Người Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ từ lâu đã bất đồng về nguồn gốc hàng loạt món ăn, từ cà phê, lá nho nhồi đến cả baklava – di sản để lại từ nhiều thế kỷ cùng tồn tại dưới thời Đế chế Ottoman. Giờ đây, người Thổ Nhĩ Kỳ bức xúc khi cho rằng người Hy Lạp “nhận vơ” công lao với món súp mà họ gọi là iskembe, vốn được xem là một phần văn hóa lâu đời của đất nước. Iskeme là súp lòng bò, nổi tiếng với hương vị đậm đà, hấp dẫn và được gọi là patsa tại Hy Lạp.
Chủ nhà hàng Tsarouhas đã tập hợp một hồ sơ đồ sộ, chi tiết với sự hỗ trợ của một tổ chức văn hóa địa phương và Lena Oflidis, tác giả cuốn sách duy nhất ghi chép về lịch sử món súp này, nhằm đưa patsa vào danh mục di sản văn hóa của Hy Lạp.
Tại nhà hàng Tsarouhas, hàng chục thực khách ghé đến vào mọi thời điểm trong ngày, đặc biệt là lúc rạng sáng, để thưởng thức patsa. Nhiều người tin rằng món súp ăn cùng ớt này giúp làm dịu dạ dày sau một đêm quá chén.
Trong gian bếp, đầu bếp Pantazis Koukoumvris thoăn thoắt với con dao bên cạnh những chiếc nồi lớn đang sôi, nơi phần chân và dạ dày được hầm kỹ.
Koukoumvris cho rằng công thức món ăn này được người Byzantine tiếp nhận từ người Hy Lạp cổ đại, rồi truyền lại cho người Ottoman.
Tsarouhas cũng chỉ ra rằng công thức patsa từng được nhắc đến trong sử thi Odyssey, trong bữa tiệc mà Penelope, vợ của Odysseus, chuẩn bị cho những kẻ cầu hôn vào ngày chồng bà trở về sau hành trình dài.
Theo ông, đoạn này mô tả món dạ dày bò nhồi mỡ động vật và huyết.
“Nếu đó không phải là patsa, thì còn có thể là gì nữa?”, ông đặt câu hỏi.
Dù phía Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định đây là phát minh của họ, Tsarouhas tỏ ra không lo ngại. Ông cho rằng phía bên kia hoàn toàn có thể thử chứng minh nếu có đủ cơ sở.
“Không ai ngăn họ thử cả”, ông nói và tin mình có đầy đủ cơ sở để bảo hộ, công nhận món ăn này. Ông tin hai nước sẽ không vì điều này mà chia rẽ vì hương vị món ăn chính là thứ gắn kết.
Tuy nhiên, “sự gắn kết qua ẩm thực” không phải điều mà Ali Turkmen nghĩ đến. Chủ nhà hàng người Thổ Nhĩ Kỳ 59 tuổi cho rằng món ăn này mang tính đặc trưng lịch sử và văn hóa của người Thổ, dù tại Hy Lạp, nó cũng được xem là món ăn quen thuộc vào đêm khuya hoặc sau những cuộc nhậu.
“Cũng giống như baklava và nhiều thứ khác, họ muốn nhận đó là của riêng mình. Lòng bò là thứ rất riêng của người Thổ”, Turkmen nói về nỗ lực của Hy Lạp. Nhưng sẽ rất khó để họ tuyên bố sở hữu một thứ vốn là đặc trưng của Thổ Nhĩ Kỳ, theo Turkmen vì món ăn này đã là một phần văn hóa của họ hàng trăm năm.
Tại Istanbul, Ali Ohtamis là người phụ trách căn bếp tại nhà hàng Alem Iskembe của Turkmen, một địa chỉ chuyên phục vụ món súp truyền thống tại khu phố Kiziltoprak. Mỗi ngày, từ 4h, Ohtamis bắt đầu đun sôi dạ dày bò (lòng bò) sau khi đã làm sạch kỹ lưỡng. Theo ông, quá trình nấu kéo dài 8-9 tiếng, trước khi thịt được cắt theo khẩu vị của từng thực khách, to hoặc nhỏ.
Dù cả phiên bản Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ đều dựa trên nền nước dùng đậm đà, nhiều tỏi, món iskembe của Thổ Nhĩ Kỳ chỉ sử dụng duy nhất phần lòng bò.
Truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ đã cáo buộc Hy Lạp “chiếm dụng” một món ăn được xem là niềm tự hào quốc gia. Cổng tin tức Onedio dẫn lại ghi chép của nhà du hành thế kỷ 17 Evliya Celebi, trong đó mô tả những người bán súp lòng và súp móng giò tại Istanbul, như bằng chứng cho thấy món ăn này đã có lịch sử 400 năm tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Khách quen của Alem Iskembe, Murat Pajik, bày tỏ quan điểm dứt khoát rằng Thổ Nhĩ Kỳ không nên chấp nhận động thái từ phía Hy Lạp.
“Cần phải có biện pháp. Súp lòng là một trong những món ăn mà chúng ta nên quảng bá ra thế giới”, Pajik nói.
Trong khi đó, tại Hy Lạp, Christos Mousoulis lại có góc nhìn khác. Là khách quen của nhà hàng Tsarouhas, ông cho biết món patsa đã được chế biến theo cách truyền thống trong các gia đình Hy Lạp qua nhiều thế hệ.
“Món ăn có thể tương đồng. Nhưng chúng tôi lớn lên cùng với patsa của Hy Lạp”, ông nói.
Thảo Cầm Viên Sài Gòn (2 Nguyễn Bỉnh Khiêm, P. Sài Gòn, TP.HCM) sáng 30.4 tấp nập, đông đúc hơn hẳn vì khách du lịch đổ về dự "đám cưới hưu cao cổ" từ sớm. Tại đây, khu vực "nhà gái" đã thu hút đông đảo người dân, đặc biệt là các gia đình có trẻ nhỏ và du khách quốc tế đến tham quan, chụp ảnh và tham gia các hoạt động trải nghiệm. Khách tới dự làm đồ thủ công, viết thiệp chúc mừng và chuẩn bị quà cưới cho cô dâu, chú rể hươu.
Không gian được trang trí sinh động, gần gũi với thiên nhiên, điểm nhấn của chương trình là màn rước dâu độc đáo. Hồi môn được Thảo cầm viên chuẩn bị là các loại lá tươi, trái cây… những món ăn quen thuộc của hươu cao cổ.
Đoàn rước dâu với sự góp mặt của nhiều loài động vật thân thiện như dê, cừu, chim… di chuyển quanh khuôn viên, tạo nên khung cảnh nhộn nhịp.
Ông Nguyễn Bá Phú, Phó Giám đốc Xí nghiệp Động vật Thảo Cầm Viên Sài Gòn nói, để chuẩn bị cho đám cưới hươu cao cổ, các bộ phận đã phối hợp chặt chẽ từ nhiều ngày trước để làm các công việc như xây dựng kịch bản, bố trí không gian sao cho sinh động cho đến tính toán khẩu phần thức ăn phù hợp làm lễ vật...
Được biết, cô dâu hươu có tên Thảo Em, sinh năm 2023, thuộc gia đình hươu cao cổ Thái, là một trong những đàn hươu gắn bó lâu năm tại đây. Còn chú rể hươu có tên là Phi Phi, là cá thể trưởng thành, sinh năm 2011, có vóc dáng cao lớn nhưng tính cách hiền lành, thân thiện.
"Trước khi cặp đôi nên duyên, hươu cái Thảo Em được tập làm quen dần với khu chuồng của Phi Phi bằng cách đưa vào môi trường mới trong thời gian ngắn, theo dõi phản ứng và sức khỏe. Sau khi thích nghi, hai cá thể được ghép đôi từng bước để tạo sự gần gũi, tránh căng thẳng. Khi đã quen nhau, ổn định tập tính, đơn vị mới tổ chức đám cưới nhằm đảm bảo an toàn và tự nhiên nhất cho cả hai", ông Phú cho biết thêm.
Sau phần diễu hành, nghi thức thành hôn được tổ chức tại khu vực chuồng của chú rể Phi Phi. Đông đảo du khách đã tập trung theo dõi, cổ vũ và ghi lại những khoảnh khắc đáng nhớ của đám cưới đặc biệt này. Anh Trần Công Minh, du khách đến phường Tân Sơn cho biết: "Tôi đưa con đi chơi dịp lễ, không nghĩ lại được xem một đám cưới dễ thương như vậy. Các bé rất thích vì vừa vui, vừa học thêm kiến thức về động vật, đây là hoạt động rất ý nghĩa".
Tại chương trình này, ban tổ chức còn lồng ghép nội dung về tập tính sinh học và đời sống của hươu cao cổ để giới thiệu với khách du lịch.
Ngày 13-4, Văn phòng UBND thành phố Đà Nẵng thông tin UBND TP đã có công văn gửi Bộ Ngoại giao, Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ và Cục Du lịch quốc gia Việt Nam để phản hồi thông tin liên quan phản ánh về việc du khách Ấn Độ "bị phân biệt đối xử" khi đến Việt Nam.
Theo thành phố, qua rà soát của các cơ quan chức năng và hệ thống tiếp nhận phản ánh, đến nay chưa ghi nhận bất kỳ bảng hiệu, thông báo hay hành vi nào mang nội dung phân biệt đối xử với du khách Ấn Độ tại Đà Nẵng.
Thành phố cũng khẳng định không có cơ sở kinh doanh du lịch nào treo thông báo kiểu 'No Smoking - No Indian' như thông tin lan truyền.
Các đường dây nóng và trung tâm hỗ trợ du khách của thành phố cũng chưa tiếp nhận phản ánh nào liên quan đến vụ việc.
Đà Nẵng đề nghị các cơ quan liên quan phối hợp xác minh thông tin, đồng thời cung cấp kết quả chính thức để kịp thời đính chính, tránh ảnh hưởng đến hình ảnh du lịch địa phương và Việt Nam.
Thành phố cũng dẫn một số ghi nhận tích cực từ quốc tế, trong đó Hội An được vinh danh là 'Hidden gem cities' theo một tạp chí du lịch của Mỹ, và được đánh giá là điểm đến thân thiện trong hệ thống giải thưởng Traveller Review Awards 2026 của Booking.com.
UBND TP Đà Nẵng khẳng định sẽ tiếp tục tăng cường quản lý hoạt động du lịch, nâng cao chất lượng phục vụ và kiên quyết không để xảy ra phân biệt đối xử với du khách dưới bất kỳ hình thức nào.
Ngành du lịch thành phố cũng đã công bố rộng rãi các số điện thoại đường dây nóng nhằm kịp thời tiếp nhận và xử lý thông tin phản ánh của du khách liên quan đến môi trường du lịch, hoạt động kinh doanh và chất lượng dịch vụ du lịch (các số điện thoại đường dây nóng Trung tâm hỗ trợ du khách: *8899; 0236.3550.111; 0235.3666.333; Tổ phản ứng nhanh du lịch: 0919.247.009).
Ngày 2-5, ông Hoàng Anh Tuấn - Chủ tịch UBND xã Hòa Xuân - cho hay sau khi tiếp nhận thông tin du khách bị khỉ hoang tấn công tại khu vực rừng phòng hộ dọc tuyến đường ven biển Phước Tân - Bãi Ngà, xã đã cử cán bộ đến kiểm tra và cắm biển cảnh báo trên tuyến đường ven biển từ khu vực Mũi Điện đến Bãi Tiên.
"Biển cảnh báo nguy hiểm, nhắc du khách không lại gần hay cho khỉ ăn. Xã cũng phối hợp với kiểm lâm để có phương án theo dõi, xua đuổi khỉ, không để ảnh hưởng đến người dân, du khách. Vào các khung giờ cao điểm vào buổi chiều du khách hay dừng lại tuyến đường để chụp ảnh, tham quan, cán bộ xã sẽ phát loa di động cảnh báo dọc tuyến đường", ông Tuấn cho hay.
Như Tuổi Trẻ Online đã thông tin, trong 2 ngày 28 và 29-4, Bệnh viện Đa khoa Phú Yên đã tiếp nhận 5 trường hợp khách du lịch bị khỉ cắn tại tuyến đường ven biển Phước Tân - Bãi Ngà (cách danh thắng Mũi Điện khoảng 4km về phía bắc).
Theo bệnh viện, khỉ hoang dã dù có vẻ thân thiện nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ tấn công bất ngờ, nhất là khi bị kích động, tranh giành thức ăn hoặc khi du khách tiếp xúc quá gần.
Vết khỉ cắn không chỉ gây tổn thương phần mềm mà còn có thể dẫn đến nguy cơ mắc bệnh dại và một số bệnh truyền nhiễm khác.
Nếu bị khỉ cắn hoặc cào cấu, người dân cần rửa ngay vết thương dưới vòi nước sạch với xà phòng trong ít nhất 15 phút, sau đó sát khuẩn và đến cơ sở y tế gần nhất để được xử lý kịp thời; không chủ quan với các vết cắn nhỏ, vì nguy cơ phơi nhiễm bệnh dại vẫn có thể xảy ra.
