Ngày 9/4, Đỗ Tuấn Anh (41 tuổi, cựu Đội phó Cảnh sát PCCC và cứu nạn cứu hộ, Công an quận Cầu Giấy cũ) và cán bộ cùng đơn vị Lê Quang Hưng, 30 tuổi, bị VKSND Hà Nội đề nghị mỗi người 3-4 năm tù, cùng về tội Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
Vụ hỏa hoạn trên phố Trung Kính khiến 15 người chết xảy ra hồi tháng 5/2024; trong đó 12 nạn nhân là khách trọ, còn lại là thành viên chủ nhà.
Khu nhà trọ của ông Nguyễn Kim Quyết gồm 13 phòng khép kín trên 3 tầng, có sân rộng 33 m2 vừa để xe vừa sửa xe điện, chỉ có một lối ra vào; không có giấy phép xây dựng và cũng không đăng ký kinh doanh cho thuê trọ.
Theo cáo buộc, đây là cơ sở thuộc diện quản lý nhà nước về PCCC của Đội Cảnh sát PCCC và CNCH Công an quận Cầu Giấy. Dù được giao phụ trách địa bàn phường Trung Hòa, bị cáo Hưng bị cho là không thực hiện đầy đủ nhiệm vụ rà soát, không phát hiện cơ sở ông Quyết cho thuê trọ và vi phạm quy định PCCC.
Đối với cựu Đội phó Tuấn Anh, VKS xác định bị cáo không chỉ đạo, quản lý đầy đủ, dẫn đến khu trọ của ông Quyết không có đơn vị nào phụ trách. Dù tồn tại nhiều vi phạm về PCCC, cơ sở này suốt thời gian dài không bị kiểm tra, xử lý.
Cựu cảnh sát: Địa bàn rộng, nhiệm vụ nhiều
Khai tại tòa, cựu thượng úy Hưng cho biết công tác tại Đội từ tháng 4/2021. Chín tháng trước vụ hỏa hoạn, bị cáo được phân công quản lý một nửa địa bàn phường Trung Kính (cũ), rộng khoảng 1,2 km2. Nhiệm vụ của Hưng là rà soát các cơ sở kinh doanh trên địa bàn để phân loại thuộc diện quản lý của phường hay quận.
Trả lời câu hỏi vì sao không đưa khu trọ nhà ông Quyết vào bất kỳ danh sách nào, Hưng khai thời điểm đó mới nhận địa bàn, trong khi phường có nhiều cơ sở nên chủ yếu quản lý theo danh sách cán bộ tiền nhiệm bàn giao, dự định sẽ tiếp tục đi thực tế để cập nhật các địa điểm chưa nắm được.
Tuy nhiên, theo lời bị cáo, mới làm được vài tháng thì Hà Nội liên tiếp xảy ra nhiều vụ cháy nghiêm trọng, khiến thành phố triển khai hàng loạt kế hoạch tổng kiểm tra liên ngành đối với quán karaoke trá hình, nhà xưởng, tòa nhà văn phòng…
Hưng cho biết mình được phân công tham gia các đoàn kiểm tra này nên phần lớn thời gian phải thực hiện nhiệm vụ theo chỉ đạo cấp trên, không còn thời gian rà soát bổ sung địa bàn.
Đối đáp tại tòa, kiểm sát viên nói “rất thông cảm” với áp lực quản lý địa bàn rộng của bị cáo, song cho rằng Hưng phải nhận thức bản thân chưa làm hết trách nhiệm. Theo VKS, nếu gia đình ông Quyết được các bị cáo hướng dẫn, chỉ đạo ngay từ đầu thì hậu quả có thể đã khác.
Trước đó, tại cơ quan điều tra, Hưng khai “nghĩ nhà này thuộc diện UBND phường Trung Hòa quản lý, không phải lực lượng cảnh sát PCCC nên không kiểm tra”.
Về trách nhiệm của chính quyền địa phương, VKS cho biết trong quá trình thực hiện chỉ thị của thành phố, Đội Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ đã tổng rà soát, lập danh sách 861 cơ sở thuộc diện quản lý của UBND phường Trung Hòa. Trong danh sách này không có khu trọ của gia đình ông Quyết. UBND phường Trung Hòa vì vậy mặc nhiên cho rằng cơ sở thuộc diện quản lý của Đội Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ.
Nhà trọ vi phạm PCCC suốt 15 năm không ai biết
Trong khi đó, cấp trên của Hưng là cựu Đội phó, thiếu tá Đỗ Tuấn Anh khai phụ trách địa bàn của ba phường với số cơ sở phải quản lý lên tới 10.000-20.000.
Bị cáo nhận trách nhiệm với vai trò người đứng đầu, song cho rằng bản thân thường xuyên đôn đốc, quan tâm công tác rà soát địa bàn vì luôn xác định đây là nhiệm vụ “xương sống” của đơn vị. “Tôi rất ý thức điều này, trong các biên bản họp đều ghi nhận việc tôi có đôn đốc”, Tuấn Anh nói.
Chủ tọa Đinh Quốc Trí hỏi: “Đôn đốc là một chuyện, nhưng đôn đốc xong có kiểm tra lại xem cấp dưới làm thế nào không?”. Bị cáo đáp có nhận thấy một số cán bộ làm chưa tốt, nhưng “nếu đã chỉ đạo nhiều lần mà cán bộ vẫn không chủ động thì rất khó”.
Về quy trình phân loại cơ sở thuộc diện UBND phường hay Cảnh sát PCCC quận quản lý, Tuấn Anh cho biết việc này cơ bản dựa trên đề xuất của UBND phường lập danh sách.
Theo VKS, tháng 11/2022, Công an phường Trung Hòa từng đề xuất chuyển danh sách nhà cho thuê trọ sang Đội Cảnh sát PCCC quận Cầu Giấy quản lý, trong đó có khu trọ của ông Quyết.
Tuy nhiên, tại tòa, Tuấn Anh cho rằng danh sách chỉ có tên và địa chỉ, chưa thể hiện quy mô nên chưa đủ căn cứ phân loại. “Chúng tôi tiếp nhận cũng không quản lý được, chưa phân quyền cho ai”, bị cáo nói, cho rằng với hàng chục nghìn cơ sở thì chỉ nhìn địa chỉ không thể biết nơi nào vi phạm.
Chủ tọa chia sẻ với khối lượng công việc của bị cáo, nhưng nhấn mạnh với vai trò chỉ huy, khi cấp dưới báo cáo đề xuất thì phải xem xét đến cùng. Theo chủ tọa, việc xem xét không chỉ dừng ở địa chỉ số nhà mà phải đánh giá điều kiện phòng cháy chữa cháy của khu trọ để xác định thuộc thẩm quyền quản lý của phường hay quận.
“Đấy mới là nhiệm vụ của người chỉ huy. Đằng này bị cáo nghe báo cáo thôi mà không xem xét lại có đúng hay không”, chủ tọa phân tích, cho rằng hậu quả là khu trọ suốt 15 năm không thuộc diện quản lý PCCC của bất kỳ cơ quan nào.
Sau khi bị cơ quan An ninh điều tra Công an Quảng Trị phát hiện và triệu tập làm việc, những người cầm đầu trong nhánh Hội thánh Đức Chúa Trời Mẹ tại tỉnh Quảng Trị đã khai nhận những cách lôi kéo dụ dỗ người tham gia cũng như cơ chế vận hành của tổ chức này tại địa phương.
Hội thánh Đức Chúa Trời Mẹ tại Quảng Trị sử dụng các kịch bản do "tổng hội" ở nước ngoài xây dựng, phát hành.
Những lời khai của Hội thánh Đức Chúa Trời Mẹ tại Quảng Trị do Nguyễn Duy Cường (35 tuổi, quê Bắc Ninh) cầm đầu đã mở ra nhiều "ngõ ngách" về phương thức hoạt động của tổ chức này.
Theo đó, Hội thánh Đức Chúa Trời Mẹ vận hành theo mô hình chặt chẽ, có sự chỉ đạo từ "tổng hội" ở nước ngoài. Lực lượng "truyền giáo" chủ yếu là người trẻ, có khả năng giao tiếp tốt, được huấn luyện kỹ năng thuyết giảng và tổ chức thành các cấp, như người dẫn dắt, nhóm trưởng, khu vực trưởng.
Đáng chú ý, hội sử dụng đến 70 kịch bản khác nhau để tiếp cận lôi kéo dụ dỗ người tham gia. Tùy tâm lý từng người, từng hoàn cảnh cụ thể, chúng sẽ lựa chọn kịch bản phù hợp.
Nội dung tuyên truyền chủ yếu là các "bài giảng" lấy vỏ bọc là đạo Tin Lành để thao túng tâm lý, đánh vào những phụ nữ nhẹ dạ hoặc người đang gặp khó khăn, bệnh tật và có vấn đề về tinh thần, trắc trở trong cuộc sống.
Quy trình lôi kéo được triển khai theo từng bước và có kế hoạch "chăm sóc" cụ thể: làm quen, tạo thiện cảm, củng cố niềm tin, thu thập thông tin cá nhân, hoàn cảnh xã hội, gia đình, từ đó sử dụng các dữ liệu này để từng bước kiểm soát tâm lý, chi phối hoạt động của người khác.
Để tiếp cận nạn nhân, những người trong hội thường thông qua người quen, bạn bè để tạo niềm tin ban đầu, sau đó dẫn dắt từng bước. Người lạ cũng có thể bị tiếp cận qua mạng xã hội.
Theo Công an tỉnh Quảng Trị, hoạt động của "Hội thánh Đức Chúa Trời Mẹ" tại Việt Nam hiện chưa được cơ quan chức năng cấp phép và cũng không có địa điểm sinh hoạt hợp pháp. Dù lấy danh nghĩa "Hiệp hội truyền giáo Tin Lành thế giới", nhưng tổ chức này không được các hệ phái Tin Lành chính thống thừa nhận.
Chính sự thiếu minh bạch về mặt pháp lý đã khiến không ít người nhầm tưởng đây là một tổ chức tôn giáo hợp pháp, từ đó dễ bị lôi kéo tham gia.
Cũng theo kết quả điều tra, khi cần thiết, những người trong Hội thánh Đức chúa trời Mẹ sẽ tìm cách làm suy yếu mối quan hệ của người tham gia với gia đình, đặc biệt khi có sự ngăn cản, từ đó gia tăng sự phụ thuộc vào tổ chức.
Giai đoạn đầu, hội chỉ yêu cầu dâng lễ "tượng trưng" tùy tâm. Tuy nhiên, khi lún sâu vào tổ chức, hội này sẽ tạo áp lực tâm lý, thậm chí đe dọa tinh thần và yêu cầu đóng góp tài chính. Người tham gia bị yêu cầu "dâng" một phần mười thu nhập hằng tháng vào các ngày sinh hoạt cố định.
Theo cơ quan chức năng, "Hội thánh Đức Chúa Trời Mẹ" là tổ chức tôn giáo ngoại sinh, không được công nhận, có dấu hiệu xuyên tạc giáo lý, tuyên truyền nội dung cực đoan, phi khoa học, ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống xã hội và các giá trị truyền thống.
Một số nghi thức của nhóm có dấu hiệu biến tướng, mang yếu tố mê tín dị đoan, thậm chí định hướng các "tín đồ" từ bỏ phong tục thờ cúng tổ tiên, gây rạn nứt các mối quan hệ gia đình.
Gần đây nhất là ông Donald Trump, hôm 25/4, sau khi một tay súng cố gắng đột nhập bữa tiệc gây quỹ của các phóng viên Nhà Trắng. Vụ tấn công xảy ra tại cùng một khách sạn - nơi Tổng thống Ronald Reagan bị bắn trong vụ ám sát năm 1981.
Dưới đây là một số vụ ám sát hụt nhằm vào 7 tổng thống Mỹ gây chấn động.
Ngày 13/7/2024, tại cuộc vận động tranh cử ở Butler, bang Pennsylvania, ông Trump bị bắn trúng tai khi một tay súng nổ súng từ mái nhà gần khu vực diễn ra sự kiện.
Nghi phạm Thomas Matthew Crooks, 20 tuổi, bị một tay súng bắn tỉa của Cơ quan Mật vụ bắn chết. Một cựu trưởng đội cứu hỏa, 50 tuổi, đã thiệt mạng do trúng đạn của Crooks, và hai người khác bị thương nặng.
FBI thông báo Crooks hoạt động một mình.
Vài tháng sau cuộc biểu tình ở Butler, ngày 15/9/2024, một âm mưu ám sát khác đã bị ngăn chặn khi người đàn ông tên Ryan Routh bị các đặc vụ phát hiện đang ẩn nấp trong bụi cây với một khẩu súng trường bên ngoài sân golf ở Florida trong khi ông đang chơi. Routh bị bắt, nhận án tù chung thân.
Trước ông Trump, trong khi đang phát biểu tại bang Georgia vào ngày 10/5/2005, một quả lựu đạn đã được ném về phía Tổng thống George W. Bush, rơi cách vị trí ông cùng đệ nhất phu nhân Laura Bush và các quan chức khác chỉ 61 feet (khoảng 18 mét).
Theo ghi chép của FBI, quả lựu đạn không phát nổ vì chiếc khăn tay được quấn chặt quanh nó "không cho phép chốt kích nổ bung ra đủ nhanh".
Người đàn ông ném lựu đạn đã bỏ chạy nhưng các đặc vụ đã có thể lần ra dấu vết của hắn nhờ ảnh chụp của nhân chứng và truy tìm ADN từ chiếc khăn. Nghi phạm Vladimir Arutyunian bị kết án tù chung thân.
Năm 2008, ông Bush suýt bị tấn công một lần nữa trong cuộc họp báo chung với Thủ tướng Iraq Nouri al-Maliki ở Baghdad. Tổng thống Bush né chiếc giày ném vào ông và nó sau đó trúng vào lá cờ ở phía sau.
Trước ông Bush, ngày 30/3/1981, khi Tổng thống Ronald Reagan vừa nhậm chức và đang rời khỏi phòng khách sạn Hilton ở Washington, DC thì John Warnock Hinckley Jr. bắn sáu phát đạn từ một khẩu súng lục.
Trong đó, tổng thống trúng đạn vào ngực và ba người bị thương gồm: thư ký báo chí, một sĩ quan cảnh sát, một sĩ quan mật vụ.
Người bị di chứng nặng nhất sau vụ nổ súng này là thư ký báo chí khi nói ngọng và gặp vấn đề về trí nhớ, bị liệt một phần cơ thể, phải sử dụng xe lăn toàn thời gian sau vụ nổ súng.
Sự việc này cuối cùng đã khiến ông Reagan kêu gọi Quốc hội ban hành các biện pháp kiểm soát súng nghiêm ngặt hơn. Năm 1991, một thập kỷ sau vụ xả súng, ông Reagan đã viết một bài báo trên tờ New York Times ủng hộ dự luật Brady- đặt theo họ của người thư ký báo chí nói trên. Đây là một đạo luật thiết lập việc kiểm tra lý lịch liên bang với việc mua súng và tạo ra thời gian chờ đợi năm ngày.
Vụ ám sát bất thành là một phần trong nỗ lực của John Warnock Hinckley Jr. nhằm gây ấn tượng với nữ diễn viên Jodie Foster - minh tinh hắn không quen biết nhưng lại bị ám ảnh.
Sau phán quyết không phạm tội vì bị bệnh tâm thần và 34 năm điều trị tại bệnh viện, John Warnock Hinckley Jr. rời Bệnh viện Tâm thần Saint Elizabeths vào năm 2016 - một sự phóng thích có điều kiện toàn thời gian mà gia đình Reagan kịch liệt phản đối. Các điều kiện bao gồm liệu pháp bắt buộc và điều trị bởi các bác sĩ chịu trách nhiệm quản lý và theo dõi thuốc điều trị tâm thần. Ngoài ra, ông ta còn không được phép liên lạc với các con của Reagan, các nạn nhân khác, gia đình của họ, hoặc Foster, cùng với một số hạn chế khác.
Năm 2022, khi John Warnock Hinckley Jr. 67 tuổi, các điều kiện phóng thích đã được dỡ bỏ, chuyển thành phóng thích vô điều kiện, do "đã khỏe mạnh và không còn bất kỳ vấn đề sức khỏe tâm thần nào". Ông ta cũng được xác nhận không có bất kỳ hành vi bạo lực hay hứng thú nào với vũ khí.
Trước ông Reagan, Tổng thống thứ 38 của Mỹ Gerald Ford là mục tiêu âm mưu ám sát của Lynette Fromme, một thành viên của giáo phái gia đình Manson. Sự việc xảy ra trước Tòa nhà Quốc hội bang California ở Sacramento, ngày 5/9/1975.
Lynette Fromme có bốn viên đạn trong băng đạn của khẩu súng lục nhưng không có viên nào trong buồng đạn, vì vậy súng không nổ.
Hai tuần sau tại San Francisco, Sara Jane Moore, một cựu tình báo viên của FBI, đã bắn một phát súng lục từ khoảng cách 40 feet (khoảng 12 mét) về phía Tổng thống Gerald Ford và suýt trúng.
Cả hai nữ thủ phạm bị kết tội Âm mưu ám sát và nhận án tù chung thân. Riêng Sara Jane Moore, năm 1979 đã trốn thoát khỏi nơi giam giữ nhưng bị bắt lại vài giờ sau đó. Năm 2007, ở tuổi 77, bà được trả tự do khỏi nhà tù theo diện tạm tha sau khi thụ án 32 năm tù chung thân và qua đời tháng 9 năm ngoái ở tuổi 95.
Lynette Fromme được phóng thích có điều kiện vào năm 2009 và xuất bản một cuốn hồi ký về cuộc đời mình vào năm 2018.
Họ là hai nghi phạm phụ nữ duy nhất được biết đến từng âm mưu ám sát một tổng thống Mỹ trong lịch sử Mỹ.
Ngày 20/4, San, 36 tuổi, trú xã Mỏ Vàng, đang bị Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lào Cai tạm giữ hình sự để xác minh hành vi cố ý gây thương tích dẫn đến chết người.
Tại cơ quan điều tra, San thú nhận nửa đêm 9/4 đã dùng dây điện đánh vào lưng và chân con trai 12 tuổi, bắt đứng giữa nhà đến 3h30 phút ngày 10/4 mới cho đi ngủ.
Khoảng 5h sáng cùng ngày, San ngủ dậy rồi đi phát cỏ trên đồi như bình thường. Đến trưa, anh ta về nhà thấy con trai nằm bất động trên ghế, đã tử vong. San tiếp tục đi làm đến khoảng 17h.
Đến 19h, San lấy xe máy chở thi thể từ nhà đi chôn tại đồi quế của gia đình ở khu vực khe Tùng Chiêu, thuộc thôn Thác Tiên, xã Mỏ Vàng, cách chừng 3 km.
Hôm 13/4, Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS xã Mỏ Vàng trình báo công an khi bé trai lớp 6 không đến trường nhiều ngày.
Công an xã Mỏ Vàng đã làm việc với San và bà nội của cháu bé. Tuy nhiên gia đình đều nói rằng bé trai đi từ ngày 9/4 chưa thấy về, đã tổ chức tìm kiếm song bặt vô âm tín.
Cùng lúc, nhà chức trách phát hiện San có nhiều biểu hiện bất an về tư tưởng, thường xuyên lên đồi nên triệu tập ghi lời khai. Sự việc từ đó được phanh phui.
