Bộ Tài chính đang dự thảo nghị quyết của Chính phủ về cơ chế, chính sách đặc thù để đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư do sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sắp xếp đơn vị hành chính.
Tại dự thảo đề xuất nhiều quy định linh hoạt cho các trường hợp đặc biệt để tháo gỡ vướng mắc, rút ngắn thời gian thực hiện.
Đáng chú ý, dự thảo nghị quyết đã dành một mục quy định về xử lý nhà, đất dôi dư do sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính các cấp.
Với xử lý nhà, đất dôi dư trong một số trường hợp đặc biệt, dự thảo nêu với các cơ sở nhà, đất dôi dư do sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính, trên cơ sở đề xuất của cơ quan, tổ chức, đơn vị đang quản lý, cơ quan, người có thẩm quyền sẽ xem xét, quyết định chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý theo quy định của pháp luật về tài sản công.
Việc chuyển giao được thực hiện theo nguyên trạng, bao gồm cả các trường hợp không có hoặc bị mất hồ sơ pháp lý về nhà, đất hay nhà, đất đã bố trí làm nhà ở hoặc bị lấn chiếm. Đồng thời không phải thực hiện thủ tục lấy ý kiến chủ tịch UBND cấp tỉnh.
Cơ quan, tổ chức, đơn vị có tài sản chịu trách nhiệm về tình trạng hồ sơ, hiện trạng nhà, đất khi chuyển giao và tiếp tục phối hợp với cơ quan chức năng địa phương để xử lý các vấn đề phát sinh sau khi bàn giao.
Với nhà, đất dôi dư được chuyển đổi công năng sang mục đích công cộng như vườn hoa, sân chơi hoặc các công trình phục vụ cộng đồng nhưng công trình hiện hữu không còn phù hợp, dự thảo cho phép cơ quan có thẩm quyền quyết định phá dỡ, hủy bỏ nhà, công trình gắn liền với đất để thực hiện phương án sử dụng mới.
Việc phá dỡ được thực hiện kể cả trong trường hợp tài sản vẫn còn khả năng sử dụng hoặc chưa hết thời gian khấu hao, hao mòn theo quy định.
Cơ quan soạn thảo đánh giá, nhằm tạo điều kiện đẩy nhanh việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất, tránh kéo dài do vướng mắc về giá trị tài sản còn lại.
Dự thảo đưa ra cơ chế linh hoạt với điều chỉnh quy hoạch. Trong đó với các cơ sở nhà, đất dôi dư được điều chuyển, chuyển giao hoặc chuyển đổi công năng để làm trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp, công trình công cộng, quốc phòng, an ninh.
Với nội dung này, việc cập nhật, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng và các quy hoạch chuyên ngành liên quan sẽ được thực hiện sau khi đã có quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Với các cơ sở nhà, đất dôi dư đã chuyển giao về địa phương, được xử lý theo hình thức giao đất, cho thuê đất, dự thảo quy định người được giao đất, cho thuê đất phải hoàn trả cho Nhà nước giá trị còn lại của nhà, tài sản gắn liền với đất tại thời điểm giao đất, cho thuê đất.
Quy định này áp dụng cả trong trường hợp tài sản đã bị phá dỡ trước khi giao đất, cho thuê đất hoặc trường hợp tài sản được bán cho chính người được giao, thuê đất.
Trường hợp tài sản chưa được theo dõi trên sổ kế toán, việc xác định giá trị còn lại sẽ thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Tài chính về quản lý và khấu hao tài sản cố định.
Dự thảo nêu trường hợp nhà, tài sản gắn liền với đất được đầu tư xây dựng trên đất của tổ chức, cá nhân khác nhưng đơn vị đang quản lý không còn nhu cầu sử dụng.
Trong trường hợp chủ sử dụng đất có nhu cầu tiếp nhận lại tài sản, cơ quan quản lý sẽ ban hành quyết định bàn giao và tổ chức thực hiện bàn giao.
Tổ chức, cá nhân nhận tài sản có trách nhiệm hoàn trả giá trị còn lại theo sổ kế toán, trừ trường hợp là cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, lực lượng vũ trang, cơ quan Đảng, MTTQ và các tổ chức chính trị – xã hội không phải hoàn trả.
Trường hợp tổ chức, cá nhân có đất không có nhu cầu tiếp nhận tài sản, cơ quan quản lý được thực hiện thanh lý tài sản theo hình thức phá dỡ, hủy bỏ và bàn giao lại mặt bằng.
Việc thanh lý, xử lý vật tư, vật liệu thu hồi được thực hiện theo quy định tại Nghị định 186/2025 và Nghị định 52/2026 của Chính phủ.
Giải trình trước Quốc hội chiều 20/4 về hạ tầng giao thông, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết Hội nghị Trung ương 2 xác định phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng, đặc biệt là giao thông, là một trong những động lực quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Theo quy hoạch đến năm 2050, cả nước có 43 tuyến cao tốc với tổng chiều dài khoảng 8.993 km, trong đó 6.539 km được đầu tư trước năm 2030. Đến nay, cả nước đã khai thác và thông xe kỹ thuật 3.345 km, cùng 458 km nút giao. Trong số này, 548 km là cao tốc hai làn, 1.559 km bốn làn hạn chế và 1.238 km cao tốc hoàn chỉnh.
Bộ Xây dựng đang thực hiện 2.561 km, địa phương làm chủ đầu tư 784 km. Phần lớn các dự án triển khai theo hình thức đầu tư công với 2.485 km, chiếm 74%, còn lại 860 km theo phương thức đối tác công tư PPP. Hiện có 1.252 km đang triển khai chuyển tiếp, dự kiến hoàn thành vào năm 2027.
Đến hết năm 2025, tỷ lệ đường cao tốc cả nước đạt khoảng 2,23 km trên 100 km2. Trong đó, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đạt 4,43 km trên 100 km2. Giai đoạn 2026-2030, Bộ trưởng cho biết sẽ tập trung nâng cấp các tuyến hai làn, bốn làn hạn chế lên quy mô bốn làn hoặc sáu làn theo quy hoạch, với tổng chiều dài 1.721 km.
Về hệ thống quốc lộ, cả nước đã đưa vào khai thác 24.376 km. Trong đó, 17.520 km đã phân cấp cho các địa phương quản lý, Bộ Xây dựng quản lý 4.875 km, chủ yếu là các tuyến liên quan đến quốc phòng, an ninh và dự án BOT.
Đối với đường bộ ven biển, 1.701 km hiện đã hoàn thành; đang thi công thêm 340 km trên 10 tỉnh, thành phố. Bộ trưởng đề nghị các địa phương đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành các đoạn tuyến trong năm 2026.
Ở lĩnh vực đường sắt, quy hoạch mạng lưới gồm 25 tuyến với tổng chiều dài 6.658 km, trong đó 7 tuyến hiện hữu dài 2.510 km và 18 tuyến xây dựng mới dài 4.148 km. Chính phủ sẽ ưu tiên đầu tư các tuyến trọng điểm như Hà Nội - TP HCM, Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Lạng Sơn, Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái, TP HCM - Cần Thơ - Cà Mau.
Với đường sắt đô thị, cả nước đã hoàn thành 3 tuyến, gồm một tuyến tại TP HCM và hai tuyến tại Hà Nội. Theo quy hoạch, Hà Nội dự kiến có 18 tuyến, TP HCM 12 tuyến, tổng cộng 30 tuyến với chiều dài khoảng 2.224 km, tổng nhu cầu vốn giai đoạn tới khoảng 743.907 tỷ đồng.
Trong lĩnh vực hàng không, quy hoạch quốc gia hiện có 31 cảng hàng không, gồm 15 cảng quốc tế và 16 cảng nội địa, với tổng công suất 294 triệu hành khách mỗi năm. Đến năm 2050, cả nước dự kiến nâng lên 34 cảng, công suất 533 triệu hành khách mỗi năm.
Hiện cả nước có 22 cảng hàng không đang khai thác, với công suất khoảng 155 triệu hành khách mỗi năm, tăng khoảng 1,6 lần so với nhiệm kỳ trước. Bộ trưởng cho biết giai đoạn tới sẽ đẩy mạnh đầu tư theo hình thức PPP và huy động nguồn lực tư nhân cho lĩnh vực hàng không, trong khi vốn đầu tư công chủ yếu dành cho nâng cấp, sửa chữa.
Trước đó, đại biểu Nguyễn Văn Mạnh, Phó đoàn Phú Thọ, cho rằng hệ thống hạ tầng giao thông kết nối chiến lược có vai trò đặc biệt trong mở rộng không gian phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy liên kết vùng. Dự án tuyến Việt Trì - Hòa Bình là trục phát triển không gian kinh tế mới, kết nối hành lang cao tốc Nội Bài - Lào Cai và Hòa Bình - Sơn La, góp phần giảm chi phí logistics, thu hút đầu tư và hình thành các hành lang kinh tế dọc tuyến.
Tuy nhiên, thực tế triển khai theo phương thức đối tác công tư cho thấy nhiều hạn chế. Nhà đầu tư thường quyết định dự án dựa trên hiệu quả tài chính, trong khi hiệu quả xã hội không được phản ánh đầy đủ. Việc phải tính lãi vay và lợi nhuận khiến tổng mức đầu tư dự án PPP thường cao hơn dự án đầu tư công khoảng 30-50%.
Đại biểu Nguyễn Văn Mạnh đề nghị cho phép triển khai một số dự án theo hình thức đầu tư công, có hỗ trợ từ ngân sách Trung ương khoảng 50% tổng mức đầu tư để bảo đảm tính khả thi. Đồng thời, cần có cơ chế linh hoạt trong lựa chọn phương thức đầu tư đối với các dự án hạ tầng chiến lược, thay vì áp dụng cứng mô hình PPP.
Đại biểu Tô Ái Vang, Phó đoàn Cần Thơ, kiến nghị Bộ Xây dựng sớm rà soát quy hoạch, trình Chính phủ phê duyệt để triển khai cơ chế đặc thù đầu tư đồng bộ cảng Trần Đề vì đây là trục xương sống, hình thành các tuyến vận tải ven biển. Bà cũng đề nghị đẩy nhanh đầu tư tuyến đường sắt cao tốc TP HCM - Cần Thơ - Cà Mau trong giai đoạn 2026-2030, hoàn thiện cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng cùng các trục ngang, dọc và tuyến nhánh để tạo động lực phát triển cho đồng bằng sông Cửu Long.
Ngày 17.4, Trạm Chăn nuôi và Thú y khu vực 2 (thuộc Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM) phối hợp Công an phường Thới An kiểm tra đột xuất một lò giết mổ heo không phép trên địa bàn, phát hiện hàng chục con heo không có giấy kiểm dịch.
Theo đó, khoảng 4 giờ cùng ngày, lực lượng chức năng kiểm tra căn nhà không số tại khu phố 50, phường Thới An do ông N.T.A làm chủ. Tại thời điểm kiểm tra, ông A. đang giết mổ 2 con heo trên nền đất, không đảm bảo điều kiện vệ sinh thú y. Ngoài ra, còn có 23 con heo đang bị nhốt trong chuồng chờ giết mổ để đưa ra thị trường.
Ghi nhận tại hiện trường cho thấy khu vực giết mổ là nhà tạm, quây bằng tôn, nền ẩm ướt, trơn trượt và mất vệ sinh. Heo sống bị nhốt chen chúc trong các ô chuồng xây thô sơ, nhiều con nằm trên nền xi măng bẩn. Việc giết mổ diễn ra ngay trong khu vực chăn nuôi, không có sự tách biệt giữa heo sống và thịt sau giết mổ.
Đáng chú ý, thịt heo sau khi giết mổ được đặt trực tiếp xuống nền gạch còn đọng nước, không có bàn kê hay che chắn, tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn. Dụng cụ sơ chế thô sơ, không đảm bảo vệ sinh, khu vực xung quanh không được khử trùng theo quy định. Hệ thống xử lý nước thải, chất thải cũng không đảm bảo, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh dịch bệnh và ảnh hưởng an toàn thực phẩm.
Cận cảnh bên trong điểm giết mổ "chui" giữa khu dân cư
ẢNH: TRẦN DUY KHÁNH
Làm việc với cơ quan chức năng, ông A. khai nhận toàn bộ số heo trên được mua từ Đồng Nai đưa về TP.HCM để giết mổ kinh doanh, nhưng không có giấy chứng nhận kiểm dịch vận chuyển động vật ra khỏi địa bàn cấp tỉnh.
Tổ kiểm tra đã lập biên bản vi phạm hành chính đối với ông A. về 2 hành vi, gồm: giết mổ động vật tại địa điểm không được cơ quan có thẩm quyền cho phép và vận chuyển động vật không có giấy chứng nhận kiểm dịch theo quy định.
Khu vực nuôi nhốt và giết mổ là nhà tạm, quây bằng tôn, nền ẩm ướt, trơn trượt và mất vệ sinh
Về biện pháp xử lý, lực lượng chức năng tiến hành lấy mẫu xét nghiệm đối với 23 con heo (trọng lượng trung bình khoảng 110 kg/con) để kiểm tra các bệnh như dịch tả heo châu Phi, lở mồm long móng. Trường hợp kết quả xét nghiệm phát hiện vi phạm, cơ quan chức năng sẽ tiếp tục củng cố hồ sơ, xử lý bổ sung theo quy định.
Đối với 2 con heo đã giết mổ (khoảng 209 kg), do không đảm bảo vệ sinh thú y và an toàn thực phẩm, ông A. đã làm đơn tự nguyện tiêu hủy toàn bộ.
Công an phường Thới An tiếp tục giám sát, chốt chặn khu vực trên, không để tình trạng giết mổ gia súc trái phép tái diễn.
Hiện nay, khu vực Bến Thành - điểm giao của nhiều tuyến metro, mọi thứ không còn chỉ nằm trên bản vẽ quy hoạch. Sau hơn một năm áp dụng Nghị quyết 188 (thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại TP.HCM và TP Hà Nội), thay đổi dễ thấy nhất là tiến độ triển khai các dự án nhanh hơn.
Cơ chế này đi cùng Nghị quyết 98 là nền tảng giúp TP.HCM chủ động về vốn, quỹ đất và quyền quyết định và Nghị quyết 260 tiếp tục điều chỉnh tối ưu hơn. Nhờ đó, việc chuẩn bị dự án không còn bị ngắt quãng giữa các khâu như trước.
Với tuyến Bến Thành - Thủ Thiêm vừa khởi công ngày 29-4, TP.HCM đã áp dụng cơ chế chỉ định thầu tư vấn thẩm tra, cho phép làm song song nhiều đầu việc (phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế) rút ngắn thời gian chuẩn bị.
Tuyến dài khoảng 6km đi ngầm, kết nối trung tâm hiện hữu với khu đô thị mới phía đông, đang được triển khai theo hướng làm song song nhiều bước để tiết kiệm thời gian.
Ở hướng tây bắc, metro số 2 Bến Thành - Tham Lương đã khởi công trước đó lần đầu được làm theo hình thức BT, gắn với bài toán quỹ đất hoàn vốn. Còn tuyến Bến Thành - Cần Giờ cũng "động thổ" thần tốc, đặt mục tiêu triển khai nhanh, tận dụng tối đa các cơ chế hiện có để rút ngắn tiến độ.
Đồng thời, việc định hướng chủ động lắp ráp, sản xuất đầu máy, toa xe trong nước minh chứng rõ TP.HCM đang tính đường dài cho ngành đường sắt, thay vì chỉ làm từng tuyến riêng lẻ và đặc biệt là khẳng định dấu ấn của người Việt Nam.
Khi thủ tục gọn hơn, quyền chủ động rõ hơn và nguồn lực được mở ra, metro không còn là kế hoạch kéo dài nhiều năm. Mục tiêu 187km đến năm 2030 vì vậy cũng gần hơn, theo cách thực tế hơn.
Metro số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm là mắt xích quan trọng trong hành lang kết nối Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất - trung tâm thành phố - Thủ Thiêm - Cảng hàng không quốc tế Long Thành, góp phần giảm kẹt xe, giảm phát thải, nâng cao năng lực vận tải hành khách công cộng và thúc đẩy phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng
Depot của tuyến Bến Thành - Cần Giờ nằm gần khu đô thị lấn biển Cần Giờ (Vinhomes Green Paradise). Tuyến có chiều dài 54km, vận tốc tối đa 350km/h. Khi đi vào vận hành, tuyến sẽ mở, góp phần phát triển hoàn thiện hạ tầng đường sắt quốc gia, thúc đẩy phát triển thương mại, du lịch, bất động sản, đặc biệt là kinh tế biển cho TP.HCM, khu vực Đông Nam Bộ
