Trang Axios ngày 13.4 dẫn lời một quan chức Mỹ và một nguồn tin am hiểu cho biết trong vòng đàm phán đầu tiên kéo dài gần một ngày tại thủ đô Islamabad (Pakistan) vào cuối tuần trước, Mỹ đã đề nghị Iran ngừng làm giàu uranium trong vòng 20 năm. Tuy nhiên, phía Iran chỉ đồng ý tạm ngừng dưới 10 năm.
Ngày 13.4, Tehran nói chỉ có thể ngừng làm giàu uranium tối đa 5 năm nhưng phía Washington phản đối, nhấn mạnh yêu cầu ban đầu, theo tờ The New York Times dẫn lời hai quan chức cấp cao Iran và một quan chức Mỹ.
Dù vậy, việc thảo luận này cho thấy vẫn còn con đường dẫn đến thỏa thuận hòa bình, ngay cả khi quân đội Mỹ đã bắt đầu phong tỏa các cảng biển Iran tại eo biển Hormuz từ ngày 13.4.
Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều 13.4 (giờ Mỹ) cho biết Nhà Trắng vào buổi sáng cùng ngày đã nhận được cuộc gọi từ người có thẩm quyền tại Iran nói muốn một thỏa thuận.
Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance, người đại diện phía Mỹ trong cuộc đàm phán, ngày 13.4 nói với Fox News rằng việc hai bên đối thoại là cử chỉ ý nghĩa, tích cực. Ông miêu tả cuộc gặp là “cột mốc lịch sử” và cho biết mọi thứ diễn ra đúng hướng, đã đạt rất nhiều tiến triển.
Khi được hỏi về triển vọng của vòng đàm phán thứ hai, ông Vance nói quả bóng đang nằm bên phần sân của Iran. Vị phó tổng thống bày tỏ mong đợi của Mỹ là Iran sẽ có hành động để mở lại eo biển Hormuz, cảnh báo rằng cuộc đàm phán sẽ thay đổi nếu nước này không làm như vậy.
CNN dẫn nguồn thạo tin cho hay các quan chức Nhà Trắng đang thảo luận nội bộ về chi tiết cho vòng đàm phán thứ hai với Iran trước khi thỏa thuận ngừng bắn chấm dứt vào ngày 21.4, dù chưa rõ cuộc gặp đó có trở thành hiện thực hay không.
Trong khi đó, các bên trung gian gồm Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tiếp tục liên lạc với hai bên tham chiến trong những ngày tới nhằm thu hẹp khoảng cách và tìm kiếm thỏa thuận. Theo Axios, tất cả các bên đều cho rằng một thỏa thuận là điều khả thi trong khi một nguồn tin khu vực nói “cánh cửa chưa hoàn toàn khép lại”.
Về phần Tổng thống Trump, hôm 12.4 ông nói không quan tâm việc các quan chức Iran có trở lại bàn đàm phán hay không. “Nếu họ không trở lại, tôi vẫn ổn”, nhà lãnh đạo tuyên bố.
Theo Hãng tin Reuters, là quốc gia nhập khẩu và tiêu thụ dầu lớn thứ ba thế giới, Ấn Độ đã không tiếp nhận lô hàng dầu nào từ Tehran kể từ tháng 5-2019 do áp lực trừng phạt từ Mỹ.
Tuy nhiên gián đoạn nguồn cung do cuộc xung đột Mỹ - Israel và Iran trong hơn một tháng qua đã tác động đáng kể đến an ninh năng lượng của quốc gia Nam Á này.
Thông báo trên mạng xã hội X ngày 4-4, Bộ Dầu khí Ấn Độ nêu rõ: "Trong bối cảnh nguồn cung tại Trung Đông bị gián đoạn, các nhà máy lọc dầu Ấn Độ đã đảm bảo được nhu cầu dầu thô, bao gồm cả nguồn cung từ Iran.
Hiện không có bất kỳ rào cản thanh toán nào đối với việc nhập khẩu dầu thô từ quốc gia này".
Vào tháng 3, Mỹ đã tạm thời nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với dầu thô và sản phẩm lọc dầu của Iran nhằm giảm bớt tình trạng thiếu hụt nguồn cung toàn cầu.
Bộ Dầu khí Ấn Độ khẳng định đã đảm bảo đủ nhu cầu dầu thô cho những tháng tới, đồng thời nhấn mạnh nước này nhập khẩu từ hơn 40 quốc gia và các doanh nghiệp linh hoạt trong việc lựa chọn nguồn cung dựa trên các yếu tố thương mại.
Không chỉ dầu thô, Ấn Độ còn nhập khẩu 44.000 tấn khí hóa lỏng (LPG) từ Iran trên một tàu chở hàng nằm trong danh sách trừng phạt. Con tàu này đã cập cảng Mangalore và đang tiến hành dỡ hàng.
"Tôi đã nói chuyện với Thủ tướng Netanyahu và ông ấy đồng ý thu hẹp quy mô chiến dịch. Tôi nghĩ chúng ta cần thận trọng hơn một chút", ông Trump ngày 9/4 nói với NBC News.
Tổng thống Trump cũng cho biết ông rất lạc quan về một thỏa thuận hòa bình với Iran. Theo ông, các lãnh đạo Iran "nói chuyện rất khác trong cuộc họp so với trước báo chí, họ hợp lý hơn nhiều".
"Họ đang đồng ý với mọi điều họ cần đồng ý. Hãy nhớ rằng Iran đã bị khuất phục, họ không còn quân đội", ông Trump nói. "Nếu không đạt được thỏa thuận, điều đó sẽ rất đau đớn với Iran".
Lệnh ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran xuất hiện dấu hiệu căng thẳng khi quân đội Israel tiếp tục tấn công khu vực miền nam Lebanon, nơi nhóm Hezbollah do Tehran hậu thuẫn hoạt động. Iran ngày 8/4 dọa hủy lệnh ngừng bắn vì Israel không dừng chiến dịch nhằm vào Lebanon.
Trong cuộc họp báo ở Hungary cùng ngày, Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho biết Israel nên "tự kiềm chế một chút". Các lãnh đạo châu Âu cũng kêu gọi đưa Lebanon vào thỏa thuận ngừng bắn.
Tuy nhiên, trong các tuyên bố công khai, Thủ tướng Netanyahu chưa cho thấy dấu hiệu rằng Israel sẽ giảm bớt cường độ tấn công nhằm vào Lebanon, dù thông báo nước này đang tìm kiếm các cuộc đàm phán trực tiếp giữa hai bên.
"Tôi đã nhấn mạnh rằng thỏa thuận ngừng bắn với Iran không bao gồm Hezbollah, do đó Israel sẽ tiếp tục tấn công mạnh mẽ nhằm vào họ", ông Netanyahu nói, đồng thời khẳng định tình bạn sâu sắc giữa Israel và Mỹ "đang thay đổi bộ mặt của Trung Đông".
Một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 9/4 cho biết cơ quan này tuần sau sẽ tổ chức cuộc họp để thảo luận về đàm phán ngừng bắn giữa Israel và Lebanon. Hoạt động này sẽ diễn ra sau khi Mỹ và Iran bắt đầu thảo luận tại Pakistan.
Bộ Y tế Lebanon cho biết các cuộc không kích của Israel nhằm vào nước này ngày 8/4 khiến 303 người thiệt mạng, trong đó có 71 phụ nữ và 30 trẻ em, 1.150 người bị thương.
Khoảng 1.500 người đã thiệt mạng tại Lebanon kể từ đầu cuộc chiến.
Theo báo Straits Times, một số vật thể bí ẩn đã được phát hiện tại ba địa điểm khác nhau trên khắp Indonesia trong vài ngày qua, làm dấy lên lo ngại trong dư luận về vấn đề an toàn.
Tại đảo Kangean (huyện Sumenep, tỉnh Đông Java), một ngư dân hôm 20-4 đã phát hiện một vật thể màu vàng có hình dạng giống tên lửa - với phần đầu thuôn nhọn và các cấu trúc giống cánh ở phía sau - dạt vào bờ.
Ông Pongli, một quan chức địa phương, cho biết vật thể có hai lỗ ở phía trước và một lỗ gần phần cánh sau, được đánh dấu mã "Aug-05" trên thân. "Chúng tôi không biết vật thể này đến từ đâu, nhưng đã lập tức báo cho cơ quan chức năng", ông nói.
Lực lượng chức năng sau đó đã ngay lập tức phong tỏa, thu giữ và kiểm tra trong điều kiện thận trọng do chưa rõ bên trong có gì.
Cùng ngày, người dân tại huyện đảo Anambas (quần đảo Riau) cũng tìm thấy một mảnh kim loại lớn trôi trên biển, có hình dạng giống vỏ ngoài của tên lửa hoặc máy bay. Theo Straits Times, vật thể có màu trắng, cong, nổi giữa sóng.
Trước đó một ngày, tại quần đảo Tanakeke (Nam Sulawesi) cũng ghi nhận một vật thể màu xanh, dài hơn 1m, hình bầu dục, trôi trên biển và đã bàn giao cho cơ quan chức năng. Hải quân Indonesia sau đó tiếp nhận và chuyển vật thể về căn cứ tại Makassar để phục vụ điều tra.
Cho đến hiện tại, giới chức Indonesia cho biết toàn bộ các vật thể lạ đã được thu giữ và đang được điều tra, nhưng chưa thể xác định nguồn gốc cũng như mức độ nguy hiểm của chúng.
Đặc biệt, các phát hiện này khiến người dân lo lắng, khi một số người nghi ngờ vật thể là vũ khí và có thể chứa chất nổ.
Do đó giới chức Indonesia khuyến cáo người dân giữ bình tĩnh và không tiếp cận hoặc di chuyển các vật thể lạ trôi dạt trên biển hay ven bờ, đồng thời báo ngay cho cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu bất thường.
Đáng chú ý cách đây không lâu, Indonesia cũng ghi nhận một vật thể giống ngư lôi được tìm thấy gần đảo du lịch Gili Trawangan hôm 6-4. Theo truyền thông địa phương, vật thể này dài 3,7m, có ký tự Trung Quốc và nhãn "CISC".
Kiểm tra ban đầu của lực lượng xử lý bom mìn cho thấy không có dấu hiệu chất nổ hay vật liệu phóng xạ. Vì vậy giới chức nhận định đây có thể là thiết bị đo dòng hải lưu, nhưng cho biết vẫn đang tiếp tục điều tra để xác định chính xác nguồn gốc và mục đích.
