Đông Nam Á sẽ tăng tốc phát triển điện hạt nhân

Bộ Tổng tham mưu Các lực lượng vũ trang Ukraine ngày 20.4 thông báo quân đội đã tấn công nhà máy lọc dầu Tuapse tại tỉnh Krasnodar, miền nam Nga vào rạng sáng cùng ngày. Hôm 16.4, Ukraine cũng tấn công cơ sở này gây ra đám cháy lớn, theo trang The Kyiv Independent.

Tuapse là nhà máy lọc dầu của tập đoàn Rosneft và là một trong 10 cơ sở lọc dầu lớn nhất tại Nga. Nhà máy này có thể lọc xấp xỉ 12 triệu tấn dầu thô mỗi năm.

Vụ tấn công vào rạng sáng 20.4 đã gây thiệt hại các bể chứa và tạo ra đám cháy lớn.

Tỉnh trưởng Krasnodar Veniamin Kondratyev xác nhận có vụ tấn công tại cảng Tuapse nhưng không nêu rõ mục tiêu. Vị quan chức cho biết có một người thiệt mạng và một người bị thương trong vụ tấn công.

Văn phòng công tố viên tỉnh thông báo rằng cơ sở hạ tầng giao thông tại cảng đã bị thiệt hại. Lãnh đạo chính quyền Tuapse Sergey Boyko cho hay các đơn vị cứu hỏa và dịch vụ khẩn cấp đang làm việc tại các đám cháy.

Ukraine chưa bình luận về thông tin thiệt hại do các quan chức Nga đưa ra.

Trước đó, vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) của Ukraine hôm 16.4 đã gây cháy tại Tuapse và khiến dầu tràn ra biển Đen. Vệt dầu có thể được nhìn thấy trong ảnh vệ tinh chụp ngày 19.4, cách cảng vài km. Đám cháy được dập tắt vào ngày 19.4.

TASS dẫn thông tin từ cơ quan chức năng Krasnodar cho biết khu vực bị ô nhiễm lên tới 10.000 m2. Các chuyên gia cũng đã ngăn chặn sự cố tràn dầu trên sông Tuapse sau vụ tấn công. Tổng cộng 750 m phao ngăn dầu loang và 5 thiết bị hút dầu chuyên dụng đã được triển khai.

Tin Gốc: Thanh Niên

Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, cho biết Iran tối 7/5 triển khai nhiều tên lửa, máy bay không người lái tự sát và xuồng cao tốc nhằm vào tàu khu trục USS Truxtun, USS Rafael Peralta và USS Mason đang di chuyển qua eo biển Hormuz để tiến ra vịnh Oman.

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cho biết đây là hành động trả đũa vụ Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn và tấn công các tàu hàng nước này ở eo biển Hormuz.

Các quan chức giấu tên cho biết loạt xuồng tấn công nhanh của Iran đã áp sát đến mức đội tàu chiến Mỹ phải dùng pháo hạm 127 mm, hệ thống phòng thủ cực gần Phalanx và súng máy 12,7 mm để đối phó. Nhóm chiến hạm còn được yểm trợ bằng trực thăng Apache đang làm nhiệm vụ tuần tra ở eo biển Hormuz.

Quân đội Mỹ khẳng định không có tàu chiến nào trúng đòn của đối phương. Tổng thống Donald Trump cũng tuyên bố ba khu trục hạm Mỹ đã di chuyển qua eo biển Hormuz mà không hứng chịu thiệt hại.

Đây không phải lần đầu tàu chiến Mỹ bị Iran nhắm mục tiêu kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực ngày 8/4. CBS News ngày 4/5 dẫn lời các quan chức quốc phòng Mỹ tiết lộ USS Truxtun cùng USS Mason đã tiên phong vượt qua eo biển Hormuz, tiến vào vịnh Ba Tư.

"Hai chiến hạm, được hỗ trợ bởi trực thăng vũ trang Apache và các máy bay khác, đã đối mặt hàng loạt đòn tấn công hiệp đồng của đối phương trong quá trình di chuyển", một quan chức cho hay, mô tả nỗ lực của Iran là "mưa hỏa lực" với những đòn tập kích không ngừng nghỉ, nhưng không nêu cụ thể số lượng mục tiêu bị đánh chặn.

USS Truxtun, USS Rafael Peralta và USS Mason thuộc phiên bản Flight IIA của lớp tàu khu trục Arleigh Burke. Khu trục hạm lớp này được coi là xương sống của hải quân Mỹ với tổng cộng hơn 75 chiếc trong biên chế, được thiết kế xoay quanh hệ thống quản lý chiến đấu Aegis, một trong những tổ hợp tác chiến hiện đại nhất thế giới.

Hệ thống Aegis có chức năng tổng hợp dữ liệu từ các cảm biến trên tàu, mang lại bức tranh toàn cảnh về môi trường tác chiến, đồng thời chỉ thị và dẫn bắn cho các loại vũ khí đánh chặn mục tiêu.

Thành phần chủ chốt của hệ thống Aegis trên phiên bản Flight IIA là radar mảng pha quét điện tử thụ động AN/SPY-1D, với 4 mảng ăng-ten được lắp cố định quanh thượng tầng và cung cấp khả năng bao quát 360 độ vào mọi thời điểm hoạt động.

AN/SPY-1D có tầm hoạt động 320 km với mục tiêu trên không và 85 km đối với tên lửa bay sát mặt biển. Mỗi mảng ăng-ten có khả năng bám bắt 200 mục tiêu cùng lúc.

Chiến hạm lớp Arleigh Burke được trang bị hệ thống phóng thẳng đứng Mark 41, trong đó phiên bản Flight IIA mang 96 ống phóng để khai hỏa nhiều vũ khí khác nhau, gồm tên lửa hành trình tấn công mặt đất Tomahawk, tên lửa phòng không, cùng tên lửa mang ngư lôi chống ngầm VL-ASROC.

Lớp phòng thủ ngoài cùng của tàu chiến Mỹ là các vũ khí tầm xa chuyên chống tên lửa đạn đạo, gồm đạn SM-3, SM-6 và SM-2ER Block IV.

SM-3 có giá tới 36 triệu USD mỗi quả, có nhiệm vụ tiêu diệt tên lửa đạn đạo đối phương trong pha giữa, khi mục tiêu bay hành trình trong không gian. Khi đạt độ cao phù hợp, SM-3 sẽ phóng ra "phương tiện tiêu diệt" sử dụng động năng để hạ mục tiêu, thay vì mang đầu nổ phá mảnh như tên lửa đánh chặn thông thường.

Tên lửa SM-3 có thể đánh trúng mục tiêu ở khoảng cách tối đa 1.200 km và độ cao 100 km. Phiên bản SM-3 Block IIA mới nhất được thiết kế để đối phó tên lửa đạn đạo tầm trung, lấp khoảng trống giữa các tổ hợp phòng thủ tên lửa pha cuối như Patriot và THAAD.

SM-6, còn có tên gọi RIM-174A ERAM, là tên lửa phòng không chuyên đánh chặn máy bay và tên lửa hành trình, đồng thời có thể được sử dụng như vũ khí chống hạm. Mỗi quả có giá khoảng 4,3 triệu USD.

Tập đoàn quốc phòng Raytheon từng nâng cấp phần mềm của SM-6 để bổ sung năng lực đối phó các mối đe dọa từ tên lửa đạn đạo tầm trung, đồng thời phát triển khả năng đánh chặn vũ khí siêu vượt âm. Phó đô đốc Jon Hill, giám đốc Cơ quan Phòng thủ Tên lửa Mỹ (MDA), hồi năm 2022 nhấn mạnh SM-6 là khí tài duy nhất của nước này có thể chặn đầu đạn siêu vượt âm.

SM-2ER Block IV đạt khả năng sẵn sàng chiến đấu sơ bộ từ năm 1999. Loại tên lửa này trang bị đầu dò có khả năng bám bắt mục tiêu bay nhanh với diện tích phản xạ radar nhỏ, cùng hệ thống điều khiển và dẫn đường có thể hoạt động trong môi trường bị gây nhiễu mạnh. Mỗi quả SM-2 thường có giá 2,1-2,4 triệu USD, tùy phiên bản.

Lớp phòng thủ thứ hai là tên lửa phòng không tầm trung RIM-162 ESSM. Đây là phiên bản nâng cấp sâu của dòng RIM-7 Sea Sparrow, được thiết kế nhằm đánh chặn tên lửa hành trình diệt hạm có tốc độ siêu thanh và khả năng cơ động khi tiếp cận mục tiêu.

Kích thước tương đối nhỏ gọn và đơn giản hóa của ESSM cho phép một ống phóng Mark 41 chứa được tới 4 tên lửa, cải thiện đáng kể hỏa lực phòng không tầm trung cho tàu chiến Mỹ.

Phiên bản ESSM Block 1 được trang bị đầu dò radar bán chủ động và đường truyền dữ liệu để cập nhật tham số giữa hành trình, trong khi bản nâng cấp Block 2 sử dụng đầu dò kép gồm radar chủ động và bán chủ động. Mỗi quả ESSM có tầm bắn trên 50 km và chi phí sản xuất khoảng 1,8 triệu USD.

Nếu vũ khí đối phương vượt qua lưới tên lửa phòng không, chiến hạm lớp Arleigh Burke có thể khai hỏa pháo hạm Mark 45 cỡ nòng 127 mm, hệ thống phòng thủ cực gần Phalanx và pháo tự động Mark 38 cỡ nòng 25 mm để đánh chặn mục tiêu.

Tuy nhiên, lưới phòng thủ này vẫn tồn tại một số lỗ hổng, từng khiến lực lượng Mỹ suýt hứng chịu thiệt hại.

Trong sự việc hồi giữa tháng 3, một phương tiện Iran đã áp sát tàu sân bay USS Abraham Lincoln. Một tàu khu trục Mỹ khai hỏa pháo hạm Mark 45 để ngăn chặn phương tiện nhưng liên tiếp bắn trượt, buộc trực thăng cất cánh và phóng tên lửa hạ mục tiêu.

Ngoài các hệ thống phòng không, chiến hạm lớp Arleigh Burke được tích hợp tổ hợp tác chiến điện tử AN/SLQ-32 và các bệ phóng mồi bẫy nhằm đánh lừa tên lửa diệt hạm đang bay tới.

Bryan Clark, cựu sĩ quan hải quân Mỹ và hiện là nhà phân tích tại Viện nghiên cứu Hudson có trụ sở tại Washington, cho biết hệ thống này được ví như "tai mắt điện tử", có khả năng phát hiện tín hiệu liên lạc vô tuyến và sóng radar từ chiến đấu cơ, tên lửa diệt hạm đối phương.

Khi kích hoạt chế độ tấn công điện tử, AN/SLQ-32 sẽ phát ra chùm sóng vô tuyến với cường độ mạnh ở tần số mà đầu dò radar tên lửa thường sử dụng, khiến quả đạn mất phương hướng và dễ lạc mất mục tiêu.

Tin Gốc: Vnexpress

Phát biểu trước cuộc họp Hội đồng Chính trị châu Âu (EPC) ở Armenia hôm nay, Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho rằng Mỹ đã cảm thấy "thất vọng" với phản ứng của các nước châu Âu trong xung đột Trung Đông. "Giới lãnh đạo châu Âu đã lắng nghe và hiểu rõ thông điệp đó", ông nói.

Lãnh đạo NATO khẳng định các nước thành viên châu Âu đang tăng cường nỗ lực để giúp châu lục đóng vai trò lớn hơn, cũng như giúp NATO trở nên mạnh mẽ hơn.

Tuyên bố được đưa ra sau khi Tổng thống Donald Trump chỉ trích một số nước NATO chưa hỗ trợ đủ cho Mỹ trong cuộc chiến với Iran. Giới chức Mỹ hôm 1/5 công bố kế hoạch rút 5.000 binh sĩ đồn trú khỏi Đức, dấu hiệu nữa cho thấy sự không hài lòng của ông Trump đối với đồng minh tại châu Âu.

Tây Ban Nha, thành viên NATO, đã tuyên bố không cho phép sử dụng các căn cứ trên lãnh thổ nước này cho chiến dịch tấn công Iran. Dù vậy, ông Rutte cho biết những nước như Montenegro, Croatia, Romania, Bồ Đào Nha, Hy Lạp, Italy, Anh, Pháp và Đức đang đáp ứng đề nghị của Mỹ về sử dụng căn cứ và cung cấp hỗ trợ hậu cần.

"Họ đang đảm bảo rằng tất cả thỏa thuận song phương về căn cứ quân sự đều được thực hiện", Tổng thư ký NATO cho biết.

Ông Rutte thêm rằng ngày càng nhiều quốc gia châu Âu bố trí phương tiện như tàu quét mìn gần eo biển Hormuz để chuẩn bị cho "giai đoạn tiếp theo". Một số nước cũng sẵn sàng tham gia sứ mệnh đảm bảo tự do hàng hải ở eo biển Hormuz sau khi xung đột kết thúc.

Cũng tại sự kiện, đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas cho rằng động thái rút binh sĩ Mỹ khỏi châu Âu đã được đề cập trong thời gian dài, nhưng khẳng định thời điểm Washington công bố quyết định "vẫn gây bất ngờ".

"Tôi nghĩ điều đó cho thấy chúng ta cần củng cố trụ cột châu Âu trong NATO và làm nhiều hơn nữa", bà Kallas nói, nhấn mạnh rằng binh sĩ Mỹ triển khai ở châu Âu không chỉ nhằm bảo vệ châu lục này mà còn cả những lợi ích của Washington.

Các nước châu Âu đang tăng cường chi tiêu quốc phòng do lo ngại về nguy cơ xung đột Ukraine lan rộng và cam kết của Mỹ đối với NATO.

"Châu Âu cần tự nắm lấy vận mệnh bản thân, tăng chi tiêu quốc phòng, an ninh và xây dựng các giải pháp chung của riêng mình", Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố.

Chủ tịch Uỷ ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen cũng cho rằng châu lục phải tăng cường năng lực quân sự để có thể tự bảo vệ bản thân.

Tin Gốc: Vnexpress