Đề cử: Đơn nguyên Rối loạn vận động – Đồng hành cùng người bệnh Parkinson

Cục đã xây dựng hướng dẫn chuyên môn để đảm bảo việc tổ chức thực hiện thống nhất. Cục trưởng Hà Anh Đức cho biết trước mắt tập trung ưu tiên những người không có bảo hiểm y tế (BHYT). Đây có lẽ là nhóm cần được ưu tiên nhất do không có BHYT, vì hiện BHYT mới bao phủ được khoảng 95% dân số. Như vậy, ước có hơn 5 triệu người hiện không có BHYT. Các gia đình chính sách cũng là nhóm ưu tiên trong thực hiện khám sức khỏe định kỳ cho người dân.

Về kinh phí, TS Hà Anh Đức cho biết có nhiều nguồn, trong đó có ngân sách nhà nước chi trả. Các địa phương lên danh sách, dự toán ngân sách để Bộ Tài chính cấp. Ngoài ra, các đối tượng đã có hợp đồng lao động, ví dụ như 15 triệu người có hợp đồng lao động hằng năm đều phải có khám sức khỏe định kỳ để đánh giá, phân loại. Những nhóm này theo luật Lao động đã có dòng ngân sách riêng.

Song song đó, Cục Phòng bệnh đang xây dựng dự thảo Nghị định hướng dẫn luật Phòng bệnh, trong đó đề xuất các nguồn kinh phí đảm bảo cho khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc một số bệnh.

TS Đức cho biết Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 17/CT-TTg về việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân; Bộ Y tế đã có hướng dẫn chuyên môn là cơ sở để các địa phương triển khai.

Tin Gốc: Thanh Niên

Theo TS.BS.CK2 Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men's Health, khác với bạo lực thể chất, bạo lực tinh thần thường khó nhận diện. Đó có thể chỉ là những câu nói lặp đi lặp lại như "anh chẳng làm được gì ra hồn", "đàn ông gì mà yếu vậy", hay những so sánh, mỉa mai kéo dài hoặc sự lạnh nhạt.

Những lời tưởng chừng "bình thường" lúc nóng giận nhưng nếu lặp lại lâu ngày có thể gây tổn thương sâu sắc. Khi ấy người đàn ông dần mất cảm giác được tôn trọng và không còn thấy an toàn trong chính ngôi nhà của mình.

Nhiều người đàn ông vẫn đi làm và sinh hoạt bình thường, nhưng khi về nhà lại sống trong trạng thái căng thẳng kéo dài, nói gì cũng bị bắt bẻ, làm gì cũng bị chê, thậm chí trong những khoảnh khắc gần gũi cũng bị mỉa mai. Lâu dần, họ trở nên ít nói, mất ngủ, ngại giao tiếp, né tránh về nhà, đồng thời giảm ham muốn, khó duy trì sự cương hoặc tránh né quan hệ.

Những biểu hiện này dễ bị hiểu lầm là "yếu sinh lý", trong khi thực chất có thể là hệ quả của tổn thương tâm lý kéo dài.

Báo cáo của Chính phủ gửi Quốc hội về kết quả thực hiện các mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới năm 2025 cho thấy tổng số vụ bạo lực gia đình giảm, nhưng số nam giới là nạn nhân tăng. Điều này khiến nhiều người phải nhìn lại một định kiến đã tồn tại từ lâu, rằng đàn ông thường được mặc định là người mạnh hơn, chịu đựng tốt hơn, nên ít khi được nhìn như một nạn nhân.

Thực tế, không ít người đàn ông không bị đánh đập, không có xô xát, nhưng mỗi ngày phải chịu những lời chê bai, hạ thấp từ chính bạn đời. Những tổn thương này âm thầm bào mòn lòng tự trọng, kéo theo suy giảm tâm lý và cuối cùng ảnh hưởng đến cả sinh lý.

Các nghiên cứu cho thấy nam giới là nạn nhân của bạo lực tinh thần thường đối mặt với trầm cảm, stress và lòng tự trọng thấp. Khi một người liên tục bị đánh giá, bị hạ thấp giá trị, họ sẽ khó duy trì trạng thái thư giãn và tự tin - yếu tố quan trọng cho đời sống tình dục.

"Nói cách khác, khi tinh thần luôn ở trạng thái phòng thủ, sinh lý cũng khó vận hành bình thường", bác sĩ Duy phân tích.

Một nghiên cứu trên The Journal of Sexual Medicine cho thấy nam giới bị trầm cảm có nguy cơ rối loạn cương cao hơn đáng kể, và ngược lại, người có rối loạn cương cũng dễ rơi vào trầm cảm. Trong bối cảnh bị bạo lực tinh thần, vòng xoắn này càng dễ hình thành, bởi càng bị chê bai càng tự ti, càng tự ti càng dễ gặp trục trặc, và khi trục trặc xảy ra lại càng cảm thấy thất bại.

Đó là lý do vì sao có những người đàn ông ban đầu không hề có vấn đề sinh lý rõ rệt, nhưng sau một thời gian dài sống trong môi trường nhiều xúc phạm và áp lực cảm xúc, cơ thể bắt đầu "đi xuống". Khi ấy, nếu chỉ nhìn vào triệu chứng sinh lý mà bỏ qua bối cảnh tâm lý, rất dễ điều trị không trúng gốc.

Nhiều người đàn ông không tìm đến bác sĩ vì "yếu", mà vì cảm thấy mệt mỏi, thu mình, không còn muốn trò chuyện hay gần gũi với bạn đời. Tình dục lúc này không còn là sự kết nối mà trở thành áp lực, thậm chí là nỗi sợ.

Theo bác sĩ Duy, khi nam giới có biểu hiện giảm ham muốn, rối loạn cương hoặc né tránh gần gũi trong bối cảnh bị xúc phạm, kiểm soát kéo dài, cần được đánh giá toàn diện. Không nên quy chụp là vấn đề "bản lĩnh" hay xem nhẹ như chuyện riêng trong gia đình.

Chỉ điều trị triệu chứng sinh lý mà bỏ qua yếu tố tâm lý thường không mang lại hiệu quả bền vững. Đôi khi, điều cần can thiệp trước không phải thuốc hay hormone, mà là những tổn thương tinh thần đang âm thầm kéo cơ thể đi xuống.

Tin Gốc: Vnexpress

Cụ thể, kế hoạch nêu rõ phạm vi, đối tượng, lộ trình ưu tiên, cơ sở tổ chức khám và nguồn kinh phí thực hiện chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí thực hiện theo nghị định của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh.

Theo đó, nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh đang được Bộ Y tế lấy ý kiến.

Trong đó, Bộ Y tế đề xuất từ năm 2026, ưu tiên thực hiện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho người cao tuổi, người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người có công, người mắc bệnh mạn tính, người sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, xã đảo, đặc khu.

Ngoài ra, cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức hoặc cá nhân sử dụng người lao động theo quy định để tổ chức thực hiện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc theo quy định của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động.

Bộ Y tế giao sở y tế các tỉnh, thành phố phối hợp với sở giáo dục và đào tạo, các trường học xây dựng và trình UBND tỉnh, thành phố ban hành kế hoạch và tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân trên địa bàn.

Đồng thời chỉ đạo tổ chức rà soát, lập danh sách người dân; chỉ đạo tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân theo thẩm quyền quản lý tại địa phương tại trạm y tế hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đã công bố đủ điều kiện khám sức khỏe.

Trường hợp trạm y tế cấp xã không đủ điều kiện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc theo quy định, chính quyền cấp xã hoặc sở y tế chỉ đạo cơ sở đã đủ điều kiện khám sức khỏe trên địa bàn chủ động phối hợp, hỗ trợ chuyên môn hoặc chọn trạm y tế xã làm địa điểm khám sức khỏe lưu động theo quy định để đảm bảo thuận tiện cho người dân.

Kế hoạch cũng yêu cầu các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí. Bố trí phân nhóm đối tượng ưu tiên, sắp xếp lịch khám hợp lý để tránh quá tải.

Nội dung khám phải bảo đảm đầy đủ theo hướng dẫn chuyên môn, bao gồm đánh giá tình trạng sức khỏe, phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật, tư vấn phòng bệnh, điều trị hoặc chuyển tuyến khi cần thiết. Toàn bộ quy trình phải tuân thủ chặt chẽ quy định của pháp luật về khám chữa bệnh và phòng bệnh.

Kết quả khám được tổng hợp và lập sổ sức khỏe điện tử; liên thông, chia sẻ dữ liệu khám sức khỏe định kỳ và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế với hệ thống thông tin giám định bảo hiểm y tế; tích hợp trên ứng dụng VNeID theo hướng dẫn của Bộ Y tế và Bảo hiểm xã hội Việt Nam.

Về tổ chức thực hiện, Bộ Y tế giao rõ trách nhiệm cho các đơn vị. Cụ thể, Cục Phòng bệnh chịu trách nhiệm xây dựng hướng dẫn chuyên môn về khám sàng lọc, trong đó các hướng dẫn khám sức khỏe định kỳ dự kiến hoàn thành ngay trong tháng 5-2026.

Cục Quản lý khám chữa bệnh ban hành hướng dẫn chuyên môn khám sức khỏe định kỳ; xây dựng hệ thống dữ liệu sổ sức khỏe điện tử quốc gia và kế hoạch thực hiện tại các địa phương đều được giao hoàn thành trong tháng 5.

Ngoài ra, Bộ Y tế cũng giao Cục Phòng bệnh hoàn thiện hướng dẫn sàng lọc cho từng nhóm đối tượng dự kiến hoàn thành trước cuối năm 2027.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ