Để đo đạc, nhóm nghiên cứu quốc tế sử dụng dữ liệu hình ảnh vô tuyến độ phân giải cao thu thập trong 18 năm từ mạng lưới kính viễn vọng vô tuyến SKA. Ngoài sức mạnh, họ cũng xác định tốc độ ấn tượng của các luồng vật chất, đạt khoảng 571 triệu km/h, bằng khoảng một nửa tốc độ ánh sáng. Nghiên cứu mới, do chuyên gia Steve Prabu từ Đại học Oxford dẫn đầu, công bố trên tạp chí Nature Astronomy tháng này.
Independent cho biết, trọng tâm của nghiên cứu là Cygnus X-1, hệ thống gồm một hố đen có khối lượng gấp khoảng 21 lần Mặt Trời và một ngôi sao siêu khổng lồ xanh đang bị nó hút vật chất liên tục. Cygnus X-1 nằm cách Trái Đất 7.200 năm ánh sáng, là một trong những nguồn phát tia X sáng nhất trên bầu trời.
Được phát hiện khoảng 60 năm trước, đây là hố đen đầu tiên mà giới khoa học xác nhận. Hố đen và ngôi sao cung cấp vật chất cho nó chỉ cách nhau 48 triệu km, bằng khoảng 20% khoảng cách giữa Trái Đất và Mặt Trời.
Tuy nhiên, không phải tất cả vật chất đều đi vào hố đen. Một phần được dẫn đến các cực của hố đen rồi bị phun ra dưới dạng luồng tia. Prabu mô tả chuyển động của những luồng vật chất trong chuỗi hình ảnh từ SKA giống như “đang nhảy múa” do chúng bị đẩy chệch đi theo nhiều hướng khác nhau. Prabu cùng đồng nghiệp sau đó xác định, gió sao đã tác động lên chúng, tạo nên “vũ điệu” này.
Nghiên cứu mới giúp giới chuyên gia hiểu rõ hơn về năng lượng mà luồng vật chất từ hố đen giải phóng ra môi trường xung quanh. “Một phát hiện quan trọng từ nghiên cứu là khoảng 10% năng lượng sinh ra khi vật chất rơi vào hố đen được luồng tia mang đi. Các nhà khoa học thường giả định điều này trong những mô hình mô phỏng quy mô lớn về vũ trụ, nhưng rất khó để xác nhận bằng quan sát cho đến nay”, Prabu nói với Space.
Nghiên cứu mới cũng cung cấp cho giới khoa học phương pháp để đo năng lượng của luồng vật chất phun ra từ hố đen khác, bao gồm loại siêu khối lượng nằm ở trung tâm những thiên hà lớn với khối lượng gấp hàng triệu hoặc hàng tỷ lần Mặt Trời.
Việc nghiên cứu luồng vật chất từ hố đen rất cần thiết để hiểu được sự tiến hóa của các thiên hà. Theo Interesting Engineering, luồng vật chất là một trong những “kiến trúc sư” của vũ trụ. Chúng bơm năng lượng vào khí giữa các ngôi sao và ngăn sao mới hình thành quá nhanh, qua đó điều chỉnh sự phát triển của toàn bộ thiên hà.
Ngày 29-4, tại Kuala Lumpur (Malaysia), Quỹ ASEAN - tổ chức trực thuộc (ASEAN) chuyên triển khai các sáng kiến hướng tới người dân trong khu vực - công bố dự án "Scam Ready ASEAN", nhằm tăng cường năng lực phòng chống lừa đảo trực tuyến trong bối cảnh các rủi ro số đang gia tăng nhanh chóng trên toàn Đông Nam Á.
Theo đó, các hành vi lừa đảo trực tuyến hiện đã trở thành một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với quá trình chuyển đổi số trong khu vực.
Ước tính trong năm 2024, khu vực Đông Nam Á đã chịu thiệt hại tài chính lên tới 23,6 tỉ USD do các vụ lừa đảo trực tuyến.
Các hình thức phổ biến gồm tấn công giả mạo (phishing), lừa đảo phi kỹ thuật (social engineering), giả mạo danh tính, gian lận đầu tư và lừa đảo thanh toán qua mã QR.
Đáng chú ý, các thủ đoạn ngày càng tinh vi khi tội phạm tận dụng công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI) và sự phát triển nhanh của thanh toán số, dịch vụ xuyên biên giới.
Trước thực tế này, sáng kiến Scam Ready ASEAN được triển khai với khoản tài trợ 5 triệu USD từ Google.org, trở thành một trong những chương trình phòng vệ kỹ thuật số quy mô lớn nhất từ trước đến nay tại khu vực.
Dự án đặt mục tiêu trang bị kỹ năng nhận diện và phòng tránh lừa đảo cho khoảng 3 triệu người dân ASEAN. Thông qua đó chương trình hướng đến nâng cao kiến thức, củng cố sự tự tin của người dùng trong môi trường số, đồng thời thúc đẩy tư duy phản biện để đối phó với các hình thức gian lận ngày càng phức tạp.
Một trong những điểm nhấn của sáng kiến là mô hình "đào tạo giảng viên" (Train-the-Trainer), được triển khai, với sự phối hợp của 20 tổ chức địa phương tại 11 quốc gia thành viên.
Khoảng 2.000 giảng viên nòng cốt sẽ được đào tạo để lan tỏa kiến thức đến cộng đồng, dự kiến tiếp cận hơn 550.000 người dân thông qua các khóa học và công cụ tương tác, bao gồm trò chơi giáo dục "Be Scam Ready".
Ông Piti Srisangnam, Giám đốc điều hành Quỹ ASEAN, nhận định lừa đảo trực tuyến hiện đã trở thành thách thức xuyên biên giới, không còn là vấn đề riêng lẻ của từng cá nhân. Theo ông, tác động của các vụ lừa đảo không chỉ dừng lại ở thiệt hại tài chính mà còn làm suy giảm niềm tin vào môi trường số.
"Scam Ready ASEAN hướng đến thay đổi cách tiếp cận, từ phản ứng sang chủ động phòng ngừa, giúp người dân được trang bị tốt hơn để bảo vệ mình," ông nhấn mạnh.
Ở cấp độ khu vực, ASEAN cũng đang đẩy mạnh các nỗ lực phối hợp nhằm ứng phó với vấn nạn này. Một trong những bước đi đáng chú ý là việc thành lập Nhóm công tác chống lừa đảo ASEAN tại Hội nghị Bộ trưởng Kỹ thuật số ASEAN lần thứ 4 năm 2024, nhằm tăng cường kết nối giữa các trung tâm chống lừa đảo quốc gia.
Theo BGR, khoảng 2,5 triệu người dùng được cho là đã gỡ bỏ ứng dụng ChatGPT khỏi điện thoại của họ. Mọi thứ bắt nguồn từ việc Bộ Quốc phòng Mỹ (DoD) tìm cách tích hợp các công ty trí tuệ nhân tạo (AI), bao gồm ChatGPT, vào quân đội Mỹ. Nhiều người không tin tưởng vào thỏa thuận này và cách thức hoạt động của các Mô hình Ngôn ngữ Lớn (LLM).
Thỏa thuận giữa chính phủ Mỹ và ChatGPT đã khiến nhiều người dùng chuyển sang sử dụng Claude của Anthropic. Kết quả là, Claude đã trở thành ứng dụng được tải xuống nhiều nhất trên App Store vào tháng 3, với số lượt tải xuống của Claude đã tăng 37% ngay sau khi OpenAI công bố thỏa thuận với Bộ Quốc phòng Mỹ và tiếp tục tăng 51% vào ngày hôm sau.
Ngoài nhà cung cấp ChatGPT là OpenAI, thỏa thuận với Lầu Năm Góc còn ghi nhận sự tham gia của nhiều công ty công nghệ khác, bao gồm SpaceX, Google, NVIDIA và Amazon. Theo thỏa thuận, các công ty sẽ cho phép Lầu Năm Góc sử dụng công nghệ AI của họ trong các mạng lưới quân sự mật của Mỹ.
Để trấn an, Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết các thỏa thuận này nhằm "nâng cao khả năng hiểu biết tình huống và hỗ trợ việc ra quyết định của binh sĩ trong môi trường tác chiến phức tạp". Trong khi đó, OpenAI đã lên tiếng về thỏa thuận này khi khẳng định các công cụ AI của họ sẽ không được sử dụng để giám sát công dân Mỹ và sẽ không phục vụ cho các cơ quan tình báo như NSA. Công ty cũng đã đưa ra các biện pháp bảo vệ và giới hạn xung quanh việc sử dụng LLM, nhưng sự minh bạch này vẫn không đủ để xoa dịu lo ngại của người dùng.
Trên các diễn đàn trực tuyến, nhiều người dùng ChatGPT đã chia sẻ quyết định từ bỏ dịch vụ và khuyến khích nhau chuyển sang Claude. Một số người cho biết họ đã hủy bỏ gói trả phí của ChatGPT, trong khi những người khác vẫn giữ lại ứng dụng nhưng không còn sử dụng thường xuyên. Thống kê cho thấy số trường hợp gỡ cài đặt ChatGPT đã tăng hơn 295% trong tháng 3.2026, cho thấy sự phản đối mạnh mẽ và sự mất lòng tin của công chúng đối với cả OpenAI và chính phủ Mỹ.
Sự chuyển mình này không chỉ phản ánh sự thay đổi trong thói quen sử dụng công nghệ mà còn là một tín hiệu rõ ràng về sự cần thiết phải xây dựng lòng tin giữa người dùng và các công ty công nghệ.
Viện Đổi mới Vệ tinh siêu nhỏ thuộc Viện hàn lâm Khoa học Trung Quốc (IAMCAS), đơn vị phát triển tàu, cho biết chuyến bay đã xác nhận những công nghệ then chốt cho các vụ phóng tương lai, đồng thời thúc đẩy chương trình không gian thương mại của nước này. "Tàu vũ trụ chở hàng Khinh Châu sẽ tiếp tục được cải tiến và tối ưu hóa, hướng tới xây dựng cầu nối đáng tin cậy cho việc vận chuyển hàng hóa giữa không gian và mặt đất", IAMCAS hôm 16/4 cho biết.
Nguyên mẫu Khinh Châu đang bay trên quỹ đạo cao 600 km, triển khai thành công hai vệ tinh nhỏ, đồng thời tiến hành thử nghiệm tiếp cận và rút lui với một trong số chúng. Một số thử nghiệm công nghệ quan trọng khác gồm in kim loại 3D trên quỹ đạo, sản xuất năng lượng khép kín bằng phương pháp điện phân nước và công nghệ pin nhiên liệu, vận hành thiết bị trị liệu được thiết kế để duy trì sức khỏe xương trong môi trường không trọng lực.
Con tàu cũng sử dụng một thiết bị bám dính để thử nghiệm quy trình bắt giữ và kéo các "mục tiêu không hợp tác" như vệ tinh đã ngừng hoạt động hoặc mảnh tên lửa, mở đường cho hoạt động dọn rác vũ trụ. Có hàng triệu mảnh rác với khối lượng lên đến hàng nghìn tấn trôi nổi trên quỹ đạo Trái Đất thấp, gây nguy cơ va chạm với phương tiện đang hoạt động.
Tháng 11 năm ngoái, tàu Thần Châu 20 của Trung Quốc bị một mảnh vỡ nhỏ đâm trúng khi đang neo đậu trên trạm Thiên Cung, dẫn đến cửa sổ bị nứt và làm chậm chuyến trở về của phi hành đoàn ba người. Họ được chuyển sang tàu Thần Châu 21 để hạ cánh an toàn vài ngày sau, trong khi tàu Thần Châu 20 trở về trong trạng thái không người lái.
Khinh Châu cùng hai vệ tinh nhỏ bay lên không gian từ Trung tâm Phóng vệ tinh Tửu Tuyền, tây bắc Trung Quốc, bằng tên lửa đẩy Kinetica-2 ngày 30/3. Đây là tàu đơn module, nhỏ và nhẹ hơn Thiên Châu, loại tàu đang vận chuyển hàng hóa cho trạm vũ trụ Thiên Cung của Trung Quốc.
Khinh Châu nặng 4,2 tấn, mang theo tải trọng thí nghiệm khoa học một tấn, gồm hơn 20 bộ thiết bị thí nghiệm, dự kiến hoạt động trên quỹ đạo ba năm. Ngoài chở hàng cho trạm Thiên Cung, tàu cũng có thể hoạt động như một nền tảng thử nghiệm cho các vật liệu và công nghệ vũ trụ.
