Vụ cháy tại cây xăng Đà Nẵng ngày 2/5 khiến hai người thiệt mạng do chở 20 khối pin và ắc-quy trong cốp ôtô cho thấy những rủi ro trong việc vận chuyển thiết bị lưu trữ điện. Video hiện trường cho thấy đám cháy bùng lên dữ dội, mất 15 phút mới được dập tắt.
PGS TS Ngô Văn Xiêm, nguyên Hiệu phó Đại học Phòng cháy chữa cháy, cho biết việc chở pin Lithium-ion và ắc-quy sạc đầy trong cốp ôtô tiềm ẩn rủi ro lớn. Cốp ôtô là không gian kín, nhiệt độ mùa hè có thể đạt 60-70 độ C. Ở ngưỡng này, dung môi bên trong pin Lithium-ion bị hóa hơi. Quá trình xe chạy tạo độ rung lắc, nếu các đầu cực không bọc cách điện va chạm với kim loại sẽ sinh tia lửa điện, gây hỏa hoạn.
Khi sự cố xảy ra, áp suất tăng làm vỡ vỏ pin. Đám cháy bùng phát ngay lập tức theo phản ứng nhiệt dây chuyền (thermal runaway), khiến các cell lân cận liên tục nổ. Quá trình cháy tự sinh ra nhiệt và oxy bên trong, nên việc dập lửa bằng nước hoặc bọt chữa cháy truyền thống kém hiệu quả.
Rủi ro lớn khiến ngành hàng không xếp pin Lithium-ion vào danh mục hàng hóa nguy hiểm. Hành khách phải xách tay thiết bị để tiếp viên xử lý kịp thời nếu có sự cố, không để dưới khoang ký gửi.
Trong sinh hoạt hàng ngày, thiết bị lưu trữ điện được sử dụng rộng rãi. PGS TS Đỗ Văn Dũng, Phó Chủ tịch Hội Ôtô TP HCM, phân loại các thiết bị này thành hai nhóm chính.
Nhóm pin điện áp thấp (như pin kiềm AAA, AA, pin 9V) dùng cho thiết bị nhỏ như điều khiển, đồ chơi, báo khói, chìa khóa thông minh.
Nhóm dung lượng cao sử dụng công nghệ Lithium là nguồn cung cấp năng lượng cho xe điện, điện thoại và sạc dự phòng. Ngoài ra, thị trường hiện có dòng Lithium LiFePO4 (LFP) chuyên dùng cho hệ thống điện mặt trời hoặc xe điện thế hệ mới, với ưu điểm cho phép sạc xả sâu, tuổi thọ và độ an toàn cao.
“Nhiều sự cố hỏa hoạn tại khu dân cư thời gian qua bắt nguồn từ thói quen sử dụng pin Lithium-ion sai cách”, ông Dũng nói.
Theo chuyên gia, sai lầm phổ biến của người dùng là cắm sạc qua đêm không giám sát, đặt thiết bị lên lên các bề mặt giữ nhiệt và dễ bắt lửa như giường, nệm, sofa. Với sạc dự phòng, người dùng còn hay để trong túi, gần nước, hoặc dưới gối/chăn gây nguy hiểm.
Thứ hai, nhiều người cắm sạc khi xe điện vừa chạy quãng đường dài, pin còn đang tỏa nhiệt.
Thứ ba, việc sử dụng bộ sạc trôi nổi, cắm chung ổ điện gây quá tải, hoặc dùng viên pin đã phồng rộp, nứt vỡ làm đẩy nhanh tốc độ hủy hoại cấu trúc pin.
Các chuyên gia khuyến cáo người dùng cần lưu ý đến các dấu hiệu nguy hiểm như thấy vỏ pin phồng, méo mó hoặc rò rỉ chất lỏng. Thiết bị nóng rát tay dù không cắm sạc, kèm theo mùi hóa chất hay mùi nhựa cháy là lúc nguy hiểm đã cận kể.
Nếu thiết bị xẹt lửa hoặc bốc khói, sơ tán là ưu tiên số một. Người dân cần đóng kín cửa phòng để ngăn khói độc và gọi 114 báo “cháy pin Lithium”. Tuyệt đối không hắt nước vào đám cháy pin.
Đặc tính của lửa pin Lithium rất phức tạp, dễ dàng cháy lại ngay cả khi ngọn lửa bề mặt đã tắt. Do đó, tuyệt đối không hắt nước thông thường vào đám cháy vì sẽ kích thích phản ứng hóa học nổ mạnh hơn. Phương pháp dập lửa tối ưu là sử dụng bình chữa cháy gốc nước công nghệ bọc phân tử. Tại bãi xe, ban quản lý cần trang bị thùng cát ẩm và xẻng để cách ly oxy, hấp thụ nhiệt khi có sự cố.
Để đảm bảo an toàn, PGS TS Đỗ Văn Dũng khuyên người tiêu dùng mua thiết bị chính hãng, có hệ thống quản lý pin (BMS) và đạt chứng nhận an toàn quốc tế. Giữ dung lượng pin ở mức 20-80%, tránh sạc 100% liên tục.
Đại tá Ngô Văn Xiêm lưu ý thêm khi vận chuyển pin rời, các đầu cực phải bọc kín bằng vật liệu cách điện, cố định trong thùng cách nhiệt và không sạc đầy.
Khi Sally-Anne Hawkins chật vật cài chiếc cúc trên cùng của chiếc quần jeans, cô cảm thấy không thoải mái.
Người phụ nữ đã phải vật lộn với tình trạng đầy hơi suốt nhiều tháng cũng như bụng ngày càng to lên đến mức bạn bè thường hỏi cô ấy liệu có đang mang thai hay không.
Ban đầu Sally-Anne chỉ đơn giản cho rằng đó là do tăng cân, nhưng cô sợ rằng có điều gì đó tồi tệ hơn đang xảy ra khi bắt đầu gặp tình trạng đau vùng xương chậu, cùng với việc phải đi vệ sinh cứ 15 phút một lần.
Để làm dịu cơ thể, người phụ nữ 39 tuổi đã chuẩn bị một bồn tắm nước nóng và bắt đầu thư giãn; cho đến khi một cơn đau dữ dội ập đến khiến Sally-Anne gục xuống sàn trong đau đớn. Hóa ra, một khối u đã vỡ ra khi cô đang ở trong bồn tắm.
"Tôi loạng choạng chạy xuống cầu thang và la hét cầu cứu," Sally-Anne, đến từ Portsmouth, Anh, kể với Need To Know.
"Tôi đau đớn và nôn mửa mỗi khi cử động."
"Tôi gần như không thể tin vào mắt mình."
"Tôi hoàn toàn bị sốc khi họ thông báo rằng tôi mắc ung thư"
"Tôi chưa bao giờ nghĩ đó có thể là sự thật; nhưng nhìn lại, tôi đã có cả 4 triệu chứng điển hình, mặc dù chưa bao giờ cho rằng đó là do bệnh này gây ra."
Ban đầu, Sally-Anne được chẩn đoán bị ngộ độc thực phẩm sau đó là chứng bàng quang hoạt động quá mức trước khi được đưa đến bệnh viện cấp cứu.
Tại bệnh viện, kết quả chụp CT cho thấy buồng trứng phải của cô bị xoắn và có một khối u kích thước bằng quả bưởi. Đó là ung thư buồng trứng.
Một tuần sau, ca phẫu thuật cắt bỏ buồng trứng phải của cô được tiến hành. Đáng buồn, có đến 75% khả năng khối u sẽ quay trở lại.
"Tôi không mong sẽ phải trải qua tất cả những điều đó một lần nữa", Sally nói.
"Tôi và bạn đời của mình, Andy, không muốn có con, vì vậy tôi đã quyết định cắt bỏ buồng trứng còn lại", Sally cho biết thêm.
"Khi họ phát hiện ra một khối u khác, tôi biết mình đã đưa ra quyết định đúng đắn."
Sally-Anne chia sẻ câu chuyện của mình để nâng cao nhận thức về căn bệnh ung thư buồng trứng cũng như khuyên mọi người không nên chủ quan trước những dấu hiệu bất thường như đầy hơi, rối loạn ăn uống, đau bụng và thay đổi thói quen đi vệ sinh
Hiện tại, Sally-Anne đang được kiểm tra sức khỏe định kỳ 6 tháng một lần.
Cô nói thêm: "Cuộc sống bây giờ rất tốt. Tôi có một cái nhìn mới về cuộc sống và đã đọc được một câu nói mà tôi tâm niệm: "Người ta nói bạn chỉ sống một lần, nhưng thực ra bạn sống mỗi ngày và chỉ chết một lần."
Từ những chiếc vỏ chai nhựa tưởng chừng vô giá trị trên đường phố Quảng Châu, một chú chó tên Xiaobai đã vô tình tạo nên câu chuyện đặc biệt khi "kiếm tiền" từ thói quen nhặt ve chai và trở thành hiện tượng mạng.
Được biết hành trình của Xiaobai bắt đầu cách đây khoảng 7 năm. Trong một lần nhặt được chai nhựa và được đổi lấy thức ăn, chú chó dần hình thành thói quen mỗi ngày đều ra đường "kiếm chai đổi đồ ăn", theo Tân Dân Vãn Báo.
Ba lần mỗi ngày vào sáng, trưa và tối, Xiaobai đều tự ra phố tìm vỏ chai. Khi phát hiện chai, chú lập tức chạy tới, dùng răng cắn, dùng chân giữ, thậm chí tự vặn nắp để đổ nước rồi mang về như một "chiến lợi phẩm" quen thuộc.
Chủ nhân của Xiaobai, anh Zhang, từng cố ngăn cản nhưng bất thành. "Nó bỏ ăn nếu không được đi nhặt chai, nên tôi đành để nó tiếp tục," anh chia sẻ.
Ban đầu, số tiền thu được chỉ vài tệ mỗi ngày. Nhưng theo thời gian, khi người dân biết đến và chủ động để lại chai cho Xiaobai, "nguồn thu" của chú chó tăng dần, có thời điểm đạt hơn 1.000 Nhân Dân Tệ /tháng.
Bất ngờ hơn cả là sự nổi tiếng trên mạng xã hội. Kênh chia sẻ về Xiaobai thu hút hàng trăm nghìn người theo dõi, mang về tổng doanh thu gần 100.000 tệ (hơn 14.000 USD).
Điều thú vị là chủ nhân của chú chó sau đó đã lập quỹ riêng, trong đó một phần chi phí dành cho sinh hoạt của Xiaobai, phần còn lại được trích để hỗ trợ các hoạt động cứu trợ động vật và chăm sóc mèo hoang trong khu vực.
Từ một chú chó nhặt ve chai trên phố, Xiaobai giờ đây trở thành biểu tượng dễ thương về sự gắn kết giữa con người, động vật và mạng xã hội, khiến nhiều người không khỏi thích thú.
Sắn dây, còn được biết đến với các tên gọi như cát căn, cam cát căn hay phấn cát, có tên khoa học là Pueraria thomsonii Benth., thuộc họ Cánh bướm (Fabaceae). Trong y học cổ truyền, cát căn chính là phần rễ phơi hoặc sấy khô của cây sắn dây – một loại dây leo có thể dài tới 10m, rễ phình to thành củ chứa nhiều tinh bột.
Từ lâu, sắn dây đã được người Việt ưa chuộng như một thức uống giải nhiệt tự nhiên, giúp thanh mát cơ thể, đặc biệt trong những ngày nắng nóng. Vào khoảng cuối thu đến đầu xuân, người ta thu hoạch rễ, sơ chế, cắt nhỏ rồi phơi hoặc sấy khô; đôi khi còn nghiền mịn để thu lấy tinh bột tinh khiết dùng trong ẩm thực và dược liệu.
Trong thành phần của sắn dây có khoảng 12–15% tinh bột (tính theo rễ tươi), cùng nhiều hoạt chất sinh học như saponozit, puerarin (một flavonoid), và một số acid amin như asparagine, adenine trong lá. Nhờ những thành phần này, sắn dây không chỉ là thực phẩm quen thuộc mà còn là vị thuốc có giá trị trong y học cổ truyền và hiện đại.
Loại củ này từ lâu đã được mệnh danh là "nhân sâm trắng" của người Việt. Không chỉ là loại thực phẩm giải nhiệt thơm ngon, sắn dây còn là một vị thuốc quý trong Đông y với khả năng thanh lọc cơ thể, giải độc và hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý mãn tính.
Thanh nhiệt, giải độc và trị nóng trong: Lợi ích nổi bật nhất của sắn dây chính là khả năng giải nhiệt cực mạnh. Sử dụng bột sắn dây giúp cơ thể đào thải nhiệt độc tích tụ, làm dịu các triệu chứng nóng trong như mụn nhọt, rôm sảy, lở miệng và nhiệt miệng. Đây là thức uống lý tưởng để làm mát cơ thể trong những ngày hè oi bức hoặc sau khi tiêu thụ đồ ăn cay nóng.
Điều hòa huyết áp và bảo vệ tim mạch: Các nghiên cứu khoa học cho thấy sắn dây chứa hàm lượng cao các hợp chất isoflavone, đặc biệt là puerarin. Hoạt chất này có khả năng làm giãn mạch máu, giảm trở lực động mạch và cải thiện lưu thông máu đến tim và não. Việc sử dụng sắn dây thường xuyên giúp ổn định huyết áp, giảm nồng độ cholesterol xấu (LDL) và ngăn ngừa các nguy cơ xơ vữa động mạch hay đột quỵ ở người cao tuổi.
Tốt cho hệ thần kinh: Sắn dây giúp hỗ trợ giảm đau đầu, mệt mỏi nhờ khả năng làm giãn cơ, cải thiện tuần hoàn máu và làm dịu hệ thần kinh. Một ly sắn dây ấm có thể giúp cơ thể thư giãn, giảm căng thẳng vùng cổ vai gáy và nhanh chóng lấy lại năng lượng khi kiệt sức.
Tuy nhiên, nên dùng sắn dây đã nấu chín để tránh đau bụng, tiêu chảy, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Không nên lạm dụng quá mức vì có thể gây lạnh bụng hoặc dư năng lượng, đồng thời cần tránh kết hợp tùy tiện với một số nguyên liệu như mật ong theo kinh nghiệm dân gian.
Cải thiện nội tiết tố và làm đẹp da cho phụ nữ: Loại củ này chứa các hợp chất isoflavone có cấu trúc tương tự như hormone estrogen ở phụ nữ. Nhờ đó, sắn dây giúp điều hòa nội tiết tố, làm mờ các vết thâm nám, tàn nhang và ngăn ngừa lão hóa da. Ngoài ra, các chất chống oxy hóa trong sắn dây còn kích thích sản sinh collagen, giúp da căng mịn và hỗ trợ cải thiện vóc dáng, đặc biệt là vòng một cho phái đẹp.
Giải rượu hiệu quả: Sắn dây từ lâu được xem như "vị cứu tinh" sau những cuộc nhậu, nhờ khả năng hỗ trợ cơ thể chuyển hóa nhanh acetaldehyde – một độc tố sinh ra từ rượu bia. Khi chất này được đào thải hiệu quả hơn, các triệu chứng khó chịu như đau đầu, chóng mặt, buồn nôn cũng được giảm rõ rệt.
Một số nghiên cứu còn cho thấy sắn dây có thể giúp giảm cảm giác thèm rượu và góp phần bảo vệ gan trước tác động của rượu bia và các độc chất khác.
Tốt cho hệ tiêu hóa: Không chỉ dừng lại ở tác dụng giải rượu, sắn dây còn rất tốt cho hệ tiêu hóa. Nhờ giàu tinh bột kháng – một dạng prebiotic tự nhiên, loại củ này giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột, từ đó cải thiện hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh hơn.
Đồng thời, sắn dây có khả năng làm dịu acid dạ dày, hỗ trợ giảm các triệu chứng ợ nóng, đau rát thượng vị, đặc biệt ở người viêm loét dạ dày. Bên cạnh đó, nó còn giúp ổn định nhu động ruột, góp phần cải thiện tình trạng tiêu chảy và rối loạn tiêu hóa.
