Báo cáo toàn cảnh của NCA ghi nhận khoảng 552.000 cuộc tấn công mạng nhằm vào các hệ thống thông tin nội địa Việt Nam trong năm 2025. Trước đó, chỉ trong nửa đầu năm 2024, cơ quan chức năng đã xử lý 56 vụ mua bán dữ liệu trái phép, trong đó có vụ việc quy mô rò rỉ lên tới 110 triệu bản ghi.
Theo ông Hoàng Trung Hiếu, Phó giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC), mục tiêu của tin tặc đã dịch chuyển từ việc gây tê liệt hệ thống đòi tiền chuộc sang đánh cắp và khai thác dữ liệu dài hạn. Sự phổ biến của các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh cùng xu hướng lưu trữ dữ liệu phân tán trên điện toán đám mây và thiết bị cá nhân đang làm gia tăng rủi ro rò rỉ tài sản trí tuệ từ chính nội bộ tổ chức.
Trong bối cảnh hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện với luật An ninh mạng, Nghị định bảo vệ dữ liệu cá nhân và sắp tới là luật An ninh dữ liệu, việc bảo vệ dữ liệu không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tuân thủ bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp.
Đối với các hệ thống hạ tầng trọng yếu quốc gia (tài chính, năng lượng, cơ sở dữ liệu), các chuyên gia cho rằng việc phụ thuộc vào nền tảng công nghệ nước ngoài tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nghị quyết 57 đã đưa an ninh mạng vào danh mục công nghệ chiến lược, yêu cầu những chính sách đặc biệt để thúc đẩy tự chủ công nghệ.
Mới đây tại Hà Nội, Công ty An ninh mạng SCS giới thiệu hệ sinh thái chiến lược dành cho doanh nghiệp, đánh dấu sự tham gia của khối tư nhân vào chuỗi cung ứng bảo mật nội địa. Hệ thống bao gồm 5 nhóm giải pháp cốt lõi: Tường lửa thông minh (Smart Firewall), Cổng quản lý kết nối (Secure Gateway), Phòng chống thất thoát dữ liệu (DLP), Thiết bị truyền dữ liệu một chiều cấp vật lý (Data Diode) và Giải pháp kết nối từ xa theo kiến trúc ZeroTrust (Z-Entry).
Điểm đáng chú ý về mặt vận hành là các hệ thống này được cung cấp theo mô hình dịch vụ (SECaaS – Security as a Service). Cách tiếp cận này cho phép doanh nghiệp không cần đầu tư hạ tầng phần cứng đắt đỏ từ đầu, đồng thời giảm tải áp lực cho đội ngũ kỹ thuật nội bộ thông qua dịch vụ giám sát liên tục. Sự kiện cũng ghi nhận việc các thiết bị hạ tầng mạng phần cứng (Switch-Access Point) do kỹ sư Việt Nam phát triển chính thức được đưa vào ứng dụng.
Dù việc làm chủ công nghệ trong nước mang ý nghĩa quan trọng, giới quản lý nhấn mạnh các sản phẩm nội địa không thể chỉ dựa vào chính sách ưu đãi hay tinh thần ủng hộ hàng Việt.
Ông Nguyễn Huy Dũng, Ủy viên chuyên trách Ban chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, khẳng định các doanh nghiệp công nghệ bắt buộc phải trang bị tư duy toàn cầu. “Chúng ta phải cạnh tranh sòng phẳng về mặt chất lượng, giá thành và dịch vụ đối với các hãng lớn trên thế giới. Chúng ta không dựa vào ưu đãi; tinh thần ‘Make in Vietnam’ rất đáng quý nhưng chúng ta phải bước ra thế giới bằng chính năng lực chuyên môn và chất lượng sản phẩm của mình”, ông Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh.
Theo tính toán của Jonathan McDowell, nhà thiên văn tại Trung tâm Vật lý thiên văn Harvard-Smithsonian, kỷ lục mới được thiết lập vào ngày 6/4, khi tàu Orion chở 4 phi hành gia Artemis II bay vòng qua phía sau Mặt Trăng còn trạm Thiên Cung chở 3 phi hành gia bay trên quỹ đạo Trái Đất.
Ban đầu, McDowell cho rằng các phi hành gia trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) là những người cách xa phi hành đoàn Artemis II nhất, nhưng sau đó thông báo lại trên mạng xã hội rằng phi hành đoàn trạm Thiên Cung ở xa hơn một chút. Cụ thể, khi bay vòng qua phía xa Mặt Trăng, tàu Orion đạt khoảng cách tối đa với trạm Thiên Cung là 419.643 km, khoảng cách tối đa với trạm ISS là 419.581 km.
Trước đó, phi hành đoàn Artemis II đã phá vỡ kỷ lục của Apollo 13 về khoảng cách xa Trái Đất nhất mà con người từng bay, thiết lập năm 1970. Cụ thể, Artemis II đã bay cách Trái Đất khoảng 406.771 km, xa hơn 6.616 km so với Apollo 13.
"Khi NASA công bố kỷ lục cách xa Trái Đất, tôi lập tức tự hỏi liệu khoảng cách đến Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) có lớn hơn không. Tôi định lười tính, nhưng sau đó nhiều người cũng hỏi tôi cùng câu hỏi trên mạng xã hội và qua email. Vì vậy, tôi đã tiến hành tính toán", McDowell chia sẻ với Space hôm 18/4. Ông cũng cho biết, Trung tâm Vũ trụ Johnson ở Houston, nơi điều khiển nhiệm vụ Artemis II và những chuyến bay có phi hành đoàn khác của NASA, có thể quan tâm đến việc xác minh kết quả.
Khi được hỏi về ý nghĩa của kỷ lục mới, McDowell trả lời: "Tôi nghĩ điều quan trọng là nó đánh dấu sự khởi đầu của việc chuyển từ câu hỏi 'Người ở xa nhất cách Trái Đất bao nhiêu' sang 'Nhân loại phân bố rộng đến mức nào'. Có thể tới một ngày, phạm vi đó sẽ trải rộng từ Sao Thủy đến các mặt trăng của Sao Thổ".
Tàu Orion rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) đưa phi hành đoàn Artemis II bay tới Mặt Trăng, thực hiện nhiệm vụ có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn được ví "đại diện cho thế giới", khi lần đầu có phụ nữ, người da màu và thành viên không phải người Mỹ bay tới Mặt Trăng. Phi hành đoàn Artemis II ước tính đã di chuyển quãng đường 1.117.659 km trong toàn bộ hành trình vòng quanh Trái Đất và Mặt Trăng, tổng thời gian bay ước tính là 9 ngày 1 giờ và 31 phút. Họ cũng lập kỷ lục bay cách xa Trái Đất nhất, đạt 406.771 km.
Trạm Thiên Cung hiện là nền tảng nghiên cứu dài hạn và lớn nhất có người sinh sống trong chương trình vũ trụ của Trung Quốc. Phần đầu tiên của trạm, module lõi Thiên Hòa, bay lên không gian tháng 4/2021. Hai tháng sau, tàu Thần Châu 12 chở ba phi hành gia lên Thiên Cung, đánh dấu lần đầu tiên người Trung Quốc bước vào trạm vũ trụ riêng của nước này. Năm 2022, module phòng thí nghiệm Vấn Thiên và Mộng Thiên phóng lên không gian, ghép nối với Thiên Hòa, tạo thành cấu trúc chữ T cơ bản của trạm vũ trụ. Từ đó đến nay, trạm luôn đón các phi hành đoàn luân phiên tới thực hiện nhiệm vụ khoa học và có thể mở rộng thêm trong tương lai.
Trong khi trước đây, tốc độ 100 Mbps được coi là kỳ diệu, người dùng giờ đây có thể tải xuống hàng chục gigabyte (GB) chỉ trong vài phút. Tuy nhiên, mặc dù ngày càng phụ thuộc vào Wi-Fi, nhiều người vẫn chưa hiểu rõ cách thức hoạt động của nó, dẫn đến nhiều hiểu lầm.
Một số lầm tưởng chỉ gây lãng phí thời gian, trong khi những lầm tưởng khác lại liên quan đến những lo ngại nghiêm trọng, như việc sóng Wi-Fi có thể ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Ngoài ra, nhiều người vẫn tin vào những mẹo cải thiện tốc độ Wi-Fi mà thực tế không mang lại hiệu quả, chỉ tốn kém thời gian và tiền bạc. Việc hiểu rõ cách thức hoạt động của Wi-Fi sẽ giúp người dùng đưa ra quyết định tốt hơn về cách sử dụng kết nối internet tại nhà. Dưới đây là những lầm tưởng phổ biến nhất về Wi-Fi.
Nhiều người nghĩ rằng việc kết nối thiết bị với mạng internet có dây thông qua bộ mở rộng Wi-Fi sẽ giúp cải thiện tốc độ, nhưng đây là điều không đúng. Điều đầu tiên người dùng cần biết là kết nối có dây thường nhanh hơn kết nối không dây. Ngay cả khi đang kết nối thiết bị với bộ mở rộng Wi-Fi bằng cáp Ethernet, nó vẫn dựa vào kết nối dữ liệu không dây. Để có kết nối Ethernet thực sự, người dùng cần kết nối bộ mở rộng qua cáp Ethernet và sau đó nối cáp đến thiết bị của mình.
Nhiều người nghĩ rằng việc hướng ăng-ten về phía thiết bị sẽ tăng cường tín hiệu. Tuy nhiên, ăng-ten router là đa hướng có khả năng phát tín hiệu theo mọi hướng. Việc điều chỉnh ăng-ten có thể cải thiện vùng phủ sóng ở xa, nhưng không giúp ích nhiều cho tốc độ kết nối khi người dùng ở gần router.
Mặc dù có nhiều lo ngại về sóng Wi-Fi và tác động của chúng đến sức khỏe, nhưng không có bằng chứng xác đáng cho thấy sóng Wi-Fi thông thường gây hại cho con người. Sóng Wi-Fi thuộc loại sóng không ion hóa, không đủ mạnh để thay đổi hoạt động của tế bào. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khẳng định mức độ sóng Wi-Fi mà con người tiếp xúc trong môi trường sống hằng ngày thấp hơn nhiều so với ngưỡng gây hại.
Mặc dù băng tần Wi-Fi 5 GHz đã trở nên phổ biến, băng tần 2,4 GHz vẫn có những ưu điểm riêng. Nó có thể kết nối tốt với các thiết bị nhà thông minh và có phạm vi hoạt động rộng hơn, mặc dù tốc độ truyền tải thấp hơn so với băng tần cao hơn.
Trước khi đầu tư vào một router đắt tiền, người dùng nên kiểm tra gói dịch vụ internet của mình thay vì cứ nghĩ rằng router đắt tiền sẽ giúp cải thiện tốc độ internet. Với router Wi-Fi, giá không phải lúc nào cũng tương đương với chất lượng, bởi nhiều router giá rẻ vẫn có thể đáp ứng nhu cầu sử dụng internet hằng ngày mà không cần phải chi tiêu quá nhiều.
Nhiều năm qua, thay đổi máy chủ DNS sang dãy IP 1.1.1.1 đã trở thành lựa chọn phổ biến cho bất kỳ ai muốn tăng tốc internet và bảo mật quyền riêng tư. Tuy nhiên, trong bối cảnh các cuộc tấn công lừa đảo (phishing) và mã độc ngày càng tinh vi, tốc độ thôi là chưa đủ. Các chuyên gia bảo mật đang khuyến nghị người dùng nên chuyển sang sử dụng một phiên bản 'nâng cấp' nhưng đầy sức mạnh của Cloudflare, đó là 1.1.1.2.
Sự khác biệt lớn nhất giữa 1.1.1.2 và phiên bản cũ nằm ở khả năng lọc dữ liệu chủ động. Khi sử dụng 1.1.1.1, Cloudflare chỉ đơn thuần giúp bạn tìm địa chỉ web nhanh hơn. Nhưng với 1.1.1.2, hệ thống đóng vai trò như một 'người gác đền' thông minh.
Mọi yêu cầu truy cập đến các tên miền chứa mã độc, virus hay các trang web lừa đảo lấy cắp thông tin ngân hàng đều bị chặn đứng ngay tại cấp độ DNS. Mã độc thậm chí không bao giờ có cơ hội 'chạm' vào thiết bị, giúp ngăn chặn rủi ro từ trước khi kết nối được thiết lập.
Điểm cộng lớn nhất của phương pháp này là tính đơn giản và 'vô hình'. Bạn không cần cài đặt các phần mềm diệt virus nặng nề lên từng chiếc điện thoại hay máy tính. Chỉ cần thay đổi thông số DNS trong phần cài đặt của Router (bộ định tuyến) sang 1.1.1.2 (DNS chính) và 1.0.0.2 (DNS phụ), toàn bộ mạng Wi-Fi nhà bạn sẽ được bảo vệ.
Đặc biệt, đối với các gia đình có trẻ nhỏ, Cloudflare còn cung cấp phiên bản 1.1.1.3, giúp mang đến sự an tâm tuyệt đối khi tự động chặn đứng các nội dung không phù hợp lứa tuổi, từ đó tạo ra một môi trường internet lành mạnh trên mọi thiết bị kết nối.
