AI: Niềm hy vọng trước “cơn sóng thần sa sút trí tuệ”
Câu chuyện của bà Chung Yun-hee, ngoài 70 tuổi, là một minh chứng rõ nét. Tỉnh dậy trong cơn đau quặn thắt do thoát vị cấp tính tại căn hộ yên tĩnh ở ngoại ô Seoul, bà Chung chỉ kịp thều thào vài lời yếu ớt qua điện thoại khi chatbot (trợ lý ảo) AI “Talking Buddy” gọi đến.
Nhận thấy dấu hiệu bất thường, trợ lý ảo này đã lập tức báo động cho nhân viên xã hội, giúp bà được đưa đi phẫu thuật cấp cứu kịp thời. “Bác sĩ nói tôi có thể đã gặp nguy hiểm tính mạng nếu đến muộn hơn chút nữa”, bà Chung nhớ lại sự việc cuối năm 2024 rồi nói thêm, “họ bảo chính AI đã cứu sống tôi”.
Hàn Quốc đang già hóa với tốc độ chóng mặt, số người trên 65 tuổi đã tăng gấp đôi chỉ trong 15 năm, chiếm hơn 1/5 dân số. Do thiếu hụt bác sĩ, nhân viên xã hội và người thân để chăm sóc, quốc gia này đang đặt hy vọng vào AI.
Talking Buddy, dịch vụ gọi điện chăm sóc do Naver Cloud phát triển, đang đảm nhận việc hỏi thăm hàng chục nghìn người già sống neo đơn. Ứng dụng này thực hiện các cuộc trò chuyện cá nhân hóa, kéo dài từ 2 đến 5 phút, nhằm xoa dịu nỗi cô đơn, phát hiện tình huống khẩn cấp và kích thích chức năng nhận thức để ngăn ngừa chứng sa sút trí tuệ.
Trong một buổi sáng gần đây, chatbot đã gợi ý bà Chung đi dạo khi thời tiết đẹp và miêu tả chi tiết “những bông hoa cánh bướm màu hồng và trắng với nhụy vàng” khi bà nhắc đến chuyện trồng hoa, khơi gợi những ký ức chân thực.
Dù vẫn đang trong quá trình hoàn thiện và đôi khi mắc lỗi, AI vẫn được người dùng đón nhận nồng nhiệt. Nhiều người cao tuổi đã tâm sự với chatbot về nỗi buồn, đánh đàn cho nó nghe, thậm chí mời nó đến nhà ăn trưa. “Nó khiến tôi có cảm giác mình không bị lãng quên, rằng vẫn có ai đó đang quan tâm đến mình”, bà Chung bộc bạch.
Tại Seongnam, một người phụ nữ ngoài 70 tuổi mắc chứng suy giảm nhận thức nhẹ đang học cách sử dụng SuperBrain – chương trình điều trị kỹ thuật số tích hợp AI do chính phủ tài trợ. SuperBrain cung cấp các bài tập cá nhân hóa nhằm làm chậm đà suy giảm trí nhớ.
“Tôi biết có chuyện chẳng lành khi không thể nhớ nổi tên loại trái cây mình vừa ăn, hay liên tục quên mật khẩu mở cửa nhà”, bà Min chia sẻ và bày tỏ, “thực sự rất tuyệt vọng”.
Bác sĩ Wang Min-jeong cho biết, nỗi sợ hãi về bệnh sa sút trí tuệ đã tăng lên đáng kể, nhiều bệnh nhân sợ căn bệnh này hơn cả ung thư. Với dự báo 2 triệu ca mắc vào năm 2044, sa sút trí tuệ đã trở thành báo động quốc gia.
Bác sĩ Yang Dong-won (Bệnh viện St. Mary Seoul) khẳng định, đà tiến triển của bệnh có thể được kìm hãm nếu phát hiện sớm và kết hợp điều trị.
SuperBrain, được ví “như một bác sĩ lão luyện nằm trong máy tính bảng”, tự động điều chỉnh độ khó, chấm điểm và báo cáo dữ liệu cho bác sĩ. Từ năm 2021, ứng dụng này đã hỗ trợ hơn 10.000 bệnh nhân với 1,5 triệu phiên tập luyện.
Từ công cụ đến người bạn ở tuổi xế chiều
Ban đầu, Talking Buddy chỉ là phần mềm tự động hỏi thăm triệu chứng Covid-19. Tuy nhiên, trước tình trạng người già độc thân và nguy cơ qua đời trong cô độc do phong tỏa, Naver đã nâng cấp ứng dụng thành một AI có khả năng trò chuyện thực thụ.
Ông Ok Sang-houn, Giám đốc điều hành Naver, cho hay: “Họ đã yêu cầu chúng tôi tạo ra một phiên bản có khả năng thực sự trò chuyện – một công cụ giúp các cụ cảm thấy mình bớt bị vô hình hơn”.
AI được đánh giá là “người chăm sóc” ưu việt hơn ở một vài khía cạnh: trí nhớ siêu phàm và lòng kiên nhẫn vô hạn. “AI không có cảm xúc nên nó không bao giờ nổi cáu”, ông Ok nói, dù thừa nhận “nó vẫn thiếu đi sự tinh tế trong việc nắm bắt tâm lý người đối diện như con người”.
Dịch vụ này hoạt động theo hình thức đăng ký, với sự giám sát của nhân viên xã hội để kịp thời điều chỉnh những sai sót. Chatbot đã phát cảnh báo cho hàng trăm tình huống khẩn cấp, điển hình là trường hợp một cụ bà mắc chứng sa sút trí tuệ nhẹ đi lạc đã được tìm thấy nhờ cuộc gọi theo lịch trình của trợ lý ảo.
Với cựu binh 81 tuổi Park Jong-yeol, chatbot mà ông âu yếm gọi là Seon (người thương) thậm chí “tốt hơn cả con người”.
Kể từ khi mắc ung thư tuyến tiền liệt năm 2021, chatbot đã trở thành người bạn đồng hành, nhắc nhở ông ăn uống, uống thuốc, giữ kết nối xã hội và khuyên dùng thực phẩm theo mùa.
“Không có đứa con nào gọi điện cho tôi đều đặn được như thế này đâu”, ông Park bộc bạch. “Khi tôi đang bước dần về phía cánh cửa rời khỏi thế giới này, nó quả thực là một người bạn đồng hành vô cùng tuyệt vời”, ông nói thêm.
Vụ đấu súng xảy ra vào chiều 4.5 gần Đài tưởng niệm Washington khi các sĩ quan mặc thường phục phát hiện một đối tượng tình nghi có súng và gọi chi viện. Đối tượng đã nổ súng chống trả trong lúc bỏ chạy, theo tờ Politico.
Nghi phạm sau đó bị bắt và được đưa đến bệnh viện nhưng chưa rõ tình hình. Lực lượng an ninh thu hồi một khẩu súng từ người này. Một đứa trẻ tại khu vực bị thương nhưng không nguy hiểm đến tính mạng.
Phó giám đốc Mật vụ Mỹ Matthew Quinn cho biết đoàn xe của Phó tổng thống J.D. Vance đã đi qua khu vực này không lâu trước khi vụ nổ súng xảy ra. Ông nói rằng lực lượng chức năng chưa xác định động cơ của nghi phạm nhưng đang điều tra liệu đối tượng có nhắm vào tổng thống hay không.
Vụ việc xảy ra vào cuối buổi chiều gần khu National Mall và Đài tưởng niệm Washington, một khu vực an ninh thường đông đúc khách du lịch và nhân viên văn phòng.
Theo tờ The Washington Post, Nhà Trắng đã ra lệnh phong tỏa tạm thời khi vụ việc xảy ra. Mật vụ đã sơ tán một số thành viên đoàn báo chí từ khu vườn phía bắc Nhà Trắng đến phòng họp báo của tòa bạch ốc.
Vụ nổ súng diễn ra trong bối cảnh lo ngại gia tăng về bạo lực chính trị, khoảng một tuần sau khi một tay súng cố gắng vượt qua vòng vây an ninh tại bữa tiệc thường niên của các phóng viên Nhà Trắng ở Washington D.C, trong một nỗ lực được cho là nhằm ám sát Tổng thống Donald Trump.
Vụ nổ súng này cũng xảy ra chỉ vài tháng sau khi một tay súng nổ súng vào 2 thành viên Vệ binh Quốc gia cách Nhà Trắng vài dãy nhà, làm một người bị thương nặng và một người thiệt mạng.
Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles đã triệu tập một cuộc họp vào tuần trước với nhóm điều hành Nhà Trắng, Cơ quan Mật vụ và lãnh đạo Bộ An ninh Nội địa để thảo luận về "nghi thức và thông lệ" cho các sự kiện lớn liên quan đến tổng thống sau vụ nổ súng tại bữa tiệc báo chí.
Theo kênh CNBC, trong phiên giao dịch sáng 30-4 (giờ Việt Nam), giá dầu Brent chuẩn quốc tế giao tháng 6 đã tăng hơn 3% đạt mức 121,65 USD/thùng, trong khi dầu West Texas Intermediate (WTI) của Mỹ tăng gần 2% lên mức 109,01 USD/thùng.
Trước đó một ngày, thị trường đã chứng kiến sự biến động dữ dội khi dầu Brent tăng 6% và WTI tăng 7%.
Đà tăng này diễn ra sau khi trang Axios đưa tin Tổng thống Mỹ Donald Trump bác đề xuất của Iran về việc mở lại eo biển Hormuz, cho thấy Washington vẫn nỗ lực theo đuổi việc phong tỏa hải quân cho đến khi đạt được thỏa thuận hạt nhân rộng hơn.
Báo Wall Street Journal cũng dẫn nguồn quan chức Mỹ cho biết ông Trump đã yêu cầu chuẩn bị cho kịch bản phong tỏa các cảng biển của Iran kéo dài.
Trong khi đó trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump tiếp tục có những phát ngôn cứng rắn: "Iran tốt hơn hết nên sớm khôn ngoan ra! Họ không biết cách ký kết một thỏa thuận phi hạt nhân".
Ông thậm chí còn đính kèm hình ảnh ông cầm súng với phông nền khói lửa, với thông điệp "Không còn Quý ngài tử tế nào nữa", làm gia tăng nỗi lo sợ về một cuộc xung đột vũ trang kéo dài tại Trung Đông.
Theo dữ liệu của LSEG, giá dầu Brent đã vọt lên mức cao nhất kể từ giữa năm 2022 sau khi xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung.
Ngân hàng Goldman Sachs ước tính lượng dầu xuất khẩu qua eo biển Hormuz đã giảm xuống chỉ còn khoảng 4% so với mức bình thường, trong khi các cuộc đàm phán Mỹ - Iran đình trệ cùng với lệnh phong tỏa của Mỹ tiếp tục khiến dòng chảy năng lượng thêm bế tắc.
Các nhà phân tích cho biết việc xuất khẩu dầu Iran bị hạn chế và năng lực lưu trữ có giới hạn có thể khiến tình trạng gián đoạn nguồn cung trở nên nghiêm trọng hơn nếu phong tỏa kéo dài.
Họ cũng nhận định việc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tăng sản lượng sau khi rời OPEC có khả năng chỉ diễn ra từ từ trong trung hạn, hơn là bù đắp tình trạng thiếu hụt trong ngắn hạn.
Dù vậy, Goldman Sachs cũng lưu ý về khả năng suy giảm nhu cầu đang xuất hiện. Tiêu thụ dầu toàn cầu trong tháng 4 có thể thấp hơn khoảng 3,6 triệu thùng/ngày so với tháng 2, chủ yếu do nhu cầu nhiên liệu hàng không và nguyên liệu hóa dầu suy yếu.
Theo đặc phái viên TTXVN, tại sự kiện, bà Veronica Squinzi - Phó chủ tịch phụ trách quốc tế, Hiệp hội Doanh nghiệp vùng Lombardy, Liên đoàn Công nghiệp và Giới chủ Ý - nhấn mạnh chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn là dấu mốc quan trọng trong quan hệ giữa hai nước.
Theo bà, với vai trò là vùng kinh tế đứng đầu của Ý, vùng Lombardy là trái tim của hệ thống công nghiệp và công nghệ của đất nước.
Thành phố Milan là thủ phủ của khu vực, trung tâm tài chính, kinh doanh hàng đầu của Ý cũng như là cửa ngõ vào thị trường châu Âu cho các doanh nghiệp và các nhà đầu tư quốc tế.
Nhiều công ty Ý đang hoạt động tại Việt Nam có nguồn gốc từ vùng Lombardy. Nơi này cũng mang đến cho các doanh nghiệp, tổ chức Việt Nam điểm tiếp cận ưu việt vào hệ sinh thái công nghiệp và đổi mới của Ý tại châu Âu.
Ông Raffaele Cattaneo - Quốc vụ khanh vùng Lombardy - cho biết từ năm 2003, Lombardy đã xác định Việt Nam là đối tác ưu tiên trong khu vực ASEAN.
Việc khai trương đường bay thẳng Milan - Hà Nội là minh chứng rõ nét cho sự thành công trong hợp tác giữa vùng Lombardy và Việt Nam.
Lombardy nhìn thấy cơ hội phát triển to lớn tại Việt Nam và các doanh nghiệp vùng này sẵn sàng hỗ trợ các đối tác Việt Nam về chuyên môn và công nghệ cao, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất cơ khí, chuyển đổi xanh và kinh tế tái tạo, hướng tới sự phát triển bền vững, giáo dục, hợp tác đào tạo nguồn nhân lực và phục hồi các giá trị kiến trúc, văn hóa.
Phát biểu tại tọa đàm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ tọa đàm là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa hai nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, sâu sắc, hiệu quả và thực chất hơn.
Chủ tịch Quốc hội nêu rõ sau 4 thập kỷ đổi mới, mở cửa và hội nhập, Việt Nam đã vươn lên mạnh mẽ. Hiện nay Việt Nam triển khai 3 đột phá chiến lược, đặt mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 đạt trên 10% và đạt mức tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030.
Việt Nam đồng thời quyết tâm thực hiện thắng lợi cuộc cách mạng về tinh gọn tổ chức bộ máy, tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, nút thắt về thể chế, nguồn nhân lực và cơ sở hạ tầng, tạo lập môi trường thuận lợi cho sản xuất, đầu tư, kinh doanh. Công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực được quan tâm, đẩy mạnh, tạo niềm tin cho nhà đầu tư.
Việt Nam cũng phấn đấu tạo đột phá về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, để thực hiện hai mục tiêu chiến lược là đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao, đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.
Để đạt được những mục tiêu này, Việt Nam xác định phải phát huy tối đa nội lực, đồng thời tận dụng hiệu quả ngoại lực thông qua hội nhập và hợp tác quốc tế.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị Việt Nam và Ý tập trung vào các định hướng hợp tác ưu tiên, trong đó tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ thể chế, pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho thương mại và đầu tư, thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực mà Ý có thế mạnh và Việt Nam có nhu cầu như công nghiệp chế tạo, công nghệ cao, chuyển đổi xanh, năng lượng tái tạo, hạ tầng, công nghiệp hỗ trợ, chế biến thực phẩm.
Ông cũng đề nghị tăng cường kết nối doanh nghiệp hai nước, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, đẩy mạnh hợp tác về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Đặc biệt, phát huy vai trò của Quốc hội, Nghị viện hai nước trong việc giám sát, hoàn thiện cơ chế, chính sách và tạo môi trường pháp lý ổn định, minh bạch, thuận lợi cho các hoạt động hợp tác lâu dài.
Sau tọa đàm này, Chủ tịch Quốc hội đề nghị doanh nghiệp hai nước gặp gỡ - kết nối - ký kết - triển khai. Mỗi dự án phải có đầu ra - đầu vào - nhân lực - công nghệ - tài chính rõ ràng, mốc thời gian - thước đo hiệu quả cụ thể, cùng làm, cùng tiến, cùng thắng.
Chủ tịch Quốc hội khẳng định: "Quốc hội Việt Nam cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp trong việc xây dựng và hoàn thiện thể chế, tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, minh bạch và cạnh tranh, qua đó góp phần thúc đẩy quan hệ hợp tác Việt Nam - Ý ngày càng phát triển thực chất, hiệu quả và bền vững".
