Trong gần một thế kỷ, cao su gia cường đã trở thành vật liệu thiết yếu của đời sống hiện đại, giúp lốp xe ô tô và máy bay chịu được áp lực khổng lồ, đồng thời duy trì hoạt động của các hệ thống máy móc công nghiệp.
Giờ đây, bí ẩn này đã chính thức được giải mã, mở ra cơ hội chế tạo lốp xe và vật liệu công nghiệp an toàn, tiết kiệm nhiên liệu hơn. Nhóm nghiên cứu do giáo sư kỹ thuật David Simmons dẫn đầu tại Đại học Nam Florida (Mỹ) đã tìm ra cơ chế ẩn giấu bên trong vật liệu này. Kết quả nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học Proceedings of the National Academy of Sciences.
“Làm thế nào mà chúng ta đã sử dụng thứ này trong 80, 90, 100 năm và chưa thực sự biết nó hoạt động như thế nào?”, giáo sư Simmons nói.
“Nó đã trải qua quá trình thử và sai khổng lồ. Các công ty lốp xe có thể mua nhiều loại muội than khác nhau – về cơ bản là bồ hóng cao cấp – và họ chỉ phải sử dụng phương pháp thử và sai để tìm ra cái gì đáng trả nhiều tiền hơn và cái gì không”.
Vì các hạt muội than và sự tương tác của chúng xảy ra ở cấp độ nano, việc quan sát trực tiếp là vô cùng khó khăn.
Để giải quyết vấn đề, nhóm nghiên cứu đã thực hiện 1.500 mô phỏng động lực học phân tử, lập mô hình hành vi của hàng trăm nghìn nguyên tử bên trong cao su gia cường.
Chìa khóa của sự đột phá nằm ở một đặc tính vật lý gọi là tỉ lệ Poisson, mô tả cách vật liệu thay đổi hình dạng khi bị kéo căng. Khi một sợi dây thun thông thường bị kéo căng, nó sẽ mỏng đi nhưng phần lớn vẫn duy trì cùng một thể tích tổng thể.
Tuy nhiên việc thêm muội than làm thay đổi đáng kể hành vi đó. Các hạt muội than hoạt động như những giá đỡ cấu trúc siêu nhỏ bên trong cao su, ngăn không cho nó mỏng đi như bình thường khi bị kéo căng. Kết quả là, cao su bị buộc phải giãn nở về thể tích – một trạng thái mà bản thân vật liệu này kháng cự lại rất mạnh mẽ.
Theo các nhà nghiên cứu, cao su thực sự “chiến đấu chống lại chính nó”, từ đó tạo ra sự gia tăng lớn về độ cứng và độ bền.
Phát hiện này không bác bỏ các lý thuyết khoa học trước đây, mà kết hợp tất cả lại thành một lời giải thích hoàn chỉnh.
Nhóm nghiên cứu nhận thấy rằng mạng lưới hạt, tương tác kết dính và hiệu ứng lấp đầy không gian đều cùng đóng góp vào khả năng chống lại sự thay đổi thể tích của vật liệu. Sự hiểu biết mới này mang ý nghĩa to lớn đối với ngành sản xuất lốp xe.
Các kỹ sư thường phải vật lộn với “tam giác ma thuật” trong thiết kế lốp: sự cân bằng giữa hiệu quả tiết kiệm nhiên liệu, độ bám đường và độ bền.
Việc cải thiện một hoặc hai yếu tố thường làm giảm yếu tố thứ ba. Ông Simmons nhận định: “Với những phát hiện này, chúng tôi đang đặt một nền tảng mới cho việc thiết kế lốp xe một cách hợp lý”.
Không chỉ dừng lại ở lốp xe, cao su gia cường còn được sử dụng rộng rãi trong các nhà máy điện, hệ thống hàng không vũ trụ và các cơ sở hạ tầng quan trọng khác, nơi sự cố vật liệu có thể dẫn đến hậu quả thảm khốc.
“Nếu bạn nhớ, lý do tàu Challenger thất bại là do một miếng đệm cao su trở nên quá lạnh”, ông Simmons kết luận.
Rất nhiều hệ thống năng lượng, nhà máy điện có các bộ phận bằng cao su. Mọi người đều từng có một ống tưới vườn bắt đầu rò rỉ vì một miếng đệm cao su bị hỏng. Bây giờ hãy tưởng tượng điều đó xảy ra trong một nhà máy điện hoặc một nhà máy hóa chất.
Hyundai vừa giới thiệu phiên bản nâng cấp của mẫu SUV thuần điện Hyundai Ioniq 5 tại thị trường Ấn Độ, với một số thay đổi về thiết kế, trang bị và hệ truyền động.
Theo công bố, Ioniq 5 2026 được cung cấp bốn tùy chọn màu ngoại thất gồm vàng mờ Gravity Gold Matte, đen ngọc trai Midnight Black Pearl, xám Titan Grey và trắng Optic White. Mức giá khởi điểm của mẫu xe này là 5,57 triệu INR, tương đương khoảng 1,7 tỉ đồng.
Về thiết kế, xe tiếp tục duy trì phong cách đặc trưng, đồng thời được điều chỉnh một số chi tiết như cản trước và sau theo hướng cứng cáp hơn, bổ sung tấm chắn gầm trước và sau, thiết kế mâm hợp kim mới, cánh gió sau mới và cụm đèn trang trí chữ V được cải tiến.
Bên trong khoang lái, phiên bản mới tập trung vào tính tiện dụng trong quá trình sử dụng hằng ngày. Xe được trang bị vô lăng ba chấu bọc da có tích hợp sưởi và logo bốn chấm phát sáng. Khu vực táp-lô bố trí hai màn hình kích thước 12,3inch, cùng đế sạc điện thoại không dây được thiết kế lại.
Các trang bị an toàn được bổ sung gồm hệ thống hỗ trợ tránh va chạm khi đỗ xe phía sau và cảnh báo khoảng cách khi đỗ xe.
Xe cũng tích hợp một số công nghệ mới như hệ thống điều hướng CCNC, cập nhật phần mềm từ xa (COTA), kết nối Android Auto và Apple CarPlay không dây cùng tính năng chống trộm điều khiển qua ứng dụng Hyundai Bluelink. Ngoài ra, xe có thêm tính năng thanh toán trong xe, cho phép người dùng trả phí sạc điện trực tiếp qua màn hình giải trí.
Về hệ truyền động, Ioniq 5 2026 sử dụng bộ pin dung lượng 84kWh, tăng so với mức 72,6kWh của phiên bản trước. Phạm vi hoạt động dự kiến đạt khoảng 690km. Xe hỗ trợ sạc nhanh DC với công suất tối đa 350kW.
Tương tự các dòng xe tay ga, sau một thời gian sử dụng ô tô số tự động, hai dung dịch quan trọng gồm dầu động cơ và hộp số cần được kiểm tra, thay thế định kỳ. Thực tế, hai loại dầu này có vai trò khác nhau và thời gian thay dầu cũng khác nhau. Do đó, không phải bất kỳ ai sử dụng ô tô, đặc biệt các chị em phụ nữ hay những người dùng ô tô hết hạn bảo hành… cũng nắm rõ thời điểm lý tưởng để thay dầu động cơ, dầu hộp số trên ô tô số tự động.
Nhìn chung, dầu động cơ cần được thay thường xuyên hơn do tiếp xúc trực tiếp với cặn bẩn từ quá trình đốt cháy bên trong. Ngược lại, dầu hộp số có xu hướng bền hơn nhưng cũng cần được thay đúng thời hạn. Do đó, người sử dụng ô tô số tự động cần có những ghi chú hay cài đặt để nhắc nhở, qua đó tính toán thời điểm phù hợp để thay dầu động cơ, dầu hộp số.
Thực tế, những người mua ô tô mới thường căn cứ vào số kilomet xe đã đi, trong khi một số người dùng ô tô số tự động đời cũ hay các xe đã hết hạn bảo hành thường áp dụng công thức cứ 4 lần thay dầu động cơ, sẽ thay dầu hộp số 1 lần. Tuy nhiên, theo anh Dương Quang Kiệt, Trưởng bộ phận kỹ thuật của một garage chuyên chăm sóc, sửa chữa ô tô tại phường Bình Trưng, TP.HCM, thực tế không có công thức chung nào để xác định thời điểm thay dầu động cơ và dầu hộp số trên ô tô số tự động, vì mỗi loại xe, loại dầu và điều kiện sử dụng đều khác nhau.
Về cơ bản, người dùng ô tô số tự động nên căn cứ vào đồng hồ chỉ số kilomet đã đi (ODO) và thời gian sử dụng, tùy thuộc vào điều kiện nào đến trước. Anh Kiệt cho biết: "Đối với dầu động cơ, theo khuyến cáo từ các nhà sản xuất ô tô, người dùng ô tô số tự động nên thay thế sau mỗi 5.000 - 10.000 km hoặc khoảng 6 tháng sử dụng".
Ngoài ra, tùy thuộc vào điều kiện sử dụng xe, người dùng có thể chọn thời điểm thay dầu động cơ. Nếu sử dụng ô tô số tự động thường xuyên trong điều kiện giao thông đông đúc hoặc dừng, chạy liên tục, người dùng nên thay dầu nhớt sau mỗi 5.000 km để đảm bảo động cơ được bảo vệ tối ưu. Mặt khác, nếu xe được sử dụng thường xuyên hơn trên những con đường bằng phẳng, đường trường… thì chu kỳ thay dầu có thể kéo dài đến 7.500 km hoặc thậm chí 10.000 km, tùy thuộc vào chất lượng dầu.
"Dầu động cơ ô tô hiện nay có rất nhiều loại của nhiều thương hiệu khác nhau được bán trên thị trường. Có các loại tiêu chuẩn và loại cao cấp, dầu bán tổng hợp hay dầu tổng hợp… do đó cho phép sử dụng ở những giới hạn khác nhau. Có loại sau khoảng 5.000 km đã phải thay nhưng cũng có loại có thể sử dụng tới 7.000 km hoặc 10.000 km mới cần thay", anh Kiệt chia sẻ thêm.
Trong khi đó, dầu hộp số tự động có chu kỳ thay thế dài hơn so với dầu động cơ. Thông thường, các nhà sản xuất ô tô khuyến cáo người dùng nên thay thế dầu hộp số tự động sau mỗi 20.000 - 40.000 km, hoặc sau 1,5 - 2 năm sử dụng xe. Bên cạnh đó, loại hộp số cũng ảnh hưởng đến thời điểm thay dầu. Theo anh Kiệt, hộp số tự động vô cấp - CVT thường nhạy cảm hơn, vì vậy nên thay dầu sớm hơn so với hộp số tự động thông thường (AT). Nếu xe thường xuyên được sử dụng trên địa hình như leo dốc, chở hàng nặng hoặc trong điều kiện giao thông tắc nghẽn, chu kỳ thay dầu hộp số nên được rút ngắn xuống khoảng 20.000 km.
Việc xác định rõ thời điểm thay dầu động cơ, dầu hộp số sẽ góp phần giúp người sử dụng ô tô số tự động chủ động hơn trong việc chăm sóc, bảo dưỡng xe. Quan trọng hơn còn đảm bảo cho động cơ, hộp số luôn vận hành ổn định, trơn tru qua đó giúp xe bền bỉ theo thời gian, tránh được những hư hại phát sinh do dầu động cơ, dầu hộp số quá bẩn hay bị hao hụt.
Kia Seltos thế hệ thứ hai đã chính thức ra mắt tại châu Âu, đánh dấu bước chuyển quan trọng của dòng SUV cỡ nhỏ. Đây được xem là động thái chiến lược của Kia trong việc tái định vị một mẫu xe quen thuộc thành sản phẩm tiên phong trong xu hướng điện hóa.
