Tại tầng 2 của lô 8, cư xá Thanh Đa, bà Nguyễn Thị Hoa, 66 tuổi sống ở góc cầu thang gần chục năm nay. Để che mưa nắng bà dùng bạt quây kín và tận dụng ban công phơi đồ.
Cư xá nằm ở bán đảo Thanh Đa (phường Bình Quới) ven sông Sài Gòn, xây khoảng thập niên 1970, từng là một trong những khu nhà ở quy mô lớn của thành phố. Khu vực rộng khoảng 55 ha với nhiều lô nhà, là nơi sinh sống của hàng nghìn hộ dân, hình thành một cộng đồng cư dân lâu đời.
Sau hơn 50 năm sử dụng, nhiều dãy nhà xuống cấp nghiêm trọng, hiện nằm trong diện quy hoạch di dời để xây dựng khu đô thị mới.
Tại tầng 2 của lô 8, cư xá Thanh Đa, bà Nguyễn Thị Hoa, 66 tuổi sống ở góc cầu thang gần chục năm nay. Để che mưa nắng bà dùng bạt quây kín và tận dụng ban công phơi đồ.
Cư xá nằm ở bán đảo Thanh Đa (phường Bình Quới) ven sông Sài Gòn, xây khoảng thập niên 1970, từng là một trong những khu nhà ở quy mô lớn của thành phố. Khu vực rộng khoảng 55 ha với nhiều lô nhà, là nơi sinh sống của hàng nghìn hộ dân, hình thành một cộng đồng cư dân lâu đời.
Sau hơn 50 năm sử dụng, nhiều dãy nhà xuống cấp nghiêm trọng, hiện nằm trong diện quy hoạch di dời để xây dựng khu đô thị mới.
Căn hộ của bà Hoa bên góc cầu thang. Bà kể, cuộc sống ở Quảng Ngãi khó khăn nên vào TP HCM bán vé số. Năm 2017, tích cóp đủ tiền, bà mua lại căn hộ với giá 40 triệu đồng, chưa gồm tiền sửa sang, cải tạo.
Căn hộ của bà Hoa bên góc cầu thang. Bà kể, cuộc sống ở Quảng Ngãi khó khăn nên vào TP HCM bán vé số. Năm 2017, tích cóp đủ tiền, bà mua lại căn hộ với giá 40 triệu đồng, chưa gồm tiền sửa sang, cải tạo.
Phòng rộng chừng một mét, nơi cao nhất chưa tới 2 m. Góc cầu thang được chủ nhà cải tạo để có nhà vệ sinh, phòng tắm, cơi nới thêm gác nhỏ. Căn gác trước là nơi ở của người cháu, nay đã ra trọ bên ngoài để tiện sinh hoạt.
Điện nước sinh hoạt được bà Hoa dùng chung với một hộ khác, mỗi tháng trả khoảng 300.000 đồng.
Phòng rộng chừng một mét, nơi cao nhất chưa tới 2 m. Góc cầu thang được chủ nhà cải tạo để có nhà vệ sinh, phòng tắm, cơi nới thêm gác nhỏ. Căn gác trước là nơi ở của người cháu, nay đã ra trọ bên ngoài để tiện sinh hoạt.
Điện nước sinh hoạt được bà Hoa dùng chung với một hộ khác, mỗi tháng trả khoảng 300.000 đồng.
Phòng rộng chừng một mét, nơi cao nhất chưa tới 2 m. Góc cầu thang được chủ nhà cải tạo để có nhà vệ sinh, phòng tắm, cơi nới thêm gác nhỏ. Căn gác trước là nơi ở của người cháu, nay đã ra trọ bên ngoài để tiện sinh hoạt.
Điện nước sinh hoạt được bà Hoa dùng chung với một hộ khác, mỗi tháng trả khoảng 300.000 đồng.
Nhà ẩm thấp, nóng nực, bà Hoa phải mắc mùng (màn) ngủ ở bên ngoài cho thoáng mát, chỉ khi mưa lớn mới vào bên trong.
Do mua bằng giấy tờ viết tay, không có nhiều giá trị pháp lý nên ngôi nhà của bà chưa được xem xét hỗ trợ đền bù. “Không biết sắp tới khu này giải tỏa tôi sẽ ở đâu”, bà nói.
Nhà ẩm thấp, nóng nực, bà Hoa phải mắc mùng (màn) ngủ ở bên ngoài cho thoáng mát, chỉ khi mưa lớn mới vào bên trong.
Do mua bằng giấy tờ viết tay, không có nhiều giá trị pháp lý nên ngôi nhà của bà chưa được xem xét hỗ trợ đền bù. “Không biết sắp tới khu này giải tỏa tôi sẽ ở đâu”, bà nói.
Góc cầu thang ở lô 10 là nơi ở của bà Võ Thị Cúc từ năm 2007. Căn hộ rộng chừng 3 m2, trước kia là kho hoặc chỗ để rác của khu dân cư. “Ở đây có nhiều hộ giống như tôi lắm, nhiều nhà sống hơn 30 năm rồi”, người phụ nữ 65 tuổi nói.
Góc cầu thang ở lô 10 là nơi ở của bà Võ Thị Cúc từ năm 2007. Căn hộ rộng chừng 3 m2, trước kia là kho hoặc chỗ để rác của khu dân cư. “Ở đây có nhiều hộ giống như tôi lắm, nhiều nhà sống hơn 30 năm rồi”, người phụ nữ 65 tuổi nói.
Căn phòng được bà Cúc cơi nới, tận dụng thêm khoảng không gian bên ngoài để tăng diện tích sử dụng. Bên trong chất đầy đồ đạc, quần áo, góc bếp tối giản ở gần ban công.
Bà làm tạp vụ, hiện sống cùng hai người con. “Cả nhà đi làm tối mịt mới về, cũng chỉ cần chỗ ngả lưng nên ở mãi thành quen”, bà nói.
Căn phòng được bà Cúc cơi nới, tận dụng thêm khoảng không gian bên ngoài để tăng diện tích sử dụng. Bên trong chất đầy đồ đạc, quần áo, góc bếp tối giản ở gần ban công.
Bà làm tạp vụ, hiện sống cùng hai người con. “Cả nhà đi làm tối mịt mới về, cũng chỉ cần chỗ ngả lưng nên ở mãi thành quen”, bà nói.
Để vào được nhà, bà Cúc phải bước qua giường. Dù vậy, hàng đêm bà vẫn phải ngủ trong trạng thái không thể duỗi thẳng chân, phải gác lên tường.
Để vào được nhà, bà Cúc phải bước qua giường. Dù vậy, hàng đêm bà vẫn phải ngủ trong trạng thái không thể duỗi thẳng chân, phải gác lên tường.
Để vào được nhà, bà Cúc phải bước qua giường. Dù vậy, hàng đêm bà vẫn phải ngủ trong trạng thái không thể duỗi thẳng chân, phải gác lên tường.
Ở tầng 3 của lô 10, bà Vũ Thị Kim Liên, 68 tuổi phơi đồ trước cửa nhà. Đây là nơi ở của vợ chồng bà từ năm 2019.
Bà Liên sống tại cư xá Thanh Đa từ năm 1979, ở trong căn hộ cùng chị em. Khi các cháu lớn, cần không gian sinh hoạt riêng nên bà dọn ra góc cầu thang gần đó ở.
Ở tầng 3 của lô 10, bà Vũ Thị Kim Liên, 68 tuổi phơi đồ trước cửa nhà. Đây là nơi ở của vợ chồng bà từ năm 2019.
Bà Liên sống tại cư xá Thanh Đa từ năm 1979, ở trong căn hộ cùng chị em. Khi các cháu lớn, cần không gian sinh hoạt riêng nên bà dọn ra góc cầu thang gần đó ở.
Ngôi nhà rộng 2 m2, chỉ có đồ sinh hoạt cá nhân, vật dụng giá trị nhất là chiếc TV nhưng đã hỏng. Ba tháng trước người bạn đời mất, căn gác nơi chồng ở giờ thành bàn thờ.
Hiện bà làm nghề trông trẻ ở quận Tân Bình cũ, cách nơi ở khoảng 10 km. Bà chủ yếu ăn ngoài, tối muộn mới về nhà, tắm rửa xong rồi đi ngủ. Nhà chật hẹp nên bà cũng phải co chân khi ngủ. “Sáng dậy hai bàn chân tê cứng luôn”, người phụ nữ 68 tuổi nói.
Ngôi nhà rộng 2 m2, chỉ có đồ sinh hoạt cá nhân, vật dụng giá trị nhất là chiếc TV nhưng đã hỏng. Ba tháng trước người bạn đời mất, căn gác nơi chồng ở giờ thành bàn thờ.
Hiện bà làm nghề trông trẻ ở quận Tân Bình cũ, cách nơi ở khoảng 10 km. Bà chủ yếu ăn ngoài, tối muộn mới về nhà, tắm rửa xong rồi đi ngủ. Nhà chật hẹp nên bà cũng phải co chân khi ngủ. “Sáng dậy hai bàn chân tê cứng luôn”, người phụ nữ 68 tuổi nói.
Nằm ở tầng trệt lô 10, nhà của bà Nguyễn Thị Viết Thơ có không gian rộng nhất trong những căn ở cầu thang, diện tích khoảng 7 m2. Nhờ vậy nhà chia được thành phòng ngủ, bếp và vệ sinh.
Phòng ngủ rộng khoảng 1,2 m, là nơi sinh hoạt chính của hai vợ chồng, còn con cái phải gửi nhờ cha mẹ. Nhà bếp tận dụng làm kho nên mỗi khi nấu ăn phải đứng ngoài mép cửa.
Bà Thơ ở đây từ năm 2012, tiền mua lại cùng chi phí cải tạo gần 100 triệu đồng. Làm thu gom rác tại cư xá Thanh Đa, điều bà lo lắng nhất khi nơi này giải tỏa là không còn kế sinh nhai.
Nằm ở tầng trệt lô 10, nhà của bà Nguyễn Thị Viết Thơ có không gian rộng nhất trong những căn ở cầu thang, diện tích khoảng 7 m2. Nhờ vậy nhà chia được thành phòng ngủ, bếp và vệ sinh.
Phòng ngủ rộng khoảng 1,2 m, là nơi sinh hoạt chính của hai vợ chồng, còn con cái phải gửi nhờ cha mẹ. Nhà bếp tận dụng làm kho nên mỗi khi nấu ăn phải đứng ngoài mép cửa.
Bà Thơ ở đây từ năm 2012, tiền mua lại cùng chi phí cải tạo gần 100 triệu đồng. Làm thu gom rác tại cư xá Thanh Đa, điều bà lo lắng nhất khi nơi này giải tỏa là không còn kế sinh nhai.
Nằm ở tầng trệt lô 10, nhà của bà Nguyễn Thị Viết Thơ có không gian rộng nhất trong những căn ở cầu thang, diện tích khoảng 7 m2. Nhờ vậy nhà chia được thành phòng ngủ, bếp và vệ sinh.
Phòng ngủ rộng khoảng 1,2 m, là nơi sinh hoạt chính của hai vợ chồng, còn con cái phải gửi nhờ cha mẹ. Nhà bếp tận dụng làm kho nên mỗi khi nấu ăn phải đứng ngoài mép cửa.
Bà Thơ ở đây từ năm 2012, tiền mua lại cùng chi phí cải tạo gần 100 triệu đồng. Làm thu gom rác tại cư xá Thanh Đa, điều bà lo lắng nhất khi nơi này giải tỏa là không còn kế sinh nhai.
Toàn cảnh cư xá Thanh Đa, thuộc khu phố 2, 3. Đại diện khu phố 2 cho biết, ở các lô đều có hộ dân sống ở góc cầu thang hơn 30 năm nay, họ vẫn được hỗ trợ điện nước, thu gom rác thải cùng các chính sách khác như cư dân tại cư xá.
Dự án xây dựng cụm 8 chung cư cũ lô số cư xá Thanh Đa (gồm các lô 1, 2, 4, 6, 8, 9, 10, 11) tọa lạc trên khu đất có quy mô 73.000 m m2, được UBND TP HCM giao cho Công ty cổ phần Phát triển nhà Thanh Đa làm chủ đầu tư từ năm 2017.
Trong đó 2 lô chung cư số 4 và 6 đã giải tỏa di dời xong trước đây. Các lô còn lại hiện có 1.216 căn hộ. Trong đó nhà thuộc sở hữu tư nhân 948 căn, nhà thuộc sở hữu nhà nước 268 căn (đã tự tách thành 355 căn). Hiện tại đã đồng ý phương án bồi thường 392 trường hợp.
Toàn cảnh cư xá Thanh Đa, thuộc khu phố 2, 3. Đại diện khu phố 2 cho biết, ở các lô đều có hộ dân sống ở góc cầu thang hơn 30 năm nay, họ vẫn được hỗ trợ điện nước, thu gom rác thải cùng các chính sách khác như cư dân tại cư xá.
Dự án xây dựng cụm 8 chung cư cũ lô số cư xá Thanh Đa (gồm các lô 1, 2, 4, 6, 8, 9, 10, 11) tọa lạc trên khu đất có quy mô 73.000 m m2, được UBND TP HCM giao cho Công ty cổ phần Phát triển nhà Thanh Đa làm chủ đầu tư từ năm 2017.
Trong đó 2 lô chung cư số 4 và 6 đã giải tỏa di dời xong trước đây. Các lô còn lại hiện có 1.216 căn hộ. Trong đó nhà thuộc sở hữu tư nhân 948 căn, nhà thuộc sở hữu nhà nước 268 căn (đã tự tách thành 355 căn). Hiện tại đã đồng ý phương án bồi thường 392 trường hợp.
Thông tin ban đầu khoảng 18h ngày 2/5, tại khu vực biển Quỳnh (địa bàn huyện Quỳnh Lưu cũ, Nghệ An), BS.CKII Hồ Khắc Thủy, Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Quỳnh Lưu phát hiện một cháu bé khoảng 10 - 12 tuổi bất tỉnh, ngừng tim sau khi bị điện giật.
Trước tình huống khẩn cấp, giữa sự hoảng loạn của người thân và những người xung quanh, bác sĩ Thủy nhanh chóng tiếp cận, tiến hành ép tim ngoài lồng ngực liên tục. Nhờ được sơ cứu kịp thời, đúng kỹ thuật, sau khoảng 2 - 3 phút, cháu bé có dấu hiệu hồi tỉnh, qua cơn nguy kịch.
Chia sẻ sau sự việc, bác sĩ Thủy cho biết đây là phản xạ nghề nghiệp bình thường. "Trong hoàn cảnh đó, bất kỳ nhân viên y tế nào cũng sẽ ưu tiên cao nhất cho việc cứu người", bác sĩ Thuỷ nói.
Sự việc thêm một lần cho thấy vai trò quan trọng của kỹ năng sơ cứu ban đầu, đặc biệt là ép tim ngoài lồng ngực, trong những tình huống ngừng tuần hoàn. Đồng thời, hành động của bác sĩ cũng góp phần lan tỏa hình ảnh người thầy thuốc tận tâm, sẵn sàng cứu người trong mọi hoàn cảnh.
Trước đó cũng có một trường hợp bác sĩ cứu người ngưng tim khi chơi pickleball. Cụ thể một người đàn ông bất ngờ ngã gục, ngưng tim khi đang chơi pickleball. Nghe tiếng kêu cứu từ gần nhà, một bác sĩ của Bệnh viện Đà Nẵng chạy sang, ép tim liên tục trong những phút quyết định, giúp bệnh nhân qua cơn nguy kịch.
Camera tại một sân pickleball ở Đà Nẵng ghi lại khoảng 17h40 ngày 25/4, một người đàn ông đột ngột bất tỉnh. Những người có mặt hô hoán, kêu gọi hỗ trợ. Đúng thời điểm nguy cấp, một bác sĩ xuất hiện và tiến hành cấp cứu tại chỗ.
Hơn 5 phút liên tục, bác sĩ thực hiện hồi sinh tim phổi (CPR) bằng ép tim ngoài lồng ngực để duy trì tuần hoàn cho bệnh nhân.
Người xuất hiện trong đoạn clip là bác sĩ Lê Quang Huy - khoa ngoại thần kinh Bệnh viện Đà Nẵng.
Bác sĩ Huy cho biết khi đang chuẩn bị đến bệnh viện làm việc, ông nghe tiếng kêu cứu từ sân thể thao đối diện nhà và lập tức chạy sang.
Nhận định đây là trường hợp ngưng tuần hoàn nguy kịch, tôi lập tức khai thông đường thở, lấy đờm dãi và hồi sinh tim phổi bằng ép tim ngoài lồng ngực", bác sĩ Huy kể.
Sau hơn 5 phút cấp cứu, bệnh nhân dần có nhịp tim trở lại, mạch rõ hơn và bắt đầu hồi phục ý thức.
Ngay sau đó lực lượng cấp cứu 115 tiếp nhận, chuyển người bệnh đến cơ sở y tế để tiếp tục điều trị. Hiện sức khỏe bệnh nhân đã ổn định và được xuất viện về nhà theo dõi.
Rau má còn gọi là tích tuyết thảo, phanok (Vientian), rachiek kranh (Campuchia). Tên khoa học Centella asiatica (L.) Urb., (Hydrocotyle asiatica L. Trisanthus cochinchinensis Lour.); thuộc họ Hoa tán Apiaceae (Umbelliferae).
Trong Đông y, rau má có vị ngọt, hơi đắng, tính mát, có công dụng chính là thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu, tiêu viêm, sát trùng, cầm máu và hoạt huyết. Y học hiện đại cũng đã có những nghiên cứu về rau má và phát hiện các lợi ích tiềm năng của loại thảo dược này với sức khỏe.
-Rau má hỗ trợ trí nhớ và chức năng nhận thức
Tác dụng tiềm năng của rau má đối với sức khỏe não bộ đã được khám phá trong các nghiên cứu trên động vật và trong ống nghiệm. Trong các nghiên cứu này, các hợp chất hoạt tính trong rau má, đặc biệt là triterpenoid, đã chứng minh đặc tính chống oxy hóa, có thể giúp kiểm soát stress oxy hóa trong não. Stress oxy hóa là một yếu tố trong sự phát triển và tiến triển của các tình trạng thoái hóa thần kinh.
Ngoài ra, nghiên cứu cho thấy chiết xuất rau má có thể hỗ trợ sức khỏe não bộ bằng cách bảo vệ chống lại độc tính kích thích do glutamate gây ra và tăng cường kết nối thần kinh. Những tác dụng này cho thấy tiềm năng của loại thảo mộc này trong việc thúc đẩy sức khỏe não bộ. Bên cạnh đó, một số nghiên cứu trên người đã khám phá tác động của rau má có thể hỗ trợ trí nhớ và khả năng nhận thức ở người.
-Hỗ trợ sức khỏe làn da
Lợi ích tiềm năng của rau má đối với sức khỏe làn da có thể là do hàm lượng triterpenoid, đặc biệt là asiaticoside và axit asiatic. Khi da bị tổn thương hoặc căng thẳng, tình trạng viêm và stress oxy hóa là những thách thức phổ biến. Triterpenoid trong rau má hoạt động như chất chống oxy hóa, có thể giúp kiểm soát stress oxy hóa và hỗ trợ quá trình chữa lành tự nhiên của cơ thể.
Collagen - một loại protein cấu trúc dồi dào trong da, rất cần thiết cho sức mạnh và độ đàn hồi của da. Triterpenoid có thể hỗ trợ sản xuất collagen loại I, hỗ trợ hình thành mô da mới và thúc đẩy sức khỏe làn da.
-Hỗ trợ quản lý căng thẳng
Một số nghiên cứu cho thấy rau má có thể có tác dụng làm dịu bằng cách ảnh hưởng đến quá trình tổng hợp GABA. GABA là một chất dẫn truyền thần kinh ức chế liên quan đến tác dụng làm dịu hệ thần kinh.
Nhiều loại thuốc điều trị lo âu, căng thẳng và mất ngủ hoạt động bằng cách tăng tác dụng của GABA lên não. Một nghiên cứu, bao gồm 40 người tham gia, cho thấy liều cao rau má giúp cải thiện phản ứng giật mình, một phản ứng thường gặp khi bị căng thẳng và lo âu.
-Hỗ trợ tuần hoàn
Nghiên cứu đã chỉ ra rằng Triterpenoid trong rau má có thể hỗ trợ sức khỏe mạch máu và giảm tính thấm mao mạch. Những tác dụng này có thể góp phần cải thiện trương lực tĩnh mạch, giảm rò rỉ máu, dịch vào các mô xung quanh, giải quyết các vấn đề chính trong suy tĩnh mạch và tuần hoàn.
-Hỗ trợ lão hóa khỏe mạnh
Viêm mạn tính và stress oxy hóa là những yếu tố gây lão hóa sớm và không lành mạnh. Rau má chứa chất chống oxy hóa và chống viêm, có thể giúp kiểm soát các gốc tự do gây tổn thương tế bào bằng cách giảm stress oxy hóa và viêm da.
Vai trò của rau má trong việc thúc đẩy tổng hợp collagen và vi tuần hoàn cũng mang lại những lợi ích tiềm năng cho quá trình lão hóa. Collagen và lưu lượng máu khỏe mạnh duy trì độ săn chắc và đàn hồi của da, đảm bảo các tế bào da nhận được nguồn cung cấp oxy, dưỡng chất đầy đủ, đồng thời ngăn ngừa tình trạng sưng tấy.
-Hỗ trợ tăng cường sức mạnh cho khớp và cơ
Các đặc tính chống viêm của rau má có thể giúp hỗ trợ sự thoải mái của khớp và cơ. Các mô hình động vật thí nghiệm đã chứng minh khả năng của loại thảo mộc này trong việc tác động đến các cytokine tiền viêm và các đường dẫn truyền đau. Những phát hiện này cho thấy tiềm năng của việc sử dụng rau má trong việc hỗ trợ các tình trạng liên quan đến sự thoải mái của khớp và cơ.
Mặc dù rau má có nhiều lợi ích cho sức khỏe, một số trường hợp dưới đây nên tránh hoặc hạn chế uống loại nước này:
-Phụ nữ mang thai và cho con bú
Phụ nữ mang thai không nên tùy tiện uống nước rau má thường xuyên, đặc biệt trong 3 tháng đầu thai kỳ. Một số hoạt chất trong rau má có thể ảnh hưởng đến tử cung, làm tăng nguy cơ co bóp hoặc tác động không mong muốn đến nội tiết tố. Với phụ nữ sau sinh, việc uống nhiều nước rau má cũng có thể ảnh hưởng tiêu hóa hoặc gây lạnh bụng.
-Người mắc bệnh gan
Một số nghiên cứu cho thấy việc sử dụng rau má kéo dài hoặc liều cao có thể làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho gan, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ độc tính ở một số trường hợp nhạy cảm. Với những người đang bị viêm gan, men gan cao hoặc có tiền sử bệnh lý gan mật, việc tự ý uống nước rau má thường xuyên có thể phản tác dụng. Thay vì hỗ trợ giải độc, cơ thể có thể phải làm việc nhiều hơn để xử lý các hoạt chất sinh học trong rau má.
-Người chuẩn bị phẫu thuật
Theo Healthline, rau má có khả năng gây buồn ngủ nhẹ và ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương, đặc biệt khi kết hợp với một số loại thuốc an thần hoặc thuốc mê. Vì vậy, những người chuẩn bị phẫu thuật thường được khuyến cáo ngừng sử dụng rau má ít nhất 2 tuần trước khi tiến hành.
-Người huyết áp thấp
Rau má có tính mát mạnh, giúp hạ nhiệt nhưng đồng thời cũng có thể khiến người huyết áp thấp cảm thấy mệt mỏi, chóng mặt hoặc suy nhược hơn nếu dùng nhiều.
-Người có cơ địa lạnh
Với những người có cơ địa lạnh, hệ tiêu hóa yếu hoặc hay bị lạnh bụng, nước rau má dễ gây tiêu chảy, đầy bụng, khó tiêu. Việc uống thường xuyên, đặc biệt là uống lạnh, có thể làm mất cân bằng cơ thể và khiến tình trạng mệt mỏi kéo dài.
Nhiều phụ huynh cho rằng rau má lành tính nên có thể cho trẻ uống thay nước mát. Tuy nhiên, hệ tiêu hóa và miễn dịch của trẻ nhỏ còn non yếu, nên việc sử dụng rau má liên tục có thể gây lạnh bụng, tiêu chảy hoặc ảnh hưởng đến việc hấp thu dinh dưỡng. Đặc biệt, nếu rau má không được sơ chế kỹ, nguy cơ nhiễm khuẩn hoặc tồn dư hóa chất cũng là vấn đề đáng lo ngại.
Nhiều người tận dụng các cài đặt ẩn, ứng dụng ngụy trang và tính năng tự xóa trên điện thoại thông minh để giấu lịch sử liên lạc.
Kerry, một nữ nhân viên văn phòng ở Los Angeles, Mỹ nhận ra điểm bất thường khi các đoạn trò chuyện trên điện thoại của chồng biến mất. "Anh ấy xóa mọi thứ trên điện thoại nhưng quên chiếc iPad đặt trên tủ đầu giường", cô kể.
Khi mở iPad, Kerry tìm thấy lịch sử nhắn tin suốt nhiều tháng, từ việc sắp xếp các cuộc hẹn đến những chuyến đi nhà hàng chưa từng được nhắc tới. Chồng của Kerry dùng tính năng tự xóa tin nhắn trên WhatsApp. Cô còn phát hiện một tài liệu Google Docs chung giữa chồng và người phụ nữ khác, ghi rõ các kế hoạch gặp gỡ.
Chuyên gia công nghệ Kim Komando cho biết hiện tượng này được gọi là "chế độ ngoại tình". Bà chỉ ra các thủ thuật phổ biến và cách nhận diện.
Ứng dụng ngụy trang
Các ứng dụng như Calculator Pro+, Calculator Vault có giao diện giống ứng dụng máy tính mặc định. Khi người dùng nhập mã PIN, thiết bị mở ra một kho ảnh ẩn hoặc ứng dụng nhắn tin riêng tư.
Để kiểm tra, người dùng có thể xem dung lượng trong phần Cài đặt. Ứng dụng máy tính thông thường chỉ nặng dưới 5 MB. Nếu ứng dụng chiếm từ 30 MB trở lên hoặc yêu cầu quyền truy cập danh bạ, máy ảnh, đó không phải là công cụ làm toán. Tính năng ẩn ứng dụng cũng cho phép người dùng che khuất biểu tượng trên màn hình chính và khóa các ứng dụng mặc định bằng Face ID.
Lịch sử định vị
Trên iPhone, mục "Vị trí" quan trọng lưu trữ chi tiết những nơi thiết bị đã đến theo ngày giờ. Tính năng Dòng thời gian của Google Maps hoạt động tương tự trên Android. Google lưu dữ liệu trên đám mây, cho phép truy cập từ các thiết bị đăng nhập cùng tài khoản.
Tin nhắn tự xóa và khóa cuộc trò chuyện
Trên iPhone, nếu thiết lập thời gian giữ tin nhắn là 30 ngày, các cuộc trò chuyện cũ sẽ tự động biến mất. Tuy nhiên, iMessage đồng bộ hóa giữa các thiết bị nên tin nhắn bị xóa trên điện thoại vẫn tồn tại trên máy Mac hoặc iPad. Với WhatsApp, cuộc trò chuyện có thể tự xóa sau 24 giờ, 7 ngày hoặc 90 ngày.
Hệ điều hành Android và WhatsApp cho phép lưu trữ hoặc khóa các cuộc trò chuyện. Các đoạn trò chuyện bị khóa yêu cầu Face ID hoặc mã bí mật để truy cập.
Ứng dụng chạy ngầm
Các ứng dụng bị ẩn vẫn chạy ngầm và tiêu thụ pin. Người dùng có thể kiểm tra danh sách ứng dụng hoạt động gần đây trong phần cài đặt pin.
Nhiều người cũng ẩn chi tiết thông báo trên màn hình khóa hoặc dùng chế độ Tập trung để nhận liên lạc từ một số người cụ thể vào những khung giờ nhất định.
Bà Kim Komando lưu ý, không phải mọi thư mục bị khóa đều là bằng chứng ngoại tình, vì nhiều người cần bảo mật thông tin y tế, tài chính. "Công nghệ không tạo ra sự lừa dối, nguyên nhân nằm ở hành vi", bà nói.
