ĐH Quốc gia TP.HCM chính thức công bố điểm thi đánh giá năng lực (ĐGNL) đợt 1 năm nay. Thống kê sơ bộ từ ĐH này cho thấy, phân bố điểm thi đợt 1 năm 2026 có dạng gần với phân bố chuẩn, có xu hướng đối xứng quanh giá trị trung tâm, giá trị điểm trung bình và trung vị bằng nhau, với mật độ tập trung cao ở vùng điểm trung bình và giảm dần về hai phía.
Độ lệch chuẩn của điểm thi ở mức 141,2 cho thấy mức độ phân tán tương đối cao, phản ánh khả năng phân loại tốt của bài thi. Dải điểm trải rộng từ mức rất thấp đến gần mức tối đa, phản ánh khả năng bao phủ phổ năng lực rộng của đề thi; điều này cho thấy đề thi có khả năng phân hóa tốt, giúp phân loại thí sinh (TS) theo nhiều mức độ năng lực khác nhau. Dải điểm rộng và sự phân bổ hợp lý của các mức điểm góp phần nâng cao hiệu quả của việc sử dụng kết quả thi trong công tác tuyển sinh.
Đợt 1 năm nay phổ điểm có dạng gần phân bố chuẩn với điểm trung bình và trung vị đều bằng 682 điểm. Khoảng 30% TS đạt dưới 600 điểm, 55% dưới 700 điểm và chỉ khoảng 6% đạt từ 900 điểm trở lên, cho thấy sự phân tầng rõ rệt giữa các nhóm năng lực.
So với năm 2025, phổ điểm năm 2026 có xu hướng dịch chuyển nhẹ về phía điểm cao, đồng thời độ phân tán tăng, cho thấy TS đã thích nghi tốt hơn với cấu trúc đề thi mới, trong khi đề thi vẫn đảm bảo tính phân loại hiệu quả. Các chỉ số về độ khó và độ phân biệt của câu hỏi đều đạt mức tốt, với phần lớn câu hỏi nằm trong khoảng độ khó trung bình và hơn một nửa đạt mức phân biệt rất tốt, góp phần nâng cao giá trị sử dụng của kết quả thi trong tuyển sinh ĐH.
Tiến sĩ Phạm Tấn Hạ, cố vấn tuyển sinh và đào tạo Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho rằng nhìn vào thống kê các đặc trưng của kết quả thi đợt 1 trong 3 năm (2024 – 2026), có thể thấy năm nay điểm thi đạt mức cao nhất. Trong đó, điểm trung bình năm nay ở mức 682 điểm (trong khi năm 2024 đạt mức 643,4 và 2025 đạt mức 618,4). Điểm trung vị – khoảng điểm nhiều TS đạt được nhất, năm nay cũng ở mức cao nhất, lên tới 682 điểm (năm 2024 ở mức 638 và 2025 là 609 điểm). Hơn nữa mức điểm thi cao nhất TS đạt được của năm nay cũng ở mức kỷ lục, lên tới 1.098 điểm trên tổng điểm 1.200 toàn bài thi (năm 2024 ở mức 1.076 điểm và 2025 đạt 1.060 điểm).
“Theo xu hướng các năm trước, kết quả thi đợt 2 của TS thường cao hơn đợt 1 do số lượng lớn TS dự thi lại để cải thiện điểm. Nếu theo đúng xu hướng này như các năm trước, kết quả thi của TS dự thi trong toàn năm 2026 dự báo cũng sẽ ở mức cao”, tiến sĩ Hạ phân tích thêm.
Thạc sĩ Phùng Quán, chuyên gia tuyển sinh Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), cũng cho rằng phổ điểm năm 2026 hợp lý, phân hóa tốt, giúp các trường thuận lợi trong phân loại và chọn lọc TS. Theo đó, phổ điểm cho thấy một xu hướng rõ rệt: mặt bằng điểm tăng lên đáng kể, đồng thời độ phân hóa vẫn được duy trì. So với năm 2025, phổ điểm năm nay dịch chuyển về phía cao, đặc biệt ở các nhóm điểm từ 750 trở lên. Tỷ lệ TS đạt từ 800 điểm tăng mạnh, trong khi nhóm điểm thấp thu hẹp đáng kể. Điều này cho thấy đề thi không “dễ hóa”, mà khả năng làm bài của TS được cải thiện và phổ điểm được kéo giãn ở vùng trên.
Tuy nhiên, theo thạc sĩ Quán, khi nhìn sâu vào cấu trúc phổ điểm, có thể thấy vùng từ 700 – 900 trở thành khu vực tập trung đông TS nhất. Điều này đồng nghĩa việc các mốc điểm từng được xem là an toàn trước đây đang dần mất đi ý nghĩa. Nếu như trước đây 700 điểm đã có thể tạo lợi thế, thì năm nay mốc 800 mới chỉ là điểm khởi đầu cho cạnh tranh ở nhiều ngành. Mặt bằng điểm năm nay cao lên rõ, nhưng không phải theo kiểu “đề dễ nên mất phân loại”. Ngược lại, phổ điểm năm 2026 vừa cao hơn, vừa rộng hơn.
Nhìn ở phụ lục khoảng điểm, nhóm 751 – 800 tăng từ 7,2% năm 2025 lên 10,9% năm 2026; nhóm 801 – 850 tăng từ 4,9% lên 9,3%; nhóm 851 – 900 tăng từ 3% lên 7%; nhóm 901 – 950 tăng từ 1,6% lên 4% – tức là phần “đuôi phải” dày lên rất mạnh và đây mới là điểm làm mùa tuyển sinh năm nay khó đoán.
Ở chiều ngược lại, thạc sĩ Quán cho rằng nhóm điểm thấp co lại rõ. Ví dụ nhóm 451 – 500 giảm từ 10,5% xuống 5,6%, nhóm 501 – 550 giảm từ 13,1% xuống 8,2%, nhóm 551 – 600 giảm từ 13,9% xuống 10,7%; nghĩa là phổ điểm không chỉ dịch sang phải, mà còn làm cho vùng 650 – 900 trở thành vùng đông TS nhất. Khoảng 30% TS dưới 600 điểm, 55% dưới 700, 78% dưới 800, và chỉ khoảng 6% từ 900 điểm trở lên. Hay nói cách khác, năm nay 700 điểm không còn là mốc nổi trội, 800 điểm mới bắt đầu là vùng cạnh tranh khá, còn 900 điểm trở lên vẫn mạnh nhưng không còn “hiếm đến mức an toàn tuyệt đối”.
Thạc sĩ Quán nhấn mạnh những con số biết nói từ phổ điểm thi đợt 1 năm nay, và cho rằng vùng 700 – 900 điểm có thể trở thành “chảo lửa” khi tập trung đông TS nhất, khiến mốc 700 điểm không còn là lợi thế vượt trội, và 800 điểm mới chỉ là điểm khởi đầu cho cuộc đua vào các ngành khá.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, điều đáng chú ý không nằm hoàn toàn ở số điểm, mà ở sự thay đổi căn bản cách thức tuyển sinh năm nay của nhiều trường.
Tiến sĩ Phạm Tấn Hạ nhìn nhận: “Phổ điểm thi chưa đủ cơ sở để đánh giá mức độ cạnh tranh hoặc xu hướng điểm chuẩn trong xét tuyển. Năm nay, vấn đề quan trọng còn nằm ở việc thay đổi phương thức xét tuyển, khi mà nhiều trường chuyển sang xét tuyển kết hợp đồng thời nhiều tiêu chí. Điểm chuẩn được xác định trên nhiều yếu tố, trong đó riêng cách tính điểm xét tuyển còn phụ thuộc cả điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm học bạ…”. Do đó, theo tiến sĩ Hạ, điểm chuẩn sẽ khó đoán với những trường lần đầu áp dụng cách thức tuyển sinh mới; tuy nhiên TS có điểm cao bài thi ĐGNL sẽ có nhiều lợi thế trong xét tuyển, đặc biệt những trường tính trọng số cao với điểm bài thi này, ví dụ Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM).
Thạc sĩ Phùng Quán cũng nhấn mạnh: “Năm 2026, nhiều trường chuyển sang mô hình xét tuyển tổng hợp, kết hợp điểm ĐGNL với học bạ và các tiêu chí khác. Khi đó, điểm thi năng lực không còn là yếu tố quyết định duy nhất, mà trở thành một thành phần trong tổng thể hồ sơ”.
Chuyên gia này cho rằng điểm chuẩn theo điểm ĐGNL thuần sẽ khó dự báo, vì hai TS cùng 800 điểm bài thi ĐGNL nhưng học bạ khác nhau sẽ tạo ra hai vị trí cạnh tranh khác nhau. Nhóm bị ảnh hưởng mạnh nhất là vùng giữa phổ điểm, trong khoảng 700 – 850 điểm. Đây là vùng năm nay tăng đông nhất nhưng khi xét tổng hợp, nhóm này sẽ bị phân hóa tiếp bởi học bạ. Nhóm TS đạt từ 900 điểm trở lên vẫn có lợi thế lớn, nhưng không tuyệt đối như trước, vì phổ điểm năm nay cho thấy 900 điểm trở lên chiếm khoảng 6% TS, tức không còn quá hiếm.
“Quan trọng vẫn là biến động sẽ khác nhau giữa các trường, các ngành. Ngành “hot” sẽ bị ảnh hưởng mạnh nhất vì TS dồn đông ở vùng 800 – 900 điểm. Ngành trung bình sẽ có hiện tượng “mềm hơn dự đoán”, vì phần chênh được giãn sang học bạ”, thạc sĩ Quán nhận định.
Cô Lương Thị Thanh Lý, Hiệu trưởng Trường tiểu học Phan Chu Trinh (P.Phú Thạnh, TP.HCM) cho biết mới đây cô đã bị sốc khi xem được một tờ giấy của nhóm học sinh (HS) lớp 5 có nội dung nhục mạ một bạn trong lớp, bởi các em này, cả nam và nữ, đều là những HS học lực tốt, ngoan ngoãn, chưa từng bị kỷ luật.
Những câu từ viết trong giấy hết sức tục tĩu, có cụm từ cô còn không hiểu, phải nhờ... ChatGPT giải đáp, chẳng hạn nhóm HS nói bạn mình là đồ "bán quạt". Cô Lý cho biết không chỉ cô mà các giáo viên (GV) trong trường, phụ huynh những em liên quan đều sốc. Họ không ngờ những đứa con, học trò luôn lễ phép, học giỏi, chưa từng bị kỷ luật, lại có thể dùng những từ ngữ, câu chữ thô tục như vậy. Có HS viết trong tường trình rằng em bắt chước một số người trên mạng xã hội, thấy bạn khác viết vậy cũng viết theo, mà chưa hiểu hết ý nghĩa những chữ đó.
Thầy Nguyễn Tuấn Anh, GV mỹ thuật Trường THCS Tân Bình (P.Tân Sơn Nhất, TP.HCM) cũng cho biết nhiều lần bị sốc khi ra quán cà phê, trà sữa nghe nhiều em HS tiểu học khi nói chuyện với nhau luôn chêm tiếng chửi thề mà không hề ngượng ngùng. "Tôi có cảm giác nhiều em không nghĩ rằng những câu đó là chửi thề, tục tĩu nên không hề e ngại khi nói nơi công cộng", thầy Tuấn Anh nói.
Ông Phạm Bảo Phương, ở P.Bình Thới, TP.HCM, có các con học đại học và THPT, kể một lần đi đón con, ngồi ở quán cà phê trước cổng một trường đại học trên đường An Dương Vương, P.Chợ Quán, đã bị choáng bởi những câu từ thô tục từ nhiều sinh viên. Về nhà ông hỏi con trai, cậu nói thản nhiên: "Đứa nào giờ nói chuyện cũng phải kèm theo vài tiếng chửi thề, con gái hay con trai cũng vậy. Mọi người thấy như vậy câu chuyện mới vui".
Ông Phương lo ngại xã hội sẽ ra sao nếu mọi người nói với nhau những lời lẽ thô tục chứ không phải chân thành, tử tế? Rồi những bạn trẻ này khi đi làm, trở thành những người có vị trí trong xã hội, thậm chí trở thành GV, giảng viên thì họ sẽ dạy thế hệ sau như thế nào?
Bà V.T, mẹ của bé M., HS bị các bạn viết giấy nhục mạ, cho rằng hành vi này là "bạo lực tinh thần có tổ chức". Con của chị sau khi bị nhục mạ có dấu hiệu không muốn đi học, sợ gặp bạn bè.
Nhiều người cho rằng nói tục chửi thề vài câu "cho vui, đâu ảnh hưởng gì đến người khác" hay HS, sinh viên "nói năng thô tục mà vẫn học giỏi, đỗ đạt cao… thì cũng đâu có gì nghiêm trọng". Tuy nhiên, bà Trần Thị Quế Chi, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu khoa học giáo dục và đào tạo, nêu quan điểm: "Con người trong xã hội không chỉ cần mỗi IQ (trí thông minh logic, liên quan thành tích học tập), mà cũng rất cần EQ (trí thông minh cảm xúc), sự tử tế, khả năng đồng cảm, nhân ái dành cho nhau".
Bà Quế Chi nhận định sự việc nhóm HS viết giấy nhục mạ bạn là một dạng bạo lực học đường. Với một em trong độ tuổi dậy thì, bạo lực bằng ngôn từ sẽ ảnh hưởng tâm lý rất lâu dài, có thể khiến nạn nhân tự ti, nhận thức sai về bản thân, ảnh hưởng tới cả tương lai. Ngôn từ không chuẩn mực, xúc phạm, thóa mạ người khác đôi khi trở thành "kẻ giết người thầm lặng", đẩy nạn nhân vào tình trạng stress, căng thẳng, trầm cảm, mà nhiều người sau đó đã chọn một kết thúc rất đau lòng.
"Nếu không trang bị kiến thức về giới tính cho trẻ từ bậc mầm non, nếu không dạy trẻ nói những lời tử tế, dạy trẻ quản lý cảm xúc, đồng cảm ngay từ lứa tuổi mầm non thì chỉ cần lên tới tiểu học thôi, chúng ta đã có thể thấy những hệ quả tiêu cực", bà Quế Chi nhấn mạnh.
Thầy Nguyễn Tuấn Anh nhận định một phần nguyên nhân của tình trạng HS, sinh viên nói tục chửi thề là do bị ảnh hưởng từ gia đình, môi trường sống xung quanh; đồng thời có tác động rất lớn từ những nội dung xấu, "content bẩn" tràn ngập lời lẽ thô tục trên mạng xã hội, trong khi bây giờ HS dùng mạng xã hội quá sớm, nhiều gia đình để điện thoại "trông con" từ khi con ở độ tuổi mầm non, tiểu học.
"Nhiều bài hát, bộ phim của những người có sức ảnh hưởng trong giới trẻ có những từ ngữ thô tục, cổ xúy bạo lực, ngôn từ lệch chuẩn, không phù hợp thuần phong mỹ tục VN. Nhiều bộ phim tràn ngập hình ảnh chửi nhau náo loạn từ đầu đến cuối, nhân vật chính mở miệng là chửi thề, những đoạn video ngắn được chia sẻ nhiều trên mạng cũng đầy những câu từ thô tục… Những điều này ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức, góc nhìn của HS. Nhiều em cho rằng người nổi tiếng, thần tượng của mình làm thế được thì cớ gì mình không làm giống vậy được?", thầy Tuấn Anh phân tích.
"Làm trong sạch lại môi trường văn hóa, giải trí cho giới trẻ; siết chặt quản lý nội dung trên các nền tảng số; cơ quan quản lý cần mạnh tay "cấm sóng" bằng cách không mời biểu diễn với những người cố tình dùng ngôn từ lệch chuẩn. Đó cũng là một giải pháp để người nghệ sĩ thật sự trở thành hình mẫu lý tưởng của HS, sinh viên, không chỉ vì tài năng nghệ thuật mà còn ở đạo đức làm nghề, nhân cách sống", thầy Nguyễn Tuấn Anh nêu quan điểm.
Bên cạnh đó, thầy Văn Nhật Phương, Hiệu trưởng Trường tiểu học Lê Đình Chinh (P.Minh Phụng, TP.HCM), nhìn nhận gia đình là gốc rễ, nền tảng, cội nguồn giáo dục của trẻ; môi trường sống cũng tác động không nhỏ tới các em.
Thầy Phương cho rằng nếu ngôn từ cho con cái được người lớn làm gương, rèn giũa tỉ mỉ, nghiêm khắc dạy bảo nếu con có biểu hiện nói năng lệch chuẩn… sẽ hạn chế được việc trẻ nói tục, chửi thề.
Tuy nhiên, thầy Phương cũng cho rằng hiện nay nhiều em có một "đời sống riêng" trên mạng xã hội, khác biệt hoàn toàn với đời sống thường ngày mà cha mẹ, thầy cô kiểm soát được. Các em khai gian tuổi để đăng ký tài khoản Facebook, TikTok; giấu tài khoản với cha mẹ, thầy cô; chặn người quen có thể xem nội dung các em đăng tải, chỉ tham gia cộng đồng riêng của các em. Từ đó các em dễ bị ảnh hưởng bởi những ngôn từ thiếu chuẩn mực, hành vi lệch lạc ở thế giới ảo.
Điều này đặt ra yêu cầu cha mẹ phải kiểm soát chặt việc dùng điện thoại thông minh, mạng xã hội, những nội dung con được phép truy cập, để không xảy ra những hệ lụy khó lường.
Nhiều năm qua, điểm thi tốt nghiệp THPT, học bạ THPT là hai phương thức xét tuyển chủ yếu của các trường đại học, chiếm phần lớn số lượng thí sinh nhập học.
Trong khi đó, các kỳ thi riêng ngày càng được mở rộng từ đánh giá năng lực, đánh giá tư duy, đánh giá năng lực chuyên biệt, thi đầu vào đại học trên máy tính (V-SAT) với số lượng thí sinh ngày càng tăng.
Ngoài ra, phương thức xét tuyển kết hợp nhiều thành phần điểm khác nhau cũng được nhiều trường áp dụng trong vài năm gần đây. Điều này khiến thí sinh trúng tuyển và nhập học bằng điểm học bạ, điểm thi tốt nghiệp THPT giảm.
Thống kê 4 năm qua của Bộ Giáo dục và Đào tạo cho thấy năm 2022, tỉ lệ thí sinh nhập học bằng phương thức điểm thi tốt nghiệp THPT và học bạ đều rất cao, còn tỉ lệ nhập học bằng các kỳ thi riêng chiếm một tỉ lệ rất nhỏ.
Bên cạnh đó, tỉ lệ thí sinh nhập học bằng điểm thi tốt nghiệp THPT tăng giảm theo từng năm, loanh quanh mức 50%. Tỉ lệ phương thức học bạ có xu hướng giảm dần, so với năm 2022, tỉ lệ năm 2025 giảm đến 7%.
Trước đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định điểm học bạ trung bình 3 môn trong tổ hợp xét tuyển tối thiểu 18 nhưng nhiều năm qua đã bỏ quy định này.
Việc xét học bạ nhiều năm trước đây chỉ có các trường đại học ngoài công lập thực hiện nhưng gần đây nhiều trường công lập sử dụng phương thức xét tuyển này. Một số trường sử dụng điểm học bạ cho phương thức xét tuyển tổng hợp.
Năm 2025 đánh dấu lần đầu tiên Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố bảng so sánh tương quan giữa kết quả thi tốt nghiệp THPT 12 môn thi và điểm học bạ của học sinh ở 3 năm học THPT trên cả nước.
Theo thống kê, điểm trung bình học bạ cao hơn 0,12 - 2,26 điểm so với điểm thi tốt nghiệp THPT.
Công nghệ công nghiệp là môn có độ lệch điểm lớn nhất với điểm học bạ trung bình 8,05 so với trung bình 5,79 điểm thi tốt nghiệp THPT, lệch 2,26 điểm.
Kế tiếp là môn toán với điểm trung bình học bạ 3 năm THPT là 7,03, trong khi điểm trung bình thi tốt nghiệp môn toán là 4,78 (thấp hơn điểm trung bình học bạ 2,25 điểm). Môn tiếng Anh lệch 1,57 điểm.
Trái ngược với sự tăng giảm của hai phương thức trên, tỉ lệ của phương thức xét tuyển điểm kỳ thi riêng tăng dần đều trong 4 năm qua.
So với năm 2022, tỉ lệ năm 2025 tăng gần 4 lần. Điều này có thể lý giải bởi số lượng kỳ thi, quy mô tổ chức và chỉ tiêu xét tuyển cho phương thức này ngày càng tăng.
Nếu như trước đây chỉ có một số đại học tổ chức thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy thì vài năm gần đây, có thêm các trường sư phạm tổ chức kỳ thi đầu vào. Chỉ tiêu cho các kỳ thi riêng cũng tăng lên, nhiều trường sử dụng kết quả để xét tuyển hơn.
Chỉ xét riêng kỳ thi đánh giá năng lực do Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức, số lượng thí sinh đã vượt quá 100.000. Kỳ thi đánh giá năng lực đợt 1 năm 2026 của đại học này ghi nhận số lượng thí sinh dự thi cao kỷ lục với hơn 135.000 thí sinh.
Kỳ thi đầu vào đại học trên máy tính (V-SAT) chỉ có khoảng 6 trường tổ chức thi và sử dụng kết quả xét tuyển với chỉ tiêu hạn chế. Đến năm 2025 kỳ thi này có khoảng 20 trường tổ chức với số chỉ tiêu tăng lên rất nhiều.
Chiều nay 10.5, Trường tiểu học và THCS Hải Thọ, Trường tiểu học và THCS Bùi Dục Tài (cùng thuộc xã Diên Sanh, tỉnh Quảng Trị) đã có báo cáo cụ thể về vụ việc một nữ sinh lớp 7 bị đánh hội đồng.
Cụ thể, trong báo cáo được đại diện 2 trường gửi cho Sở GD-ĐT tỉnh Quảng Trị và UBND xã Diên Sanh, vụ xô xát được xác định xảy ra vào lúc 18 giờ ngày 9.5 tại khu vực xã Vĩnh Định.
Ban đầu, có 3 học sinh lớp 8 thuộc Trường tiểu học và THCS Hải Thọ cùng 1 học sinh lớp 8 của Trường tiểu học và THCS Bùi Dục Tài có mâu thuẫn cá nhân với học sinh lớp 7 Trường tiểu học và THCS Hải Ba (xã Vĩnh Định). Vì vậy, hai bên đã rủ nhau về xã Vĩnh Định để "giải quyết mâu thuẫn" và dẫn đến vụ xô xát.
Vụ việc khiến nữ sinh lớp 7 phải chuyển vào Bệnh viện Trung ương Huế để kiểm tra sức khỏe hiện vẫn đang điều trị tại bệnh viện.
Sau khi làm rõ vụ việc và xác định được thông tin các em học sinh tham gia đánh nữ sinh lớp 7, Trường tiểu học và THCS Hải Thọ, Trường tiểu học và THCS Bùi Dục Tài đã thông báo đến các giáo viên, phụ huynh phối hợp với công an xã để xử lý, giáo dục các em học sinh theo quy định.
Đại diện lãnh đạo cả 2 trường cho biết, sự việc xảy ra ngoài thời gian học tập, ngoài khuôn viên nhà trường, xuất phát từ mâu thuẫn cá nhân; tuy nhiên, nhà trường nhận thấy đây là vụ việc ảnh hưởng đến môi trường giáo dục và hình ảnh học sinh nên cần phối hợp giáo dục, ngăn ngừa kịp thời.
Như Thanh Niên đã thông tin vào sáng nay 10.5, UBND xã Diên Sanh vào cuộc xác minh, làm rõ các học sinh trên địa bàn có liên quan về vụ việc đánh đập một nữ sinh lớp 7 ở xã khác.
Trước đó, mạng xã hội xuất hiện clip ghi lại cảnh nhóm khoảng 4 - 5 học sinh tụ tập trên một khu đất trống tại tỉnh Quảng Trị, sau đó lao vào dùng tay đánh liên tiếp vào vùng đầu, mặt và giật tóc khiến một học sinh bị đánh phải nhập viện.
