James Broadnax, 37 tuổi, sẽ bị hành quyết bằng tiêm thuốc độc vào ngày 30/4, vì tội giết hai người vào năm 2008.
Vụ án của Broadnax đang thu hút sự chú ý trên toàn nước Mỹ vì theo lời các luật sư bào chữa, đây là một phiên tòa không công bằng, các công tố viên đã loại bỏ gần như tất cả bồi thẩm viên da màu và sử dụng chính lời bài hát rap của Broadnax để chống lại anh ta. Các luật sư bào chữa lập luận trong hồ sơ gửi lên Tòa án Tối cao rằng “sự thể hiện nghệ thuật của Broadnax đã bị biến thành bản án tử hình”.
Trong bản kiến nghị gửi lên Tòa án Tối cao vào tháng trước, rapper nổi tiếng Travis Scott lập luận rằng nhạc rap ngày càng bị sử dụng làm bằng chứng buộc tội bị cáo “theo cách khai thác và củng cố các định kiến”.
“Vì là nghệ thuật, lời rap không nên được hiểu theo nghĩa đen. Vệc đưa lời rap làm bằng chứng chống lại các bị cáo khiến bồi thẩm đoàn dễ áp những định kiến hay quan điểm của họ về thể loại này lên chính người đang bị xét xử, từ đó dẫn tới nguy cơ trừng phạt một cá nhân vì sự biểu đạt nghệ thuật không liên quan đến tội danh đang được xem xét”, bản kiến nghị nêu.
Rapper Killer Mike cũng bày tỏ những suy nghĩ tương tự trong bản kiến nghị. Những nhân vật quyền lực khác trong ngành giải trí như các rapper Young Thug và Fat Joe, giám đốc điều hành hãng thu âm Kevin Liles, diễn viên Anthony Anderson cũng tham gia đệ trình kiến nghị.
Trong khi đó, các công tố viên Texas bảo vệ cả việc truy tố Broadnax và việc sử dụng lời rap của anh ta làm bằng chứng, lập luận rằng lời rap cho bồi thẩm đoàn thấy “thái độ lạnh lùng, thản nhiên của bị cáo trước các vụ giết người và quy trình tư pháp”.
“Bên công tố giữ lại lời rap được Broadnax viết trong tù khi chờ xét xử, để sử dụng trong giai đoạn tuyên án nhằm cho bồi thẩm đoàn thấy sự thiếu đồng cảm, thiếu ăn năn và thiếu trách nhiệm tột độ của Broadnax”, công tố viên cho biết.
Từ lời rap đến án tử
Theo hồ sơ tòa án, khoảng 1h ngày 19/6/2008, thi thể của hai nhà sản xuất nhạc Stephen Swan, 26 tuổi và Matthew Butler, 28 tuổi, được người qua đường phát hiện bên ngoài phòng thu âm ở Garland, Texas.
Cuối ngày hôm đó, Broadnax và người anh em họ tên Demarius Cummings đã đến nhà một thành viên trong gia đình bằng xe của Swan. Broadnax trưng bằng lái xe của Swan và khoe khoang đã “chôm được món lớn”. Sau khi hai anh em lái xe đi, một người bạn của gia đình đã báo cảnh sát khi xem bản tin về vụ giết người kép.
Cảnh sát chặn xe của Broadnax vào tối cùng ngày và bắt giữ anh ta. Broadnax thú nhận đã cùng Cummings lái xe đến Garland để tìm mục tiêu cướp, hai nạn nhân do một mình anh ta giết.
Trên phiên tòa xét xử, công tố viên chủ yếu dựa vào lời thú tội của Broadnax, nhưng giai đoạn tuyên án lại tập trung nhiều hơn vào lời rap mà Broadnax viết trong sổ tay. Lời bài hát, bao gồm câu “Tôi chôm được món lớn, nhưng tôi bị bắt vì bọn mách lẻo”, cho thấy Broadnax là một kẻ nguy hiểm và có khả năng gây ra nhiều vụ bạo lực hơn nếu không bị xử tử, các công tố viên nói với bồi thẩm đoàn.
Bồi thẩm đoàn đã yêu cầu xem lời rap hai lần trong quá trình thảo luận về hình phạt dành cho Broadnax và đưa ra phán quyết trong cùng ngày. Họ tuyên án tử hình.
Trong khi đó, Cummings gần đây khai nhận chính mình mới là người nổ súng đêm đó. Cummings cho biết lý do duy nhất Broadnax thú nhận là vì anh ta không có tiền án tiền sự đáng kể, họ nghĩ rằng Broadnax sẽ được xử khoan hồng hơn. Cummings đang thụ án tù chung thân không được ân xá.
Tranh cãi trước ngày thi hành án
Trọng tâm trong các lập luận xin hoãn thi hành án của Broadnax xoay quanh những lời rap được dùng để chống lại anh ta trong giai đoạn tuyên án.
Các luật sư của Broadnax và những nghệ sĩ đã gửi kiến nghị lên Tòa án Tối cao lập luận rằng lời rap đó được bảo vệ bởi quyền tự do ngôn luận và không liên quan gì đến tội ác. Họ cho rằng cách chúng được trình bày trước một bồi thẩm đoàn gần như toàn người da trắng mang tính định kiến bất lợi, bởi nhạc rap “thường gợi lên những định kiến chủng tộc tiêu cực về đàn ông da màu trong nhận thức của bồi thẩm viên và thẩm phán”.
Nhưng theo các công tố viên quận Dallas, lời rap trong sổ tay của Broadnax có liên quan và được chấp nhận làm bằng chứng, không chỉ để cho thấy mối liên hệ hoặc sự quan tâm của bị cáo với băng nhóm, mà còn cho thấy các chủ đề về sự vô pháp, bạo lực và ma túy – dù mang tính hư cấu hay không – luôn chiếm giữ thời gian và suy nghĩ của bị cáo.
Các chuyên gia cho biết, nhạc rap đã được sử dụng để chống lại các bị cáo hình sự kể từ khi thể loại này trở nên phổ biến vào những năm 1980 và xu hướng đó ngày càng gia tăng trong những năm gần đây. Một số bang của Mỹ, gồm California, Maryland và Louisiana, đã thông qua các đạo luật nhằm hạn chế việc sử dụng lời rap làm chứng cứ.
Nhiều vụ xét xử gần đây có yếu tố lời rap được đưa vào hồ sơ. Năm 2025, rapper Tay-K bị kết án 80 năm tù vì tội giết người. Năm 2023, rapper Young Thug nhận tội với các cáo buộc vi phạm Đạo luật chống tội phạm có tổ chức RICO và phải ngồi tù 2 năm. Sắp tới, rapper Lil Durk bị xét xử về tội thuê giết người.
“Những vụ án gây chú ý này đã làm nổi bật nguy cơ lời rap bị sử dụng làm bằng chứng phạm tội hoặc để tăng nặng hình phạt cho bị cáo. Không có gì ngạc nhiên khi nguy cơ đó khiến các nghệ sĩ rap e ngại biểu đạt”, rapper Travis Scott lập luận trong đơn kiến nghị gửi Tòa án Tối cao.
“Trí tưởng tượng của tôi không nên bị coi là cáo trạng buộc tội. Sự sáng tạo của tôi không nên bị xem là tội ác, tác phẩm nghệ thuật của tôi không nên bị dùng làm bằng chứng”, giám đốc điều hành hãng thu âm Kevin Liles nói.
Trong khi đó, gia đình hai nạn nhân bày tỏ ủng hộ đối với việc hành quyết Broadnax. Họ gọi những lập luận gần đây của phía Broadnax là “sự xúc phạm và gây tổn thương”.
Các luật sư bào chữa đã đưa ra nhiều phương án khác nhau để ngăn chặn việc thi hành án tử hình đối với Broadnax vào ngày 30/4. Họ có nhiều đơn kháng cáo đang chờ xử lý tại Tòa án Tối cao, Hội đồng Ân xá và Tạm tha bang Texas đang xem xét vụ việc, các luật sư của Broadnax cũng đang lên kế hoạch trình bày khiếu nại lên thống đốc.
Tháng 2/2004, Maura Murray gặp tai nạn xe ở vùng nông thôn New Hampshire (Mỹ) rồi sau đó biến mất một cách bí ẩn, hơn 20 năm qua không tìm thấy dấu vết.
Thời điểm mất tích, Murray mới 21 tuổi, là sinh viên điều dưỡng tại trường Đại học Massachusetts ở Amherst.
Theo đó, 19h27 ngày 9/2/2004, bà Faith Westman gọi điện cho cảnh sát ở thị trấn Haverhill, New Hampshire để báo cáo về vụ tai nạn xe hơi trên quốc lộ 112. Một chiếc Saturn màu đen dường như bị mắc kẹt trong con mương gần nhà bà. Nhân viên trực tổng đài cho biết sẽ cử một sĩ quan đến hiện trường.
Đến 19h42, nhà chức trách nhận được một cuộc gọi khác về vụ tai nạn, lần này là từ một tài xế xe buýt. Ông báo cáo rằng tài xế là một phụ nữ trẻ, có vẻ "hoảng loạn" nhưng không bị thương.
Tài xế xe buýt cho biết đã đề nghị cô gái gọi cảnh sát đến hiện trường tai nạn, nhưng cô nói đã gọi dịch vụ cứu hộ. Tuy nhiên, ông vẫn gọi cảnh sát khi về đến nhà - cách hiện trường khoảng 100m. Ông nói rằng không thể nhìn thấy xe của cô gái từ nhà mình, nhưng thấy những chiếc xe khác đi ngang qua đoạn đường đó.
Đến 19h46, viên cảnh sát đầu tiên đến hiện trường nhưng không thấy Maura đâu. Chiếc xe bị khóa, túi khí đã bung, và các dấu hiệu tại hiện trường cho thấy xe lao khỏi đường, đâm vào nhiều cây, xoay tròn và dừng lại ở làn đường ngược chiều. Một hộp rượu và một chai Coca-Cola chứa chất lỏng màu đỏ có mùi cồn được tìm thấy trong xe, cùng bản đồ chỉ đường đến Burlington, Vermont.
Nhà chức trách xác định người mất tích là Maura Murray – một cô gái được miêu tả là "con nhà người ta", vừa học giỏi vừa năng động trong thể thao.
Gia đình Maura cho biết, cô từng đối mặt một số vấn đề cá nhân: 3 tháng trước khi mất tích, cô bị bắt vì sử dụng số thẻ tín dụng bị đánh cắp, nhưng cáo buộc sẽ được bãi bỏ nếu giữ hành vi tốt; 4 ngày trước khi biến mất, cô suy sụp sau một cuộc gọi với chị gái đang gặp rắc rối do nghiện rượu. Tuy nhiên, người thân khẳng định cô không có ý định tự tử.
Ngày 9/2/2004, Maura rời ký túc xá mà không thông báo ai. Cô gửi email cho giáo sư để xin nghỉ học vì gia đình có người qua đời nhưng bố mẹ cô cho biết, trong nhà chẳng có ai vừa qua đời cả.
Maura còn gọi điện cho chủ căn hộ cũ tại Bartlett, New Hampshire, tìm thông tin đặt phòng khách sạn tại Vermont nhưng không đặt phòng, rút tiền từ ATM, mua rượu, lấy giấy tờ liên quan vụ tai nạn xe. Lần cuối cùng Maura sử dụng điện thoại là lúc 16h37.
Khoảng 19h27–19h46, các cuộc gọi báo cáo tai nạn được thực hiện, nhưng chỉ vài phút sau đó, Maura đã biến mất.
Giả thuyết về vụ mất tích
Có rất nhiều giả thuyết được đặt ra cho sự biến mất bí ẩn của Murray.
Một trong những giả thuyết ban đầu của cảnh sát là Maura đã lên kế hoạch tự tử hoặc bị ám ảnh bởi ý nghĩ tự tử sau vụ tai nạn xe hơi cuối cùng. Nhưng nhiều người thân thiết khẳng định rằng cô sẽ không bao giờ tự kết liễu đời mình.
Một giả thuyết khác cho rằng Maura hoảng loạn sau khi gây tai nạn chỉ vài giờ sau khi làm hư hại xe của bố và đã bỏ trốn khỏi khu vực để tránh gặp rắc rối. Xét đến lượng rượu được tìm thấy tại hiện trường và chai Coca-Cola có khả năng chứa đầy rượu, nhà chức trách tin rằng Maura đã uống rượu và không muốn mạo hiểm phá hỏng hồ sơ "hành vi tốt" sau vụ gian lận thẻ tín dụng.
Một số người suy đoán rằng cô đã bắt đầu cuộc sống mới ở đâu đó để trốn tránh các vấn đề pháp lý và những rắc rối cá nhân. Nhà chức trách thừa nhận khả năng Maura vẫn còn sống ở đâu đó, nhưng cho rằng điều này cực kỳ khó xảy ra.
Trong khi đó, nhà báo điều tra Meggie Freleng cho rằng Maura đã bị sát hại trong tay một kẻ giết người hàng loạt mà cảnh sát chưa tìm ra, rằng Murray không phải nạn nhân duy nhất của hắn.
Nhà báo Maggie Freleng và cựu Cảnh sát Tư pháp Mỹ Art Roderick đã tìm đến nhà ngoại cảm Allison DuBois để "giải quyết" vụ án. Allison DuBois nói rằng cô ấy hoàn toàn không biết gì về Maura Murray hoặc về bất kỳ nghi vấn nào xung quanh sự biến mất của Murray trước khi cô đến New Hampshire. Thông qua tên, hình ảnh và sinh nhật của Murray, Allison đã đưa ra những ấn tượng của mình về vị trí của Murray.
Khi được hỏi rằng liệu Murray còn sống hay không, Allison nói rằng: "Cảm giác của tôi là cô ấy không còn sống nữa. Murray đã đi nhờ xe ô tô của một người đàn ông và phải có những đồng phạm giúp đối tượng che đậy tội ác này. Cô ấy không phải là nạn nhân duy nhất và đã bị đưa đến một nơi mà kẻ giết người nói rằng sẽ có cả những người khác nữa".
Tiếp tục tiến trình vụ án, cựu cảnh sát và nhà điều tra tư nhân John Smith đã đưa cho nhà báo Maggie Freleng và cựu Cảnh sát Tư pháp Mỹ Art Roderick các mảnh gỗ mà anh ta thu được từ một tủ quần áo bên trong ngôi nhà khung hình chữ A. Có những lời đồn đoán rằng Murray đã bị một người đàn ông sát hại trong căn nhà đó, nằm cách không xa nơi diễn ra vụ đâm xe.
Nhà khoa học Forensic Lori Baker nói với Freleng và Roderick rằng các mảnh gỗ đã thử nghiệm hoàn toàn dương tính với máu người. Sau đó, Freleng đã gửi kết quả đến Cảnh sát Tiểu bang New Hampshire. Chuck West thuộc Tổ chức Cold Case của New Hampshire đã nói với họ rằng mẫu máu từ các mảnh gỗ đã quá lâu nên không thể xác định được đó có phải là máu của Murray hay không. Tuy nhiên, Chuck West cũng nói rằng họ sẽ kiểm tra lại vụ việc.
Tháng 9/2021, Cảnh sát bang New Hampshire công bố phát hiện mảnh xương người tại Loon Mountain, cách North Haverhill 25 dặm, nhưng kết quả phân tích đồng vị carbon xác định hài cốt không thuộc Maura. Gia đình vẫn tiếp tục tìm kiếm với quyết tâm đưa con gái về nhà.
Cho đến nay, Maura Murray vẫn là một ẩn số: Cô biến mất chỉ sau vài giờ từ khi rời Amherst đến vụ tai nạn ở Haverhill, để lại một chiếc xe hỏng, một số đồ đạc, và hàng loạt câu hỏi chưa lời giải đáp.
Vụ việc trở thành biểu tượng của những kỳ án mất tích bí ẩn nhất, khiến công chúng, nhà chức trách và những nhà điều tra nghiệp dư tiếp tục quan tâm suốt hơn 2 thập kỷ qua.
Ngày 26-4, thông tin từ Công an xã Phú Quới, tỉnh Vĩnh Long cho biết ông Nguyễn Văn N. đến Công an xã trình báo con trai mình là Nguyễn Văn L. (22 tuổi, ngụ xã Bình Phước, tỉnh Vĩnh Long) bị chém đứt lìa cánh tay trái.
Theo điều tra ban đầu, khoảng 22h đêm 24-4, L. hẹn Phạm Hoàng A. (17 tuổi, ngụ tỉnh Vĩnh Long) đến Khu công nghiệp Hòa Phú (xã Phú Quới, tỉnh Vĩnh Long) để giải quyết mâu thuẫn cá nhân về mối quan hệ trai gái.
L. rủ thêm 4 người bạn gồm Nguyễn Tấn N. (18 tuổi), Lương Vĩnh K. (22 tuổi), Bùi Gia B. (18 tuổi) và Nguyễn Hoàng T. (17 tuổi, cùng ngụ tỉnh Vĩnh Long) đi cùng.
Khi đi, nhóm L. mang theo con dao lưỡi dài khoảng 60-70cm. Còn nhóm của A. có 6 người (hiện chưa rõ danh tính) cùng đi.
Lúc đầu, 2 nhóm nói chuyện bình thường, sau đó hẹn nhau đến ngã tư đường N3 khu công nghiệp Hòa Phú. Tại đây, L. dùng dao chém A. nhiều cái nhưng không trúng, A. cầm dao chém L. một cái đứt lìa cánh tay trái. Nhóm A. bỏ đi còn L. được đưa đi bệnh viện.
Tại cơ quan công an, A. thừa nhận L. có dùng mạng xã hội hẹn A. ra khu công nghiệp Hòa Phú để giải quyết mâu thuẫn, A. dùng con dao mang theo để chém L. gây thương tích.
Hiện L. đang được điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ.
Ngày 14-4, UBND phường Hội Phú (tỉnh Gia Lai) tổ chức cưỡng chế, tháo dỡ đối với 3 hộ dân không chấp hành bàn giao mặt bằng tại dự án mở đường và hạ tầng kỹ thuật khu dân cư đường Nguyễn Văn Linh. Đó là các hộ L.T.L., L.T.Q., K.T.U..
Ông Vũ Mạnh Định, Chủ tịch UBND phường Hội Phú, cho biết các hộ này đã được chính quyền áp dụng đầy đủ các chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Các hộ cũng đã được tuyên truyền vận động nhiều lần nhưng vẫn không đồng ý chủ trương thu hồi đất, làm ảnh hưởng tới tiến độ dự án, buộc phải cưỡng chế.
Theo Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Gia Lai, dự án mở đường và hạ tầng kỹ thuật khu dân cư đường Nguyễn Văn Linh có 676 hộ trong diện giải tỏa, đến nay đã có 631 hộ đồng ý phương án thu hồi đất và di dời, tái định cư, còn 45 hộ chưa đồng ý.
Cơ quan chức năng đã tổ chức chi trả tiền bồi thường hỗ trợ 19 đợt với tổng số tiền đã chi là 1.332 tỉ đồng, còn lại 152,3 tỉ đồng chưa chi trả.
Hiện các hộ chưa bàn giao nằm trong phạm vi hạ tầng kỹ thuật khu dân cư đường Nguyễn Văn Linh. Trong đó, khu A còn 8 hộ, khu B còn 23 hộ, khu C còn 20 hộ. 3 hộ bị cưỡng chế sáng 14-4 thuộc khu B.
Dự án mở đường và hạ tầng kỹ thuật khu dân cư đường Nguyễn Văn Linh có quy mô hơn 2.100 tỉ đồng nhằm chỉnh trang phía nam đô thị Pleiku, tạo trục kết nối đô thị và phát triển khu vực.
Dù vậy, nhiều năm qua dự án đình trệ kéo dài vì vướng giải phóng mặt bằng. Sau nhiều nỗ lực, tới nay hạng mục đường Nguyễn Văn Linh đã hoàn thành về cơ bản, chủ đầu tư đang triển khai hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật khu dân cư đường Nguyễn Văn Linh.
Thời gian qua, lãnh đạo tỉnh Gia Lai chỉ đạo quyết liệt chính quyền địa phương và chủ đầu tư khẩn trương hoàn thành việc giải phóng mặt bằng và hoàn thành dự án để tạo động lực phát triển khu vực phía nam Pleiku.
