Tôi gọi già hóa dân số là “cơn sóng thần bạc”, để nhấn mạnh đây là một thực tế khi xảy đến thì nó sẽ là cơn sóng rất lớn và ập đến cực nhanh.
Tỉ lệ người từ 60 tuổi tại Việt Nam dự báo sẽ vượt 20% vào năm 2038, chính thức đưa Việt Nam trở thành “xã hội già hóa.”
Trong vòng hơn 10 năm tới, hơn 20% dân số Việt Nam sẽ từ 60 tuổi trở lên. Đây là một thay đổi rất lớn. Ở Thái Lan, tính đến năm 2022, hơn 20% tổng dân số quốc gia này có độ tuổi từ 60 trở lên và trở thành “xã hội già hóa”.
Trong bối cảnh này, sẽ không khó để chúng ta hình dung những nhu cầu sẽ xuất hiện trong thời gian tới. Và trước tiên, để đáp ứng nhu cầu của phần đông dân số trong nước, sẽ cần số lượng nhiều hơn các viện dưỡng lão.
Điều này cũng phần nào phản ánh xu hướng xã hội hiện nay, khi nhiều người trẻ không muốn dành thời gian chăm sóc cha mẹ như các thế hệ trước. Chúng ta hiểu họ muốn có cuộc sống của riêng mình, muốn tận hưởng, muốn ra ngoài và muốn giao lưu.
Song song với nhu cầu nội địa, các quốc gia Đông Nam Á như Việt Nam, Thái Lan hay Philippines đang đứng trước cơ hội lớn để thu hút dòng khách hàng quốc tế trong phân khúc nghỉ hưu cao cấp, đặc biệt từ các nước phương Tây.
Chi phí chăm sóc người cao tuổi tại các quốc gia phát triển hiện ở mức rất cao. Tại Mỹ, chi phí trung bình cho một viện dưỡng lão có thể lên đến hàng ngàn USD mỗi tháng hoặc hơn, vượt quá khả năng chi trả của ngay cả nhiều gia đình có thu nhập khá.
Ở quy mô toàn cầu, một xu hướng ngày càng rõ nét là nhiều người tại châu Âu, Mỹ, Nhật Bản, Úc, thậm chí cả Trung Quốc, sau khi nghỉ hưu ở độ tuổi khoảng 65 đã tích lũy được tài sản đáng kể và mong muốn tận hưởng cuộc sống.
Đây chính là nền tảng hình thành nên “nền kinh tế người cao tuổi” – một thị trường đang tăng trưởng nhanh và còn nhiều dư địa phát triển.
Nhiều người không muốn dựa dẫm vào con cái mình, nên sau khi đã làm việc chăm chỉ suốt vài chục năm, có tích lũy tài chính, và khi đến tuổi cần được chăm sóc sức khỏe 24/7, họ sẽ tìm đến các quốc gia có chi phí phải chăng. Trong đó, theo tôi, Thái Lan, Việt Nam hoặc Philippines sẽ là những lựa chọn hàng đầu.
Đây là một cơ hội rất lớn. Nếu Việt Nam, cả người dân lẫn cơ quan chuyên trách, nhận ra xu hướng này và chuẩn bị từ sớm, thì không phải 20 năm nữa, mà ngay trong giai đoạn 2028 – 2029, nhu cầu tăng rất nhanh.
Thực tế Thái Lan đã nhận ra điều đó. Nếu nhìn lại 5 năm trước, nước này gần như chỉ có một viện dưỡng lão, nhưng hiện nay, trung bình cứ khoảng 60 ngày lại có một cơ sở mới được mở. Họ hiểu rằng cần phải chuẩn bị hạ tầng cho nhu cầu này.
Trong tổng số khách đến Phuket mỗi năm, khoảng 12 triệu là khách quốc tế. Chỉ riêng trên hòn đảo này đến nay đã có hơn 65 trung tâm chăm sóc sức khỏe và các dịch vụ liên quan.
Phuket có môi trường sống rất tốt – không khí trong lành, điều kiện sống sạch sẽ, hệ thống nhà hàng phong phú với đủ loại ẩm thực từ Việt Nam, Pháp đến Ý… Tất cả những yếu tố đó đang giúp hệ sinh thái dịch vụ cho loại hình này tại đây thực sự “nở rộ”.
Chúng ta sẽ cần phải quan tâm chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng nói chung. Nhưng dòng lợi nhuận sẽ nằm ở phân khúc cao cấp, phục vụ cho nhóm 1,2 hay 5% dân số giàu nhất.
Các nhà đầu tư khi rót vốn luôn kỳ vọng lợi nhuận. Nếu tôi đầu tư 1 triệu USD, trong 4 – 5 năm, tôi sẽ muốn thu về 2 triệu USD. Đó là logic của thị trường. Và chính vì vậy, dòng vốn thường chảy vào phân khúc cao cấp.
Hiện nay trên thế giới đã có những mô hình như vậy. Ví dụ tại Singapore có những phòng khám mà bạn có thể bay đến, dành một ngày và chi khoảng 10.000 USD để thực hiện toàn bộ các xét nghiệm: từ DNA, chụp toàn thân, xét nghiệm máu, nước tiểu… Sau đó họ xây dựng một kế hoạch chăm sóc sức khỏe cá nhân hóa cho bạn.
Điều đáng chú ý là những dịch vụ như vậy luôn có khách xếp hàng chờ. Bởi ngày càng nhiều người lớn tuổi – đặc biệt ở các nước phát triển – có cả thời gian và tiền bạc, và họ sẵn sàng chi trả để kéo dài “thời gian sống khỏe”.
Tôi cho rằng Việt Nam là một “viên ngọc ẩn” – một trong những điểm đến tiềm năng nhưng vẫn chưa được khai thác hết trên bản đồ chăm sóc sức khỏe và dịch vụ cho người cao tuổi toàn cầu.
Việt Nam sẽ có nhu cầu rất lớn đối với các dịch vụ chăm sóc người cao tuổi trong tương lai. Và đây là một cơ hội rõ ràng, không chỉ với Việt Nam mà với cả nhiều quốc gia châu Á khác. Theo tôi, nếu xây dựng đúng hướng, thị trường sẽ tự đến.
Du lịch y tế quốc tế, là một cơ hội rất lớn cho Việt Nam, đặc biệt tại ba trung tâm lớn là Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng. Nhu cầu trên toàn cầu đang tăng nhanh, trong khi Việt Nam là một trong những quốc gia có năng lực y tế tốt trong khu vực và khu vực tư nhân trong lĩnh vực này cũng đang phát triển mạnh mẽ.
Do đó điều quan trọng không phải là “nên làm” mà là “bắt buộc phải làm”. Cơ quan chuyên trách của Việt Nam cần phối hợp chặt chẽ với khu vực bệnh viện tư nhân.
Đây không chỉ là câu chuyện y tế, mà còn là tạo việc làm, và là những công việc có thu nhập cao: điều dưỡng, kỹ thuật viên xét nghiệm, bác sĩ, quản lý; thậm chí cả truyền thông và marketing, vì nhu cầu quảng bá trong lĩnh vực này là rất lớn.
Và thời điểm không phải là 10 năm nữa – mà là ngay bây giờ, ngay năm 2026.
Tại diễn đàn "Kết nối FDI 2026" chiều 24/4, ông Phạm Hoàng Sơn, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh, cho biết tỉnh xác định chuyển sang thu hút đầu tư nước ngoài chọn lọc, đặt chất lượng và tính bền vững làm tiêu chí hàng đầu.
Ông Sơn tiết lộ tỉnh đã chuẩn bị sẵn khoảng 500 ha quỹ đất sạch trong các khu công nghiệp. Quỹ đất này đã được đầu tư đồng bộ về hạ tầng, tiếp nhận được ngay dự án quy mô lớn, công nghệ cao. "Thủ phủ sản xuất công nghiệp" dự tính bổ sung 500 ha tiếp theo trong năm nay.
Về lĩnh vực ưu tiên thu hút đầu tư, ông Phạm Văn Thịnh, Phó chủ tịch tỉnh, cho biết họ có lợi thế với lĩnh vực công nghiệp, điện tử, với nhiều nhà cung ứng cho Samsung, Apple. Một số "đại bàng" bán dẫn cũng chọn "làm tổ" tại địa phương như Amkor, Hana Micron. Dự kiến cuối quý IV, nhà máy đúc chip đầu tiên tại tỉnh sẽ đi vào hoạt động.
Từ thực tế trên, Bắc Ninh kỳ vọng hình thành được một cụm ngành chiến lược về bán dẫn hoàn thiện, từ sản xuất tấm wafer (tấm bán dẫn), đóng gói, kiểm thử, cùng các ngành hóa chất phục vụ công nghiệp bán dẫn.
Bên cạnh đó, tỉnh cũng muốn thu hút các lĩnh vực phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI), robotics, thiết bị bay không người lái, sản xuất linh kiện hàng không, nhằm phục vụ cho các ngành công nghệ mới và dự án sân bay quốc tế Gia Bình trong tương lai. Việc thu hút FDI chất lượng cao, hướng tới xây dựng hệ sinh thái công nghiệp hiện đại được kỳ vọng giúp địa phương nói riêng và Việt Nam nói chung tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Chia sẻ "bí quyết" thu hút được doanh nghiệp nước ngoài chất lượng cao, ông Thịnh cho biết cách hiệu quả nhất là "chăm lo cho các nhà đầu tư hiện hữu", từ đó lan tỏa niềm tin vào môi trường đầu tư. "Nếu họ chỉ ra được địa phương nào làm tốt hơn, chúng tôi sẽ nỗ lực làm tương tự", ông Thịnh nói.
Về thể chế và môi trường đầu tư, Bắc Ninh triển khai cơ chế "luồng xanh" trong giải quyết thủ tục hành chính, nhằm rút ngắn thời gian xử lý, kịp thời hỗ trợ các dự án trọng điểm.
Họ là địa phương thu hút FDI lớn thứ hai cả nước năm 2025. Đến nay, tỉnh thu hút hơn 3.500 dự án từ 46 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng vốn đăng ký trên 49 tỷ USD. Khu vực FDI đóng vai trò chủ lực trong nền kinh tế của tỉnh, góp phần quan trọng vào tăng trưởng GRDP, với mức tăng hơn 10% năm 2025 và 9,8% trong quý I.
Ông Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCC) lưu ý việc thu hút FDI cần được nhìn nhận rõ thách thức. Một trong những thách thức lớn là mức độ liên kết giữa doanh nghiệp ngoại và nội còn hạn chế, dẫn tới tỷ lệ nội địa hóa trong nhiều ngành thấp, số doanh nghiệp Việt tham gia sâu vào chuỗi giá trị còn nhỏ.
Đồng tình với ý kiến trên, ông Kim In Woo, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (KoCham), cho biết khi mối liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp nội được tăng cường, đồng thời doanh nghiệp nội nâng cao được năng lực về quản lý chất lượng, sản xuất, giao hàng, chuỗi cung ứng sẽ trở nên bền vững và cạnh tranh hơn.
Ông Kim cho rằng trong bối cảnh cạnh tranh tập trung vào các ngành công nghệ cao, việc chỉ dựa vào năng lực gia công, lắp ráp sẽ khó có thể đảm bảo lợi thế cạnh tranh bền vững. Ông khuyến nghị Việt Nam chú trọng nâng cao độ chính xác của quy trình sản xuất, hệ thống quản lý chất lượng, khả năng đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, cũng như phát triển đội ngũ kỹ sư và cán bộ quản lý trung cấp.
Bên cạnh đó, tính dự báo của chính sách và sự nhất quán trong thực thi hành chính ngày càng trở nên quan trọng. Ông cũng lưu ý rằng doanh nghiệp FDI hiện không chỉ dựa vào các chính sách ưu đãi khi đưa ra quyết định đầu tư, mà quan tâm đến khả năng vận hành ổn định trong môi trường pháp lý minh bạch, nhất quán, có tính đoán định.
TS Nguyễn Đức Hiển, Phó trưởng Ban chính sách, chiến lược Trung ương, nhấn mạnh định hướng chiến lược trong hợp tác đầu tư nước ngoài của Việt Nam là thu hút FDI có chọn lọc, lấy chất lượng, hiệu quả và tính lan tỏa làm trung tâm. Đồng thời, nhà điều hành coi liên kết giữa FDI và doanh nghiệp nội là điểm nghẽn lớn nhất cần được tháo gỡ. Do đó, Việt Nam sẽ tập trung phát triển mạnh công nghiệp hỗ trợ, nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước, đồng thời thiết kế các cơ chế phù hợp để thúc đẩy chuyển giao công nghệ, tiến tới hình thành các chuỗi giá trị để doanh nghiệp Việt tham gia sâu và thực chất hơn.
"Sell in May and go away" (tạm dịch: Bán vào tháng 5 và rút lui) vốn là thành ngữ nổi tiếng thế giới khi thị trường chứng khoán bước vào tháng 5. Tuy nhiên, ông Nguyễn Tuấn Anh, Chủ tịch HĐQT FinPeace, cho rằng thống kê tại Việt Nam thì quy luật này không phải lúc nào cũng đúng.
Ông Tuấn Anh nhận định xác suất thị trường giảm sâu hiện đã thấp hơn đáng kể sau những biến động gần đây. Theo ông, vùng giá hiện tại đang đóng vai trò hỗ trợ khá vững cho nhiều nhóm cổ phiếu.
Dù vậy, chuyên gia FinPeace dự đoán thị trường vẫn sẽ tiếp tục phân hóa mạnh nửa cuối tháng 5. Đặc biệt, nhóm cổ phiếu đang hoặc đã vượt qua vùng đỉnh lịch sử có thể xuất hiện biến động lớn theo cả hai chiều.
"Những cổ phiếu đã vượt đỉnh sẽ tiếp tục dao động mạnh, bao gồm cả tăng mạnh lẫn giảm mạnh", ông Tuấn Anh nhận định.
Theo ông, nhóm cổ phiếu trụ và dẫn dắt chỉ số thời gian qua chủ yếu phù hợp với nhà đầu tư có khẩu vị rủi ro cao hoặc mang tính đầu cơ ngắn hạn. Trong khi, cơ hội ở các cổ phiếu có định giá thấp vẫn còn nhiều trên thị trường. Nhiều nhóm cổ phiếu khác đang chậm rãi tạo đáy và dần đi lên. Nhóm này được đánh giá an toàn hơn trong bối cảnh hiện tại.
Bên cạnh câu chuyện dòng tiền, ông Tuấn Anh cho rằng tháng 5 cũng là thời điểm quan trọng để đánh giá khả năng triển khai kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp niêm yết trong năm nay.
Những doanh nghiệp sở hữu dự án lớn hoặc hưởng lợi từ chu kỳ kinh tế mới có thể duy trì đà tăng trưởng tích cực. Ngược lại, các doanh nghiệp không có dự án lớn triển khai trong năm nay có thể gặp nhiều khó khăn hơn. Sự phân hóa này sẽ dần thể hiện rõ hơn trong báo cáo tài chính quý 2-2026.
Về phiên 12-5, Chứng khoán BIDV (BSC) nhận định độ rộng thị trường khá cân bằng với 12/18 ngành tăng điểm. Trong đó, ngành dầu khí tăng mạnh nhất, theo sau là bảo hiểm, hóa chất. Dòng tiền chủ yếu luân chuyển qua các ngành để tìm kiếm lợi nhuận trong ngắn hạn, xu hướng chưa rõ ràng. Thị trường đang tìm điểm cân bằng mới.
Chứng khoán Kafi nhận định thị trường sẽ tiếp tục điều chỉnh và rung lắc mạnh quanh vùng đỉnh cũ. Dù vậy, áp lực bán chưa quá mạnh khi dòng tiền bắt đáy vẫn hiện diện tại các vùng giá thấp, giúp chỉ số thu hẹp đáng kể về cuối phiên 12-5. Theo đó, diễn biến hiện tại mang tính tái cân bằng cung - cầu nhiều hơn là tín hiệu đảo chiều xu hướng ngắn hạn.
Kafi dự đoán thị trường có thể tiếp tục duy trì trạng thái giằng co quanh vùng 1.900 điểm trước khi hình thành tín hiệu xu hướng rõ ràng hơn. Vùng hỗ trợ gần nằm quanh 1.880 – 1.890 điểm và vùng hỗ trợ mạnh hơn nằm tại 1.840 – 1.850 điểm.
Công ty này khuyến nghị nhà đầu tư có thể tận dụng các nhịp rung lắc để tái cơ cấu danh mục, hạn chế mua đuổi và ưu tiên nắm giữ cổ phiếu vẫn đang vận động tích cực gần vùng hỗ trợ và hút dòng tiền ngắn hạn.
Chứng khoán Vietcombank (VCBS) cho rằng thị trường rung lắc trong phiên 12-5 khá mạnh đi cùng sự phân hóa khá rõ nét ở cả nhóm vốn hóa lớn cũng như phần còn lại của thị trường.
VCBS khuyến nghị nhà đầu tư có thể mua mới hoặc tăng tỉ trọng cổ phiếu có tín hiệu thu hút dòng tiền và đã kiểm định thành công ngưỡng hỗ trợ hoặc kháng cự. Thời điểm giải ngân khi thị trường có tín hiệu cân bằng trở lại trong các phiên tiếp theo, ưu tiên nhóm ngân hàng, logistics, dầu khí và phân bón.
Số liệu do Cục Phân tích Kinh tế thuộc Bộ Thương mại Mỹ vừa công bố cho biết tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng 2% trong quý I (đã hiệu chỉnh theo cơ sở năm), thấp hơn dự báo trong khảo sát các nhà kinh tế của Reuters (2,3%).
Phần lớn tăng trưởng đến từ chi tiêu của chính phủ phục hồi (tăng 9,3%) sau thời gian đóng cửa hoạt động. Vào quý IV/2025, tăng trưởng kinh tế Mỹ chậm lại ở mức 0,5% do giảm chi ngân sách liên bang.
Ba tháng đầu năm, Mỹ bùng nổ chi tiêu cho trí tuệ nhân tạo (AI) và trung tâm dữ liệu, tăng 8,7%. Tuy nhiên, chi tiêu tiêu dùng - động lực chính của nền kinh tế, tiếp tục chậm lại ở mức 1,6%, so với 1,9% vào quý cuối 2025. Chi tiêu hàng hóa lẫn dịch vụ giảm tốc.
Theo Reuters, chi phí sinh hoạt gia tăng khiến đa số người Mỹ không hài lòng với cách Tổng thống Donald Trump điều hành nền kinh tế. Đây là rủi ro chính trị với đảng Cộng hòa trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.
Nhưng với thị trường chứng khoán, giới đầu tư duy trì lạc quan. "Chừng nào nền kinh tế còn tiếp tục tăng trưởng và các công ty có thể tăng lợi nhuận, chúng ta có thể thấy giá cổ phiếu tăng cao, ngay cả khi giá năng lượng và lạm phát tăng", Chris Zaccarelli, Giám đốc đầu tư của Northlight Asset Management, nhận định.
Cục Dự trữ Liên bang (Fed), hôm 29/4 thông báo giữ nguyên lãi suất cơ bản, viện dẫn "mức độ bất ổn cao" phát sinh từ cuộc xung đột Trung Đông. Theo CNN, đa số chuyên gia cảnh báo chiến sự càng kéo dài thì càng gây thiệt hại nặng nề cho nền kinh tế Mỹ. Tuy nhiên, dự báo tác động chính xác là điều không dễ dàng.
Carl Weinberg, nhà kinh tế trưởng tại High Frequency Economics, thừa nhận rất khó dự báo tăng trưởng GDP Mỹ. "Cuộc chiến của Tổng thống Trump với Iran đã dẫn đến phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz. Chúng tôi không biết làm thế nào để mô hình hóa tác động của sự kiện đó vì chưa từng thấy điều tương tự", ông nói.
