Trong bối cảnh thế giới công nghệ đang căng mình vì cuộc khủng hoảng giá linh kiện, Windows 11 bỗng chốc trở thành tâm điểm chỉ trích khi bị cáo buộc chiếm dụng tài nguyên máy tính một cách vô tội vạ. Đứng trước làn sóng quay lưng từ người dùng, Microsoft cuối cùng đã phải lộ diện dự án đầy tham vọng mang tên K2 – một nỗ lực nhằm trả lại sự mượt mà cho hệ điều hành của hãng.
Một thử nghiệm gần đây với các công cụ tối ưu hóa độc lập trên GitHub đã hé lộ một sự thật gây sốc: Chỉ với vài tab trình duyệt chạy nền, Windows 11 có thể đẩy mức chiếm dụng lên tới 17 GB RAM. Tuy nhiên, sau khi thực hiện các bước dọn dẹp hệ thống, con số này lập tức giảm xuống còn 11 GB mà không ảnh hưởng đến trải nghiệm. Điều này đặt ra một câu hỏi lớn rằng 6 GB RAM dư thừa đó đã đi đâu?
Câu trả lời nằm ở hệ thống phần mềm rác (bloatware) và các tiến trình AI chạy ngầm được Microsoft nhồi nhét, vốn liên tục lặp lại sau mỗi 10 giây. Với những bộ PC gaming cấu hình mạnh mẽ, đây có thể chỉ là một con số nhỏ, nhưng với các dòng PC cấu hình thấp hoặc máy chơi game cầm tay (Handheld PC), đây thực sự là một áp lực lớn cho hiệu năng.
Mục tiêu của dự án K2 không chỉ dừng lại ở việc dọn rác. Microsoft đang tham vọng tối ưu hóa Windows 11 sâu đến mức có thể cạnh tranh sòng phẳng với SteamOS của Valve – hệ điều hành vốn nổi tiếng vì sự gọn nhẹ và tối ưu tuyệt đối cho chơi game. K2 hứa hẹn sẽ khai tử bloatware, tinh chỉnh lại cách thức hoạt động của AI và ưu tiên tài nguyên tối đa cho các tác vụ nặng như gaming hay đồ họa.
Trong khi chờ đợi K2 chính thức ra mắt, cộng đồng công nghệ đang truyền tay nhau các công cụ tối ưu từ các nhà phát triển độc lập. Những giải pháp này giúp thu hồi từ 2 – 6 GB RAM trong thời gian thực, giúp giảm tải sự nặng nề của hệ điều hành hiện tại.
Liệu Microsoft có thực sự biến Windows thành một hệ điều hành gọn nhẹ, hay K2 chỉ là một lời hứa suông khác? Câu trả lời sẽ có trong các bản cập nhật lớn sắp tới. Nhưng có một điều chắc chắn là nếu không thay đổi, người dùng sẽ sớm tìm đến những lựa chọn thay thế nhẹ nhàng và hiệu quả hơn.
Nhà nghiên cứu bảo mật người Na Uy, Tom Jøran Sønstebyseter Rønning, đã phát hiện thông tin bất ngờ khi cho biết Microsoft Edge lưu trữ mật khẩu dưới dạng văn bản dễ đọc trong bộ nhớ RAM, ngay cả khi trình duyệt vẫn đang hoạt động. Phát hiện này được Rønning minh họa qua một video đăng tải trên mạng xã hội X.
Theo kết quả điều tra, Edge không chỉ giải mã mật khẩu khi tự động điền, mà còn lưu trữ tất cả thông tin đăng nhập đã lưu trong bộ nhớ hệ thống trong suốt thời gian trình duyệt hoạt động. Điều đó có nghĩa là nếu ai đó có quyền truy cập cục bộ vào máy tính, họ có thể dễ dàng trích xuất thông tin này từ bộ nhớ RAM mà không cần mở trình quản lý mật khẩu của trình duyệt.
Microsoft đã xác nhận hành vi này là có chủ ý và cho biết đó là một quyết định thiết kế, không phải là lỗi phần mềm. Tuy nhiên, công ty vẫn chưa giải thích rõ ràng lợi ích thực tiễn của việc lưu trữ dữ liệu nhạy cảm như vậy trong bộ nhớ máy tính. Đối với những người sử dụng Microsoft Edge làm trình quản lý mật khẩu chính, phát hiện này đặt ra những câu hỏi nghiêm trọng về quyền riêng tư và bảo mật cục bộ.
Đáng chú ý, các trình duyệt dựa trên Chromium khác, như Google Chrome, không gặp phải vấn đề tương tự. Trong hầu hết các trường hợp, thông tin xác thực chỉ được giải mã khi sử dụng và sẽ bị xóa ngay sau đó, giúp giảm thiểu thời gian dữ liệu bị lộ trong bộ nhớ. Tuy nhiên, với Microsoft Edge, logic dường như khác biệt.
Rønning đã công bố một công cụ thử nghiệm trên GitHub cho phép người dùng xác minh cách thức trích xuất mật khẩu từ RAM ở định dạng dễ đọc. Các hệ thống xác thực tích hợp trong trình duyệt cũng không ngăn chặn được kiểu trích xuất này, dẫn đến sự chỉ trích gia tăng trong cộng đồng an ninh mạng.
Theo chia sẻ từ nguồn rò rỉ nổi tiếng Ice Universe, các nguồn tin nội bộ từ Samsung cho thấy công ty dường như vẫn chưa có ý định áp dụng Liquid Glass trong phiên bản One UI 9 sắp tới. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Google bắt đầu áp dụng ngôn ngữ thiết kế của Apple vào Android 17.
Apple đã giới thiệu Liquid Glass với iOS 26, trong khi Google cũng đang triển khai các hiệu ứng trong suốt, giống như Liquid Glass cho các yếu tố hệ thống trong Android 17. Mặc dù cả hai thiết kế này đều có sự tương đồng, nhưng chúng không hoàn toàn giống nhau. Phiên bản của Apple có độ bão hòa và khả năng khúc xạ cao hơn, trong khi cách tiếp cận của Google lại tinh tế hơn với các hiệu ứng kính trong suốt xuất hiện trong Quick Panel, thanh điều chỉnh âm lượng và thông báo.
Samsung đã bắt đầu áp dụng thiết kế Glass UI trong One UI 8.5 cho Quick Panel và biểu tượng, cho thấy công ty Hàn Quốc đang tiến tới một phong cách thẩm mỹ tương tự mà không cần theo Apple. One UI 9 dự kiến sẽ tiếp tục phát triển xu hướng này với các hiệu ứng kính và mờ mở rộng hơn.
Lưu ý rằng, mặc dù Ice Universe đã xác nhận rằng các bản dựng đầu tiên của One UI 9 không có "xu hướng áp dụng Liquid Glass" nhưng cụm từ "trong thời điểm hiện tại" là một yếu tố rất quan trọng. Điều đó cho thấy Samsung có thể đang xây dựng nền tảng cho một thiết kế Liquid Glass trong tương lai, nhưng việc triển khai đầy đủ dường như sẽ được hoãn lại cho đến One UI 9.5 vào năm 2027.
One UI 9 dự kiến sẽ ra mắt chính thức cùng với Galaxy Z Fold8 và Z Flip8 vào tháng 7.2026, trong khi phiên bản beta công khai sẽ mở cho dòng Galaxy S26 vào cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6. Đáng chú ý, Samsung đã chuyển Galaxy S22 series và Galaxy Z Fold 4 sang lịch cập nhật bảo mật hằng quý, có nghĩa những thiết bị này sẽ dừng lại ở One UI 8.5, cùng với Galaxy S21 FE và A53.
Nhìn chung, Samsung có thể đang chuẩn bị cho một sự thay đổi lớn trong thiết kế giao diện người dùng, mặc dù thời điểm áp dụng thiết kế Liquid Glass vẫn còn là một dấu hỏi.
Trong thử nghiệm hè năm ngoái, Anthropic thiết lập doanh nghiệp hư cấu mang tên Summit Bridge, trong đó Claude được giao quyền kiểm soát hệ thống email. Tuy nhiên, Claude phát hiện một email về kế hoạch vô hiệu hóa mình, đồng thời tìm thấy các email về chuyện ngoại tình của một kỹ sư hư cấu tên Kyle Johnson. Sau đó, mô hình đe dọa sẽ công khai vụ ngoại tình nếu không hủy kế hoạch tắt nó.
Trong quá trình thử nghiệm nhiều phiên bản Claude khác nhau, Anthropic nhận thấy AI dùng thủ đoạn tống tiền ở 96% tình huống, khi mục tiêu hoặc sự tồn tại của nó bị đe dọa. Do đó, công ty bắt đầu điều tra nguyên nhân.
"Chúng tôi tin hành vi tống tiền bắt nguồn từ những văn bản trên Internet mô tả AI là xấu xa, từ đó muốn bảo vệ bản thân", Anthropic nói trong bài đăng trên X tuần này. Các văn bản này nằm trong dữ liệu dùng để đào tạo AI, khiến mô hình thực hiện việc đe dọa.
Anthropic khẳng định đã loại bỏ hoàn toàn hành vi tống tiền. "Vậy là lỗi của Yud rồi", Elon Musk bình luận về bài đăng của Anthropic, nhắc đến nhà nghiên cứu Eliezer Yudkowsky, người từng cảnh báo về nguy cơ siêu trí tuệ nhân tạo xóa sổ con người. "Có lẽ cả tôi nữa".
Business Insider cho biết thử nghiệm năm ngoái của Anthropic là một phần trong nỗ lực nghiên cứu nhằm đảm bảo AI phù hợp với lợi ích của con người trong bối cảnh nhiều nhà nghiên cứu và lãnh đạo lo ngại về rủi ro từ các mô hình AI tiên tiến.
Theo Reuters, Musk từng nhiều lần đề cập nguy cơ AI xóa sổ con người. Khi làm chứng tại tòa trong vụ kiện nhằm vào OpenAI cuối tháng 4, ông cũng nhắc đến kịch bản AI có thể thành "kẻ hủy diệt", rằng "tình huống tệ nhất có thể là AI tiêu diệt tất cả chúng ta".
Trước đó, năm 2023, "bố già AI" Geoffrey Hinton, giáo sư danh dự tại Đại học Toronto (Canada), nhận định nguy cơ các hệ thống AI hủy diệt con người là 10% và được Musk đồng tình. Trong phỏng vấn trên BBC Radio năm 2024, Hinton tăng tỷ lệ này lên 10-20% và giải thích: "Bạn thấy đấy, trước đây chúng ta chưa bao giờ phải đối mặt với những thứ thông minh hơn chính mình".
