Kênh NBC News ngày 1/5 dẫn lời một quan chức Mỹ cùng hai nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết Iran đã tận dụng thời gian ngừng bắn để cứu nhiều khí tài và thiết bị quân sự mắc kẹt trong các hầm ngầm sau chiến dịch không kích của Mỹ – Israel.
Iran dường như đang đẩy mạnh nỗ lực trong những ngày gần đây, khi các cuộc đàm phán hòa bình lâm vào bế tắc và nguy cơ xung đột tái diễn ngày càng tăng.
Giới chức Mỹ đánh giá Iran muốn nhanh chóng khôi phục năng lực tập kích tên lửa và máy bay không người lái (UAV), sẵn sàng tấn công các mục tiêu trên khắp Trung Đông nếu Tổng thống Donald Trump quyết định nối lại chiến dịch không kích.
Một quan chức Nhà Trắng cho biết chuyến thăm của Tổng thống Trump đến Trung Quốc, dự kiến diễn ra vào giữa tháng này, là một trong những yếu tố được tính đến khi ông cân nhắc các lựa chọn đối với Iran. Chuyến thăm từng bị hoãn khi xung đột nổ ra, hiện được coi là ưu tiên và Nhà Trắng không muốn dời lịch thêm nữa.
Khi được hỏi về thông tin trên, phát ngôn viên Lầu Năm Góc dẫn lại tuyên bố của Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth rằng “Mỹ đã phát hiện các dấu hiệu cho thấy Iran đang cố gắng khôi phục năng lực quân sự và biết họ sẽ chuyển khí tài đến đâu”.
“Trong lúc Iran đào bới đống đổ nát ở những cơ sở bị tập kích, Mỹ ngày càng mạnh hơn. Iran chỉ đang cứu những bệ phóng và tên lửa còn lại, song không có khả năng thay thế chúng”, ông Hegseth nói hôm 16/4.
Người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly khẳng định quân đội Mỹ đã “hoàn thành tất cả mục tiêu” mà ông Trump đề ra, trong đó có phá hủy năng lực hải quân, tên lửa đạn đạo và nền công nghiệp quốc phòng Iran, cũng như làm suy yếu các nhóm dân quân mà nước này hậu thuẫn.
“Tổng thống Trump có mọi lựa chọn trong tay sau chiến dịch quân sự thành công, song ông luôn ưu tiên giải pháp ngoại giao và chỉ thị cho các nhà đàm phán Mỹ nỗ lực hướng tới thỏa thuận nhằm đảm bảo Iran không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân”, bà Kelly nói.
Iran chưa bình luận về thông tin. Nước này từng nhiều lần tuyên bố vẫn có khả năng đối phó với Mỹ và bảo vệ lợi ích của mình.
Truyền thông Mỹ trước đó dẫn báo cáo tình báo Mỹ, trong đó Washington đánh giá Tehran vẫn giữ được nhiều năng lực quân sự mà họ sở hữu từ trước xung đột, trong đó có tên lửa đạn đạo, hơn một nửa số máy bay của không quân và khoảng một nửa hạm đội của hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Các chuyên gia và cố vấn quốc hội Mỹ nhận định Iran bảo toàn được một phần kho tên lửa bằng cách triển khai mồi nhử, cũng như phân tán khí tài khắp cả nước. Khi Mỹ tăng cường lực lượng đến Trung Đông, Iran đã ngụy trang hoặc đưa số tên lửa cùng bệ phóng còn lại xuống hầm ngầm.
Mỹ và Israel đã tấn công hàng loạt trận địa tên lửa đạn đạo và bệ phóng của Iran, cũng như nhiều mục tiêu khác trong 6 tuần xung đột. Các quan chức chính quyền Tổng thống Trump đánh giá kho vũ khí Iran đã bị phá hủy đáng kể, song lực lượng nước này vẫn còn năng lực tập kích tên lửa và UAV.
Tổng thống Trump ngày 29/4 thừa nhận Iran vẫn duy trì được một phần kho tên lửa. “Họ vẫn còn tên lửa, khoảng 82% đã bị phá hủy. Iran cũng còn UAV, dù phần lớn đã biến mất”, ông nói.
Chuyến bay của hãng hàng không American Airlines khởi hành từ sân bay quốc tế Miami ở bang Florida của Mỹ lúc 10h26 hôm nay (21h26 giờ Hà Nội), theo AFP. Phi cơ dự kiến đáp xuống sân bay Simon Bolivar ở thủ đô Caracas của Venezuela sau hơn 3 tiếng, trước khi quay trở lại Florida vào cuối chiều cùng ngày.
Đây là chuyến bay thẳng đầu tiên giữa Mỹ và Venezuela kể từ năm 2019, thời điểm Bộ An ninh Nội địa Mỹ ra lệnh đình chỉ vô thời hạn đường bay với lý do lo ngại về an ninh.
Hành khách trên chuyến bay chủ yếu là quan chức và nhà báo, trong đó các quan chức cấp cao Mỹ đến Caracas để gặp đại diện chính phủ Venezuela.
Đại diện thành phố Miami cùng Đại sứ Venezuela tại Mỹ Felix Plasencia có mặt tại cổng để chào đón hành khách trong chuyến bay đặc biệt. Nhân viên của American Airlines đã phát cho hành khách những lá cờ nhỏ của Venezuela, trong khi thực đơn trên máy bay gồm những món ăn đặc trưng của quốc gia này như bánh kếp ngô và salad gà.
"Tôi rất hào hứng được đi thăm gia đình và mong muốn được đến đất nước này. Chỉ cần được đi thăm gia đình trên chuyến bay thẳng từ Miami đến Caracas cũng là điều vô giá", hành khách Lennart Ochoa nói ngay trước khi lên máy bay, cho biết mình đã mua vé ngay khi có thể.
Hãng hàng không Mỹ trước đó cho biết sẽ bắt đầu chuyến bay tiếp theo giữa Miami và Caracas từ ngày 21/5.
Nối lại chuyến bay thương mại trực tiếp giữa hai nước được xem là dấu hiệu cho thấy sự tan băng quan hệ, sau khi Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro trong cuộc đột kích bất ngờ hồi tháng 1. Mỹ tháng trước cũng mở lại đại sứ quán tại Caracas, sau khi khôi phục hoàn toàn quan hệ ngoại giao với Venezuela.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cuối tháng 1 cho biết ông đã thông báo với Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez rằng sẽ mở cửa toàn bộ không phận thương mại của Venezuela. "Công dân Mỹ sẽ sớm có thể đến Venezuela và được an toàn ở đó", ông nói.
"Một chân đã được phẫu thuật 3 lần và ông ấy đang chờ lắp chân giả. Một bàn tay cũng được phẫu thuật và đang dần phục hồi chức năng. Mặt ông ấy bị bỏng nặng, gây khó khăn cho quá trình nói năng và có thể sẽ cần phẫu thuật thẩm mỹ", New York Times dẫn lời các quan chức Iran giấu tên cho biết hôm 23/4, khi đề cập Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei.
Nhóm quan chức nói rằng ông Mojtaba Khamenei bị thương nặng trong cuộc tập kích của Mỹ - Israel ngày 28/2, nhấn mạnh Lãnh tụ Tối cao Iran "vẫn minh mẫn và đang giám sát các công việc", nhưng đã giao quyền quyết định cho các tướng lĩnh thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ít nhất là vào thời điểm này.
Vì lý do an ninh, việc tiếp cận Lãnh tụ Tối cao Iran bị hạn chế nghiêm ngặt và ông chỉ truyền đạt chỉ thị qua các thông điệp viết tay. Các chỉ huy IRGC cũng không được tới thăm, nhưng Tổng thống Masoud Pezeshkian, cũng là bác sĩ phẫu thuật tim, đã tham gia chăm sóc ông.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng ngày bày tỏ thất vọng đối với giới lãnh đạo Iran vì chưa thể đưa ra đề xuất thống nhất trong quá trình đàm phán chấm dứt xung đột.
"Iran đang gặp rất nhiều khó khăn trong việc xác định ai là lãnh đạo! Họ đơn giản là không biết! Cuộc nội chiến giữa phe cứng rắn, những kẻ đang thất bại thảm hại trên chiến trường, và phe ôn hòa, những người vốn chẳng ôn hòa chút nào nhưng đang dần có uy tín, thật là điên rồ!", ông viết trên mạng xã hội Truth Social.
Phản ứng trước tuyên bố từ lãnh đạo Mỹ, Tổng thống Pezeshkian và Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf đã đưa ra những thông điệp giống hệt nhau trong hai bài đăng riêng biệt trên X.
"Với tinh thần đoàn kết sắt đá giữa nhân dân và chính phủ, cùng tuân thủ tuyệt đối mệnh lệnh từ Lãnh tụ Tối cao, chúng ta sẽ khiến đối phương phải hối hận về hành động của mình", họ tuyên bố, đồng thời khẳng định "tại Iran, không có phe cực đoan hay ôn hòa".
Lãnh tụ Mojtaba Khamenei là người có tầm ảnh hưởng sâu rộng ở Iran, cũng như liên hệ chặt chẽ với IRGC và lực lượng dân quân tình nguyện Basij. Ông không xuất hiện trước công chúng kể từ khi được bổ nhiệm và chỉ đưa ra các tuyên bố bằng văn bản, dẫn đến những đồn đoán về tình trạng sức khỏe cũng như câu hỏi liệu ông còn sống hay không.
Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) Kash Patel ngày 8/4 cho biết nghi phạm rò rỉ thông tin cho báo chí là một cựu nhân viên Bộ Tư lệnh Tác chiến Đặc nhiệm Mỹ (SOCOM), từng hỗ trợ các lực lượng chiến đấu cấp cao nhất của quân đội. Tuy nhiên, FBI không công bố danh tính nghi phạm.
Tiêm kích đa năng F-15E của Mỹ bị bắn rơi ở Iran hôm 3/4, nhưng Bộ Quốc phòng Mỹ khi đó không công bố thông tin. NY Times và hàng loạt hãng tin khác ngay sau đó dẫn lời "quan chức Mỹ giấu tên" đăng tải thông tin này, cho biết một phi công đã được giải cứu, nhưng người còn lại đang mất tích trên lãnh thổ Iran.
Trong hơn hai ngày, chính phủ Mỹ liên tục từ chối xác nhận vụ tiêm kích F-15E bị bắn rơi, cũng như thông tin về một phi công mất tích, bất chấp hàng loạt bản tin từ truyền thông Mỹ cũng như Iran.
Trong họp báo ở Nhà Trắng hôm 6/4, Tổng thống Trump cho biết chính phủ đang ráo riết truy tìm nghi phạm làm lộ tin F-15 bị bắn rơi, đồng thời gây sức ép lên cơ quan báo chí được cho là bên đầu tiên đăng thông tin, cảnh báo khả năng phạt tù phóng viên với lý do đe dọa đến an ninh quốc gia.
Ông Trump cho rằng vụ rò rỉ đã đẩy phi công và lực lượng ứng cứu vào tình thế nguy hiểm. "Khi thông tin bị lộ, lập tức cả Iran đều biết có một phi công đang ở đâu đó trên lãnh thổ của họ. Chiến dịch trở nên phức tạp hơn nhiều", ông Trump nói, cho biết Iran đã "treo thưởng rất lớn" cho người bắt được phi công gặp nạn.
Chiến dịch giải cứu phi công F-15 là một trong những chiến dịch tìm kiếm cứu nạn táo bạo và tốn kém nhất lịch sử quân đội Mỹ, với hàng trăm binh sĩ, lính đặc nhiệm cùng hàng chục máy bay tham gia. Khi tiến hành, quân đội Mỹ đã ném bom dữ dội vào khu vực để ngăn lực lượng Iran tiếp cận dãy núi ở Isfahan, nơi phi công đang ẩn nấp.
Sau khi giải cứu được phi công, họ rút về sân bay dã chiến để rời Iran. Tuy nhiên, hai vận tải cơ đặc nhiệm MC-130J gặp sự cố không thể cất cánh, khiến Mỹ phải điều máy bay dự bị tới sơ tán quân nhân theo từng đợt và phá hủy những chiếc máy bay gặp sự cố.
Lầu Năm Góc cho biết không có trường hợp thiệt mạng trong chiến dịch giải cứu, nhưng lực lượng hứng chịu nhiều tổn thất về khí tài.
Reuters dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết các đơn vị đặc nhiệm đã phá hủy 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ MC-130J và 4 trực thăng, trước khi rời đi để ngăn chúng rơi vào tay Iran. Trong khi đó, quân đội Iran tuyên bố lực lượng nước này đã bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.
Hai trực thăng cứu nạn chiến đấu HH-60W Jolly Green II cũng trúng hỏa lực Iran, khiến ít nhất một quân nhân bị thương, nhưng đã hạ cánh an toàn ở lãnh thổ đồng minh của Mỹ. Chưa rõ mức độ hư hại của chúng.
Giám đốc FBI cũng đăng thông điệp cảnh báo những hành động rò rỉ thông tin trong tương lai. "Hãy coi đây như một thông điệp tới những người có thể làm lộ thông tin: Chúng tôi đang điều tra, và sẽ bắt các người. FBI sẽ không dung thứ cho những kẻ tìm cách phản bội đất nước và đẩy người Mỹ vào hiểm cảnh", ông Patel viết trên X.
