua đời tại một bệnh viện ở Johannesburg, Nam Phi, trong khi đang cố gắng trở về nhà.
Hai bệnh nhân khác, gồm cả bác sĩ của tàu, “có nhiều triệu chứng nhiễm virus điển hình”. “Họ bị sốt cao, mệt mỏi, đỏ bừng mặt, gặp một số vấn đề về tiêu hóa và khó thở”, ông Kornfeld mô tả. “Tại thời điểm đó, không ai trong số họ có vẻ trong tình trạng nguy kịch. Nhưng điều đáng sợ ở Hantavirus là người bệnh có thể chuyển biến từ bệnh nặng sang nguy kịch rất nhanh”.
Theo WHO, bác sĩ của tàu đã được chuyển đến một bệnh viện ở Johannesburg vào tháng trước và hiện được chăm sóc đặc biệt tuy nhiên tình trạng đang dần cải thiện. Ba hành khách khác của tàu đã được sơ tán về Hà Lan để điều trị. Một du khách rời tàu sớm đã có kết quả xét nghiệm dương tính với Hantavirus và đang được điều trị tại Zurich, Thụy Sĩ.
Đợt bùng phát này có liên quan đến chủng virus Andes, một chủng hiếm gặp nhưng có khả năng gây biến chứng nặng, và trong một số trường hợp có thể lây lan giữa người với người thông qua tiếp xúc gần. Khoảng 30 hành khách đã rời tàu vào cuối tháng trước trước khi mức độ của đợt bùng phát được nhận diện đầy đủ, điều này đang gây khó khăn lớn cho các nỗ lực kiểm soát sự lây lan của virus.
Cơ quan y tế tại nhiều quốc gia gồm Mỹ, Anh và Canada đang giám sát các hành khách tàu Hondius để phát hiện khả năng nhiễm bệnh. Hantavirus thường có thời gian ủ bệnh 1-6 tuần trước khi bệnh nhân bắt đầu xuất hiện các triệu chứng.
Hôm 7/5, Tổng thống Donald Trump cho biết đợt bùng phát Hantavirus này “hy vọng là đang trong tầm kiểm soát” và cho biết chính phủ sẽ công bố thêm thông tin vào hôm nay. “Nhiều chuyên gia giỏi đang nghiên cứu vấn đề này. Mọi việc sẽ ổn thôi”, ông nói.
Tuy nhiên, Hạ nghị sĩ bang Oregon Janelle Bynum, trong một video đăng trên X hôm qua, cho rằng chính phủ liên bang đang “bỏ mặc những công dân trên con tàu đó”. Bà Bynum cho biết bà đã nói chuyện với ông Kornfeld, một cử tri trong khu vực của bà, và khẳng định chưa có người Mỹ nào trên tàu nhận được hướng dẫn về việc trở về nhà an toàn. Bà kêu gọi Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) và Ngoại trưởng Marco Rubio cần “lập một kế hoạch thực tế” để đưa họ về nước.
Ông Kornfeld nói cảm thấy nhẹ nhõm khi các hành khách bị bệnh đã rời tàu và đang được chăm sóc y tế tại bệnh viện. “Với Hantavirus, khả năng sống sót cuối cùng thực sự phụ thuộc vào việc bạn có được chăm sóc đặc biệt đúng thời điểm hay không. Trên một con tàu, điều đó là không thể”, ông cho hay.
Ngày 29.4, Giáo sư - tiến sĩ Phạm Như Hiệp, Giám đốc Bệnh viện Trung ương Huế, cho biết đội ngũ ghép tạng của bệnh viện vừa thực hiện thành công 6 ca ghép tạng từ một người hiến chết não (gồm tim, gan, thận và giác mạc) cho 6 bệnh nhân đang trong tình trạng bệnh lý nặng. Trước đó, khi bắt tay thực hiện các ca ghép đội ngũ y bác sĩ của Bệnh viện Trung ương Huế đã cúi đầu tưởng niệm, tri ân nghĩa cử nhân văn sâu sắc của bệnh nhân đã hiến mô, tạng cứu người.
Theo đó, bệnh nhân nam tên M.Đ.T (44 tuổi, trú tại Huế) bị tai nạn, nhập viện trong tình trạng chấn thương sọ não nặng, hôn mê sâu. Dù đã được điều trị tích cực, diễn tiến lâm sàng của bệnh nhân không cải thiện, tiên lượng tử vong.
Ngày 15.4, gia đình bệnh nhân đã làm thủ tục đăng ký hiến tạng tại Trung tâm Ghép tạng Bệnh viện Trung ương Huế.
Đến ngày 16.4, sau khi hội đồng đánh giá xác nhận bệnh nhân đã chết não, Hội đồng ghép tạng của bệnh viện đã lập tức báo cáo Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia để lựa chọn những người nhận phù hợp nhất từ danh sách chờ.
Sau khi xác định có 6 bệnh nhân từ danh sách chờ ghép tạng, có các chỉ số phù hợp, các y bác sĩ đã thực hiện các ca ghép liên tục từ ngày 16 - 18.4.
"Đúng 20 giờ 45 phút ngày 16.4, sau phút mặc niệm tri ân người hiến tạng đầy xúc động, chiến dịch phẫu thuật được triển khai đồng thời tại 5 phòng mổ. Gần 200 cán bộ y tế từ nhiều chuyên khoa lâm sàng và cận lâm sàng đã làm việc xuyên đêm với tinh thần khẩn trương và độ chính xác tuyệt đối. Ở thời điểm một sự sống buộc phải dừng lại, chúng tôi đã nỗ lực để những sự sống khác được mở ra một cách trọn vẹn nhất", Giáo sư - tiến sĩ Phạm Như Hiệp, Giám đốc Bệnh viện Trung ương Huế chia sẻ.
Theo Giáo sư - tiến sĩ Phạm Như Hiệp, đây là một trong những ca ghép đa tạng có ý nghĩa đặc biệt, không chỉ thể hiện năng lực chuyên môn của đội ngũ y bác sĩ tại bệnh viện, mà còn lan tỏa sâu sắc giá trị nhân văn của nghĩa cử hiến mô, tạng.
Sau hơn 11 ngày được ghép tạng (tính đến ngày 27.4), 6 bệnh nhân được ghép tạng đều đáp ứng và hồi phục tốt.
Cụ thể, bệnh nhân D. (41 tuổi, được ghép tim) đã tỉnh táo, ăn uống được, ổn định, phân suất tống máu EF đạt trên 60%.
Bệnh nhân S. (64 tuổi, được ghép gan) đã tỉnh táo, ăn uống được và chức năng gan phục hồi tốt, billirubin máu trở về bình thường.
Hai bệnh nhân P. (34 tuổi) và C. (30 tuổi) được ghép thận đều đã tỉnh táo, ăn uống được, chỉ số creatinin đang cải thiện, đi tiểu ổn định.
Hai bệnh nhân bị loét giác mạc nặng (trước đó mất thị lực hoàn toàn) đã phục hồi một phần thị giác và được xuất viện vào ngày 18.4.
Cũng theo Giáo sư - tiến sĩ Phạm Như Hiệp, với kết quả thành công của 6 ca ghép tạng nêu trên, đã nâng tổng số các ca ghép tạng thành công tại bệnh viện lên 14 ca trong vòng một tuần. Đây là minh chứng rõ nét cho năng lực chuyên môn và khả năng phối hợp đồng bộ của đội ngũ y bác sĩ tại đây.
Tại buổi chia sẻ với phóng viên, Giáo sư - tiến sĩ Phạm Như Hiệp cũng không quên thay mặt cho các bệnh nhân và toàn thể đội ngũ nhân viên y tế, gửi lời tri ân sâu sắc nhất tới người hiến tạng và gia đình.
"Khi một trái tim ngừng đập để nhiều bệnh nhân khác được tiếp tục sống, đó không chỉ là sự chuyển giao về mặt y học, mà còn là sự nối dài của lòng nhân ái. Gia đình của những bệnh nhân hiến tạng đã biến nỗi đau mất mát thành hy vọng, biến sự kết thúc thành những khởi đầu mới kỳ diệu. Chúng tôi tin rằng, tinh thần quả cảm và tấm lòng thiện nguyện của anh và gia đình sẽ luôn sống mãi trong sự hồi sinh của những cuộc đời vừa được viết tiếp ngày hôm nay", Giáo sư - tiến sĩ Phạm Như Hiệp bày tỏ.
Ngay sau khi công bố danh mục dịch vụ khám miễn phí hôm qua, TS Hà Anh Đức, Cục trưởng Quản lý Khám chữa bệnh, Bộ Y tế, tiếp tục làm rõ lộ trình thực hiện tại sự kiện hợp tác y tế ngày 13/5 ở Hà Nội.
Theo ông Đức, bác sĩ sẽ khám nội khoa, tai mũi họng, xét nghiệm máu, nước tiểu và chụp X-quang tim phổi nhằm giúp người dân tầm soát sớm bệnh lý phổ biến như tiểu đường, tim mạch, suy gan thận. Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, cơ sở y tế lập tức hướng dẫn và chuyển bệnh nhân lên tuyến chuyên khoa để điều trị chuyên sâu.
Ngành y tế chọn trạm y tế xã, phường làm nơi cung cấp dịch vụ để người dân dễ tiếp cận nhất. Nếu tuyến cơ sở thiếu thiết bị hay nhân sự, tuyến trên sẽ trực tiếp chi viện và hỗ trợ chuyên môn. Cơ quan quản lý ưu tiên nhóm 5% dân số chưa có thẻ bảo hiểm (phần lớn chưa từng khám định kỳ) cùng các gia đình chính sách, người có công hưởng lợi ích từ chương trình đầu tiên.
Thực tế, nhiều địa phương đã chủ động khởi động sớm, điển hình như TP HCM đang lên kế hoạch khám cho khoảng 15 triệu cư dân và người lao động trên địa bàn.
Để đảm bảo nguồn tiền duy trì chương trình, Bộ Tài chính sẽ cân đối ngân sách quốc gia dựa trên đề xuất của các tỉnh thành. Cục Phòng bệnh cũng đang tính toán chi phí cụ thể nhằm đưa vào hướng dẫn thi hành Luật Phòng bệnh. Các cơ quan chức năng đồng thời tận dụng dữ liệu thu thập từ những đợt khám này để hoàn thiện hồ sơ sức khỏe điện tử toàn dân ngay trong năm nay.
Chiến lược tầm soát bệnh tật diện rộng đóng vai trò nền tảng giúp Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu miễn viện phí cơ bản vào năm 2030. Nhằm chuẩn bị nguồn lực y khoa cho lộ trình này, Bộ Y tế vừa ký thỏa thuận 5 năm với các đối tác quốc tế, trọng tâm tìm kiếm giải pháp quản lý bệnh mãn tính, số hóa bệnh án và giám sát hiệu quả chính sách ngay trong thực tiễn.
Ngày 13/5, nguồn tin của phóng viên Dân trí cho biết, các bác sĩ tại Bệnh viện Chợ Rẫy đang tiếp nhận cấp cứu, điều trị một trường hợp bị biến chứng nặng sau phẫu thuật thẩm mỹ.
Bệnh nhân là người phụ nữ 53 tuổi, ngụ tại TPHCM, được chuyển vào Bệnh viện Chợ Rẫy ngày 8/5. Theo thông tin ban đầu, trước đó bệnh nhân thực hiện thủ thuật hút mỡ vùng hông lưng và vùng cằm tại một phòng khám ở TPHCM. Sau thủ thuật, bệnh nhân xuất hiện tình trạng co giật và hôn mê.
Thời điểm vào viện, bệnh nhân đã hôn mê độ 3 (thang đo glasgow đạt 6 điểm), phải duy trì thuốc an thần để kiểm soát co giật, tụt huyết áp, phải hỗ trợ hô hấp bằng bóp bóng qua nội khí quản.
Bệnh nhân được các bác sĩ khoa Cấp cứu xử lý ổn định về huyết áp, hô hấp và tuần hoàn, sau đó chuyển lên khoa Bệnh Nhiệt đới để tiếp tục theo dõi, với chẩn đoán ngộ độc thuốc tê Lidocaine.
BSCKII Đỗ Thị Ngọc Khánh, Phó khoa Bệnh Nhiệt đới chia sẻ, ê-kíp điều trị đã xử trí cho bệnh nhân theo đúng phác đồ giải độc Lidocaine, đồng thời sử dụng đầy đủ các trang thiết bị y tế hiện đại, phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa liên quan để hỗ trợ chẩn đoán và điều trị cho người phụ nữ.
Sau vài ngày điều trị, bệnh nhân có cải thiện tri giác nhẹ, không còn xuất hiện các cơn co giật, huyết áp tạm thời được kiểm soát nhưng vẫn duy trì thở máy qua nội khí quản.
Phía Bệnh viện Chợ Rẫy đã báo cáo trường hợp tai biến thẩm mỹ này đến Sở Y tế TPHCM.
Trước đó, tại hội thảo liên quan vấn đề an toàn thẩm mỹ diễn ra ngày 12/5 ở TPHCM, BSCKII Đào Văn Sinh, Trưởng đại diện Văn phòng Bộ Y tế tại TPHCM cho biết, mỗi năm Việt Nam ghi nhận 25.000-35.000 ca biến chứng liên quan đến thẩm mỹ.
Đáng chú ý, nhiều trường hợp tai biến xảy ra tại các cơ sở không được cấp phép, hoặc do người thực hiện không có chuyên môn y khoa. Những hậu quả không chỉ dừng lại ở tổn thương sức khỏe, mà còn ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý, kinh tế của người dân, thậm chí có trường hợp để lại di chứng suốt đời.
Một vấn đề khác cần nhìn nhận thẳng thắn là sự tồn tại của các cơ sở thẩm mỹ hoạt động "chui", núp bóng dưới danh nghĩa chăm sóc sắc đẹp nhưng lại thực hiện các thủ thuật xâm lấn. Đây không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn là mối nguy trực tiếp đối với sức khỏe cộng đồng.
PGS.TS.BS Nguyễn Thanh Vân, Chủ tịch Hội Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ TPHCM chia sẻ, một trong những bất cập lớn hiện nay là chế tài các cơ sở thẩm mỹ vi phạm chưa đủ sức răn đe. Nhiều cơ sở dù bị xử phạt vẫn tiếp tục hoạt động bình thường, bởi mức phạt không tương xứng với lợi nhuận rất lớn từ hoạt động thẩm mỹ.
Có những người không có kiến thức y khoa nhưng vẫn tiêm filler, làm phẫu thuật, thậm chí livestream dạy người khác làm.
Luật sư Vi Thị Phường, Đoàn Luật sư TP Đồng Nai nhận định, cơ quan chức năng cần có giải pháp phải đảm bảo các spa không được đặt tên gây nhầm lẫn, tạo hiểu lầm cho khách hàng.
Để phân biệt spa "chui", người dân có thể kiểm tra giấy phép, chứng chỉ hành nghề của các bác sĩ trên cổng thông tin của Sở Y tế, UBND tỉnh. Ngoài ra, cần tăng mức xử phạt hành chính, tăng trách nhiệm hình sự với những sai phạm trong lĩnh vực thẩm mỹ gây ảnh hưởng sức khỏe, tính mạng người dân.
