Trước đây, khi còn sống ở Miami, Mỹ, vợ chồng Gaston và Norma Galella muốn đi đâu cũng gần như phải dùng ôtô. Nhưng từ khi chuyển đến thành phố Rimini, Italy, cùng hai con nhỏ, chó cưng hai năm trước, họ trở thành “người hâm mộ” xe đạp. Các điểm đến của vợ chồng ở tuổi trung niên này thường là các bãi biển địa phương, khu vực nông thôn của vùng Emilia-Romagna phía bắc đất nước. Dù là thành phố nhỏ, Rimini vẫn được hai du khách Mỹ đánh giá cao vì đầy đủ tiện ích.
Những điểm đến yêu thích của họ bao gồm lâu đài Fellini Museum, các cung đường tại Parco XXV Aprile – công viên kết nối với một cây cầu La Mã 2.000 năm tuổi.
Gaston và Norma đều là dân Argentina, chuyển đến Mỹ khi còn nhỏ. Hiện tại, vợ chồng Galella cho biết cuộc sống của họ tốt hơn thời ở Mỹ. Châu Âu mới thực sự là vùng đất hứa của họ.
“Chúng tôi sống ở Mỹ rất lâu nhưng chưa bao giờ thực sự cảm thấy mình là người Mỹ”, theo Norma.
Thành phố Rimini nổi tiếng với những bãi biển cát mịn, những công trình kiến trúc cổ kính như Arco d’Augusto, nơi được ví như Khải hoàn Môn La Mã cổ nhất còn tồn tại. Nhà Galella thừa nhận trước đây, chuyển từ Mỹ sang Italy chưa từng nằm trong kế hoạch của họ. Họ thậm chí chưa từng nghe đến tên thành phố. Nhưng khi đến nơi, hai khách Mỹ mới nhận ra sống ở Rimini là một phước lành.
Năm 2024, nhà Galella có một cuộc sống mà người ngoài nhìn vào đều đánh giá bằng hai từ “tuyệt vời” tại Miami. Họ cùng điều hành một công ty cải tạo công trình, có sự nghiệp thuận lợi. Dù vậy, họ luôn cảm thấy đây không phải môi trường phù hợp để nuôi dạy con cái.
Một chuyến du lịch đến Italy thăm họ hàng Gaston (ông nội của Gaston di cư từ Italy sang Argentina) đã thay đổi tất cả. Hai vợ chồng gần như “yêu thành phố này từ cái nhìn đầu tiên” và lên kế hoạch chuyển đi.
“Văn hóa tại Rimini giống Argentina, tôi luôn có cảm giác như được về nhà vậy”, Norma nói về cuộc sống tại Italy. Tại Rimini, hai vợ chồng thậm chí đã gặp gỡ và trò chuyện với nhiều người “hơn cả suốt cuộc đời ở Miami”.
Hai vợ chồng thừa nhận họ từng chìm đắm trong Giấc mơ Mỹ – giấc mơ đổi đời trên đất Mỹ mà ông bà, cha mẹ họ đã đi qua, đã thành công và “sống trọn vẹn giấc mơ đó”. Nhưng họ cũng nhận ra cái giá phải trả cho cuộc sống trong mơ này. “Đó chính là lối sống, áp lực và căng thẳng”, Norma nói.
Họ muốn con cái có một tuổi thơ đúng nghĩa, không bị áp lực và lo âu từ hệ thống giáo dục Mỹ. Việc chuyển đi khi các con còn nhỏ cũng giúp quá trình thích nghi dễ dàng hơn. Lũ trẻ hào hứng với kế hoạch của bố mẹ dẫn đến việc chuyển đổi diễn ra suôn sẻ.
Tuy nhiên tìm việc tại Italy lại không dễ dàng. Những công việc phù hợp thì họ lại chưa thành thạo tiếng Italy để tiếp nhận, những việc không cần giao tiếp nhiều lại không đủ kinh nghiệm. Do đó, trong thời gian đầu, hai vợ chồng có cuộc sống “khá bấp bênh”, theo nhận xét của Norma.
Sau khoảng một năm rưỡi sinh sống tại Italy, họ quyết định bán căn nhà ở Miami. Cầm trong tay số tiền hơn nửa triệu đô, vợ chồng Galella mua một căn nhà và cải tạo thành ngôi nhà có hai tầng, ba phòng ngủ. Họ cũng mở lại công ty từng làm ở Mỹ trước đây, đặt văn phòng tại nhà mới.
Điều khiến nhà Galella yêu thích thành phố Rimini là nhịp sống chậm rãi, sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống của người dân địa phương.
Vợ chồng họ cũng thích việc có thể mua thực phẩm tươi theo mùa, chi phí sinh hoạt thấp và đánh giá cao hệ thống y tế địa phương vì luôn yên tâm mình “sẽ không phá sản vì hóa đơn viện phí”. Chi phí sinh hoạt thấp cũng là lợi thế.
Vị trí của Rimini cũng giúp gia đình Galella dễ dàng di chuyển khắp Italy và châu Âu.
Dù đã thích nghi khá tốt, họ vẫn gặp khó khăn với ngôn ngữ. “Học càng nhiều, chúng tôi càng nhận ra mình biết ít đến mức nào”, Norma nói.
Họ cũng hài hước nhắc đến hệ thống thủ tục hành chính “khó tin” của Italy vì việc nhập tịch không hề khó. Norma đã có giấy phép cư trú (permesso di soggiorno), cho phép sinh sống và làm việc tại đây, đủ điều kiện nhập quốc tịch sau khi vượt qua bài kiểm tra ngôn ngữ. Hai con của họ tự động trở thành công dân Italy sau khi Gaston được cấp quốc tịch.
Gia đình Galella chưa quay lại Miami kể từ khi rời đi. Dù nhớ người thân và bạn bè, họ thường xuyên đón khách đến thăm, điều này giúp việc thích nghi trở nên dễ dàng hơn.
“Gia đình tôi đến đây và nhận ra lý do hai vợ chồng quyết định chuyển đến Italy sinh sống”, Norma nói.
Sau hai năm ở Italy, gia đình Galella có nhiều thay đổi, họ cảm thấy sống hạnh phúc hơn, gắn kết hơn vì có thể dành nhiều thời gian cho nhau.
Việc chuyển đến Italy đã mang lại sự thay đổi lớn cho các con của họ – hai đứa trẻ đang có tuổi thơ tương tự những gì Gaston và Norma từng trải qua ở Argentina.
Bali vốn nổi tiếng là điểm đến nhiệt đới thanh bình. Tuy nhiên, danh tiếng này đang bị lung lay sau chuỗi tội phạm bạo lực. Trong đó, nổi cộm là vụ một người đàn ông Ukraine bị bắt cóc, sát hại và vụ một du khách Hà Lan bị đâm tử vong.
Các vụ án này có sự tham gia của nghi phạm là người nước ngoài và mang những dấu hiệu đặc trưng của tội phạm có tổ chức hoặc giết người có tính toán. Sự việc đã thổi bùng lên nỗi lo sợ, khiến cộng đồng cư dân và khách du lịch tại đây không khỏi nghi ngại: Liệu Bali có đang biến thành "sân khấu" cho các băng nhóm tội phạm xuyên quốc gia?
"Các vụ phạm tội ở Bali dường như đang gia tăng về mức độ nghiêm trọng, nhưng xét về số lượng thì không", ông Gede Made Suardana, giáo sư luật và tội phạm học tại đại học Udayana, Indoneisa, cho biết. Made cũng nói thêm số người Indonesia phạm tội vẫn nhiều hơn người nước ngoài.
Tuy vậy, trong mắt công chúng, Bali có thể trở nên nguy hiểm hơn do các vụ án gần đây được thực hiện tinh vi, thậm chí giống như những vụ "giết người theo hợp đồng".
Ngày 15/2, công dân Ukraine 28 tuổi Igor Komarov bị bắt cóc và sau đó được phát hiện đã tử vong trong một vụ án nghi giết người. Video lan truyền cho thấy Komarov bị đánh đập và cầu cứu gia đình, đồng thời cho biết những kẻ tấn công yêu cầu khoản tiền chuộc 10 triệu USD để thả anh. Cuối tháng 2, người dân phát hiện thi thể của Komarov.
Theo cảnh sát Indonesia, có 6 người nước ngoài bị cáo buộc liên quan đến vụ bắt cóc và giết người này - 4 người được cho là đã rời khỏi Indonesia, trong khi hai người còn lại vẫn đang lẩn trốn.
Ngày 23/3, một du khách Hà Lan 49 tuổi bị sát hại trước mặt bạn gái người Indonesia khi họ đang dắt chó đi dạo trên con đường gần nơi lưu trú. Hai nghi phạm đi xe máy được cho là người Brazil và đã rời khỏi Indonesia.
Động cơ vụ tấn công vẫn chưa rõ ràng. Tuy nhiên, do các hung thủ không lấy đi tài sản của nạn nhân, cảnh sát nhận định đây có thể là một vụ giết người có chủ đích - tội danh có thể bị tử hình tại Indonesia.
"Chúng tôi kêu gọi người dân nhanh chóng báo cáo mọi hành vi phạm tội hoặc hoạt động đáng ngờ liên quan đến người nước ngoài cho cơ quan chức năng gần nhất", Đại tá cảnh sát I Gede Adhi Mulyawarman, Giám đốc Cục điều tra tội phạm Bali, phát biểu. Ông khẳng định lực lượng chức năng cam kết giữ an toàn cho hòn đảo.
Theo Ian Wilson, giảng viên chính trị và an ninh tại đại học Murdoch, Australia, một số đối tượng có thể tìm đến Bali để giải quyết mâu thuẫn cá nhân, một phần do họ cho rằng hệ thống pháp luật Indonesia "nhẹ tay" hơn so với các nước như Australia.
"Bali từ lâu được xem là nơi mọi người có thể làm bất cứ điều gì họ muốn, thậm chí có thể dàn xếp với cảnh sát nếu gặp rắc rối", Wilson nói. Tuy nhiên, Wilson khẳng định quan điểm trên hoàn toàn sai lầm, Bali không phải nơi ai muốn làm gì cũng được và điều này được thể hiện qua tin tức về hàng loạt vụ bắt giữ tội phạm trên truyền thông.
Tháng 6/2025, du khách Australia tên Zivan Radmanovic bị bắn chết tại một biệt thự thuê ở khu Badung khi đang đến Bali mừng sinh nhật bạn đời. Một người Australia khác, được cho là mục tiêu thực sự, bị thương.
Một nghi phạm bị bắt khi đang tìm cách rời Indonesia, trong khi hai người khác bị bắt tại Campuchia và Singapore sau khi cảnh sát Indonesia phát lệnh truy nã qua Interpol (Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế - tổ chức liên chính phủ lớn nhất thế giới với gần 200 quốc gia thành viên, đặt trụ sở tại Pháp).
Tháng 3, ba công dân Australia bị tuyên án từ 12 đến 16 năm tù vì liên quan đến vụ giết người này, được cho là đã bay từ Australia sang để thực hiện hành vi. Wilson cho biết, một số thành viên các băng nhóm thuộc câu lạc bộ môtô ngoài vòng pháp luật (OMC) tại Australia đã chuyển đến Bali và các thành phố châu Á như Phuket, Thái Lan để hoạt động. OMC nổi tiếng với các hoạt động bạo lực, buôn lậu ma túy, vũ khí, khi sang Đông Nam Á đã mở các cơ sở kinh doanh hộp đêm, quán bar và tiệm xăm. Những người còn ở Australia vẫn thường xuyên ra nước ngoài "họp nhóm", và các mâu thuẫn giữa các băng nhóm cũng "di chuyển" theo đến các vùng đất mới.
Các vụ phạm tội liên quan đến người nước ngoài tại Bali đang gia tăng. Trong 10 tháng đầu năm ngoái, có 309 người nước ngoài liên quan đến các vụ án trên đảo, vượt mức 226 của cả năm 2024.
Ngoài ra, các loại tội phạm khác cũng gây lo ngại. Trong tháng 3, ba vụ tấn công tình dục được báo cáo chỉ trong vài ngày, với nạn nhân gồm hai người Trung Quốc và một người Australia. Cảnh sát đã bắt ba nghi phạm người Indonesia, mỗi người có thể đối mặt án tù tới 9 năm nếu bị kết án.
Theo dữ liệu của Liên Hợp Quốc, Indonesia có tỷ lệ tội phạm thấp hàng đầu thế giới, với tỷ lệ giết người chỉ 0,3 trên 100.000 dân vào năm 2022. Báo cáo của cơ quan thống kê Indonesia cũng cho thấy Bali vẫn nằm trong nhóm điểm đến an toàn nhất nước.
Năm ngoái, hòn đảo đón 6,95 triệu lượt khách, tăng gần 10% so với năm 2024.
Theo trang tư vấn du lịch của chính phủ Australia, Bali nhìn chung vẫn an toàn cho du khách, nhưng cần thận trọng với tai nạn xe máy, trộm vặt và các vấn đề liên quan đến rượu.
Luật sư hình sự Indonesia Simon Nahak cho rằng du khách không nên quá lo lắng trước những thông tin về các vụ án nghiêm trọng gần đây. Theo luật hình sự Indonesia, chính phủ có trách nhiệm bảo vệ tất cả người nước ngoài đến thăm. Nơi đây cũng có hệ thống luật chặt chẽ, với lực lượng an ninh làng xã và người dân địa phương rất thân thiện với du khách.
Ông cũng nhấn mạnh, việc nhanh chóng bắt giữ nghi phạm trong các vụ án gần đây cho thấy hiệu quả của lực lượng cảnh sát Bali.
"Không cần phải lo sợ, vì an ninh tại Bali vẫn được đảm bảo", Simon nói.
Tối 6-5, hàng ngàn người dân địa phương, du khách cùng các đoàn hành hương từ nhiều tỉnh, thành đã đổ về khu di tích quốc gia đặc biệt Tháp Bà Ponagar để dự lễ khai mạc lễ hội năm 2026.
Lễ hội Tháp Bà Ponagar năm nay diễn ra từ ngày 5 đến 11-5 (tức 19 đến 25-3 âm lịch), gồm 12 nhóm hoạt động như lễ rước nước, lễ thay y Mẫu, lễ cầu quốc thái dân an, múa bóng, hát văn, dâng hương và nhiều hoạt động văn hóa dân gian, tiếp tục là điểm hẹn văn hóa tâm linh thu hút đông đảo người dân, du khách thập phương.
Khu vực chân đồi Cù Lao (nơi tháp bà tọa lạc) và các tuyến đường dẫn vào khu di tích đông kín người.
Trong ánh đèn vàng phủ lên những ngọn tháp cổ hàng nghìn năm tuổi, tiếng trống, tiếng chiêng, tiếng kèn truyền thống vang vọng khiến không gian lễ hội thêm phần linh thiêng, huyền ảo.
Lễ hội năm nay thu hút hàng nghìn người dân địa phương, du khách trong nước và quốc tế, đặc biệt là đồng bào Chăm từ các tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận, khu vực Tây Nguyên cùng về tham dự.
Dù lễ hội năm nay khai mạc vào ban đêm nhưng vẫn ghi nhận lượng du khách, các đoàn hành hương đổ về rất đông.
Anh Trần Hoàng Minh (du khách từ TP.HCM) cho biết đây là lần thứ hai anh đến Nha Trang nhưng là lần đầu dự lễ hội Tháp Bà vào ban đêm.
“Không khí rất đông nhưng trật tự, ai cũng háo hức. Tôi thích nhất các tiết mục múa Chăm và tiếng trống vang lên giữa không gian cổ kính, cảm giác rất khác so với những lễ hội thông thường” - anh Minh nói.
Dẫn theo hai con nhỏ đến dự lễ hội, chị Lê Thị Ngọc Mai (phường Bắc Nha Trang) cho biết năm nào gia đình chị cũng dành thời gian đến dâng hương và xem khai hội.
Với chị, đây không chỉ là hoạt động tín ngưỡng mà còn là dịp để các con hiểu thêm về văn hóa, lịch sử quê hương.
Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung ăn phở vỉa hè, còn phu nhân cầm kem dạo giữa đám đông tại Hà Nội đang trở thành hình ảnh lan truyền mạnh trên truyền thông châu Á những ngày qua.
Đây không phải lần đầu ẩm thực Việt tạo hiệu ứng toàn cầu. Tháng 5.2016, Tổng thống Mỹ Barack Obama cùng đầu bếp Anthony Bourdain ngồi ghế nhựa ăn bún chả tại Hà Nội, tạo nên hình ảnh lan truyền khắp thế giới. Tổng thống Mỹ Bill Clinton từng thưởng thức phở trong chuyến thăm VN năm 2000. Năm 2017, Thủ tướng Canada Justin Trudeau uống cà phê sữa đá tại TP.HCM; cùng năm, Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull ghé xe bánh mì ven đường ở Đà Nẵng và năm 2023, Thủ tướng Úc Anthony Albanese tiếp tục gây sốt khi ăn bánh mì, uống bia hơi cùng người dân Hà Nội.
Điểm chung là những nơi được chọn không phải nhà hàng sang trọng mà là phở, bún chả, bánh mì, cà phê sữa hay bia hơi..., những món ăn quá đỗi quen thuộc với người Việt.
Chia sẻ với Thanh Niên chiều 27.4, ông Dương Thanh Đảo, Phó chủ tịch phụ trách truyền thông, Hiệp hội Ẩm thực TP.HCM (FBA), hào hứng nói ẩm thực Việt đang dần phát huy vai trò như một đại sứ văn hóa. Đặc biệt, Tổng thống Hàn Quốc trong chuyến thăm chính thức VN hồi năm 2023 chia sẻ rằng phở đã trở thành "món ăn quốc dân" của cả VN và Hàn Quốc. Đây không chỉ là một phát biểu mang tính ngoại giao mà phản ánh ẩm thực Việt (tiêu biểu là phở) còn góp phần thúc đẩy sự giao thoa và kết nối sâu sắc giữa các nền văn hóa. Hình ảnh các chính khách nước ngoài thưởng thức ẩm thực VN đang lan tỏa hình ảnh một đất nước thân thiện, an toàn và giàu bản sắc đến với thế giới.
Theo TS Dương Đức Minh, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế và du lịch, khác với nhiều quốc gia thiên về thức ăn nhanh, văn hóa Việt vẫn gắn rất chặt với bếp gia đình, sự sẻ chia và kết nối trong mỗi bữa ăn. Đây cũng là lý do hình ảnh các nguyên thủ quốc tế ngồi ăn cùng phu nhân hoặc người thân tại những quán bình dân ở VN dễ tạo thiện cảm mạnh mẽ. "Họ không chỉ thưởng thức món ăn mà đang hòa vào không gian rất đời thường, rất gần gũi của văn hóa VN. Giá trị này rất đặc biệt, không phải quốc gia nào cũng có", ông Minh nhấn mạnh.
Thực tế nhiều năm nay, thông qua các du khách, nhiều món ăn của VN nổi tiếng trên toàn cầu, lọt vào top nhiều cuộc bình chọn uy tín. Trên mạng xã hội, có hẳn một cộng đồng gần 200.000 thành viên người nước ngoài chỉ để bàn về… bánh mì VN. Nhóm này có tên "Vietnam Banh Mi Appreciation Society", mỗi ngày các thành viên sôi nổi chia sẻ từ những xe bánh mì vỉa hè vô danh cho đến các tiệm nổi tiếng. Họ chấm điểm nghiêm túc, tranh luận nơi nào đáng thử, nơi nào nên tránh... Thành viên không chỉ là du khách quốc tế mà còn có cả du học sinh, người nước ngoài đang sinh sống tại VN. Tất cả đều có chung một điểm là sự hào hứng đặc biệt dành cho bánh mì Việt.
Mới đây, bánh mì Việt tiếp tục được CNN xếp vào nhóm những món sandwich ngon nhất thế giới cho thấy sức hút của món ăn này chưa hề hạ nhiệt.
Anh Soo, du khách Hàn Quốc, đã định nghĩa về bánh mì trong suy nghĩ của mình sau khi đến VN: "Tôi từng nghĩ mình đã biết bánh mì là gì, nhưng khi đến VN, tôi nhận ra những chiếc bánh mì trước đây mình từng ăn chỉ còn là cái tên. Ăn bánh mì ở VN thật sự ở một đẳng cấp khác". Theo nam du khách Hàn Quốc, lớp vỏ bánh giòn rụm, phần nhân thịt nướng đậm vị kết hợp cùng đồ chua tạo nên sự cân bằng hoàn hảo. Chia sẻ trên mạng xã hội, nhiều du khách nước ngoài vừa rời VN đã nhớ đồ ăn và phải tìm quán Việt tại chính đất nước họ, điều đó cho thấy ẩm thực Việt tạo ra cảm giác nhớ rất mạnh.
Nghệ nhân văn hóa ẩm thực Hồ Đắc Thiếu Anh nhận định, điểm đặc biệt của ẩm thực Việt nằm ở triết lý cân bằng. Một món ăn Việt thường có sự hài hòa giữa mặn, ngọt, chua, cay và được tạo nên từ nguồn nguyên liệu bản địa phong phú. Nhiều nền ẩm thực châu Á thiên mạnh về một vị, trong khi ẩm thực Việt chú trọng sự hài hòa. Mỗi món ăn không chỉ để ngon mà còn gắn với sức khỏe.
"Mỗi vùng ở VN lại mang một bản sắc ẩm thực riêng, chẳng hạn như phở Hà Nội khác phở TP.HCM, bánh xèo miền Trung khác bánh xèo miền Tây, bún bò ở Huế cũng có hương vị, sợi bún khác phiên bản TP.HCM… Chưa kể các món vùng cao với nguyên liệu đặc trưng, khiến những vị khách phương xa luôn có cảm giác đi từ Bắc vào Nam khám phá mãi không hết", nghệ nhân Thiếu Anh nói.
TS Dương Đức Minh cùng quan điểm khi cho rằng hiện đã có nhiều món ăn nổi tiếng toàn cầu như phở, bánh mì hay bún bò Huế nhưng chưa phản ánh hết kho tàng ẩm thực khổng lồ của VN. Nước ta có 54 dân tộc, mỗi cộng đồng đều có những thực hành văn hóa riêng, trong đó có văn hóa ẩm thực. Chẳng hạn mùa nước nổi ở ĐBSCL có cá linh, bông điên điển hay nhiều đặc sản theo mùa. Nếu được tổ chức bài bản, đây hoàn toàn có thể trở thành trải nghiệm khiến du khách nhớ lâu và quay trở lại. "Hiện nay nhiều tour vẫn chỉ dừng ở việc đưa món đặc sản địa phương vào thực đơn, nhưng như vậy chưa đủ tạo nên ký ức mạnh mẽ. Du khách phải được trải nghiệm những điều mới mẻ, bất ngờ và tạo cảm xúc bùng nổ để họ muốn kể lại ngay sau chuyến đi", ông Minh nói thêm.
Ông Dương Thanh Đảo nhận định đây là thời điểm quan trọng để nâng tầm ẩm thực VN trên bản đồ thế giới. Để đi xa hơn, ẩm thực Việt cần chuyển từ sự lan tỏa tự nhiên sang một chiến lược phát triển bài bản, tập trung vào 3 định hướng trọng tâm, đó là chuẩn hóa chất lượng và trải nghiệm nhưng vẫn giữ bản sắc; xây dựng hệ sinh thái F&B kết nối ẩm thực với du lịch; truyền thông và kinh tế sáng tạo. Từ đó định vị ẩm thực VN như một trụ cột của quyền lực mềm quốc gia, gắn với xu hướng "ngon lành, xanh và bền vững".
