Trước đó, sáng 5-4, tại phố đi bộ Trần Nhân Tông, Hà Nội, chương trình khám bệnh, tư vấn sức khỏe miễn phí do Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam tổ chức trong khuôn khổ lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân đã thu hút đông đảo người dân tham gia.
Theo ban tổ chức chương trình đã khám và tư vấn sức khỏe cho hơn 7.800 người dân, với sự tham gia của 324 y, bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên đến từ nhiều bệnh viện tuyến trung ương và đơn vị y tế lớn.
Từ kết quả tổng hợp tại chương trình, các bác sĩ phát hiện khoảng 2.830 trường hợp có bất thường, chiếm gần 36% tổng số người được khám. Nhiều trường hợp được khuyến cáo cần theo dõi, đánh giá lại hoặc can thiệp chuyên sâu tại các cơ sở y tế.
Chương trình triển khai nhiều dịch vụ từ khám lâm sàng đến cận lâm sàng hiện đại. Trong đó, gần 860 lượt siêu âm (tuyến giáp, ổ bụng, tim, khớp) được thực hiện, hơn 400 lượt điện tim, 641 lượt chụp X-quang phổi và 1.380 lượt xét nghiệm chuyên sâu theo chỉ định.
Ngoài ra, hàng loạt kỹ thuật hỗ trợ tầm soát sức khỏe cũng được triển khai như đo mật độ xương, đo thành phần cơ thể InBody, FibroScan đánh giá xơ gan, nội soi tai mũi họng và sàng lọc ung thư cổ tử cung.
Qua khám sàng lọc, các bác sĩ ghi nhận nhiều nhóm bệnh phổ biến trong cộng đồng. Trong đó, nhóm bệnh cơ xương khớp – cột sống được các y, bác sĩ Bệnh viện 103, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức phát hiện nhiều nhất với hàng trăm ca bệnh. Các bệnh lý phổ biến được ghi nhận như thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống, thoái hóa khớp, đau khớp gối, vai…
Bên cạnh đó, các bệnh lý tai mũi họng, răng miệng và mắt cũng chiếm tỉ lệ cao, mỗi nhóm ghi nhận khoảng 180 – 200 ca bất thường.
Nhiều trường hợp đục thủy tinh thể đã được phát hiện, trong đó không ít ca cần phẫu thuật, cùng với các bệnh phổ biến như viêm họng, viêm xoang, sâu răng, viêm quanh răng.
Ở nhóm bệnh nội khoa, các bệnh lý mạn tính không lây như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu cũng được ghi nhận nhiều. Ngoài ra xét nghiệm máu cũng phát hiện hàng trăm trường hợp thiếu máu và các bất thường về tế bào máu.
Đặc biệt, tình trạng loãng xương và rối loạn dinh dưỡng cũng khá phổ biến, với khoảng 18% người được đo mật độ xương có dấu hiệu loãng xương, cùng nhiều trường hợp thừa cân, béo phì hoặc suy dinh dưỡng.
Dù chiếm tỉ lệ thấp hơn, các bệnh lý nguy hiểm như tim mạch, gan và phổi vẫn được phát hiện, trong đó có những ca nghi hội chứng mạch vành cấp, xơ gan hoặc tổn thương phổi cần chuyển viện ngay để theo dõi chuyên sâu.
Qua thăm khám, tư vấn các y, bác sĩ cũng ghi nhận nhiều vấn đề về sức khỏe tâm thần. Các bác sĩ chuyên khoa tâm thần cho biết tình trạng mất ngủ ở người cao tuổi, lo âu và trầm cảm ở học sinh, sinh viên xuất hiện khá phổ biến.
Ở nhóm trẻ em, các vấn đề dinh dưỡng như biếng ăn, suy dinh dưỡng, thừa cân – béo phì, thấp chiều cao hoặc chậm dậy thì cũng được phát hiện và tư vấn theo dõi chuyên sâu.
Thông qua chương trình khám, tư vấn sức khỏe miễn phí, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan kêu gọi mỗi người dân chủ động thực hiện những hành động thiết thực.
Trong đó, dù cuộc sống bận rộn, nhiều áp lực nhưng mỗi người dân hãy dành thời gian, quan tâm nhiều hơn cho việc chăm sóc, bảo vệ sức khỏe của chính mình, trang bị kiến thức, chủ động phòng bệnh. Hãy coi việc rèn luyện thân thể, thể dục thể thao thường xuyên là một nhu cầu tự thân, một thói quen hằng ngày.
Bên cạnh đó, mỗi người cần xây dựng và thực hành văn hóa sức khỏe, duy trì lối sống khoa học, dinh dưỡng hợp lý, bảo đảm an toàn thực phẩm, hạn chế thuốc lá, rượu bia và các yếu tố nguy cơ, đồng thời bảo vệ môi trường sống xanh, sạch, khỏe.
Ngay sau khi công bố danh mục dịch vụ khám miễn phí hôm qua, TS Hà Anh Đức, Cục trưởng Quản lý Khám chữa bệnh, Bộ Y tế, tiếp tục làm rõ lộ trình thực hiện tại sự kiện hợp tác y tế ngày 13/5 ở Hà Nội.
Theo ông Đức, bác sĩ sẽ khám nội khoa, tai mũi họng, xét nghiệm máu, nước tiểu và chụp X-quang tim phổi nhằm giúp người dân tầm soát sớm bệnh lý phổ biến như tiểu đường, tim mạch, suy gan thận. Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, cơ sở y tế lập tức hướng dẫn và chuyển bệnh nhân lên tuyến chuyên khoa để điều trị chuyên sâu.
Ngành y tế chọn trạm y tế xã, phường làm nơi cung cấp dịch vụ để người dân dễ tiếp cận nhất. Nếu tuyến cơ sở thiếu thiết bị hay nhân sự, tuyến trên sẽ trực tiếp chi viện và hỗ trợ chuyên môn. Cơ quan quản lý ưu tiên nhóm 5% dân số chưa có thẻ bảo hiểm (phần lớn chưa từng khám định kỳ) cùng các gia đình chính sách, người có công hưởng lợi ích từ chương trình đầu tiên.
Thực tế, nhiều địa phương đã chủ động khởi động sớm, điển hình như TP HCM đang lên kế hoạch khám cho khoảng 15 triệu cư dân và người lao động trên địa bàn.
Để đảm bảo nguồn tiền duy trì chương trình, Bộ Tài chính sẽ cân đối ngân sách quốc gia dựa trên đề xuất của các tỉnh thành. Cục Phòng bệnh cũng đang tính toán chi phí cụ thể nhằm đưa vào hướng dẫn thi hành Luật Phòng bệnh. Các cơ quan chức năng đồng thời tận dụng dữ liệu thu thập từ những đợt khám này để hoàn thiện hồ sơ sức khỏe điện tử toàn dân ngay trong năm nay.
Chiến lược tầm soát bệnh tật diện rộng đóng vai trò nền tảng giúp Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu miễn viện phí cơ bản vào năm 2030. Nhằm chuẩn bị nguồn lực y khoa cho lộ trình này, Bộ Y tế vừa ký thỏa thuận 5 năm với các đối tác quốc tế, trọng tâm tìm kiếm giải pháp quản lý bệnh mãn tính, số hóa bệnh án và giám sát hiệu quả chính sách ngay trong thực tiễn.
Theo Cơ quan Tiêu chuẩn Thực phẩm Anh (FSA), vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm phát triển nhanh hơn ở nhiệt độ cao. Khi thời tiết nóng, thực phẩm rất dễ rơi vào “vùng nguy hiểm” - khoảng nhiệt độ thuận lợi để vi khuẩn sinh sôi mạnh, làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn nếu không được bảo quản đúng cách.
Tiến sĩ Darin Detwiler, chuyên gia an toàn thực phẩm tại Mỹ, cho biết vi khuẩn có thể nhân đôi chỉ trong khoảng 20 phút nếu thực phẩm để ở nhiệt độ môi trường quá lâu. Điều này lý giải vì sao các món ăn để ngoài trời, đặc biệt trong mùa nắng nóng, dễ trở thành nguồn gây bệnh.
Ngoài ra, theo Trung tâm Kiểm soát Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, thực phẩm để ngoài nhiệt độ phòng quá lâu sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển nhanh, đặc biệt khi nhiệt độ vượt quá 32 độ C.
Tiến sĩ Masarat Jilani tại Anh cũng cảnh báo, các món chứa trứng, sữa hoặc hải sản rất dễ hỏng trong thời tiết nóng nếu không được giữ lạnh đúng cách, làm tăng nguy cơ ngộ độc.
Bảo quản không đúng cách: Thực phẩm không được làm lạnh kịp thời.
Ăn uống ngoài trời nhiều hơn: Tiệc, picnic, đồ ăn đường phố.
Vệ sinh kém: Tay, dụng cụ hoặc bề mặt chế biến không sạch.
Thực phẩm dễ hỏng: Thịt, hải sản, sữa, đồ ăn chế biến sẵn.
Theo CDC Mỹ, bất kỳ ai cũng có thể bị ngộ độc thực phẩm, nhưng trẻ nhỏ, người lớn tuổi và người có bệnh nền có nguy cơ cao hơn.
Các chuyên gia khuyến cáo, để giảm nguy cơ ngộ độc thực phẩm trong mùa nắng nóng, cần tuân thủ nguyên tắc an toàn thực phẩm:
Giữ vệ sinh sạch sẽ. Rửa tay trước khi chế biến và ăn uống. Làm sạch dụng cụ, bề mặt bếp thường xuyên để tránh lây nhiễm chéo.
Tách biệt thực phẩm sống và chín. Không để thịt sống tiếp xúc với thực phẩm đã nấu chín để tránh vi khuẩn lây lan.
Nấu chín kỹ. Thực phẩm cần được nấu ở nhiệt độ đủ cao để tiêu diệt vi khuẩn gây hại.
Bảo quản lạnh kịp thời. Theo CDC Mỹ, thực phẩm dễ hỏng không nên để ngoài quá 2 giờ, hoặc chỉ 1 giờ trong điều kiện nhiệt độ cao.
Ưu tiên ăn ngay sau khi nấu. Hạn chế để thức ăn lâu ngoài môi trường nóng, đặc biệt là các món chứa trứng, sữa hoặc hải sản.
Trong thời tiết nắng nóng, sai sót trong bảo quản hay chế biến cũng có thể làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Vì vậy, duy trì thói quen ăn uống an toàn là yếu tố then chốt để bảo vệ sức khỏe, đặc biệt với nhóm người dễ tổn thương.
Nhiệt độ cao tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển nhanh hơn. Do đó, việc giữ vệ sinh, nấu chín kỹ và bảo quản đúng cách có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ ngộ độc thực phẩm trong mùa nắng nóng, theo CDC Mỹ.
Ngay trước công bố của WHO hôm 3/5, Bộ Y tế Nam Phi thông báo cơ quan này đang điều trị tích cực cho một bệnh nhân mang quốc tịch Anh dương tính với loại virus trên tại thành phố Johannesburg. Người phát ngôn Foster Mohale cho biết giới chức Nam Phi và Viện Quốc gia về các bệnh truyền nhiễm đang khẩn trương truy vết người tiếp xúc. Ông Mohale khuyên công chúng bình tĩnh vì chỉ hai hành khách từ chuyến tàu này từng đi vào biên giới Nam Phi.
Trong số ba nạn nhân tử vong, giới chức y tế ghi nhận một cặp vợ chồng người Hà Lan. Người chồng 70 tuổi phát triệu chứng sốt, đau đầu, đau bụng, tiêu chảy đầu tiên và qua đời ngay lúc tàu cập cảng đảo St Helena. Nhà chức trách đang lưu giữ thi thể ông tại đây để chờ gia đình đưa về nước. Người vợ 69 tuổi mất tại một bệnh viện ở Johannesburg sau đó.
Đối với ca bệnh người Anh, ông khởi phát triệu chứng lúc tàu đi từ đảo St Helena đến đảo Ascension. Các nhân viên y tế đã chuyển bệnh nhân đến cơ sở tư nhân tại Sandton (Nam Phi) và tiến hành xét nghiệm cho kết quả dương tính.
Đợt lây nhiễm xảy ra khi tàu MV Hondius chở 170 hành khách, 57 thủy thủ đoàn, 13 hướng dẫn viên và một bác sĩ đi từ Ushuaia (Argentina) đến Cape Verde. Con tàu dài 108 mét rời miền nam Argentina ngày 20/3 và dự kiến kết thúc hành trình vào ngày 4/5. Trong quá trình di chuyển, MV Hondius đã đi qua Nam Cực, quần đảo Falkland, Nam Georgia cùng nhiều đảo trên Đại Tây Dương.
Tiến sĩ Emily Abdoler từ Đại học Michigan, Mỹ, đánh giá sự việc 6 người cùng mắc bệnh trên không gian kín như du thuyền vô cùng hy hữu. Chuyên gia nhận định Hantavirus không phải mầm bệnh điển hình trên tàu biển như Norovirus hay Corona. Bà đặt giả thiết virus tồn tại sẵn trên phương tiện hoặc hành khách đã tiếp xúc với nguồn lây tại các điểm dừng chân.
Hantavirus là họ virus lây truyền chủ yếu từ các loài động vật gặm nhấm, đặc biệt là chuột, sang con người. Con người thường nhiễm mầm bệnh do hít phải không khí chứa bụi bẩn lẫn nước tiểu, phân, nước bọt của chuột mang bệnh hoặc qua tiếp xúc trực tiếp.
Tùy thuộc vào chủng loại, virus này có thể gây ra hội chứng phổi suy hô hấp nặng hoặc hội chứng sốt xuất huyết kèm suy thận. Các dấu hiệu ban đầu thường giống bệnh cúm thông thường nhưng có khả năng chuyển biến xấu rất nhanh và đe dọa tính mạng người mắc. Do hiện chưa có vaccine hay thuốc đặc trị, biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất là tiêu diệt loài gặm nhấm, giữ gìn vệ sinh môi trường sống sạch sẽ.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) thống kê 890 ca nhiễm Hantavirus từ năm 1993 đến năm 2023, trong đó có trường hợp tử vong gây chấn động của bà Betsy Arakawa, vợ nam diễn viên Gene Hackman vào năm ngoái. Nhằm kiểm soát tình hình hiện tại, WHO đang phối hợp cùng các quốc gia và vùng đảo liên quan triển khai chiến dịch ứng phó khẩn cấp để khoanh vùng mầm bệnh.
