Chiều 24-4, sau khi bán hết vé số, ông Hồ Tấn Phát ra trạm đón xe buýt về Cầu Xáng (xã Bình Lợi). Bàn tay run run cầm chiếc thẻ căn cước vừa nhận được hai ngày, ông Phát không giấu được niềm vui: “Năm nay tôi 77 tuổi, mới có giấy khai sinh và căn cước. Giờ tôi được đi xe buýt miễn phí, có thể làm được bảo hiểm y tế để phòng khi đau bệnh”.
Ký ức của ông Phát là những năm tháng mưu sinh nhiều nơi. Ông là người con thứ tư trong gia đình có tám anh chị em ở Cần Thơ, cha mẹ mất khi ông còn nhỏ. Mười mấy tuổi, ông bắt đầu rời quê đi nhiều nơi làm thuê, bán vé số dạo.
Có thời gian ở Cà Mau, ông chèo xuồng mướn đi bán sương sáo, bánh lọt; rồi lên quận Bình Thạnh, quận 9, Thủ Đức, Bình Dương, Bình Chánh (cũ)… sống trên xuồng, đi bán vé số dạo, ai thuê gì làm nấy…
Năm 1999, khi khoảng 50 tuổi, ông chung sống với vợ là bà Trần Thị Bích Thủy (quê Bạc Liêu) cũng không có giấy tờ tùy thân, nên hai người không đăng ký kết hôn. Năm 2000, vợ chồng ông có con trai.
Khi đó cả gia đình còn sống trên xuồng, con chỉ học đến lớp 3 tại lớp học tình thương. Đến năm 2006, cả nhà ba người về ở tại căn nhà dựng tạm trên đất nông trường (thuộc xã Lê Minh Xuân, nay là xã Bình Lợi).
Trong thời gian mưu sinh nhiều nơi, ông từng về quê liên hệ làm giấy tờ tùy thân thì biết mình đã bị cắt hộ khẩu. “Không có giấy tờ tùy thân nào cũng như chưa có hộ khẩu thường trú nên vợ chồng tôi và con chưa thể làm được giấy tờ”, ông nói.
Mới đây, ông được cơ quan công an và UBND xã Bình Lợi hỗ trợ cấp giấy khai sinh và thẻ căn cước. Chiếc thẻ căn cước luôn được ông mang bên người, còn giấy khai sinh khi trao đã được đóng khung, ông mang về treo trang trọng trong nhà. “Khi nhận giấy khai sinh và thẻ căn cước tôi xúc động và mừng đến bật khóc. Xin cảm ơn cơ quan công an và UBND xã Bình Lợi đã giúp đỡ”, ông nói.
Bà Lê Thị Kim Lan (70 tuổi) kể 30 năm trước, vợ chồng bà cùng sáu người con nhỏ rời quê An Giang chèo xuồng đến xã Lê Minh Xuân, huyện Bình Chánh (nay là xã Bình Lợi), TP.HCM để mưu sinh.
Trên đường đi, sự cố bất ngờ xảy ra khi xuồng neo lại dọc đường bị chìm, cuốn trôi nhiều giấy tờ tùy thân của gia đình. Mất giấy tờ khi cuộc sống gia đình bộn bề mưu sinh, gia đình bà ở tạm tại căn nhà ven sông, đi cắt lác dệt chiếu, đi làm mướn, làm cỏ mía,…
Giấy khai sinh bị thất lạc, ba trong số sáu người con của bà theo học lớp học tình thương, số còn lại thì đi làm mướn. Bà từng liên hệ làm giấy tờ nhưng chưa được do không có hộ khẩu thường trú.
Gần đây, được trưởng ấp thông báo, bà mau chóng đến xã làm hồ sơ. Với sự tận tình hướng dẫn, hỗ trợ của Công an và UBND xã Bình Lợi, chỉ sau khoảng một tuần, bà được mời đến nhận giấy khai sinh và thẻ căn cước. Bà mừng khôn tả khi tên mình được gọi và tận tay nhận giấy khai sinh cùng thẻ căn cước mang tên mình.
“Mừng lắm. Giờ tôi già, mắt kém, có thẻ căn cước sẽ làm được bảo hiểm y tế, đi khám bệnh đỡ tốn tiền hơn”, bà nói.
Suốt 19 năm qua, Phạm Ngọc Ánh sống ở TP.HCM không giấy khai sinh, không bất kỳ thông tin nào được ghi nhận chính thức. Một cuộc đời bắt đầu bằng sự thiếu thốn và kéo dài bằng những ngày tháng chông chênh, bấp bênh.
Ánh chào đời tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, trong hoàn cảnh gia đình nghèo khó. Cha mẹ không biết chữ, mưu sinh bằng lao động tay chân nên việc làm giấy khai sinh cho con chưa từng được nghĩ đến. Tài sản duy nhất chứng minh sự tồn tại của Ánh khi ấy chỉ là một tờ giấy chứng sinh.
Còn bé, Ánh và cha mẹ sống cùng bà ngoại tại căn nhà ở phường 5, quận 8 (cũ), cha và mẹ Ánh không đăng ký kết hôn. Sau đó một vụ cháy đã thiêu rụi toàn bộ giấy tờ ít ỏi của gia đình.
Đến khi Ánh lên 6 tuổi, cha mẹ chia tay, mỗi người một nơi. Ánh theo bà nội, sống trong căn trọ ở phường 10, quận 8 (cũ), không đăng ký tạm trú, không đi học. Năm 11 tuổi, bà nội qua đời, Ánh chuyển sang ở nhờ nhà dì. Cuộc đời cứ thế trôi, không giấy tờ, không học hành, Ánh kiếm sống bằng những công việc tay chân, phụ xưởng may, làm việc vặt.
Năm 2020, cha quay về TP.HCM, thuê trọ sống cùng con gái ở xã Bình Hưng, huyện Bình Chánh (cũ). Nhưng cuộc sống của hai cha con vẫn không khác trước là bao. Ánh chỉ có thể làm những công việc bấp bênh như phụ quán, bán bánh mì vỉa hè.
Đến năm 2025, bước ngoặt chỉ đến khi Ánh tròn 18 tuổi. Chuyển đến trọ tại phường Chánh Hưng (TP.HCM), những công việc Ánh làm hầu hết đều yêu cầu giấy tờ tùy thân. May mắn đã đến khi chính quyền địa phương phát hiện trường hợp của em trong quá trình chủ động rà soát cư trú. Từ manh mối duy nhất là tờ giấy chứng sinh, Ánh có cơ hội làm giấy tờ tùy thân.
Ông Phạm Quang Tú, Chủ tịch UBND phường Chánh Hưng, đã chỉ đạo Phòng Tư pháp hỗ trợ hướng dẫn hai cha con thực hiện thủ tục làm giấy tờ tùy thân. Cha của Ánh thực hiện xét nghiệm ADN để chứng minh quan hệ huyết thống.
Khi kết quả được xác nhận, các thủ tục pháp lý được khẩn trương hoàn tất. Lần đầu tiên sau 19 năm, Ánh có giấy khai sinh để bước vào cuộc sống như bao người bình thường khác. Công an phường Chánh Hưng nhanh chóng tiếp tục hỗ trợ Ánh xác thực định danh điện tử, thu thập dữ liệu sinh trắc học làm căn cước. Những thủ tục tưởng chừng đơn giản với nhiều người, lại là cả quá trình với cô gái trẻ. Ngày cầm trên tay giấy khai sinh, Ánh không giấu được niềm xúc động.
Tại buổi họp cung cấp thông tin kinh tế – xã hội chiều 23-4, thượng tá Hồ Thị Lãnh, Phó trưởng Phòng PC06, cho biết qua rà soát trên địa TP.HCM ghi nhận hơn 3.000 trường hợp “trắng” giấy tờ, gồm những người không có giấy khai sinh, hộ khẩu hoặc căn cước. Đây chủ yếu là các trường hợp yếu thế, có hoàn cảnh đặc biệt, nhiều người đã sinh sống lâu năm nhưng không có bất kỳ giấy tờ tùy thân nào.
Sau gần 2 năm triển khai, lực lượng Công an thành phố đã cấp được 1.841 giấy khai sinh, trong đó 1.129 người được cấp thẻ căn cước. Tuy nhiên hiện vẫn còn gần 1.300 trường hợp đang tiếp tục hoàn thiện hồ sơ để được cấp giấy tờ theo quy định.
Ngày 14/4, ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế chủ trì cuộc họp với các nhà nghiên cứu văn hóa, đơn vị thi công trùng tu lăng vua Tự Đức về việc tu bổ, phục hồi trang trí trần, vách ván, cửa nhà hát Minh Khiêm Đường.
Vừa qua, một số ý kiến cho rằng hai cửa ở chái đông Minh Khiêm Đường bị bịt kín là không đúng với hiện trạng công trình trước khi hạ giải trùng tu. Một số hoa văn trang trí trên trần nhà hát cũng chưa đúng.
Lý giải việc dùng vách ván gỗ bịt kín hai cửa phần chái đông, ông Hồ Hữu Hành, Giám đốc Công ty CP Tu bổ di tích Huế, cho rằng dưới thời vua Tự Đức, khu vực này không có hai cửa lớn.
"So sánh các hình ảnh và vật liệu, hai bộ cửa mỗi bộ 4 cánh treo bản lề có kích thước cao và rộng ở phần chái đông được làm sau này do thay đổi công năng sử dụng", ông Hành nói.
Ông Hành cũng cho rằng khu vực gác cao ở phần chái đông là nơi vua ngự giá ngồi xem diễn viên biểu diễn. Nơi này cao ráo, diện tích hẹp không thể là sân khấu cho diễn viên biểu diễn.
Trong khi đó, nhà văn hóa Nguyễn Xuân Hoa, nguyên Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Thừa Thiên Huế, cho rằng chái đông (khu Long Đình) diện tích nhỏ không thể là nơi vua ngồi xem diễn viên biểu diễn tuồng. Nếu ngồi ở đó, nhà vua chỉ xem được phần đầu diễn viên, không xem được tổng thể.
"Vì vậy, giả thiết Long Đình là nơi vua ngồi xem tuồng là không phù hợp", ông Hoa nói và cho rằng khu vực vua ngồi xem biểu diễn ở Minh Khiêm Đường là chái tây, phía dưới bức hoành phi của công trình. Hai cửa đang bị bịt kín là lối ra vào của diễn viên trước và sau khi biểu diễn.
Ngoài ra, ông Hoa kiến nghị xem lại hình ảnh các chòm sao được trang trí ở trên trần của nhà hát mới trùng tu xem trùng khớp với mô tả trong các điển chế của triều Nguyễn hay chưa.
Cũng cho rằng hai cánh cửa ở phần chái đông của Minh Khiêm Đường là nơi các diễn viên ra vào trước và sau khi biểu diễn, ông Nguyễn Phước Hải Trung, Phó giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế cho rằng khu vực giữa Minh Khiêm Đường chính là sân khấu biểu diễn của diễn viên.
Các diễn viên tuồng mang trang phục biểu diễn rất cồng kềnh nên hai cửa lớn hai bên chái đông chính là lối ra vào. Trong diễn tuồng, các diễn viên sẽ ra vào hai cửa khác nhau, tượng trương cho cửa sinh và cửa tử, ông Trung lý giải.
"Việc bịt hai cánh cửa lớn ở chái đông Minh Khiêm Đường so với trước lúc hạ giải là không phù hợp. Đơn vị thi công tự quyết làm, không báo cáo với lãnh đạo Trung tâm", ông Trung nói.
Sau khi tiếp thu các ý kiến của nhà văn hóa, ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế, đã yêu cầu Ban Quản lý dự án di tích Huế, Công ty Cổ phần Tu bổ di tích Huế điều chỉnh, lắp lại hai cánh cửa lớn ở chái đông Minh Khiêm đường như trước khi hạ giải.
Ông Trung cũng yêu cầu điều chỉnh các chòm sao trang trí trên trần Minh Khiêm Đường, song đại diện Công ty CP Tu bổ di tích Huế, đơn vị thi công từ chối. Giám đốc công ty cho rằng khi hạ giải công trình, trên trần nhà hay ảnh tư liệu, đơn vị thi công không thấy những vì tinh tú làm bằng thủy tinh xung quanh bọc đồng nên rất khó để tu bổ, phục hồi.
Việc thiết kế, thi công những vì tinh tú trên trần nhà Minh Khiêm Đường được ông Trung giao lại cho Ban Quản lý dự án di tích Huế hoàn thiện.
Trước đó từ tháng 6/2024, Công ty CP Tu bổ di tích Huế tiến hành tu bổ điện Hòa Khiêm, Minh Khiêm Đường và Ôn Khiêm Đường nằm trong quần thể lăng vua Tự Đức với tổng kinh phí hơn 99 tỷ đồng. Trong đó, Minh Khiêm Đường là một trong những nhà hát cổ nhất của Việt Nam đã gần hoàn thành việc trùng tu.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, TP.HCM đã có chỉ đạo từ 1-1, UBND cấp xã chịu trách nhiệm đối với việc cung ứng dịch vụ và đảm bảo chất lượng vệ sinh công cộng (gồm các dịch vụ: quét dọn vệ sinh đường phố, khu vực công cộng; thu gom, vệ sinh thùng rác công cộng; vớt chất thải trên tuyến sông, kênh, rạch) để giảm ô nhiễm.
Tuy nhiên, theo kết quả kiểm tra, giám sát, Ban quản lý các khu liên hợp xử lý chất thải thành phố (MBS) ghi nhận 74 điểm ô nhiễm còn tồn đọng rác thải trên địa bàn các phường, xã.
Cụ thể gồm 59 điểm đã thu gom, xử lý nhưng tái phát sinh, 3 điểm mới phát sinh và 12 điểm tồn đọng chưa dọn dẹp vệ sinh.
Một số địa bàn còn nhiều điểm tồn đọng rác thải cần được giải quyết triệt để như phường Tân Hưng (6 điểm), phường An Khánh (5 điểm), phường Tân Mỹ (4 điểm), phường Tân Thuận (4 điểm), phường Bình Hưng Hòa (4 điểm), phường An Lạc (4 điểm) và xã Bình Hưng (4 điểm).
Trước tình hình này, Sở đề nghị UBND các phường xã tăng cường rà soát, giải quyết dứt điểm các điểm ô nhiễm do tồn đọng rác thải trên đường phố, kênh rạch và nơi công cộng trên địa bàn, có biện pháp duy trì chất lượng vệ sinh tại các khu vực đã xử lý ô nhiễm, không để phát sinh điểm ô nhiễm mới.
Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, thực hiện các biện pháp xử lý nghiêm hành vi vi phạm để không tái phát sinh và phát sinh mới các điểm ô nhiễm.
Làm việc, yêu cầu các hộ gia đình, cá nhân, tổ chức phải quản lý các khu vực đất trống chưa sử dụng không để các khu đất thành nơi đổ rác, tăng cường các biện pháp giám sát, lắp đặt camera để kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi xả rác thải không đúng nơi quy định.
Các phường, xã còn các điểm tồn đọng rác thải nhanh chóng hoàn thành việc xử lý dứt điểm. Đồng thời gửi báo cáo kết quả giải quyết về Sở Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 30-4 để Sở báo cáo thành phố.
Sáng 15.5, Công an Hà Nội cho biết, cơ quan này đang điều tra nguyên nhân vụ cháy nhà dân, xảy ra tại xóm 10, thôn Phượng Cách 3 (xã Quốc Oai, Hà Nội) khiến 1 người tử vong.
Trước đó, khoảng 1 giờ 40 ngày 15.5, Trung tâm Thông tin chỉ huy 114 Công an Hà Nội nhận tin báo cháy xảy ra tại nhà dân có địa chỉ kể trên, đã điều động Đội chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ khu vực số 23 và 29 (thuộc Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an Hà Nội) xuất 3 xe chữa cháy cùng gần 20 cán bộ, chiến sĩ đến hiện trường tổ chức dập lửa, cứu nạn.
Chỉ huy Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an Hà Nội trong ca trực trung tâm cũng xuất 2 xe chỉ huy tới hiện trường chỉ đạo công tác chữa cháy.
Theo Công an Hà Nội, ngôi nhà xảy ra cháy được xây dựng 2 tầng, có diện tích khoảng 120 m2/sàn. Khu vực xảy ra cháy tại tầng lửng của ngôi nhà có diện tích khoảng 20 m2.
Khi lực lượng chức năng đến hiện trường, đám cháy đã phát triển lớn. Đồng thời, qua trinh sát nắm tình hình, xác định bên trong ngôi nhà còn người mắc kẹt, chỉ huy chữa cháy khẩn trương chỉ đạo cán bộ, chiến sĩ sử dụng bình thở và các thiết bị chuyên dụng tiếp cận tìm kiếm, cứu người bị nạn.
Cạnh đó, lực lượng chữa cháy được chỉ đạo triển khai đội hình chữa cháy từ nhiều hướng tiếp giáp của công trình, ngăn chặn cháy lan sang nhà dân lân cận.
Khoảng 2 giờ 5 ngày 15.5, đám cháy được dập tắt hoàn toàn, không để cháy lan sang nhà lân cận.
Công an Hà Nội cho hay, quá trình chữa cháy, cứu nạn, lực lượng chức năng phát hiện một nạn nhân đã tử vong bên trong.
