Thực hiện kế hoạch của Bộ Công an, Công an tỉnh Cà Mau đang triển khai thu nhận ADN thân nhân liệt sĩ để từng bước xác định danh tính, rút ngắn hành trình tìm kiếm những người đã hy sinh vì Tổ quốc.
Trước đó, Công an tỉnh Cà Mau cũng đã chủ động tham mưu UBND tỉnh ban hành văn bản chỉ đạo, cũng như triển khai các văn bản hướng dẫn để đồng bộ toàn hệ thống, đưa công tác thu nhận ADN thân nhân liệt sĩ trở thành chiến dịch được tổ chức theo quy trình và có dữ liệu đối chiếu chặt chẽ.
Với phương châm “dễ, rõ làm trước”, lực lượng Công an tỉnh Cà Mau đã chủ động “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, gặp gỡ thân nhân, người thờ cúng liệt sĩ để thu thập thông tin phục vụ thu nhận ADN thân nhân liệt sĩ. Những trường hợp còn thiếu dữ liệu được rà soát lại qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, tàng thư cư trú, dữ liệu căn cước, đảm bảo độ chính xác cao nhất cho việc đối chiếu ADN thân nhân liệt sĩ.
Trung tá Lê Trung Nghĩa, Phó Trưởng phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, nhấn mạnh việc xây dựng cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài. Mỗi mẫu ADN thân nhân liệt sĩ không chỉ là dữ liệu khoa học mà còn là hy vọng đoàn tụ của hàng ngàn gia đình.
Đến nay, hơn 21.000 liệt sĩ đã được cập nhật thông tin vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư tại Cà Mau, trong đó hơn 4.400 trường hợp chưa xác định danh tính. Theo quy trình, cần thu thập thông tin hơn 8.900 thân nhân họ ngoại để phục vụ đối chiếu ADN thân nhân liệt sĩ, hiện đã thực hiện được gần 4.200 trường hợp, đạt 46,5%.
Những kết quả thu nhận bước đầu không chỉ phản ánh tiến độ mà còn cho thấy vai trò nòng cốt của công an cơ sở. Ở cấp xã, phường, việc thu nhận ADN thân nhân liệt sĩ được triển khai ngay tại nhà dân. Lực lượng công an phối hợp đơn vị chuyên môn và xét nghiệm trực tiếp đến từng gia đình, hướng dẫn thủ tục, hỗ trợ lấy mẫu tại chỗ. Cách làm này giúp giảm chi phí, tiết kiệm thời gian và đặc biệt phù hợp với các Mẹ Việt Nam Anh hùng, thân nhân cao tuổi khi tham gia cung cấp ADN thân nhân liệt sĩ.
Từ năm 2025 đến nay, Công an tỉnh Cà Mau đã phối hợp lấy mẫu cho 106 thân nhân liệt sĩ. Mỗi mẫu là một dữ liệu quý, từng bước hoàn thiện ngân hàng ADN thân nhân liệt sĩ phục vụ xác định danh tính.
Đằng sau những con số còn là hy vọng khi mỗi mẫu ADN thân nhân liệt sĩ đều gắn với một gia đình; trong đó có những niềm hy vọng, chờ đợi kéo dài nhiều năm.
Ông Bùi Văn Vui, ngụ ấp Bào Nhàn, xã Hồ Thị Kỷ, xúc động nói, gia đình đã chờ đợi tin tức người thân suốt nhiều năm. Khi được cán bộ công an đến tận nơi thu nhận ADN thân nhân liệt sĩ, niềm hy vọng được khơi dậy, một ngày không xa, liệt sĩ sẽ được trở về.
Thời gian tới, Công an tỉnh Cà Mau xác định tiếp tục đẩy mạnh thu nhận ADN thân nhân liệt sĩ theo hướng đồng bộ. Lực lượng sẽ tăng cường phối hợp với các ngành, đặc biệt là lực lượng Quân sự trong tìm kiếm, quy tập hài cốt; đồng thời khai thác hiệu quả các hệ thống dữ liệu để phục vụ xác định danh tính liệt sĩ.
Song song đó, công tác chính sách được triển khai song hành. Tính từ năm 2021 đến nay, Công an tỉnh Cà Mau đã hỗ trợ xây mới 14 căn, sửa chữa 33 căn nhà tình nghĩa cho gia đình liệt sĩ với kinh phí hơn 4 tỉ đồng; tổ chức thăm hỏi, tặng quà với tổng số tiền trên 1,3 tỉ đồng.
Ở Cà Mau, hành trình thu nhận ADN thân nhân liệt sĩ đang trở thành nhịp cầu đưa những người đã hy sinh trở về với tên tuổi, với gia đình, và với ký ức không thể lãng quên.
Anh Tấn Anh, hiện sống tại đặc khu Phú Quý (tỉnh Lâm Đồng), thường xuyên chia sẻ và cập nhật hành trình hướng dẫn mẹ học lặn tự do (freediving) lên mạng xã hội suốt 2 năm qua. Mới đây, mẹ anh là bà Nguyễn Thị Thúy Phượng (63 tuổi) đã có thể thoải mái lặn biển ở độ sâu 6 - 8 m và nín thở gần 1 phút.
"Lặn tự do là hình thức lặn không dùng bình khí, chỉ dựa vào một hơi thở duy nhất để lặn xuống nước. Đây là bộ môn kết hợp giữa sinh lý, kỹ thuật và khả năng kiểm soát tâm lý. Dù được xem là môn thể thao mạo hiểm nhưng lặn tự do cũng mang lại nhiều lợi ích như nâng cao sức khỏe, giảm căng thẳng và giúp con người kết nối với thiên nhiên theo cách rất tĩnh", anh Tấn Anh chia sẻ.
Trước đây, bà Phượng làm nội trợ và ít có cơ hội đi du lịch hay trải nghiệm những điều mới mẻ. Khi còn làm công việc văn phòng, anh Tấn Anh thường tranh thủ đưa mẹ theo trong các chuyến công tác, rồi dành thêm vài ngày để cùng mẹ đi chơi. Vài năm gần đây, anh chuyển ra đảo Phú Quý sinh sống. Khoảng 2 tháng một lần, bà Phượng lại từ TP.HCM ra đảo để cùng con luyện tập lặn tự do.
Hai mẹ con biết đến bộ môn này vào năm 2024 trong một chuyến du lịch đến Phú Quý. Biển nơi đây rất trong xanh, có hệ sinh thái đa dạng và phù hợp cho các hoạt động trải nghiệm dưới nước. Trong đó, lặn tự do là hoạt động thu hút nhiều du khách tham gia. "Lần đầu học lặn, tôi được hướng dẫn kỹ thuật và ngụp dưới nước gần 3 tiếng. Mẹ ngồi trên bờ chờ và rất tò mò không biết tôi đang làm gì dưới đó", anh Tấn Anh kể.
Sau chuyến đi ấy, anh dần "phải lòng" môn lặn tự do. Anh quyết định rời công việc văn phòng để chuyển ra đảo sinh sống, theo đuổi đam mê bằng cách luyện tập, thi lấy chứng chỉ lặn quốc tế và đồng hành cùng mẹ trong những trải nghiệm mới.
Bà Phượng là người miền Tây, biết bơi và có thể lực khá tốt. Tuy nhiên, lặn tự do đòi hỏi nhiều hơn thế. Ở tuổi ngoài 60, xương khớp không còn dẻo dai, trong khi việc lặn cần dùng nhiều lực ở chân để đạp chân vịt liên tục dưới nước. Ban đầu, bà chỉ có thể ngụp đầu xuống nước, nín thở khoảng 15 giây để quan sát xung quanh. Nhờ con trai kiên trì hướng dẫn, bà dần lặn được sâu và lâu hơn.
Từ kỹ thuật thở bụng, thư giãn trước khi lặn cho đến động tác "duck dive" - gập người từ tư thế nổi sang cắm toàn thân xuống nước để bắt đầu lặn hay kỹ thuật cân bằng áp suất để tránh đau tai khi lặn sâu…, tất cả đều được anh Tấn Anh hướng dẫn tỉ mỉ cho mẹ. Anh còn chỉ mẹ cách tạo dáng dưới nước để lưu lại những bức ảnh kỷ niệm.
Dù tham gia một môn thể thao được xem là mạo hiểm, bà Phượng cho biết bà luôn cảm thấy an tâm vì có con trai ở bên. "Chỉ cần lúc lặn xuống nước mà cảm nhận được bàn tay của con đặt trên lưng mình là tôi thấy yên tâm rồi", bà chia sẻ.
Theo anh Tấn Anh, người lớn tuổi cũng cần vận động phù hợp để duy trì sức khỏe và sự dẻo dai. Trước đây, anh từng đưa mẹ đi du lịch miền Bắc và trải nghiệm dù lượn. Khi đó, bà Phượng vẫn có thể ngồi xe máy nhiều giờ để cùng con rong ruổi qua những cung đường đèo Tây Bắc mà không thấy mệt. "Bây giờ mẹ không còn ngồi xe máy đường dài được nữa nên tôi càng thấy quyết định đưa mẹ đi chơi từ trước là điều đúng đắn", anh nói. Bà Phượng cũng cười: "Cũng may lúc đó quyết định đi, chứ giờ chắc không còn đủ sức nữa".
Biển Phú Quý đẹp nhất vào khoảng tháng 4 đến tháng 9 hằng năm, khi trời trong và biển êm. Những ngày thời tiết thuận lợi, anh Tấn Anh lại nhắn mẹ chuẩn bị hành lý để ra đảo. Sau mỗi chuyến đi, người phụ nữ U.70 luôn tủm tỉm cười khi xem lại những khoảnh khắc do con trai ghi lại: lúc mình thư giãn giữa đàn cá hay thả người cạnh những rạn san hô.
"Thành công lớn nhất của tôi trong vài năm qua không phải là kiếm được bao nhiêu tiền hay có thêm trải nghiệm mới, mà là biết cách cân bằng giữa công việc và thời gian dành cho mẹ", anh Tấn Anh bộc bạch.
TP.HCM đang trong đợt cao điểm nắng nóng, nhiệt độ ngoài trời có thể chạm ngưỡng 38 độ C. Trên những tuyến đường vắng bóng cây xanh, không khí trở nên oi bức, ngột ngạt. Người tham gia giao thông che chắn kín mít, chật vật di chuyển dưới cái nắng gay gắt.
Cao điểm mùa gặt lúa cũng là lúc nghề vác lúa vào vụ. Dọc các tuyến kênh thuộc xã Tân Long nhộn nhịp ghe xuồng, xe cộ. Người lao động vất vả mưu sinh dưới trời nắng nóng.
Lúa sau khi thu hoạch được vác từ ruộng ra bờ kênh tập kết để thương lái cân, rồi chuyển xuống ghe hoặc đưa lên xe vận chuyển về các nhà máy xay xát. Công đoạn này phụ thuộc hoàn toàn vào sức người, tạo nên một "dây chuyền" lao động đặc trưng của mùa gặt miền Tây.
Giữa cái nắng gay gắt từ 37 đến xấp xỉ 40 độ C, những đội vác lúa (từ 15 - 20 người/đội) vẫn miệt mài làm việc. Mỗi ngày, một đội có thể vận chuyển từ 150 - 170 tấn lúa. Những bao lúa nặng 45 - 50 kg liên tục được vác trên vai trong nhịp điệu khẩn trương và sự phối hợp nhịp nhàng.
Một lao động trẻ chia sẻ: "Công việc nặng nhọc nhưng không khí lao động luôn rộn ràng tiếng nói cười. Mạnh hay yếu cũng vác như nhau, ai mệt thì anh em đỡ cho nhau. Sự tương trợ giúp chúng tôi vượt qua thời gian làm việc từ sáng sớm đến chiều tối, thậm chí không nghỉ trưa".
Buổi trưa, nắng đổ lửa, mồ hôi ướt lưng áo, nhiều người thay phiên nhau tiếp sức. Những vết trầy xước do bao lúa cọ vào vai, vào cổ là điều quá quen thuộc. Đổi lại, thu nhập từ nghề này khá ổn định trong mùa vụ.
Trung bình, mỗi người kiếm được 500.000 - 600.000 đồng/ngày. Công việc không đều, ai nghỉ sẽ dễ "mất mối" nên phần lớn đều cố gắng làm.
Không chỉ nam giới, phụ nữ cũng đóng vai trò quan trọng trong chuỗi công việc mùa gặt. Tại các ruộng lúa, những phụ nữ thoăn thoắt xúc lúa, giữ bao, buộc miệng bao.
Từ 6 giờ đến khoảng 16 giờ, họ làm việc liên tục. Mỗi ngày công được trả khoảng 280.000 đồng, nếu làm thêm sau giờ, thu nhập được tính theo sản lượng với mức 2.500 đồng mỗi bao lúa. Nhờ đó, vào cao điểm mùa vụ, nhiều phụ nữ có thể thu nhập trên 500.000 đồng/ngày.
Chị Thạch Hồng (42 tuổi, ở xã Tân Long) bộc bạch: "Công việc này cực lắm, đứng dưới nắng suốt ngày, tay chân không ngơi nghỉ. Nhưng có việc để làm là may mắn và mùa gặt mà kiếm được chừng đó tiền công là mừng lắm".
Mùa gặt không chỉ mang lại thu nhập mà còn tạo nên không khí lao động sôi động, gắn kết cộng đồng. Tiếng máy gặt, tiếng gọi nhau í ới, xen lẫn tiếng cười nói rôm rả tạo nên bức tranh sinh động của vùng quê mùa thu hoạch.
Với nhiều lao động, cuộc sống gắn liền với mùa vụ. Hết mùa gặt lúa, họ lại chuyển sang cấy, giặm, làm thuê… để duy trì thu nhập.
Dù nhiều nhọc nhằn, nhưng công việc theo mùa như vậy đã giúp người dân Tân Long có thêm nguồn sống. Mỗi bao lúa được vác đi không chỉ là thành quả của người nông dân mà còn là công sức của những người lao động thầm lặng phía sau.
