Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, hôm 21/4 xác nhận tàu sân bay USS Abraham Lincoln đang tham gia chiến dịch phong tỏa các cảng biển Iran. USS Abraham Lincoln được triển khai làm nhiệm vụ từ tháng 11/2025, đồng nghĩa chiến hạm Mỹ đã hoạt động gần 6 tháng liên tục trên biển.
Kênh tin tức Wion cho biết một trong những lợi thế quan trọng của USS Abraham Lincoln, cũng như các tàu sân bay hạt nhân lớp Nimitz và Ford, khi hoạt động dài ngày trên biển là không cần cập cảng để tiếp nước ngọt.
Theo hải quân Mỹ, quá trình khử muối, biến nước biển thành nước ngọt đóng vai trò quan trọng trong đáp ứng nhiệm vụ tác chiến và phục vụ nhu cầu hàng ngày của hàng nghìn quân nhân.
“Chúng tôi có 4 thiết bị chưng cất dùng để biến nước biển thành nước uống, với tổng sản lượng khoảng 1,5 triệu lít nước ngọt mỗi ngày”, Joel Cogan, kỹ thuật viên vận hành hệ thống nước trên USS Abraham Lincoln hồi năm 2017, cho biết.
4 hệ thống khử muối trên tàu ứng dụng nguyên lý bay hơi tức thời. Nguồn nhiệt khổng lồ từ hai lò phản ứng hạt nhân A4W được dùng để đun nóng nước biển, lượng nước này sau đó được đưa vào môi trường chân không và lập tức bốc hơi. Hơi nước tiếp tục chuyển đến khu vực ngưng tụ và trở thành nước ngọt tinh khiết.
“Loại nước này còn được xử lý bằng clo để bảo đảm an toàn. Nước sẽ tập kết trong các bể chứa và phân phối khắp tàu bằng máy bơm”, Daniel Sanchez, sĩ quan thuộc bộ phận quản lý lò phản ứng hạt nhân, cho hay.
Nước cất có độ tinh khiết cao và vị rất nhạt, nên kỹ thuật viên trên tàu phải thêm khoáng chất theo tỷ lệ phù hợp để thủy thủ đoàn dễ uống hơn. Điều này cũng giúp bù chất điện giải cho quân nhân, nhất là khi hoạt động dưới thời tiết nắng nóng và đổ nhiều mồ hôi.
Nước ngọt từ hệ thống khử muối không chỉ được dùng để uống, mà chia thành ba loại. Đầu tiên là “nước cấp” cho lò phản ứng hạt nhân, đòi hỏi có độ tinh khiết rất cao. Tiếp theo là nước dùng để ăn uống và tắm giặt. Cuối cùng là “nước rửa”, chuyên dùng để rửa trôi lớp muối ăn mòn thường bám trên các chiến đấu cơ và khí tài hoạt động dài ngày trên biển.
Quy trình khử muối không nằm trong chương trình đào tạo thợ máy, nên thủy thủ tàu sân bay phải học và đạt chứng chỉ cần thiết trước khi được vận hành chúng.
“Mất khoảng hai năm để lên cấp bậc cao hơn và thêm 4 năm nữa trước khi đủ điều kiện làm người trực gác hệ thống nước. Khi đã có chứng chỉ, chúng tôi vẫn được đào tạo 4 tiếng mỗi tuần để cập nhật kiến thức về lò phản ứng”, Cogan cho hay.
Nhân sự làm nhiệm vụ này phải kiểm soát chặt chẽ lượng nước đến từng giọt. “Chúng tôi phụ trách phân phối nước, kiểm tra thất thoát ở đâu và đảm bảo không lãng phí”, Cogan nói.
Trong trường hợp tàu suy giảm năng lực khử muối và không thể đáp ứng đủ nhu cầu, thủy thủ đoàn sẽ bị hạn chế thời gian sử dụng nước ngọt.
Dựa trên đề xuất của kỹ thuật viên, sĩ quan chỉ huy sẽ quyết định thời điểm áp dụng chế độ cấp nước theo khung giờ. Thủy thủ đoàn cũng phải sử dụng đĩa giấy và dao dĩa nhựa dùng một lần, để hạn chế tốn nước rửa. Các nhiệm vụ thiết yếu như lau rửa máy bay không bị ảnh hưởng bởi biện pháp hạn chế này.
Khả năng tạo ra lượng lớn nước ngọt còn giúp các tàu sân bay hạt nhân như USS Abraham Lincoln trở thành phương tiện hỗ trợ nhân đạo hàng đầu. Trong các nhiệm vụ cứu trợ thảm họa, chúng có thể neo đậu ngoài khơi và bơm hàng nghìn lít nước cho những khu vực bị cắt điện nước.
USS Abraham Lincoln là chiếc thứ 5 thuộc lớp siêu tàu sân bay Nimitz của Mỹ, được biên chế năm 1989. Tàu dài 333 m, rộng 76 m, có lượng giãn nước hơn 100.000 tấn.
Khi làm nhiệm vụ ở Trung Đông, tàu sân bay USS Abraham Lincoln mang theo loạt tiêm kích tàng hình F-35C, chiến đấu cơ F/A-18E/F, máy bay tác chiến điện tử EA-18G, phi cơ cảnh báo sớm E-2D, trực thăng lai CMV-22B và trực thăng săn ngầm.
Rạng sáng qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Nga và Ukraine đồng ý ngừng bắn trong 3 ngày từ 9 - 11.5 và trao đổi tù binh, theo đó mỗi nước nhận về 1.000 người. Thỏa thuận được Nga và Ukraine xác nhận sau khi hai bên công bố các lệnh ngừng bắn riêng và cáo buộc bên còn lại vi phạm với những đợt tấn công qua biên giới, theo Reuters. Nga là bên công bố ngừng bắn trước trong 2 ngày 8 - 9.5 nhằm kỷ niệm Ngày Chiến thắng của Hồng quân Liên Xô chống Đức Quốc xã trong Thế chiến 2.
Sự kiện trọng đại thường niên trên cũng đã diễn ra tại nhiều thành phố khác trên lãnh thổ Nga cũng như tại các vùng hiện do nước này kiểm soát ở Ukraine. Tại Moscow, một số lãnh đạo quốc tế như Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko, Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev, Tổng Bí thư - Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith tham dự sự kiện, với an ninh được siết chặt khắp thủ đô.
Năm nay, cuộc duyệt binh diễn ra ngắn gọn khi không có sự hiện diện của các hệ thống vũ khí. Thay vào đó, Nga chỉ trình chiếu video các lực lượng chiến đấu tại Ukraine cũng như những khí tài quân sự nổi bật đang phục vụ trong quân đội, từ tên lửa đạn đạo liên lục địa Yars, tàu ngầm hạt nhân Arkhangelsk, chiến đấu cơ tàng hình Su-57, tên lửa phòng không S-500 cho đến tên lửa bội siêu thanh Kinzhal.
Diễu qua khu vực lễ đài là các quân nhân Nga và một số binh sĩ CHDCND Triều Tiên từng hỗ trợ chống lực lượng Ukraine tại vùng Kursk (Nga). Đội bay biểu diễn bay qua nóc Điện Kremlin và nhả khói màu cờ Nga. Tổng thống Vladimir Putin có bài phát biểu dài 8 phút, cam kết sẽ giành chiến thắng trong chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine.
Trong bài phát biểu, ông Putin tuyên bố rằng các binh sĩ Nga tại Ukraine đang chiến đấu chống lại một "lực lượng hung hăng" được toàn bộ NATO hậu thuẫn, đồng thời khẳng định sự nghiệp của quân đội Nga là "chính nghĩa". "Thành tựu vĩ đại của thế hệ những người chiến thắng đang tiếp thêm sức mạnh cho các binh sĩ đang thực hiện nhiệm vụ của chiến dịch quân sự đặc biệt ngày nay", Tổng thống Putin phát biểu.
Tính đến chiều qua, không có báo cáo nào từ Nga lẫn Ukraine về việc vi phạm ngừng bắn. Trước đó, trong thông báo trên mạng xã hội, Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ hy vọng thỏa thuận ngừng bắn sẽ mở đầu cho việc chấm dứt cuộc xung đột "lớn nhất từ Thế chiến 2" này. Nhà lãnh đạo cho biết các bên vẫn tiếp tục đối thoại và đang tiến ngày càng gần tới thỏa thuận. Ngoài ra, chủ nhân Nhà Trắng mong muốn thỏa thuận ngừng bắn sẽ được kéo dài thêm nữa. Nga chưa bình luận về đề xuất này của ông Trump trong khi Ukraine trước đó không đặt ra thời hạn cho lệnh ngừng bắn đơn phương của nước này.
Trang tin hải quân USNI News ngày 22.4 đưa tin một vụ cháy đã xảy ra trên tàu khu trục tàng hình USS Zumwalt (DDG-1000) của Hải quân Mỹ khi chiến hạm này neo đậu tại xưởng đóng tàu HII Ingalls ở Pascagoula, bang Mississippi ngày 19.4.
Một người phát ngôn Lực lượng Hải quân mặt nước xác nhận vụ cháy xảy ra vào khoảng 21 giờ 45 tối 19.4.
Một thủy thủ được đưa đến bệnh viện địa phương để điều trị vết thương và đang trong tình trạng ổn định. Hai người khác được điều trị tại hiện trường.
Ngọn lửa đã được thủy thủ đoàn dập tắt. Hải quân Mỹ đang điều tra nguyên nhân vụ cháy và xác định mức độ thiệt hại trên tàu, theo thông báo.
USS Zumwalt là chiếc đầu tiên thuộc lớp khu trục hạm tàng hình cùng tên của Hải quân Mỹ. Chiếc thứ hai là USS Michael Monsoor và chiếc thứ ba đang được thử nghiệm, mang tên USS Lyndon B. Johnson.
Theo một báo cáo của Văn phòng Trách nhiệm giải trình chính phủ Mỹ (GAO), cơ quan độc lập chịu trách nhiệm báo cáo cho quốc hội, chương trình Zumwalt đã tiêu tốn đến 24,5 tỉ USD cho 3 tàu.
Tàu USS Zumwalt được đưa đến cảng HII Ingalls từ tháng 8.2023 để nâng cấp, sau khi Hải quân Mỹ quyết định thay 2 hệ thống pháo hạm tầm xa 155 mm trên tàu bằng bệ phóng tên lửa để phóng tên lửa bội siêu thanh tầm xa. Đến tháng 12.2024, tàu rời khỏi ụ và tiến hành các bước chuẩn bị cho việc sẵn sàng hoạt động.
Hồi tháng 1, tàu chiến này ra biển thử nghiệm lần đầu tiên trong gần 3 năm sau khi bệ phóng tên lửa được lắp đặt.
Theo thông báo từ Lục quân, Thiếu úy Lamont Key Jr. là một trong hai quân nhân Mỹ mất tích cách đây hơn một tuần tại vùng biển ngoài khơi phía nam Morocco, gần khu huấn luyện Cap Draa.
Giới chức quân đội cho biết chiến dịch tìm kiếm quân nhân còn lại vẫn đang được triển khai, với hơn 1.000 quân nhân và nhân viên dân sự của Mỹ lẫn Morocco tham gia.
Cả hai quân nhân đều tham gia cuộc tập trận thường niên có tên Sư tử châu Phi. Tuy nhiên, Đài CBS News dẫn lời phía quan chức quân sự Mỹ cho hay vụ mất tích không liên quan đến hoạt động tập trận.
Theo báo cáo sơ bộ, một nhóm quân nhân trong đó có 2 người đã tổ chức đi bộ ngắm hoàng hôn thì một người không biết bơi rơi xuống biển. Một người khác đã nhảy xuống biển tìm cách cứu đồng đội thì bị sóng lớn đánh trúng và bị cuốn trôi.
Những người khác cũng nỗ lực giải cứu cả hai nhưng không thành công.
Thi thể quân nhân Key đã được một đội tìm kiếm Morocco phát hiện vào khoảng 8 giờ 55 sáng 9.5 (giờ địa phương). Thi thể được tìm thấy dọc bờ biển, cách vị trí 2 người mất tích khoảng 1,6 km. Chưa rõ ông Key là người rơi xuống biển hoặc người nhảy xuống tìm cách cứu hộ.
Thiếu úy Key, 27 tuổi, người thành phố Richmond (bang Virginia). Ông là sĩ quan pháo binh phòng không thuộc Bộ tư lệnh Phòng thủ Tên lửa và Phòng không Lục quân số 10 của Lục quân Mỹ tại châu Âu.
