Ngô Hà Anh, cựu học sinh lớp chuyên Sử, trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam (Ams), nhận thư trúng tuyển từ 8 đại học Mỹ, hồi giữa tháng 3. Trước đó, do nộp hồ sơ nhiều trường, Hà Anh thường đặt báo thức hai tiếng một lần để kiểm tra email.
“Nhưng em vốn không kỳ vọng nhiều vì đây là những trường nghệ thuật hàng đầu thế giới”, Hà Anh nói.
Nữ sinh chọn theo học Rhode Island School of Design (RISD). Đây là ngôi trường đứng thứ tư thế giới về lĩnh vực nghệ thuật và thiết kế, cũng là trường đào tạo nghệ thuật số 1 ở Mỹ, theo QS 2026.
Theo Hà Anh, nhiều học sinh của trường đến từ các gia đình có truyền thống nghệ thuật, đây là môi trường đào tạo họa sĩ quy củ và có trình độ chuyên môn bậc nhất, phù hợp với mong muốn được tự do sáng tạo nghệ thuật, trở thành họa sĩ của em. Ngoài ra, RISD có chương trình học liên ngành với Đại học Brown.
Khác với nhiều học sinh theo nghệ thuật từ sớm, Hà Anh từng được gia đình định hướng học luật. Sau một năm theo đuổi, em nhận ra không phù hợp ngành và quyết định chuyển hướng vào lớp 12. Thời điểm đó, em thích thú với nghệ thuật nhưng chưa từng học vẽ bài bản. Bắt đầu từ học kỳ 2 lớp 12, Hà Anh mới học các kỹ thuật cơ bản. Sau tốt nghiệp THPT, nữ sinh dành một năm học vẽ và chuẩn bị hồ sơ.
Ngoài chứng chỉ, thư giới thiệu, hoạt động ngoại khóa, bài luận, Hà Anh chuẩn bị thêm bộ hồ sơ nghệ thuật. Trong khoảng 4 tháng, nữ sinh hoàn thành gần 20 tác phẩm, xoay quanh chủ đề tâm lý học và trải nghiệm nội tâm, khai thác các cảm xúc như lo âu, mất mát, cô đơn và áp lực xã hội.
“Tranh chứa nhiều yếu tố siêu thực, đôi khi kỳ dị cùng những chi tiết màu đỏ biểu tượng cho hy vọng, tiếng gọi của trái tim”, Hà Anh kể. “Mình muốn thể hiện rằng mọi vấn đề tâm lý đều có lối thoát”.
Bên cạnh chất liệu acrylic và sơn dầu, nữ sinh còn thử nghiệm với sơn mài như một cách đưa chất liệu truyền thống của Việt Nam vào các tác phẩm đương đại. Hà Anh tìm đến làng nghề sơn mài Hạ Thái, quan sát quy trình và học hỏi từ nghệ nhân, đồng thời được họa sĩ Trần Đức Hùng hướng dẫn. Công việc đòi hỏi kỹ thuật và sức bền bởi mùi sơn, dầu hỏa nồng nặc, các công đoạn mài khiến đôi tay trầy xước. Người vẽ cũng dễ bị kích ứng da do hiện tượng “sơn ăn”, song Hà Anh vẫn kiên trì, tự thực hiện các công đoạn như gắn vỏ trứng, phủ sơn, mài hoàn thiện.
Ngoài ra, Hà Anh nộp bài luận về hành trình tìm kiếm dấu ấn cá nhân qua nghệ thuật. Thay vì tập trung vào việc khẳng định sự tồn tại, Hà Anh hướng tới những điểm chạm cảm xúc. Với nữ sinh, nghệ thuật không chỉ là “kể câu chuyện của riêng mình mà còn để chạm đến cảm xúc của người khác để lưu giữ những điều đẹp đẽ, chữa lành và kết nối giữa người với người”.
Hà Anh còn tổ chức triển lãm tranh của mình và trẻ tự kỷ, lấy cảm hứng từ mô hình Tòhe (tạo sân chơi sáng tạo và đào tạo nghệ thuật cho trẻ em thiệt thòi, phát triển tác phẩm của các em thành sản phẩm thương mại và triển lãm nghệ thuật). Nữ sinh mong muốn tạo ra không gian để cộng đồng tiếp xúc với thế giới nội tâm của trẻ tự kỷ qua tranh, cảm nhận sự chân thành cùng niềm khao khát được sẻ chia.
Cô tìm đến một trung tâm hỗ trợ trẻ tự kỷ và bắt đầu dạy các em từ 4 đến 12 tuổi. Những buổi học đầu tiên, khi chưa hiểu nhau, học sinh nhiều khi la hét mất kiểm soát, có lúc lại im lặng hoàn toàn.
Hà Anh phải thử nhiều cách, kết hợp âm nhạc, sử dụng đồ chơi quen thuộc đến điều chỉnh màu sắc, chất liệu. Nhận thấy giấy trắng gây lóa mắt, khó chịu, nữ sinh chuyển sang cho học sinh vẽ phấn trực tiếp lên bàn hoặc dùng giấy màu vàng. Đồng thời, cô dùng đồ chơi có màu sắc đặc biệt do trẻ làm để tìm “tần số chung” với các em.
Theo nữ sinh, với trẻ em tự kỷ, ngôn ngữ hay lời nói dường như khá xa lạ và khó khăn, nhưng khi đặt các em vào môi trường hội họa, được cầm cọ, tô màu, các em lại có thể biểu đạt được những gì mình cảm nhận. Người dạy cũng nên bình tĩnh, không buộc các em đẩy nhanh tiến độ. Lớp học không theo khuôn mẫu truyền thống mà cho mỗi em nhỏ được thể hiện bản thân, tìm thấy niềm vui, sự tập trung và cảm giác được lắng nghe.
Kết quả, triển lãm trưng bày 36 bức tranh của trẻ tự kỷ, gây quỹ bằng những sản phẩm lưu niệm như postcard, áo để hỗ trợ thiết bị cho Trung tâm Giáo dục trẻ em tự kỷ Gia An.
Họa sĩ Trần Đức Hùng cho biết ban đầu khá e ngại khi nhận dạy nữ sinh do thời gian chuẩn bị hồ sơ du học quá ngắn. Tuy nhiên, chỉ sau hai buổi học thử, anh bất ngờ với tố chất và gu thẩm mỹ của Hà Anh.
“Hà Anh thông minh và có đam mê mãnh liệt với hội họa, có những khi em mải mê vẽ mà quên hết mọi thứ xung quanh”, anh Hùng cho biết.
Trước khi nhập học vào tháng 9, Hà Anh tiếp tục học vẽ và dự định đi làm thêm để tích lũy trải nghiệm. Trong tương lai, cô mong muốn theo đuổi hội họa kết hợp tâm lý học, mở rộng liên ngành sang Art and Computation (kết hợp giữa nghệ thuật thị giác và công nghệ sáng tạo) và Sound Art (nghệ thuật âm thanh) để khám phá những hình thức biểu đạt mới.
Nhìn lại hành trình của mình, Hà Anh cho rằng không có công thức chung cho thành công.
“Mỗi người phải tự tìm con đường riêng. Quan trọng nhất là đủ đam mê và đủ quyết tâm”, cô nói, cho biết vali du học sẽ mang theo một vài con rối nước để giới thiệu với bạn bè ở đại học về biểu tượng văn hóa Việt Nam.
Chia sẻ với phóng viên Báo Thanh Niên sáng nay (9.4), anh H., một phụ huynh, cũng là một giáo viên tiểu học tại Đồng Nai, cho biết có trong một cuốn sách Tin học 3 có một bài tập, có để một đường link với tên miền thieunhivi... (vì lý do an toàn, tòa soạn xin không nêu đầy đủ đường link này) để học sinh truy cập, thực hiện một số nhiệm vụ bài tập.
Nhưng khi bấm vào đường link này, phụ huynh, giáo viên tá hỏa thấy hiển thị toàn video người lớn, nội dung 18+. Vụ việc gây xôn xao trên nhiều diễn đàn trên mạng xã hội.
8 giờ 30 phút sáng 9.4, phóng viên thử truy cập đường link trên. Trên màn hình có hiển thị nội dung đúng như phụ huynh phản ánh.
Vụ đường link trong sách tin học gây xôn xao
ẢNH: PHỤ HUYNH CUNG CẤP
Sau quá trình tìm hiểu, chúng tôi được biết cuốn sách Tin học 3 của Tập đoàn giáo dục Đại Trường Phát (DTP) phát hành, sách được dạy tại một số trường học trong nước có triển khai chương trình hợp tác cùng DTP.
Trưa nay, bằng bài thông báo trên fanpage chính thức của DTP (fanpage tên "Dai Truong Phat Education", với dấu tích xanh), công ty này đã phát đi thông báo khẩn, gửi tới các ban giám hiệu, thầy cô, phụ huynh, các em học sinh.
Công ty thông tin về "một sự cố kỹ thuật nghiêm trọng liên quan đến đường dẫn (link) truy cập học liệu điện tử được in trong nội dung sách giáo khoa tin học do DTP phát hành". Cụ thể, đường dẫn đã bị chuyển hướng tới các nội dung không phù hợp với môi trường giáo dục.
Cũng trong thông báo chính thức này, công ty này gửi lời xin lỗi và cam kết không ngừng nâng cao chất lượng, đảm bảo an toàn cho các sản phẩm giáo dục trong thời gian tới.
Công ty cũng cho biết ngay khi phát hiện sự việc, công ty đã chủ động báo cáo đến Cục An ninh mạng và các cơ quan chức năng, đồng thời phối hợp với các đơn vị liên quan để xử lý. "Từ sự việc này, DTP nghiêm túc nhìn nhận cần tăng cường hơn nữa công tác quản lý hệ thống liên kết học liệu. Chúng tôi đang khẩn trương triển khai các giải pháp khắc phục, hướng tới một nền tảng truy cập an toàn và ổn định hơn trong thời gian sớm nhất", thông báo nêu.
Đến 13 giờ 16 phút chiều nay, theo cập nhật của chúng tôi, đường link trong sách Tin học 3 nói trên đã không truy cập lại được. Khi bấm vào, trên màn hình hiển thị thông tin cảnh báo an toàn "không thể truy cập link này".
Trước đó, trong tối 8.4, phát hiện sự việc trên, có trường học đã thông báo rộng rãi cho phụ huynh, học sinh không được truy cập vào đường link, báo cáo cho công ty - đơn vị phát hành sách. Nhà trường cũng cho biết trước đây đường link này truy cập vào vẫn hiển thị nội dung giáo dục bình thường, không có bất thường. Nhà trường dự đoán nguyên nhân vụ việc trên có thể do trang web đã bị hack hoặc bị chiếm quyền quản lý; hoặc tên miền đã đổi chủ, dẫn đến nội dung bị thay đổi ngoài kiểm soát...
"Với thế hệ gen Z, gen Y, kỹ năng quan trọng nhất chính là khả năng thích nghi và có thể làm việc hiệu quả trong những môi trường khác nhau, đặc biệt là trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay".
Đó là chia sẻ của bà Karin Greve-Isdahl, Tham tán Thương mại, Đại sứ quán Na Uy tại Việt Nam, khi trao đổi về chủ đề "Quản trị đa văn hóa trong môi trường đội ngũ toàn cầu", nằm trong hội thảo "Từ giảng đường đến dự án toàn cầu: Góc nhìn Bắc Âu" do Đại sứ quán Na Uy, Học viện Gokstad từ Na Uy và Trường ĐH Văn Lang đồng tổ chức sáng nay 9.5.
Đây là sự kiện được tổ chức trong bối cảnh Na Uy và Việt Nam kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước (1971–2026).
Bà Karin cho biết bà đã sống tại 8 quốc gia khác nhau, làm việc ở nhiều công ty và quản lý nhiều nơi trên thế giới. "Thực tế là chúng ta luôn liên tục bước vào và rời khỏi những môi trường văn hóa khác nhau. Chính vì thế, khả năng thích nghi, hòa nhập được với một nền văn hóa, môi trường mới khi sống và làm việc, sẽ giúp bạn tồn tại và thành công", bà Karrin nhận định.
Cùng với chuyên đề "Quản trị đa văn hóa trong môi trường đội ngũ toàn cầu", 2 chuyên đề "Khác biệt hoặc bị thay thế: Tiếp thị bản thân trong kỷ nguyên AI" và "Ứng dụng AI trong quản lý dự án toàn cầu" tại hội thảo, lần lượt khai thác các góc nhìn về kinh nghiệm làm việc trong môi trường đa quốc gia, kỹ năng cần thiết cho thị trường lao động toàn cầu, và cơ hội hợp tác giáo dục và nghề nghiệp giữa Việt Nam và các nước Bắc Âu.
Diễn giả của các phiên chuyên đề trên đến từ các doanh nghiệp nổi tiếng của Bắc Âu đang hoạt động đầu tư và kinh doanh thành công tại Việt Nam như Jotun, SalMar (Na Uy); Ekko, Carlsberg (Đan Mạch). Sinh viên được chia sẻ về kỹ năng và xu hướng nghề nghiệp, thực tiễn quản trị, văn hóa làm việc và yêu cầu chuyên môn từ góc độ nhà tuyển dụng.
Theo số liệu của Cục Đầu tư nước ngoài, riêng Na Uy hiện có gần 60 dự án đầu tư trực tiếp tại Việt Nam, tập trung vào các lĩnh vực hàng hải, năng lượng tái tạo, nuôi trồng thủy sản và sơn công nghiệp.
Ông Erlend Skutlaberg, Bí thư thứ nhất Đại sứ quán Na Uy tại Hà Nội, cho biết giáo dục đã và đang là một trong các trụ cột quan trọng của hợp tác song phương Na Uy – Việt Nam, trong đó phải kể tới hợp tác chặt chẽ giữa các cơ sở giáo dục ĐH của Việt Nam như ĐH Quốc gia Hà Nội, Trường ĐH Ngoại thương, Trường ĐH Nha Trang, ĐH Cần thơ… với các trường ĐH của Na Uy như ĐH Bergen, ĐH Oslo, ĐH Khoa học Công nghệ Na Uy, ĐH Kinh doanh Na Uy...
"Trong một thế giới thay đổi nhanh chóng và ngày càng phức tạp, việc đối thoại, học hỏi lẫn nhau và xây dựng sự hiểu biết giữa các nền văn hóa ngày càng trở nên quan trọng. Giáo dục đóng vai trò then chốt trong quá trình này. Sự hợp tác chặt chẽ giữa doanh nghiệp và trường ĐH giúp bảo đảm rằng việc học tập và nghiên cứu trong trường mang tính thực tiễn, bao trùm và gắn kết với các thách thức toàn cầu", ông Erlend Skutlaberg chia sẻ.
Theo PGS-TS Trần Thị Mỹ Diệu, Hiệu trưởng Trường ĐH Văn Lang, trong bối cảnh thế giới ngày càng kết nối như hiện nay, việc đào tạo của các trường ĐH không thể chỉ tồn tại trong phạm vi lớp học.
"Thông qua những chia sẻ từ các diễn giả trong hội thảo hôm nay, sinh viên có thể nhìn thấy rõ hơn cách học ở trường ĐH được kết nối với thực tiễn, với những thách thức thực tế, với trải nghiệm nghề nghiệp và với con đường sự nghiệp trong tương lai", PGS-TS Mỹ Diệu nhìn nhận.
Cũng tại hội thảo, ông Simon Hansen Elvestad, Chủ tịch, người sáng lập Học viện Goksta (Na Uy) cho biết Gokstad Academy và Trường ĐH Văn Lang sẽ triển khai mô hình giáo dục thực nghiệp.
Đây là mô hình đào tạo kết hợp giữa nền tảng học thuật vững chắc và phương pháp giáo dục dựa trên dự án thực tế, đã được kiểm nghiệm rộng rãi tại Na Uy và các nước Bắc Âu, nhằm giúp sinh viên chuẩn bị kiến thức, kỹ năng cho một thị trường lao động đa văn hóa và khả năng thích ứng với các tiêu chuẩn nghề nghiệp toàn cầu trong kỷ nguyên AI.
Bộ Giáo dục và Đào tạo ngày 20/4 cho biết năm ngoái, gần 681.700 thí sinh nhập học đại học, đạt 90% chỉ tiêu. Trong đó, 50,32% xét bằng điểm thi tốt nghiệp THPT. So với năm 2024, tỷ lệ này giảm 1,86%.
Trong khi đó, tỷ lệ thí sinh nhập học sau bằng điểm các kỳ thi riêng (đánh giá năng lực, tư duy) lên 5,08%, tăng so với mức 2-3% của các năm trước.
Với xét học bạ, tỷ lệ nhập học cũng tăng, từ 27,86% vào năm 2024 Tlên thành 29,24%. Đây là nhóm sử dụng thuần điểm học bạ, không tính thí sinh xét kết hợp điểm này với tiêu chí khác như điểm thi tốt nghiệp THPT, chứng chỉ quốc tế, phỏng vấn...
Hai phương thức chính khác gồm xét tuyển kết hợp (chiếm 15,03%) và xét tuyển thẳng (0,32%).
Các con số trên có thể thay đổi sau mùa tuyển sinh 2026. Lý do là Bộ yêu cầu mỗi trường chỉ được sử dụng tối đa 5 phương thức, thay vì lên tới 17 như mọi năm. Với xét học bạ, thí sinh phải có điểm trung bình 6 học kỳ (lớp 10, 11 và 12) của tối thiểu ba môn, bắt buộc có Toán hoặc Ngữ văn, đạt điểm thi tốt nghiệp từ 15/30 trở lên.
Ngoài ra, nhiều đại học giảm xét riêng điểm học bạ mà kết hợp nhiều đầu điểm. Số thí sinh đăng ký tham gia các kỳ thi riêng đều cao kỷ lục từ trước đến nay.
