Sau 10 năm, bóng đá trẻ Việt Nam mới được tận hưởng trở lại bầu không khí World Cup, khi U.17 Việt Nam giành vé thông hành đến đấu trường thế giới nhờ lọt vào tứ kết U.17 châu Á 2026.
Chiến thắng 3-2 trước U.17 UAE (rạng sáng 14.5) không phải thành tích đơn lẻ, mà là hệ quả tất yếu khi U.17 Việt Nam vươn mình mạnh mẽ trong 2 năm qua. Từ thế hệ 2008 của Hoàng Trọng Duy Khang, Hoa Xuân Tín… đến lứa 2009 của Chu Ngọc Nguyễn Lực, Lê Trọng Đại Nhân, Nguyễn Văn Dương, Lê Sỹ Bách, HLV Cristiano Roland đã tạo được dòng chảy tiếp nối thông suốt để U.17 Việt Nam trở thành thế lực châu Á.
Suốt 2 năm, U.17 Việt Nam chỉ thua 1 trong 19 trận ở các giải đấu chính thức. Trong đó, 13 trận gần nhất, học trò Roland ghi tới 55 bàn (chỉ 1 trận không ghi bàn). Dưới bàn tay chèo lái của Roland, toàn đội hòa Nhật Bản, thắng Úc, Uzbekistan, Ả Rập Xê Út, UAE, Yemen, Malaysia. Mọi chiến thắng dù là chính thức hay giao hữu đều là một nhịp cầu trưởng thành, để các cầu thủ lớn dần sau từng bước chân.
Đoạt vé tới World Cup, lọt vào tứ kết châu Á, đó có lẽ chưa phải giới hạn cuối của lứa U.17 Việt Nam. Sau thành công của U.23 Việt Nam với ngôi vương SEA Games và tấm HCĐ U.23 châu Á, bóng đá Việt Nam lại vun trồng được “vụ mới”, với những hạt giống tiềm năng toàn diện. “Các cầu thủ đã xong nhiệm vụ chứng tỏ tiềm năng. Họ có tư duy, kỹ chiến thuật tốt, luôn biết phải làm gì trong mọi hoàn cảnh, hiểu cách kiểm soát trận đấu”, HLV Cristiano Roland khẳng định.
Chủ tịch Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) Trần Quốc Tuấn tiết lộ với Báo Thanh Niên: “Đội tuyển Việt Nam sẽ đá vòng loại World Cup 2034 với nòng cốt là lứa 2008 – 2009, đang khoác áo U.17 Việt Nam. Tôi đã động viên U.17 rằng các em phải có ước mơ, mục tiêu. 7 năm nữa, các em sẽ khoác áo đội tuyển Việt Nam, vậy nên bây giờ phải tập trung cố gắng. Đây là lứa tiềm năng, được đầu tư kỹ, với kỳ vọng các cầu thủ sẽ khoác áo U.20 Việt Nam trong 2 năm nữa để dự VCK châu Á, hoặc nếu dự World Cup thì quá tốt.
Bóng đá là câu chuyện của thế hệ. Không phải cứ đầu tư là thành công, mà đó chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ là phải có những lứa tài năng. VFFđịnh hướng cho các cầu thủ trẻ phát triển nhanh nhất, để quan trọng là cống hiến cho đội tuyển Việt Nam. Nhờ vậy, các em sẽ có mục tiêu phấn đấu cho sự nghiệp”.
Phát triển cầu thủ trẻ là chuyện từng là nỗi day dứt suốt nhiều năm của bóng đá Việt Nam.
Cách đây 10 năm, thế hệ U.16 Việt Nam của HLV Đinh Thế Nam cũng từng thắng Úc, Kyrgyzstan để lọt vào tứ kết châu Á, với nhiều điểm giống U.17 hiện tại: lối chơi phóng khoáng, đẹp mắt, ban bật kỹ thuật, có nhiều nhân tố giỏi như Nguyễn Hữu Thắng, Nguyễn Trần Việt Cường, Nguyễn Duy Khiêm, Nguyễn Thanh Bình. Nhìn rộng ra, lứa 2000 còn có Khổng Minh Gia Bảo, Phạm Gia Hưng, Nguyễn Hai Long đều được đánh giá rất tiềm năng.
Thế nhưng, thế hệ ấy cứ nhạt dần, rồi “biến mất” khi bước vào ngưỡng cửa cạnh tranh lên tuyển. Lúc này, lứa 2000 chỉ còn Hai Long có chỗ đứng ở đội tuyển Việt Nam. Gia Hưng và Việt Cường mới được gọi lên và chủ yếu ngồi dự bị.
Giai đoạn 5 năm, tính từ tuổi 17 đến 22, đã vùi lấp tiềm năng của nhiều thế hệ, bởi các cầu thủ không được thi đấu thường xuyên, không có môi trường phát triển ổn định để tích lũy. Tất nhiên, bất cứ nền bóng đá nào, dù mạnh như Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc hay Uzbekistan cũng có những thế hệ như vậy. Nhưng, đó là những nước vốn “thừa mứa” nhân tài để gạn đục khơi trong được một đội tuyển mạnh. Bóng đá Việt Nam chưa dư dả nhân tài như vậy. Do đó, đã có là phải giữ.
Giải trẻ cần đa dạng hơn để cầu thủ trẻ được chơi tối thiểu 25-30 trận mỗi năm, các đội nên mở lòng với cầu thủ trẻ (không chỉ dừng lại ở HAGL, PVF-CAND, SLNA, Thể Công Viettel hay Hà Nội), và trên hết, V-League cần đẳng cấp hơn, với các đội bóng xây dựng lối chơi thực sự khoa học, thay vì mua thật nhiều ngoại binh giỏi và đá… bóng dài.
Vé dự World Cup trẻ không phải bảo đảm cho thành công. U.17 Việt Nam còn chặng đường dài phải đi, mà trên chặng đường ấy, các cầu thủ không thể bước đi đơn độc.
Không ít người cho rằng tuổi già đồng nghĩa với suy giảm thể lực và hạn chế vận động. Tuy nhiên, trường hợp của VĐV marathon 82 tuổi Lopez Garcia cho thấy cơ thể con người vẫn có thể thích nghi mạnh mẽ nếu được rèn luyện đúng cách và kiên trì theo thời gian.
Theo The Washington Post, Juan Lopez Garcia bắt đầu chạy bộ khi đã 66 tuổi, thời điểm mà nhiều người lựa chọn nghỉ ngơi thay vì thử thách thể lực. Từ những bước chạy đầu tiên chỉ vài trăm mét, cụ ông dần nâng quãng đường chạy lên hàng chục cây số và tham gia các cuộc thi marathon khi ông đã bước sang tuổi 70.
Đến năm 2024, ông chính thức vô địch thế giới ở nhóm tuổi của mình tại cự ly 50km (thường gọi là ultra marathon - siêu marathon) với thành tích 3 giờ 39 phút. Thành tích này không chỉ giúp ông giữ kỷ lục nhóm tuổi 80-84 mà còn gây chú ý khi tốc độ và sức bền vượt xa nhiều người trẻ hiện nay.
Hành trình của Lopez Garcia không phải là một cú bứt phá nhất thời mà là kết quả của quá trình tích lũy thể lực đều đặn qua nhiều năm. Ông từng đi bộ tới 872km trên tuyến hành hương Camino de Santiago trước khi chuyển sang chạy bộ và duy trì cường độ tập luyện ổn định.
Điều khiến giới chuyên môn bất ngờ không chỉ là thành tích thi đấu marathon mà còn là nền tảng thể chất vượt trội của ông. Các nghiên cứu cho thấy chỉ số VO2 max của Lopez Garcia, thước đo khả năng hấp thụ và sử dụng oxy, gần như tương đương với một người đàn ông khỏe mạnh ở độ tuổi 20-30.
Không dừng lại ở đó, khả năng hô hấp và hiệu quả sử dụng oxy của ông cũng vượt trội so với phần lớn người cùng độ tuổi. Nhờ vậy, ông có thể duy trì tốc độ ổn định trong thời gian dài và đạt cường độ cao trong các cuộc đua siêu marathon.
Dù vậy, các chuyên gia cho rằng đây không hoàn toàn là “ngoại lệ phi thường” mà là kết quả của quá trình tập luyện đúng cách và liên tục. Cơ thể của Lopez Garcia cho thấy con người vẫn có thể cải thiện thể lực đáng kể, ngay cả khi bắt đầu muộn hơn bình thường.
Theo The Washington Post, nền tảng giúp Lopez Garcia duy trì phong độ đến từ sự kỷ luật trong tập luyện và lối sống đơn giản. Ông duy trì chạy khoảng 65km mỗi tuần và tăng dần cường độ trước mỗi cuộc đua lớn, với sự theo dõi từ huấn luyện viên cá nhân.
Phần lớn các buổi tập marathon của ông diễn ra ở cường độ vừa phải, xen kẽ những bài chạy nước rút hoặc thay đổi tốc độ để cải thiện sức bền. Cách tập này giúp cơ thể thích nghi dần với áp lực mà không gây quá tải, đặc biệt quan trọng ở độ tuổi ngoài 80.
Bên cạnh đó, Lopez Garcia dành hai buổi mỗi tuần để tập luyện tại nhà với các bài tập sử dụng trọng lượng cơ thể. Điều này giúp duy trì sức mạnh cơ bắp và hạn chế nguy cơ chấn thương trong quá trình chạy marathon đường dài.
Chế độ ăn uống của ông cũng không quá cầu kỳ mà theo kiểu Địa Trung Hải với thực phẩm đơn giản và cân bằng. Ông cho biết: “Tôi ăn uống hoàn toàn bình thường”, nhấn mạnh rằng dinh dưỡng ổn định và phù hợp quan trọng hơn các chế độ ăn kiêng phức tạp.
Một yếu tố quan trọng khác là tâm lý tích cực và sự kiên trì dài hạn. Lopez Garcia tin rằng việc bắt đầu muộn không phải là rào cản, khi ông khẳng định: “Nếu bạn lớn tuổi mà mới bắt đầu tập thể dục, hãy bắt đầu từ từ, giống như tôi đã từng làm”.
Các chuyên gia cũng đồng tình rằng thành công của ông không chỉ đến từ yếu tố di truyền mà còn từ lối sống lành mạnh. Việc duy trì vận động đều đặn, tăng dần cường độ và giữ tinh thần ổn định giúp cơ thể thích nghi tốt với quá trình lão hóa.
Câu chuyện của Lopez Garcia cho thấy ranh giới về tuổi tác trong thể thao không phải vấn đề nếu có phương pháp đúng. Quan trọng hơn, hành trình của ông là lời khẳng định rằng việc cải thiện sức khỏe và thể lực chưa bao giờ là quá muộn để bắt đầu.
Diễn biến nóng bắt đầu từ phút 90+1, khi Thanh Nam (CLB Thanh Hóa) có pha phạm lỗi với Wesley Nata sát đường biên. Đứng rất gần khu vực xảy ra va chạm, HLV Velizar Popov lập tức phản ứng với trọng tài thứ 4 Ngô Duy Lân. Tình huống nhanh chóng trở nên căng thẳng, buộc tiền đạo Rimario – học trò cũ của ông tại CLB Thanh Hóa – phải chạy tới can ngăn, ôm vị chiến lược gia người Bulgaria nhằm xoa dịu.
Tuy nhiên, mọi thứ không dừng lại. Đến phút 90+3, trọng tài chính Nguyễn Viết Duẩn rút thẻ vàng với HLV Popov sau những phản ứng gay gắt. Quyết định này càng khiến ông nổi nóng, lập tức lao về phía trọng tài với thái độ giận dữ.
Chỉ một phút sau, ở phút 90+4, trọng tài Viết Duẩn tiếp tục rút thẻ vàng thứ hai, đồng nghĩa với việc truất quyền chỉ đạo HLV Popov. Đỉnh điểm của hành vi phản cảm đến ở phút 90+5, khi ông rời khu kỹ thuật trong trạng thái không giữ được bình tĩnh, ném thẻ tác nghiệp về phía cabin trước khi ngồi xuống với vẻ mặt đầy thất vọng.
HLV Popov bức xúc ngoài đường biên
ẢNH: MINH TÚ
Thuyền trưởng CLB Thể Công Viettel phản ứng với trọng tài và nhận thẻ đỏ
Ông được can ngăn và phải rời khỏi khu vực kỹ thuật
Trước đó, chiến lược gia này đã có một trận đấu nhiều áp lực khi đội bóng áo lính bị từ chối 2 bàn thắng trong hiệp 1 sau khi tham khảo VAR. Những quyết định này khiến ông nhiều lần phản ứng, thậm chí ném chai nước ngay trong khu vực kỹ thuật.
Do HLV Velizar Popov bị thẻ đỏ nên trợ lý Nguyễn Văn Biển thay nhà cầm quân này tham dự họp báo. Trước đó, vào ngày 8.4, CLB Thể Công Viettel đã gửi công văn, đề nghị trợ lý Nguyễn Văn Biển thay HLV Velizar Popov tham dự họp báo sau trận. Dù vậy, VPF cũng ngay lập tức gửi công văn phản hồi, bác bỏ đề xuất này và yêu cầu CLB Thể Công Viettel tuân thủ điều lệ giải.
Xuất hiện tại buổi họp báo, trợ lý HLV Popov nói: “Tôi không muốn nói sâu về trọng tài, nhưng thẻ đỏ của HLV Popov là không hợp lý. Ông ấy chỉ trao đổi và hỏi vì sao tình huống đó cầu thủ Thanh Hóa không bị thẻ vàng. Trọng tài bàn Ngô Duy Lân nói đó là bóng đá", rồi gọi trọng tài chính vào rút thẻ. Với tôi, một trọng tài FIFA xử lý như vậy là không thỏa đáng. Tôi vốn rất bình tĩnh, nhưng tình huống này khiến tôi thực sự bức xúc”.
Dù vậy, vị trợ lý này cũng thừa nhận chiến thắng là rất khó khăn và cuộc đua vô địch vẫn rộng mở: “Chúng tôi sẽ cố gắng tối đa từng trận. V-League không có đội nào yếu hay mạnh rõ rệt, trận này chúng tôi phải nỗ lực rất nhiều mới giành được 3 điểm”.
Ở chiều ngược lại, HLV Mai Xuân Hợp của CLB Thanh Hóa lại thể hiện sự điềm đạm khi nói về trận đấu: “Thực ra, tinh thần toàn đội, động lực thi đấu và việc tuân thủ đấu pháp của ban huấn luyện đều được các cầu thủ Thanh Hóa đảm bảo. Trong bóng đá, có những cơ hội mà mình không ghi được thì rất đáng tiếc. Thua là điều không tránh khỏi, còn quyết định của trọng tài là điều bình thường".
Thuyền trưởng CLB Thanh Hóa cũng nói về việc HLV Popov nhận thẻ đỏ: "Việc ông Popov – cựu HLV Thanh Hóa – có những phản ứng như vậy cũng là điều bình thường trong bóng đá chuyên nghiệp. Sau tình huống đó tinh thần của chúng tôi không hề bị ảnh hưởng. Hai đội đều chơi chặt chẽ, vì đã hiểu nhau rất rõ".
Nhà cầm quân này cũng nhấn mạnh CLB Thanh Hóa đang trải qua giai đoạn khó khăn về lực lượng và tài chính, nhưng toàn đội vẫn giữ tinh thần chiến đấu: “Chặng đường phía trước còn nhiều gian nan, nhưng chúng tôi không bỏ cuộc. Sau lưng đội là người hâm mộ, và cái tên CLB Thanh Hóa sẽ không mất”.
Ngôi đầu bảng sau lượt trận mở màn bảng C VCK U.17 châu Á 2026 dù chưa đảm bảo vé đi tiếp (tương đương suất dự U.17 World Cup), nhưng đóng vai trò lực đẩy niềm tin cho U.17 Việt Nam trên hành trình chông gai trước mắt.
Thầy trò HLV Cristiano Roland đã thắng đối thủ trên lý thuyết là yếu nhất bảng C. Tuy nhiên, 3 điểm trước U.17 Yemen mới là điều kiện cần. Để vào tứ kết, U.17 Việt Nam cần tối thiểu hai trận hòa trước U.17 Hàn Quốc và U.17 UAE, do hai đội này đã hòa nhau lượt đầu. Trong đó, màn đọ sức với Hàn Quốc lúc 23 giờ ngày 10.5 đóng vai trò mở khóa tấm vé đi tiếp. Nếu ngăn đối thủ có 3 điểm, cơ hội của U.17 Việt Nam sẽ mở toang.
U.17 Hàn Quốc là thế lực châu Á với 8 lần đoạt vé dự U.17 World Cup, 2 lần vô địch và 2 ngôi á quân. Dù vậy ở sân chơi trẻ, khi chênh lệch trình độ, kinh nghiệm và tư duy chơi bóng không quá lớn, bất ngờ luôn có chỗ hiện diện.
Chính thành công của U.23 Việt Nam ở VCK U.23 châu Á 2026 (diễn ra đầu năm nay) là ví dụ sống động. Học trò HLV Kim Sang-sik đã đánh bại U.23 Jordan (2-0) ở trận ra quân, rồi hạ gục tiếp U.23 Kyrgyzstan và U.23 Ả Rập Xê Út để khép lại vòng bảng với 3 trận toàn thắng. U.23 Việt Nam đánh bại U.23 UAE ở tứ kết, và mặc dù dừng bước trước U.23 Trung Quốc tại bán kết, nhưng Đình Bắc cùng đồng đội đã thắng U.23 Hàn Quốc ở trận tranh hạng ba để mang về tấm HCĐ U.23 châu Á đầu tiên.
Dù bóng đá Việt Nam còn khoảng cách xa với Hàn Quốc, nhưng ở một trận đấu cụ thể tại giải trẻ, cơ hội chiến thắng luôn tồn tại. U.23 Việt Nam đã thắng U.23 Hàn Quốc nhờ đấu pháp phòng ngự phản công biết mình biết người, nguồn thể lực dồi dào để pressing dồn dập, cùng các mảng miếng phối hợp đập nhả tốt trên nền tảng tập luyện nhuần nhuyễn và định hướng chơi rõ ràng.
Những yếu tố ấy, U.23 Việt Nam có và U.17 Việt Nam cũng có. Thế hệ U.17 của HLV Cristiano Roland đang đi con đường rất giống đàn anh: sở hữu chuỗi trận bất bại kéo dài (16 trận, so với 11 trận của U.23), vô địch Đông Nam Á trước khi đá giải châu Á tổ chức tại Ả Rập Xê Út, nằm ở bảng đấu có hai đội Tây Á, và đánh bại một đội Tây Á trong trận ra quân.
Tất nhiên, những điểm tương đồng nêu trên không đảm bảo U.17 Việt Nam sẽ tiến xa như U.23. Nhưng, thành công của lứa đàn anh là tấm gương truyền cảm hứng mạnh mẽ, để U.17 hiểu rằng chỉ cần cố gắng và kiên định, mọi điều đều có thể xảy ra. Bóng đá trẻ Việt Nam đã chuyển mình trong một thập kỷ qua, đủ nhiều để không còn lép vế khi gặp các đội mạnh.
HLV Cristiano Roland của U.17 Việt Nam cũng có nhiều điểm giống ông Kim Sang-sik, khi cùng bắt đầu sự nghiệp huấn luyện đội tuyển vào năm 2024, cùng xây dựng lối chơi trên nền tảng phòng ngự chắc chắn và pressing có tổ chức, cùng có niềm tin vào tinh thần tập thể nhiều hơn phẩm chất cá nhân, cũng như cùng đề cao khâu "truyền lửa" để thúc đẩy tinh thần.
Ông Kim Sang-sik từng nói: "Một HLV giỏi cần truyền cảm hứng để thôi thúc cầu thủ cố gắng". Trong khi ông Roland bày tỏ: "HLV phải thôi thúc ý chí của từng cầu thủ, làm tốt khâu tâm lý, giúp cầu thủ khát khao hoàn thiện bản thân và vào trận với ý chí rực lửa".
HLV Kim Sang-sik đã đưa tập thể U.23 Việt Nam từ chỗ thua bán kết SEA Games và bị loại ở tứ kết U.23 châu Á, trở thành đội bóng vô địch Đông Nam Á, đoạt HCĐ châu Á và thắng 16/17 trận gần nhất.
Còn với Roland, đội bóng U.17 Việt Nam từng thua bán kết Đông Nam Á 2 năm trước đã trở thành dĩ vãng, nhường chỗ cho tập thể vô địch khu vực, bất bại 16 trận, thắng Úc, Ả Rập Xê Út, Uzbekistan, hòa Nhật Bản, UAE. Vẫn những cầu thủ ấy, nhưng kết quả đã khác khi những người thầy đủ tâm và tầm hiện diện. HLV Kim Sang-sik hay Roland có thể không phải người giỏi nhất, song lại là người phù hợp với bóng đá trẻ Việt Nam. Cả hai từng là cầu thủ để có sự thấu hiểu, gần gũi, học trò, có phương pháp huấn luyện phù hợp. Và trên hết, là lòng tin sắt đá vào con đường đã chọn.
HLV Roland sẽ cùng U.17 Việt Nam viết nên câu chuyện của riêng mình.
