TTƯT.PGS.TS.BS Trần Quang Bính, Giám đốc chuyên môn Hệ thống BVĐK Tâm Anh TP.HCM, cho biết nhu cầu tiếp cận phẫu thuật robot của người dân ngày càng lớn nhờ ưu điểm ít xâm lấn, độ chính xác cao và nhanh hồi phục.
Từ nền tảng đó, bệnh viện định hướng phát triển “Trung tâm robot” phẫu thuật đa chuyên khoa với nhiều hệ thống robot hiện đại tích hợp AI, dữ liệu số và chẩn đoán hình ảnh tiên tiến nhằm tối ưu chẩn đoán và điều trị các ca bệnh khó, ung thư phức tạp.
Nổi bật trong số đó là Robot Da Vinci Xi (Mỹ), hiện đại hàng đầu Đông Nam Á, hỗ trợ hơn 120 loại phẫu thuật ung thư và các bệnh phức tạp, được chính thức triển khai tại BVĐK Tâm Anh TP.HCM vào đầu tháng 5-2025.
Với camera 3D phóng đại hình ảnh lên đến 10-15 lần cùng các cánh tay xoay linh hoạt 540 độ, robot hỗ trợ phẫu thuật chính xác tại các vùng hẹp và sâu, góp phần giảm chảy máu, giảm đau và rút ngắn thời gian hồi phục.
Sau một năm triển khai, Bệnh viện Tâm Anh đã thực hiện thành công hơn 340 ca phẫu thuật bằng Robot Da Vinci Xi ở các chuyên khoa tiết niệu – thận học – nam khoa, lồng ngực – mạch máu, tiêu hóa, sản phụ khoa… Ảnh: BVCC
Song song là Robot AI Modus V Synaptive phẫu thuật não, cột sống và tủy sống giúp bác sĩ mổ mô phỏng “thực tế ảo” và giám sát, dẫn đường thông minh trong phẫu thuật u não, cấp cứu đột quỵ, mổ cột sống cho người bệnh. BVĐK Tâm Anh đã xác lập kỷ lục châu Á với 208 ca phẫu thuật não, cột sống và tủy sống bằng Robot AI Modus V Synaptive thành công trong giai đoạn 2023-2025.
BVĐK Tâm Anh TP.HCM ứng dụng Robot AI Modus V Synaptive phẫu thuật các bệnh thần kinh – sọ não – tủy sống. Ảnh: Trung Vũ
Mô phỏng toàn bộ ca mổ trên không gian ảo
Trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình, BVĐK Tâm Anh TP.HCM triển khai ứng dụng Robot AI CUVIS-Joint phẫu thuật thay khớp gối chủ động đầu tiên tại Việt Nam.
Được tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và khả năng xử lý hình ảnh 3D chuyên sâu, Robot này cho phép các chuyên gia mô phỏng toàn bộ ca mổ trên không gian ảo trước khi tiến hành thực tế.
Robot AI CUVIS-Joint được xem là “cánh tay nối dài” hoàn hảo, giúp bác sĩ thay khớp nhân tạo cho người bệnh. Ảnh: BVĐK Tâm Anh
Bên cạnh đó, bệnh viện còn trang bị hệ thống chụp CT, MRI, C-arm và phòng mổ Hybrid hiện đại, đặc biệt kết hợp sinh thiết lạnh ngay trong cuộc mổ. Mô hình này cho phép bác sĩ vừa thực hiện can thiệp vừa kiểm tra hình ảnh ngay trong quá trình phẫu thuật, từ đó giảm thiểu sai số và hạn chế các can thiệp bổ sung sau mổ.
Hệ thống chụp và can thiệp mạch số hóa xóa nền (DSA) cánh tay robot Philips Azurion Robotic Ceiling FlexArm ứng dụng trong lĩnh vực can thiệp tim mạch. Ảnh: BVĐK Tâm Anh
Theo TTƯT.PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên, Giám đốc Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Hệ thống BVĐK Tâm Anh TP.HCM, phẫu thuật robot còn đòi hỏi khả năng phối hợp giữa công nghệ với con người.
Chính vì vậy, bệnh viện cũng tập trung phát triển đội ngũ bác sĩ có khả năng làm chủ kỹ thuật cao. Nhiều chuyên gia đầu ngành đã trực tiếp tham gia các chương trình đào tạo, chuyển giao kỹ thuật quốc tế trong lĩnh vực phẫu thuật robot.
Mỗi năm, “Trung tâm robot” phẫu thuật Hệ thống BVĐK Tâm Anh điều trị thành công cho hàng chục ngàn người bệnh ung thư và các bệnh lý phức tạp. Ảnh: BVCC
PGS Trần Quang Bính cho biết, bệnh viện tiếp tục đầu tư hướng đến xây dựng “Trung tâm robot” phẫu thuật hàng đầu khu vực, bao gồm cả điều trị và đào tạo trong nước, để người bệnh tiếp cận kỹ thuật hiện đại điều trị bệnh khó ngay tại Việt Nam, giúp giảm chi phí và hạn chế dòng ngoại tệ ra nước ngoài.
Theo Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới (WCRF), có bằng chứng mạnh mẽ cho thấy chế độ ăn giàu chất xơ giúp giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng - một trong những loại ung thư phổ biến nhất hiện nay. Ngược lại, khẩu phần nghèo chất xơ lại làm tăng nguy cơ theo thời gian.
Một phân tích tổng hợp đăng trên tạp chí BMJ cho thấy: Cứ mỗi 10 g chất xơ bổ sung mỗi ngày, nguy cơ ung thư đại trực tràng có thể giảm khoảng 10%. Những người tiêu thụ nhiều ngũ cốc nguyên hạt - nguồn chất xơ quan trọng - có nguy cơ mắc bệnh thấp hơn rõ rệt so với nhóm ăn ít.
Vấn đề nằm ở cơ chế sinh học. Chất xơ không chỉ giúp “dễ đi tiêu” như nhiều người nghĩ. Khi vào ruột, chất xơ đóng vai trò như một “lá chắn” tự nhiên:
Hệ vi sinh đường ruột đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa miễn dịch và viêm. Khi thiếu chất xơ, hệ vi sinh dễ mất cân bằng, tạo môi trường thuận lợi cho viêm mạn tính - một yếu tố nền của nhiều bệnh ung thư, theo Trường Y tế Công cộng T.H. Chan, Đại học Harvard.
Điều đáng nói là thói quen này rất dễ bị bỏ qua. Một bữa ăn “đủ no” với cơm trắng, thịt và ít rau vẫn phổ biến, nhưng lại không cung cấp đủ lượng chất xơ cần thiết (thường khoảng 25 - 30 g/ngày cho người trưởng thành). Việc thiếu hụt kéo dài không gây triệu chứng rõ ràng ngay lập tức, nhưng nguy cơ sẽ tích lũy theo năm tháng.
Không phải cứ tránh thực phẩm có hại là đủ. Đôi khi, chính việc thiếu những thứ cơ thể cần - như chất xơ - mới là nguy cơ lớn. Bổ sung rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt mỗi ngày là thay đổi đơn giản, nhưng có thể tạo khác biệt lâu dài trong phòng ngừa ung thư.
Theo báo South China Morning Post ngày 14-4, một người đàn ông 32 tuổi tại Trung Quốc đi khám vì đau bụng và bàng hoàng phát hiện chiếc nhiệt kế thủy ngân ông đã vô tình nuốt phải từ 20 năm trước vẫn còn trong cơ thể.
Bệnh nhân họ Wang, sống tại thành phố Ôn Châu, tỉnh Chiết Giang (miền đông nam Trung Quốc), đến điều trị tại cơ sở Long Cương thuộc Bệnh viện trực thuộc số 1 của Đại học Y Ôn Châu.
Kết quả chụp X-quang phát hiện một dị vật trong tá tràng, được các bác sĩ xác định là chiếc nhiệt kế thủy ngân. Do đầu nhọn của nhiệt kế cắm trực tiếp vào thành ruột, bệnh nhân đối mặt nguy cơ cao bị thủng ruột và xuất huyết nội nghiêm trọng.
Ông Wang cho biết đã vô tình nuốt chiếc nhiệt kế từ năm 12 tuổi, nhưng vì quá sợ hãi nên không dám nói với cha mẹ.
Thời điểm đó cha mẹ ông bận rộn công việc, bản thân ông lại không có triệu chứng bất thường nên sự việc dần bị lãng quên.
Các bác sĩ phẫu thuật lấy dị vật ra ngoài chỉ trong 20 phút. Đây là ca can thiệp đòi hỏi độ chính xác cao do nhiệt kế lưu lại trong cơ thể quá lâu và nằm gần ống mật, tiềm ẩn nguy cơ tổn thương thành ruột trong quá trình thao tác.
Chiếc nhiệt kế sau khi được lấy ra vẫn còn nguyên vẹn, song các vạch đo nhiệt độ đã phai mờ theo thời gian.
Các chuyên gia từ trung tâm nội soi của bệnh viện khuyến cáo người vô tình nuốt phải dị vật cần lập tức ngừng ăn uống, hạn chế nuốt và nói chuyện, đồng thời nhanh chóng tìm kiếm hỗ trợ y tế khẩn cấp.
Theo báo Wenzhou Daily, mỗi năm tại Trung Quốc có hơn 1 triệu người nhập viện do nuốt phải dị vật. Trẻ em chiếm hơn 60% số ca, người cao tuổi cũng chiếm tỉ lệ đáng kể. Các dị vật phổ biến gồm xương cá, xương gà, pin, nam châm và răng giả.
Trước đó vào tháng 6 năm ngoái, một trường hợp tương tự được ghi nhận tại tỉnh An Huy. Ông Yang, 64 tuổi, đi khám vì khó chịu ở ngực và phát hiện chiếc bàn chải đánh răng nằm trong cơ thể suốt 52 năm.
Giống như ông Wang, ông Yang nuốt phải vật này từ năm 12 tuổi nhưng giấu kín vì sợ bị cha mẹ mắng, đồng thời lầm tưởng dị vật có thể tự tiêu hủy trong dạ dày. Nhiều năm sau, ông chỉ thỉnh thoảng bị đau bụng nhẹ nên không để ý.
Trường hợp của ông Wang gây xôn xao cộng đồng mạng Trung Quốc. Một người dùng bình luận: "Anh ấy quá may mắn. Thật mừng vì chiếc nhiệt kế không bị vỡ và thủy ngân không rò rỉ".
Theo dữ liệu từ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm của Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM, tình hình bệnh tay chân miệng trên địa bàn thành phố đang có xu hướng gia tăng và diễn biến phức tạp. Tính đến tuần 11-2026, toàn thành phố đã ghi nhận 7.294 ca mắc, tăng 241,3% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, điều đáng lo ngại là chủng EV71 gây bệnh tay chân miệng hiện chiếm 56% mẫu bệnh phẩm đầu năm 2026.
Bác sĩ Võ Thành Luân, Phó trưởng Khoa Hồi sức tích cực Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết điểm đáng ngại nhất là sự xuất hiện của biến thể C1 với độc lực cao và khả năng "né miễn dịch", khiến trẻ từng mắc bệnh vẫn có nguy cơ tái nhiễm cao. Chủng EV71 thường gây bệnh nặng hơn các chủng khác, tuy nhiên lại dễ bị bỏ sót vì:
Lưu ý, hầu hết các trường hợp nhập viện trễ trong tình trạng nguy kịch đều ít nổi hồng ban hoặc nổi kín đáo dẫn đến bỏ sót bệnh virus lây truyền chủ yếu qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ người bệnh.
Bác sĩ Luân lưu ý, khi bệnh bắt đầu có dấu hiệu tác động lên hệ thần kinh, mỗi phút giây chậm trễ đều có thể ảnh hưởng đến tính mạng của trẻ. Phụ huynh cần đưa con mình đến ngay cơ sở y tế gần nhất nếu phát hiện các biểu hiện báo động sau, ngay cả khi không thấy hồng ban hay loét miệng.
Theo bác sĩ Luân, hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh tay chân miệng. Việc điều trị chủ yếu là hỗ trợ và can thiệp hồi sức tích cực tùy theo mức độ nặng. Nếu phát hiện sớm ở giai đoạn đầu, trẻ có cơ hội hồi phục tốt. Ngược lại, nếu chậm trễ do chủ quan, virus EV71 sẽ gây tổn thương não bộ và tim mạch không thể hồi phục. Trẻ sẽ rơi vào trạng thái sốc, tổn thương đa cơ quan, phù phổi cấp với nguy cơ tử vong rất cao hoặc để lại di chứng thần kinh nặng nề lâu dài.
Để bảo vệ trẻ, phụ huynh cần thực hiện nghiêm túc nguyên tắc "3 sạch" theo khuyến cáo của Bộ Y tế:
"Cha mẹ cần ghi nhớ các dấu hiệu nguy hiểm, theo dõi sát và đưa trẻ nhập viện sớm ngay khi có bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào kể cả khi không thấy hồng ban hay loét miệng", bác sĩ Võ Thành Luân khuyến cáo.
