Giải mã sự khác biệt của Wi-Fi 6E và Wi-Fi 6, lựa chọn nào là đúng?

*Tiếp tục cập nhật

13h56 ngày 6/4 (0h56 theo giờ Hà Nội), tàu Orion chính thức đưa phi hành đoàn Artemis II vượt qua kỷ lục về quãng đường xa nhất mà con người từng bay khỏi Trái Đất, 400.171 km, do Apollo 13 thiết lập năm 1970.

"Khi vượt qua khoảng cách xa nhất mà con người từng rời khỏi Trái Đất, chúng tôi muốn tôn vinh những kỳ tích và nỗ lực phi thường của người tiền nhiệm trong lĩnh vực thám hiểm không gian", Jeremy Hansen từ Cơ quan Vũ trụ Canada (CSA), thành viên phi hành đoàn Artemis II, chia sẻ. "Chúng tôi sẽ tiếp tục hành trình tiến xa hơn nữa vào không gian trước khi được Mẹ Trái Đất kéo trở lại với tất cả những gì thân yêu. Nhưng điều quan trọng nhất là chúng tôi chọn khoảnh khắc này để thách thức thế hệ hiện tại và thế hệ tiếp theo, đảm bảo kỷ lục mới sẽ không tồn tại lâu", ông nói thêm.

Ông thay mặt phi hành đoàn đề nghị đặt tên hai hố trũng tương đối trẻ trên Mặt Trăng mà họ có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Hố nằm gần hố trũng Ohm dự kiến được gọi là Integrity, cái tên vốn được phi hành đoàn Artemis II đặt cho tàu vũ trụ Orion.

Cấu trúc còn lại, nằm gần hố trũng Glushko, được đề xuất tên Carroll nhằm tưởng nhớ người vợ quá cố của Reid Wiseman, chỉ huy nhiệm vụ Artemis II. Bà Carroll Taylor Wiseman, y tá khoa chăm sóc đặc biệt cho trẻ sơ sinh, qua đời năm 2020 sau thời gian chống chọi với bệnh ung thư. Hansen xúc động khi nhắc đến Carroll và ngay sau khi ông kết thúc bài phát biểu, bốn phi hành gia ôm nhau, rơi nước mắt. Tại Trung tâm Điều khiển Nhiệm vụ của NASA ở Houston, mọi người cũng dành một phút mặc niệm.

Orion dự kiến tiếp tục di chuyển và đạt cột mốc xa hành tinh xanh nhất, 406.773 km, khoảng 5 tiếng sau.

Trước đó, từ 10h35 ngày 6/4 (21h35 cùng ngày theo giờ Hà Nội), NASA thông báo trên X rằng phi hành đoàn Artemis II đã thức dậy, bắt đầu ngày thứ 6 của nhiệm vụ khi cách Mặt Trăng 30.304 km. Họ nhận được thông điệp đặc biệt mà Jim Lovell, phi hành gia NASA từng tham gia nhiệm vụ Apollo 8 và 13, ghi âm trước khi qua đời vào năm 2025.

Lovell gửi lời chào đến phi hành đoàn Artenis II, gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA).

"Tôi tự hào trao lại ngọn đuốc khi các bạn bay quanh Mặt Trăng và đặt nền móng cho sứ mệnh bay tới Sao Hỏa vì lợi ích của thế giới. Đây là một ngày lịch sử và tôi biết các bạn sẽ rất bận rộn, nhưng đừng quên tận hưởng khung cảnh. Xin gửi tới Reid, Victor, Christina, Jeremy, cùng những đội ngũ hỗ trợ tuyệt vời lời chúc may mắn và thượng lộ bình an từ tất cả chúng tôi ở Trái Đất thân yêu", ông nói.

NASA phát sóng trực tiếp chuyến bay vòng lúc 13h, dự kiến tiếp tục đến 21h45 ngày 6/4 (từ 0h đến 8h45 ngày 7/4 giờ Hà Nội), bắt đầu với buổi thảo luận giữa phi hành đoàn Artemis II và đội ngũ nhà khoa học tại Trung tâm Điều khiển Nhiệm vụ thuộc Trung tâm Vũ trụ Johnson, Houston, nhằm rà soát các mục tiêu và lịch trình bay.

Do góc chiếu của Mặt Trời lên Mặt Trăng thay đổi khoảng một độ cứ mỗi hai giờ, phi hành đoàn không thể biết trước chính xác điều kiện ánh sáng trên bề mặt thiên thể này. Buổi họp ngắn cung cấp cơ hội cuối cùng để xem lại các chi tiết trước khi bắt đầu chuyến bay vòng.

NASA cho biết có 10 mục tiêu khoa học và 35 mục tiêu khác mà phi hành đoàn Artemis II cần hướng tới trong chuyến bay vòng qua phía sau Mặt Trăng. Chỉ huy nhiệm vụ Artemis II Reid Wiseman cùng ba đồng đội sẽ là những người đầu tiên quan sát cận cảnh Mặt Trăng kể từ nhiệm vụ Apollo 17 năm 1972.

Theo CNN, ngoài quá trình huấn luyện chuyên sâu để quan sát những điểm độc đáo của Mặt Trăng, các phi hành gia còn sở hữu một trong những "công cụ khoa học" tuyệt vời nhất: đôi mắt.

"Kể cả từ khoảng cách xa tới 6.500 km, mắt người vẫn có thể nhận biết những chi tiết quan trọng với cộng đồng khoa học", Judd Frieling, Giám đốc bay của giai đoạn phóng Artemis II, cho biết.

Ví dụ, trong nhiệm vụ Apollo 17, chuyến thám hiểm có người lái cuối cùng trong chương trình Apollo tới bề mặt Mặt Trăng năm 1972, phi hành gia kiêm nhà địa chất Harrison Schmitt của NASA phát hiện đất màu cam và thu thập mẫu vật. Khi trở lại quỹ đạo, phi hành đoàn Apollo 17 tiếp tục nhìn thấy sắc cam tương tự trên bề mặt Mặt Trăng. Phát hiện này sau đó cho thấy, các quá trình núi lửa trên bề mặt đã diễn ra lâu hơn suy nghĩ trước đây.

"Chúng tôi trông đợi Artemis II phát hiện màu sắc tinh vi như vậy, đặc biệt ở khu vực phía xa chưa từng được mắt người quan sát. Nhờ những gì Apollo cung cấp, chúng tôi có thể đặt ra những câu hỏi thông minh hơn", Kelsey Young, trưởng nhóm khoa học Mặt Trăng của nhiệm vụ Artemis II, cho biết.

Dù Artemis II không đổ bộ Mặt Trăng, những quan sát của phi hành đoàn về sự khác biệt màu sắc có thể giúp hiểu rõ hơn nguồn gốc và thành phần của Mặt Trăng, cũng như lý do phía gần và phía xa của Mặt Trăng trông rất khác nhau. Young nói thêm, việc đo quang trắc học, tận dụng các điều kiện chiếu sáng khác nhau trong quá trình bay vòng, cũng có thể cung cấp những thông tin giá trị.

Tàu Orion rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) đưa bốn phi hành gia bay tới Mặt Trăng, sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Nhiệm vụ được thiết kế như một bước đệm cho chương trình Artemis của NASA, hướng tới thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng.

Artemis đã trải qua nhiều trở ngại và bị chậm tiến độ. Nhiệm vụ không người lái Artemis I diễn ra hồi tháng 11/2022, sau hàng loạt đợt hoãn và hủy phóng. Tháng 2 năm nay, NASA cũng phải lùi lịch phóng Artemis II sau khi gặp vấn đề trong cuộc tổng duyệt nạp nhiên liệu.

Nếu không có vấn đề lớn nào khác phát sinh trong Artemis II, NASA sẽ thử nghiệm tàu Orion và các trạm đổ bộ Mặt Trăng trên quỹ đạo Trái Đất trong nhiệm vụ Artemis III năm 2027. Cơ quan này đặt mục tiêu thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên vào năm 2028 với nhiệm vụ Artemis IV. Đến thập niên 2030, NASA kỳ vọng bắt đầu phát triển các khu định cư, robot tự hành và trạm đổ bộ chở hàng, hướng đến thiết lập sự hiện diện bền vững trên bề mặt Mặt Trăng.

Thu Thảo

Tin Gốc: https://vnexpress.net/artemis-ii-bay-qua-phia-sau-mat-trang-pha-ky-luc-xa-trai-dat-nhat-5059264.html

Google vừa công bố nâng cấp đáng chú ý cho Google Maps khi tích hợp mô hình AI Gemini nhằm tự động tạo và gợi ý chú thích cho ảnh, video do người dùng đóng góp.

Theo đó, thay vì để người dùng tự nhập mô tả như trước, hệ thống sẽ phân tích nội dung hình ảnh và đề xuất chú thích phù hợp theo ngữ cảnh. Người dùng có thể chọn giữ nguyên, chỉnh sửa hoặc bỏ qua gợi ý trước khi đăng.

Google cho biết mục tiêu của tính năng này là giải quyết tình trạng nhiều ảnh trên Google Maps thiếu chú thích khiến dữ liệu cộng đồng bị hạn chế giá trị sử dụng. Việc AI hỗ trợ viết mô tả giúp người dùng không còn gặp "khung trống" khi đăng tải, từ đó khuyến khích chia sẻ nhiều hơn.

Trên thực tế, hệ sinh thái của Google Maps phụ thuộc rất lớn vào dữ liệu do người dùng đóng góp như ảnh, đánh giá và cập nhật địa điểm. Đây là nguồn dữ liệu quan trọng để đảm bảo bản đồ luôn phản ánh đúng thay đổi thực tế của các địa điểm.

Song song với AI, Google Maps cũng cải tiến tab "Đóng góp" theo hướng trực quan hơn, đồng thời gợi ý ảnh từ thư viện điện thoại để rút ngắn thao tác chia sẻ.

Google cũng mở rộng cơ chế "game hóa" trải nghiệm bằng hệ thống điểm, huy hiệu và cấp độ "Hướng dẫn viên địa phương". Các danh hiệu như "Nhiếp ảnh gia hàng đầu" hay "Người kiểm chứng thông tin" được hiển thị rõ hơn nhằm tạo động lực đóng góp thường xuyên.

Theo giới phân tích, việc tích hợp AI vào quy trình đóng góp nội dung không chỉ giúp tăng tiện lợi cho người dùng mà còn củng cố lợi thế dữ liệu của Google trong dài hạn. Khi dữ liệu được cập nhật nhanh hơn và đầy đủ hơn, chất lượng bản đồ sẽ cải thiện theo thời gian thực.

Google định hướng phát triển Maps thành một "bản đồ sống", nơi AI và cộng đồng người dùng cùng phối hợp để liên tục làm giàu dữ liệu, phục vụ hàng tỉ người dùng trên toàn cầu.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Thiếu niên 15 tuổi thách thức lệnh cấm mạng xã hội

Kể từ cuối năm 2025, Australia trở thành quốc gia tiên phong khi cấm người dưới 16 tuổi sử dụng một số nền tảng mạng xã hội phổ biến.

“Các hạn chế nhằm bảo vệ thanh thiếu niên khỏi áp lực và rủi ro, những vấn đề có thể xảy ra khi họ đăng nhập mạng xã hội”, bà Julie Inman Grant, Ủy viên An toàn điện tử của Australia chia sẻ.

Dẫu vậy, trường hợp của Noah Jones, thiếu niên 15 tuổi tại Australia gây chú ý khi khẳng định trải nghiệm trực tiếp của mình “gần như không thay đổi”.

“Tôi chỉ gặp một chút bất tiện trên Instagram nhưng sau đó đã vượt qua được”, Noah nói.

Cậu cho biết bản thân chưa bị xóa tài khoản khỏi bất kỳ nền tảng mạng xã hội nào kể từ khi chính sách có hiệu lực vào cuối năm ngoái.

Đáng chú ý, Noah là một trong hai thiếu niên tham gia vào vụ kiện lên Tòa án Tối cao vào cuối năm nay nhằm phản đối lệnh cấm.

Thiếu niên này thừa nhận mạng xã hội có những mặt trái như bắt nạt trực tuyến hay nội dung nhạy cảm. Nhưng cậu khẳng định rằng với thế hệ trẻ hiện nay, mạng xã hội là nguồn tiếp nhận thông tin chính thay vì qua truyền hình, báo chí.

Mẹ của Noah nêu quan điểm: “Việc nuôi dạy con cái sử dụng không gian mạng như thế nào là quyền của tôi”. Thay vì cấm đoán con, bà chọn cách đặt ra những nguyên tắc nghiêm ngặt trong việc sử dụng thiết bị điện tử, chẳng hạn như cất điện thoại vào ban đêm hay kiểm soát mật khẩu thiết bị.

Không chỉ trường hợp của Noah, báo cáo của cơ quan An toàn Điện tử Australia vào tháng 3/2026 cho thấy dù hơn 5 triệu tài khoản đã bị vô hiệu hóa sau khi lệnh cấm có hiệu lực, hơn hai phần ba thanh thiếu niên dưới 16 tuổi vẫn tiếp tục sử dụng các nền tảng mạng xã hội như TikTok, Instagram hay Snapchat bằng nhiều cách lách xác minh độ tuổi.

Muôn kiểu lách luật

Ghi nhận của Đài CNN chỉ ra rằng chỉ chưa đầy 24 giờ sau khi lệnh cấm tại Australia có hiệu lực vào tháng 12 năm ngoái, nhiều thiếu niên đã quay trở lại TikTok, Instagram hay Snapchat bằng tài khoản mới.

Một số dùng ảnh AI giả gương mặt người lớn để vượt hệ thống xác minh tuổi. Thậm chí, một số khác dùng chính gương mặt của bố mẹ hoặc người lớn tuổi hơn để vượt qua bộ lọc kiểm tra. Trên Reddit, một số người dùng còn gợi ý mua mặt nạ lưới in 3D để đánh lừa công cụ nhận diện khuôn mặt.

Vào đầu tháng 5 vừa qua, nghiên cứu của các nhà khoa học tại Đại học Melbourne và Lund mang đến những kết quả bất ngờ.

Nhóm tác giả đã tiến hành phỏng vấn 15 trẻ em từ 12-16 tuổi sau khi lệnh cấm có hiệu lực và phát hiện phần lớn các em đều cho rằng quy định thiếu hiệu quả, đồng thời dễ dàng tìm ra nhiều cách để vượt qua hệ thống xác minh độ tuổi. Cụ thể, nhiều em chia sẻ rằng thường khai báo ngày sinh giả hoặc mượn tài khoản, giấy tờ của người lớn tuổi hơn như bố mẹ, anh chị.

Khi bị khóa tài khoản, các em lại tiếp tục tạo tài khoản mới. Tinh vi hơn, để đánh lừa AI nhận diện khuôn mặt, một số trẻ nhờ người lớn quét khuôn mặt hộ, dùng video khuôn mặt trên YouTube để xác minh hoặc trang điểm, dùng ánh sáng tối, đeo râu giả để trông bản thân già hơn.

Từ thực tế này, khái niệm “sneaking” hình thành. Đây là thuật ngữ được nhóm nghiên cứu sử dụng để mô tả việc trẻ em âm thầm thử nghiệm, khai thác lỗ hổng và tìm cách lách các cơ chế kiểm soát kỹ thuật số.

Tương tự, một nghiên cứu khác của các nhà khoa học tại các trường đại học khác nhau vừa công bố hồi cuối tháng 4 đã khảo sát hơn 700 thiếu niên Australia sau 4 tháng nước này áp dụng lệnh cấm mạng xã hội.

Kết quả chỉ ra rằng phần lớn trẻ em vẫn dễ dàng lách luật bằng cách dùng ngày sinh giả, tài khoản của người lớn tuổi hơn hoặc dùng VPN để tiếp tục truy cập. Đặc biệt, có tới 75% người tham gia khảo sát khẳng định việc vượt qua lệnh cấm là dễ.

Ngoài những cách thức trên, nhiều thiếu niên bắt đầu chuyển sang các ứng dụng khác như Lemon8, Yope, Coverstar hay WhatsApp. Trong đó, Lemon8, một ứng dụng thuộc Tập đoàn công nghệ ByteDance (Trung Quốc) từng có thời điểm vươn lên dẫn đầu về lượt tải xuống trên App Store tại Australia.

Một số ý kiến cho rằng các dịch vụ nhắn tin, nền tảng trò chơi, ứng dụng không phổ biến sẽ chứng kiến mức tăng trưởng đột biến khi trẻ em bị đẩy khỏi các nền tảng thuộc danh sách cấm.

Mặc dù vậy, bà Ellese Ferdinands, giảng viên Trường Đại học Sydney nhận định: “Sự trỗi dậy của các ứng dụng ít phổ biến đã phản ánh những lỗ hổng trong lệnh cấm của Chính phủ Australia”.

Vị giảng viên này đặt vấn đề rằng những nền tảng như TikTok hay Instagram đang chịu giám sát chặt chẽ từ cơ quan quản lý, trong khi các nền tảng kém phổ biến hơn lại không có sự giám sát tương tự.

Trên thực tế, nguyên nhân khiến trẻ em tự tin lách luật bởi đây là đối tượng hoàn toàn không cảm thấy rủi ro cá nhân vì luật chủ yếu tập trung xử phạt các nền tảng nhiều hơn. Thêm vào đó, nỗi sợ bị bỏ lỡ các tương tác xã hội đã tạo động lực thúc đẩy các em tìm cách để lách luật nhằm theo kịp bạn bè.

Cấm thôi liệu đã đủ để bảo vệ trẻ em?

Chia sẻ trên tờ The Guardian, Samantha Floreani, một nhà hoạt động về quyền kỹ thuật số tại Australia cho hay: “Nếu các nhà hoạch định chính sách thực sự muốn giảm thiểu tác hại đối với trẻ em trên môi trường mạng, họ nên tập trung kiểm soát những mô hình vận hành dựa trên quảng cáo hành vi, thu thập dữ liệu người dùng và thuật toán đề xuất nội dung”.

Cùng quan điểm với Samantha, OECD (Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế) cho rằng các biện pháp kiểm soát truy cập mạng xã hội đối với trẻ em không thể giải quyết triệt để các rủi ro trên môi trường số nếu chỉ dừng ở việc giới hạn độ tuổi hay cấm truy cập.

Theo tổ chức này, điều quan trọng không kém là xây dựng các nền tảng an toàn ngay từ khâu thiết kế, kiểm soát cách vận hành của thuật toán, cơ chế đề xuất nội dung và tính năng tương tác.

Ở một góc nhìn khác đến từ nghiên cứu vào đầu năm 2026 của nhóm tác giả từ Đại học Manchester, các nhà nghiên cứu đã nhìn nhận mối quan hệ giữa thanh thiếu niên và mạng xã hội được định hình bởi nhiều yếu tố khác nhau.

Trong đó, nhóm nghiên cứu đề xuất những chính sách trao thêm quyền kiểm soát cho phụ huynh thông qua công cụ giám sát hoặc kiểm soát nội dung sẽ phù hợp với thực tế hơn bởi cha mẹ thường là những người hiểu rõ nhất mức độ trưởng thành, nhu cầu và khả năng tự quản lý của con mình.

Một số chuyên gia khác cũng đề xuất thay vì cấm đoán hoàn toàn, các quốc gia nên tập trung phát triển năng lực số, tăng minh bạch thuật toán, yêu cầu nền tảng thiết kế an toàn hơn cho trẻ và áp dụng các giới hạn phù hợp theo từng mức tuổi.

Tính đến tháng 4/2026, đã có tới 25 quốc gia trên thế giới đưa ra các đề xuất hoặc chính sách liên quan đến việc hạn chế trẻ em sử dụng mạng xã hội. Tuy nhiên, chỉ ba quốc gia gồm Australia, Brazil và Indonesia chính thức ban hành luật, trong khi phần lớn vẫn đang ở giai đoạn tham vấn hoặc xem xét chính sách.

Đáng chú ý nhất là trường hợp của Chính phủ Anh khi quốc gia này triển khai các thử nghiệm thực tế với thanh thiếu niên nhằm đánh giá tác động của việc hạn chế mạng xã hội thay vì lập tức áp dụng lệnh cấm trên diện rộng.

Các thử nghiệm bao gồm nhiều kịch bản như cấm hoàn toàn mạng xã hội, giới hạn thời gian sử dụng mỗi ngày hoặc áp dụng “giới nghiêm kỹ thuật số” vào ban đêm để theo dõi ảnh hưởng tới giấc ngủ, sức khỏe tinh thần và hành vi của trẻ.

Tin Gốc: Dân Trí