Em là tác giả bài viết “Hụt hẫng vì bị từ chối suốt ba tháng ‘rải’ hồ sơ xin việc”. Khi nhấn nút gửi bài hôm ấy, em chỉ nghĩ mình đang trút ra nỗi ám ảnh cay đắng nhất của tuổi 23: tốt nghiệp, đầy kỳ vọng rồi liên tiếp nhận những email từ chối lạnh lùng. Ba tháng trôi qua, CV gửi đi như cánh chim lạc hướng, em bắt đầu nghi ngờ chính mình. Không ngờ bài viết lại nhận được nhiều chia sẻ đến vậy. Có người nhắn: “Trong đời ai cũng có thời gian thất nghiệp hoặc phải làm tạm công việc không phù hợp để chuyển tiếp. Không tin em cứ hỏi các cô chú anh chị xem có đúng không. Thế nên không có thất bại, chỉ có thử thách. 23 tuổi tương lai bay phấp phới em ơi”. Em đọc mà vừa ấm lòng, vừa thấy nghèn nghẹn. Ấm vì được thấu hiểu. Nghèn nghẹn vì giữa động viên và thực tế vẫn là khoảng cách.
Ba tháng thất nghiệp không chỉ là ba tháng không lương. Đó là ba tháng thức dậy mà không biết hôm nay mình có ích ở đâu. Là những buổi phỏng vấn em chuẩn bị kỹ lưỡng, mặc chiếc áo sơ mi đã ủi phẳng, tập trả lời trước gương… rồi nhận về câu “Chúng tôi sẽ liên hệ sau”. Là những tối nằm trằn trọc, mở điện thoại xem lại email cũ, tự hỏi: “Mình thiếu điều gì?”. Em từng nghĩ mình học không tệ, thực tập cũng nghiêm túc, có kỹ năng giao tiếp, có tinh thần cầu tiến nhưng thị trường lao động không vận hành bằng niềm tin cá nhân, nó vận hành bằng nhu cầu, bằng cạnh tranh, bằng may mắn. Và em đứng giữa vòng xoáy ấy, thấy mình nhỏ bé.
Giữa những khó khăn đó, em chỉ còn hai lựa chọn rõ ràng: một là bước ra khỏi vùng an toàn, khởi nghiệp một công ty bán hàng khi 23 tuổi; hai là chấp nhận làm thêm bán quần áo, coi đó là công việc tạm thời để chờ cơ hội phù hợp hơn. Khởi nghiệp ở tuổi 23 nghe có vẻ “bay phấp phới” như lời mọi người nói. Em từng mơ về một thương hiệu nhỏ của riêng mình: bán những món đồ em chọn lọc, xây dựng trang mạng xã hội, tự chụp ảnh, tự viết nội dung, tự chăm sóc khách hàng. Em thích cảm giác được làm chủ. Em tin nếu đủ quyết tâm, em có thể học dần từ những sai lầm. Nhưng khởi nghiệp không chỉ là đam mê, nó cần vốn, cần kiến thức quản lý, cần khả năng chịu rủi ro. Em tự hỏi: nếu thất bại, em có đủ tiền để đứng dậy không? Nếu lỗ vốn, ai sẽ là người cùng em gánh chịu? Gia đình em không khá giả. Em không muốn quyết định bốc đồng của mình trở thành gánh nặng cho bố mẹ.
Lựa chọn thứ hai nghe “an toàn” hơn: đi làm thêm bán quần áo ở cửa hàng. Lương không cao, công việc có thể không liên quan đến chuyên ngành em học nhưng ít nhất, em có thu nhập, có nhịp sinh hoạt đều đặn, có môi trường giao tiếp, có cơ hội rèn kỹ năng bán hàng, chăm sóc khách. Có thể đó không phải giấc mơ em từng vẽ, nhưng là bước đệm. Thế nhưng, chính chữ “tạm” lại khiến em chùn bước. Em sợ mình sẽ mắc kẹt, sợ rằng “làm tạm” rồi thành quen, rồi đánh mất khát vọng ban đầu. Sợ một ngày nào đó nhìn lại, em nhận ra mình đã đánh đổi tuổi trẻ cho sự an toàn.
Có những đêm em ngồi một mình, mở lại bài viết cũ và đọc từng bình luận. Em nhận ra một điều: người ta không cổ vũ em liều lĩnh. Họ chỉ muốn em hiểu rằng thất nghiệp không phải bản án, nó là một đoạn đường và đoạn đường nào cũng cần bước đi. Có thể em đã nhìn mọi thứ quá cực đoan như thể chỉ có thành công rực rỡ hoặc thất bại hoàn toàn nhưng thực tế có lẽ mềm mại hơn. Làm thêm bán quần áo không đồng nghĩa với từ bỏ ước mơ. Khởi nghiệp không đồng nghĩa với thành công tức thì.
Em bắt đầu nghĩ theo cách khác: nếu đi làm thêm, em có thể học cách quản lý hàng hóa, cách đọc tâm lý khách hàng, cách vận hành một cửa hàng. Những kỹ năng ấy biết đâu sẽ giúp ích cho việc kinh doanh sau này. Nếu khởi nghiệp, em có thể bắt đầu nhỏ, bán online với số vốn vừa phải, thử nghiệm trước khi mở rộng. Điều quan trọng nhất không phải em chọn con đường nào, mà là em có dám chịu trách nhiệm với lựa chọn ấy hay không.
Ba tháng thất nghiệp đã dạy em nhiều điều hơn bốn năm đại học. Nó dạy em khiêm tốn; Dạy em hiểu giá trị của một công việc; Dạy em biết cảm thông với những người đang loay hoay tìm chỗ đứng trong xã hội. Em không còn muốn tự hỏi “Tại sao là mình?”. Em muốn hỏi “Mình học được gì?”. Có thể thời điểm này chưa phải lúc em có công việc mơ ước nhưng nó có thể là lúc em rèn bản lĩnh. 23 tuổi không còn quá trẻ để vô tư nhưng cũng chưa quá muộn để bắt đầu lại. Em không muốn sau này nhìn lại và hối hận vì đã không dám thử. Nhưng em cũng không muốn mù quáng lao vào thứ mình chưa chuẩn bị đủ.
Có lẽ con đường đúng không phải là chọn giữa khởi nghiệp hay làm thêm mà là chọn không ngừng tiến về phía trước, dù bước nhỏ. Em có thể đi bán quần áo để nuôi sống mình, đồng thời ấp ủ kế hoạch kinh doanh riêng. Em có thể thất bại lần nữa nhưng ít nhất em đã thử. Em có thể bị từ chối thêm vài lần nữa nhưng điều đó không định nghĩa giá trị của em.
Bài viết trước của em nói về hụt hẫng. Bài viết này, em muốn nói về hy vọng, mong manh nhưng có thật. Em vẫn chưa có việc làm đúng chuyên ngành. Em vẫn lo lắng khi nhìn bạn bè ổn định nhưng em không còn muốn chìm trong cảm giác mình là người thất bại. Nếu ai đó hỏi em hôm nay: “Em chọn gì?”, em sẽ trả lời: em chọn tiếp tục bước đi. Dù là bằng công việc tạm thời hay một dự án nhỏ tự mình gây dựng, em vẫn sẽ tiến lên. Vì có lẽ, điều đáng sợ nhất không phải là thất nghiệp mà là đánh mất niềm tin rằng mình có thể thay đổi tương lai. 23 tuổi, em vẫn còn cả bầu trời phía trước. Và lần này, thay vì chỉ “rải” hồ sơ, em muốn gieo cho mình một cơ hội.
Tôi và anh yêu nhau 5 năm, kết hôn 8 tháng. Trong suốt quãng thời gian đó, vì yêu xa nên chúng tôi không có nhiều cơ hội gặp gỡ, tìm hiểu kỹ về cuộc sống của nhau. Đến khi về chung một nhà, tôi nhận ra chồng và nhà chồng che giấu nhiều điều.
Anh 33 tuổi, trước đây nói với tôi rằng anh làm trong lĩnh vực công nghệ thông tin, công việc tự do nên thời gian linh hoạt. Sau cưới tôi mới biết anh không đi làm, chỉ ở nhà và phụ thuộc tài chính vào gia đình. Không chỉ vậy, anh còn nóng nảy, thường xuyên chửi bới, lăng mạ, thậm chí có những hành vi khiến tôi tổn thương cả về tinh thần lẫn thể chất. Tôi nhiều lần nhẹ nhàng khuyên nhủ, mong anh thay đổi, tìm một công việc ổn định để vợ chồng cùng xây dựng cuộc sống. Vậy mà hết lần này đến lần khác anh hứa hẹn rồi lại thất hứa. Mỗi lần như vậy, chúng tôi lại xảy ra mâu thuẫn. Chỉ đến khi xảy ra một trận cãi vã lớn, tôi mới thực sự hiểu rõ con người anh.
Bố chồng nói chuyện riêng với tôi, kể rằng trước đến nay anh vốn lười biếng, không chịu làm ăn, từng bỏ dở việc học từ thời sinh viên, suốt ngày chơi bời, tụ tập bạn bè, gia đình bất lực. Bố chồng còn bảo không ai trong nhà khuyên được anh. Đến khi anh lấy tôi, mọi người thở phào nhẹ nhõm vì nghĩ sẽ có người khiến anh tu chí làm ăn, sống đàng hoàng.
Tất cả những điều này, gia đình anh không hề cho tôi biết trước khi hai đứa kết hôn, thực sự khiến tôi thấy mình như bị lừa. Mẹ chồng luôn bao che cho con trai, anh chị em trong nhà cũng giữ im lặng. Đến tận giờ, mẹ chồng vẫn cố giấu bản chất thật của anh. Có những lời bà nói với tôi rất khó nghe nhưng trước đây tôi đều cố gắng bỏ qua, nghĩ bà thương con nên mới như vậy.
Hiện tại, chúng tôi ly thân hơn một tuần. Tôi không biết nên làm gì tiếp theo. Mong được các bạn chia sẻ.
Hai năm rồi em à. Đã hai năm qua tôi chưa một lần sử dụng đến từ "yêu", đã hai năm rồi tôi chưa làm một bài thơ nào, đã hai năm tôi cảm thấy mình là một con người khô cứng. Và khi nhắc đến từ "yêu" vẫn có cảm giác rất lạ và tự thấy nó quá "xa xỉ" đối với bản thân. Có lẽ tôi không muốn nhìn thấy nó.
Có phải do cuộc sống xô bồ, tấp nập khiến con người ta vô cảm và lãnh đạm hơn, hay do mối tình đầu có sức ám ảnh lớn đến như vậy. Nhưng ngày hôm nay, ngồi giở lại những trang thư, những bài thơ tôi viết tặng em, cảm xúc lại ùa về. Có lẽ đây là lần cuối cùng tôi viết và muốn dành cho em những dòng này.
Mối tình đầu của tôi là em, là những trang thư đầy cảm xúc sau những giờ học trên lớp, là những bài thơ tình tôi viết tặng em mỗi khi đêm về, là những cái nắm tay thật chặt cùng vượt qua khó khăn, là sự nhớ nhung da diết mỗi khi xa nhau, là giọt nước mắt tôi lau cho em mỗi khi giận hờn hay sự giận dỗi vô cớ của tuổi mới biết yêu...
Hai năm đối với tôi không phải là khoảng thời gian quá dài nhưng để lại trong tôi nhiều cảm xúc đến vậy. Nó đẹp, nó lãng mạn quá đến mức mà hai năm sau tôi vẫn cảm giác mình còn rất lạnh nhạt với tình yêu. Tôi như người vô hồn, không biết giải thích điều đó như thế nào.
Em trong tôi là gì?
Tôi nhớ em nhớ những buổi sớm chiều
Trông về phương ấy nhớ bao nhiêu
Lời thề ước vẹn tròn cung nguyệt quế
Đâu chịu nhòa khi tới giữa mùa trăng
Tôi đã yêu như chết là hạnh phúc
Tôi quên mình chỉ để nghĩ về em
Người con gái giấu đêm vào trong gió
Có điều chi em mải miết đi tìm
Tôi đã đến cạnh em và tôi biết
Em rất đẹp và rất đỗi dịu dàng
Ám ảnh tôi trọn vẹn một kiếp người
Ngay cả nếu âm thầm tim hóa đá
Tình lặng yên cũng hóa thành mây nước
Mênh mông quá khoảng trời nay ai lấp?
Khi thanh âm cũng bất lực không lời
Sẽ chỉ còn quầng thu và nỗi nhớ
Mãi cô đơn vằng vặc sáng giữa trời...
Người ta bảo: "Tình yêu đầu khó thành?". Tôi bảo em, em không tin. Em nói sẽ có những trường hợp ngoại lệ. Tôi cũng vậy, tôi không tin vào điều đó và tin mối tình của chúng tôi là trường hợp ngoại lệ. Nhưng cuối cùng vẫn không thể tránh khỏi "lời nguyền" ấy.
Tôi đậu đại học, em không đậu rồi tự dưng giữa hai ta có điều gì đó ngăn cách. Cũng đêm Noel năm ấy, tôi nói lời yêu em rồi cũng đúng đêm Noel hai năm sau, tôi nói lời chia tay với em. Tôi buồn và cũng biết em buồn. Nhưng tình yêu mà, khó nói nên lời, nó đến không hiểu vì sao lại đến rồi bất chợt đi cũng không thể giải thích được tại sao. Cho đến bây giờ, tôi không biết chúng tôi chia tay là do đâu?
Nhiều lần gặp lại em giữa chốn đông người, em vẫn như thế, vẫn là cô gái dịu dàng với mái tóc dài và nụ cười rất duyên. Có lẽ vì thế mà ngày xưa tôi chết mê chết mệt em. Tôi cũng vẫn như thế, là một con người sống nội tâm và ước mong làm được nhiều việc lớn. Vậy mà tình cảm giữa tôi và em lại không còn như xưa. Đơn giản thôi, hoàn cảnh sống thay đổi sẽ khiến con người ta có nhiều cái thay đổi lắm. Và tình yêu cũng là một nạn nhân trong số đó.
Những bài thơ tình, những trang thư tôi viết tặng em và em viết cho tôi, tôi vẫn còn giữ nguyên vẹn như một bằng chứng cho ký ức đẹp, một thời mộng mơ của tuổi học trò, ngây ngô và e thẹn. Tôi sẽ còn giữ nó, giữ cả những ký ức về em.
Ngày hôm nay, nhận được tin em sắp lấy chồng, tôi không buồn. Thật sự là như vậy nhưng lại có cái cảm giác gì đó rất khó tả, lòng tôi tự nhiên đau thắt lại. Ừ thì cũng vui chứ, người ta chẳng nói là: "Hạnh phúc nhất của cuộc đời là được trông thấy người mình yêu thương được hạnh phúc". Tôi mừng hạnh phúc cho em. Hy vọng rằng người mới sẽ tốt hơn tôi và yêu em nhiều hơn tôi, hy vọng người mới sẽ mang đến cho em thật nhiều hạnh phúc, thật nhiều niềm vui.
Cầu chúc cho em được hạnh phúc. Tôi sẽ không bao giờ quên được mối tình đầu của tôi...
Có lẽ tôi thuộc kiểu người ngược lại với tác giả của câu chuyện "Làm đồng nào tiêu đồng đó giúp tôi lạc quan, thoải mái đầu óc". Tôi không thấy thoải mái khi làm bao nhiêu tiêu bấy nhiêu, mà ngược lại, chỉ khi có một khoản tiết kiệm bên người, tôi mới thực sự nhẹ đầu và lạc quan. Khoản tiết kiệm đó ít thì độ yên tâm ít, còn nhiều hơn thì tôi sẽ yên tâm hơn.
Tôi kiếm tiền không giỏi, thu nhập ở mức vừa phải, có tháng dư, có tháng cũng phải cân đối. Nhưng thay vì để tiền trôi đi hết, tôi luôn cố gắng giữ lại một phần, dù nhỏ. Ban đầu chỉ là vài triệu, rồi dần dần thành một khoản rõ ràng hơn và nó như một điểm tựa tinh thần của tôi. Với tôi, cảm giác trong nhà không có khoản dự phòng nào thực sự rất bất an. Nhất là khi có các tình huống bất ngờ như ốm đau, công việc trục trặc hay một việc gì đó phát sinh, mới thấy khoản tiết kiệm có tác dụng lớn.
Tôi không nghĩ tiết kiệm đồng nghĩa với hà tiện hay bóp nghẹt bản thân. Tôi vẫn chi tiêu cho những thứ mình thích, vẫn đi ăn, đi chơi khi cần. Nhưng tôi chọn cách chi tiêu có ý thức hơn. Tôi biết mỗi người một cách sống, chẳng ai có quyền phán xét ai. Cũng may, người bạn đời của tôi cùng quan điểm với tôi. Cảm ơn mọi người đã lắng nghe chia sẻ của tôi.
